장음표시 사용
231쪽
etiam non consecratum, sed sanguine Domini comm Ixtum; sanctificatur per omnem modum.17 Accedunt primum episcopi secundum ordinem de manu Pontificis communicare 3 & post eos ascendunt presbyteri
omnes, ut communicent ad altare. Cum autem communicaverit archidiaconus , calicem interea tenet primus episcopus. R Sicut enim in Romana ecclesia summo Pontifici ministrant episcopi, se in ceteris ecclesiis debent episcopis facere presbyteri. Recepto calice , archidiaconus confirmat omnes sanguine dominico, quos communicaverit Pontifex corpore dominico. Hoc ossicio juxta altare peracto , & p gillari cum quo confirmetur populus , per subdiaconem regionarium jam accepto, traditur calix ab archidiacono eidem subdiacono perserendus acolytho, ut reponatur in paratorio. Deinde descendit Pontifex cum primicerio notariorum & primicerio desen rum, ut communicet principes populorum, & matres familias eorum. Et sicut archidiaconus confirmat quos Pontifex communicat : sic reliqui diacones
confirmant quos episcopi sive presbyteri post Pontificem com
3 8 Sed cum coeperit Pontifex clerum sive populum communicare , schola incipit antiphonam ad communionem psallere: ac deinde nutu Pontificis, Gloria Patri, Sicut erat in principis, nunc γ semper, subdiacono saciente crucem in fronte , ut ex hoc signo intelligat prior scholae, quando post communionem debeat gloriam sanctae Trinitati dicere, paratus etiam versum repetitionis subjungere. Finita antiphona , quaero petitur ad repetitionis versum, Pontifex ad altare dat orationem ad complendum. Qua etiam finita, diaconus, cui praeceperit archidiaconus, respicit ad Pontificem, ut annuat ei,& dicat ad populum , Ite , missa es. Respondet populus, Deo
gratias. Dicentibus autem episcopis, sive presbyteris, vel f quentibus ordinibus , yube domine benedicere: respondet Pontifex , Benedicat nos Dominus, amen. Praecedunt igitur Pontificem septem cereostata, & subdiaconus regionarius cum illuribulo ad secretarium.
a Quae sequiintur ad hae verba, Excepis talio, &c. interjecta videatur.
232쪽
DE MISSA PONTIFICALLDrege numerari. Per chrisum Dominum nos m. Hic erigit se sursum. Oblatam solam hic benedicit, Quam oblationem tu Deus in omnibus quaesumus benedictam , incriptam , ratam , rationabilem, acceptabilemque facere digneris. Hic ambo signat, id est oblatam & calicem, Ut nobis corpus oe sanguis, usque o nnipotentem, tibi gratias regens, benedixit, fregit, deditque discipulis suis dιcens, usque irem tibi gratias agens, benedixit. Hic quatuor vicibus solam oblatam signat: in quinta vice super calicem solam crucem faciens: Πο liam puram, hosliam sanctum, hostiam immaculatam , panem sanctum vitae aeternae , m calicem salutis perpetuae, usque immacularam h ham. Hic inclinar se iterum
juxta altare , dicens , Supplices te rogamus omnipotens Deus.
Hic orat apud se quod voluerit. Deinge dicit, yube haec pei ferri per manus, usque in consipectum. Hic se erigit haec ver-ha dicens , Ut quγtquot ex hac altaris parricipatione, usque per Chri sum. Hae orationes duae dicuntur, una super depticios, altera post lectionem nominum ;& hoc quotidianis, vel in agendis tantummodo diebus: Memento etiam Domine, m e rum nomina, qui nos praecesserunt cum sgno Mei, γ dormiunt in somno pacis. Et recitantur nomina. Deinde postquam recitata fuerint, dicat, Iasis Domine , er omnibus in Christi quiescentibus , locum refrigerii, lucis γ' pacis ut indulgeas do precamur , per eumsem. Nobis quoque peccaroribus , usque sed veniae quaesumus largitor admitte. Per. Hic erigens se arctii- diaconus veniet, & involvens calicem mappula, levat illum contra domnum Papam. Per quem haec omnia , Domine , semper bona creas. Hic ambo signat, id est oblatam & calicem,
a Id i uest endum de iis, qui lacris di- , recitari olim mos erat. rtychis inscripti erant, quorum nomina l
233쪽
tribus vicibus, singulis singulas faciens cruces: Sanctificas, via viscas , benedicis, m praestis nobis. Hic levat domnus Papa oblatas duas usque ad oram calicis, & tangens eum de Oblationibus, tenente illum archidiacono dicit, Per ipsum, cum ipso, in ipso es tibi Deo Patri omnipotenti in unitate Spiritus tinfli omnis honor cir gloria. Tunc dicit in altum, Per omnia secula saeculi-rum. Tunc reponit oblatam in altari, & dicit in altum, oremus. Deinde dicit, Praeceptis salutaribus moniti, usque sibi libera nos.
Tunc dicit domnus Papa, interveniente nullo sono, hanc orationem, Libe. a nos quaesiumus Domine, usque Petro, Paulo atque in ndrea. Hic nominatim quales Voluerit sanctos, vel quantos commemorat. Deinde inseri, Cum omnibus sanctis da propitius , usque Per omnia secula seculorum. Respondetur, Amen. Deinde dicit, Pax Domini si semper vobiscum. Non mittit partem
de Sancta a in calicem, sicut ceteris sacerdotibus mos est. Dum confringit, Agnus Dei dicit:& expleta confractione, quando communicat domnus Apostolicus, partem sibi mordet, & reliquam in calice mittit, faciens crucem de ea tribus vicibus super calicem, nihil dicens. Et sic confirmatur de calice, tenente calicem archidiacono. Quando vero domnus Apostolicus descendit hab altari, incipit communicare populus, & dicitur antiphona ad communionem. Et expleta communione di antiphona , timc surgit domnuS Papa: & veniens ad altare, salutat altius dicens, Dominus vobiscum. Respondetur, Et cum βiritu tuo. Deinde dicit orationem, Quod ore sumpsimus, Domine, mente capiamus, oe de munere temporali fiat nobis remedium sempiternum. Per, oec.
a Hie una diversitas, quae non habe- Apostolicus communieat de altare . non tur in duobus primis Ordinibus Roma- ad sedem suam , ut in praemissis Ordini-ris : ubi domnux Aposscilicii mittit in ca-ibus. Ex his duobus colligitur, hune Ce licem de Sancia inius eonstet ata , quemidinem cile aliis posteriorem: cujus prae ritum Anislatius ex libello Romano lau- missum fragmentum ex vetusis imo eo dat in lib. Di. cap. xxxx. & post eum dice. qui olim fuit Constantini Caietani Nierologus in cap. xv it I. abbatis, postea transatus in biblaotheeams En altera di etsias . quod domnusiSapientiae Romanae , accepimus.
234쪽
SE QU ENs Ordo Romanus multa antiquitatis , in codice veis
Ilibymo saucii Galli I.Ue uitur libellum de gradibus Romai .ae ecclesiae, quem inferius subjiciemur. Praemisa enumeratione sacrarum vestrum Pιntificis aliorumqke minis rorum , exhibet ritum Riissae visi palis secundum morem tunc receptum in ecclesia Romanu. Hunc vero ordinem esse Romanae ecclesiae intelliritur ex designatione initio facta epsopi Romani, alius a Pont ce, presbyteri itidem Romani. In Missae ritibus multa observatione dima. Sumbolum CP. ps evangelium assignatur, ut in sicundo Ordine Romano : quod es contra sententiam Bemonis Augiensis abbatis, exisimantis hoe non fuisse usitatum in Arisa apud Romanos ante Henrici sanctι Imperatoris principatum. Priori huic libro de Misa episcopali succedit alius ordo ejusdem argumenti, jam editus, sed denuo collatus cum antiquis codicιbus manuscriptis.
235쪽
I. De vestimentis pontificatibus. I T N primis cana. a & cingitur supra. Dein linea cum cottis, I lerica , & cingulum. Post haec mittitur b anagolagi; cxinde dat matica minore, postea majore dat matica, & supra orarium. Post haec planeta :& 1upra mittitur pallium. Nam in his diebus Natalis Domini, Pascha , sancti Petri, & die ordinationis suae, alius coloris planeta induitur. Sestace ς in manu portat, item calciamenta, in pri ψ od hones, dein campagos. II. Item de vesimento alii Romani episcopi. 2 In primis cain. & cing. postea tunica alba; dein orarium. Post haec planeta; & sestace in manu, calciamenta, Od honeS,& campagos. 3 Presbyter Romanus similitor, praeter tantum subta lares, quos mittit presbyter & diaconus. In primis cana. & supra cingulum. Postea tonica alba & cing. deinde anago lagi :post hoc φ brachiale in dextra manu , dalmatica minore dc majore , & planeta, usquedum venitur presbyterio. Ibidem
dem situ tot atque interior, teste vulgato Mevino : super quam linea amplior cum cotta, quo notrime undulata superia pellicea Romani etiam nune appellant. s Anaeolagium iam saepe pro amictustii supellaumerali usurpatum superius vi dimus. e S stacti nomine sudarium , quod existremis digitis antiqui sacerdotes ae ministri serebant, designati existimo.d Forte iri ver assi on . Eadem vox iterum infra, qua forsan sandalia signis eantur. Nam Ordo Romanus in ordinatione episcopi sandalia distinguit a campagis , qui tibiam tegebant. cta et e rue a. genti tendentes vocantur in Sactamentario Menardi pag. 26 . . Aliud a manicis seu chirotecis, de quibus ordo Romanus vulgatus pag. 99. col. 2. 8c Sacramentarium Merardi pag. 16o Erat ergo bractuale hie orn mentum brachii dextri.
236쪽
follitur ab acolytho. Calciamenta sicut Pontifex. subdiaeonicam. & cing. deinde anagolagi, & tunica alba, orarium, & smstace in sinistra manu. Acolythi cam. & cing. sestace in sinistra Iatera ad cing. pendens, tonica alba, & orarium ad collum, &planeta: & quando in gradu psallitur, planeta abstollitur, &orarium portat in manu: calciamenta, Odhones, & subtulares,
sicut & subdiae. Reliqui vero inseriores gradus ecclesiae, qui in gradu psallunt, sicut & acolythi. Illi vero qui in ambone non psallunt, si habuerint , similiter induantur: sin autem non
4 Item quotidianis diebus qualiter Pontifex induitur. In primis cam. dc cing. deinde tonica serica, orarium, planeta, & pallium . sestace in manu. Calciamenta vero tam Pontifex, quam
etiam & omnes reliqui, sive sestis diebus, sive quotidianis, uno modo induuntur. Item diaconi. III. Item unde supra.s In primis etenim vestietur episcopus cunctique presbyteri, qui praesentes suerint reperti, & septem aut quinque vel tres diaconi, & tot numero subdiaconi; & acolythi quot su rint diaconi. Presbyteri vero dum a cantore incipitur Inubtatorium , omnes stent in loco suo, id est hinc & inde ex
utraque parte chori. Cumque a cantore versius ad Invitat rium elevatus fuerit, inchoatur processio, praecedentibus vide. licet cum thuribulis duobus acolythis. Post hos sequantur septem aut quinque sive tres acolythi cum candelabris, juxta scilicet numerum, ut praediximus, diaconorum seu subdi
conorum. Dein subsequantur subdiaconi bini procedentes, quos similiter bini sequantur diaconi : quorum duo Pontificem ex utraque parte sustentantes ducant, archidiaconus videlicet ad dexteram, id est lecturus evangelium , & alius suilibet ad sinistram. Cumque ante chorum psallentium pervenerint , subdiaconi statim pergant ad loca sua in chorum , diaconi vero & acolythi candelabra & thuribula gestantes di,vidantur ex utraque parte Pontificis, id est, si septem fuerint, quatuor stent ad dexteram, & tres ad sinistram: si vero quinque , tres ad dexteram, & duo a sinistris: tres autem si fuerint, duo stent a dextris Pontificis, & unus ad sinistram. Duo quoque acolythi thuribula portantes ante ordinem stantitari Mus Ital. Tom. II. I
237쪽
presbyterorum divisi stent. Pontifex autem non prolixa comple,
ta oratione, vertat se ad dexteram, annuatque uno presbytero ante ceteros stanti, osculeturque eum. Dein ad sinistram severtens alio annuat presbytero, de limiliter eum osculetur. Dei de extremo in dextera parte stanti annuat diacono, dc ostuletur illum: ac dein extremo in sinistra parte stanti annuat, dc similiter eum Osculctur: dc sic cunctos diaconos vicissim se vertens Olauletur, novissime tamen illum, qui evangelium legere debet. 6 Hoc autem expleto, annuat cantori ut Gloria dicat: ipse Uero ductus a diaconibus, pergat ante altare , inclinatisque ad orationem cunctis, stantibus acolythis cum candelabris& thuribulis in loco quo prius oraverat. Prope vero expleta oratione, annuat duobus extremis diaconibus, uno hinc Scalio. inde, ut vadant, osculenturque unus dextrum, & alius sinistrum cornu altaris: dc sic cunctis diaconibus annuat ut hi ni faciant, dc novissime lecturo evangelium. Ipse vero Ponti sex elevat se ab oratione, pergatque Sc osculetur evangelium, quod super altare jacuerit, eatque in dexteram altaris Partem, stantibus etiam eadem parte quatuor aut tribus aut duobus diaconibus , & ex altera tribus vel duobus seu uno. Ipse vero Pontifex cantori annuat, quando excelsiori voce
Dris Aeson sive Christe elisen dici debeat. Ipsa autem expleta , dicatur a Pontifice, Gloria in excelsis Deo, deponentu que ab acolythis candelabra, dc reponentur seu suspendent ut thuribula. 7 Et Gloria in excelsis Deo percelebrata, dicatur a Pontifice, ut mos est, oratio: sedensque ipse annuat presbyteris ut sedeant. Subdiaconus iraque, lectione perlecta, genu oscule tur episcopi. Cantores quoque qui gradate vel Allelma cantaverint, si in gradu quolibet foerint ordinati, genu similiter Diuulentur episcopi : si vero extra gradum suerint . pedibus ejus pervolvantur. Episcopus vero annuat magistro scholae, quando a cantoribus gradate vel Alleluia repetere debeat. Cum vero diaconus ad legendum evangelium pergere debet , Osculetur genu episcopi; accedensque elevat evangelia , praecedentibus eum duobus acolythis cum candelabris , Scante illos duobus aliis acolythis cum incensoriis. Perlecto autem evangelio, dicat episeopus, Pax tibi: dc elevat, Credom unum Deum. Et candelabra ab acolythis Glinguantur , dc
238쪽
post altare ponantur. Acolythorum autem gestantium incensi ria unus pergat ad altare incensionem exhibere circa illud, ne non & episcopo ac presbyteris, atque diaconibus cunctoque clero: alius vero pergat ad populum. Stet autem paratus juxta pulpitum subdiaconus qui lectionem legerat: ut dum perlectum suerit evangelium, accipiat a diacono evangelia, & exhibeat ea ad deosculandum episcopo: quibus exosculatis, exhibeatur ei & i
censorium. 3 Credo in unum itaque decantato, dicatur ab episcopo, Dontinus volscum. oremus. pergatque episcopus. sustentatus a duobus diaconibus oc ceteris sequentibus , primum ad viros blationem cum vino facientes, dein ad seminas. Acolythus vero unus lineum pallium, ut mos est, factum, ante se t nens , accipiat a Pontifice oblatas: aliusque cannam portans,
in qua diaconus quilibet libamen vini sulcipiens infundat. Rediens itaque a populo Pontifex, accipiat oblationem 3 sch lae sine vino; & pergens ad sedem sedeat, offereturque ei aqua, lavetque manus suas. Et habeat tunc subdiaconus in loco calicem cum vino, & super illum corporale involutum.& acolythus patenam cum oblatis. Accipiens itaque diaconus corporale, eat ad dexteram altaris partem, jactetque illud devolvendo ad alteram altaris partem: quod alius suscipiens diaconus, expandent illud desuper altare. Redeat quoque diaconus qui evangelium legerat, osculeturque genu episco Pi, & accedat ad altare, annuatque acolytho qui oblationem
populi & scholae in pallio gestat: accipiatque ex ipsis oblatis
quantum ei videtur 3 & ponet eas desuper altare in corporale quod expanderant, insundatque de canna libamen vini in culicem : & pergat ipse cum alio diacono, & per brachia sus
tentando ducant episcopum ad altare, accedantque presbyteri offerentes, diaconi deinde sine uno ' videlicet. Hoc autem expleto, accipiat diaconus de manu acolythi, & porrigat episcopo: ablatisque oblatis in illa jacentibus, reddat eam iterum acolytho. Cantor vero per juniorem suum cannam cum aqua involutam mappula transmittat subdiacono calicem. in manu tenenti I dc ipse eamdem in calicem insum
a Nempe aquam, qua de re supra in t eis am eum aqua in istam mappula transeptimo libello. Ia clatius hie in conse- mittat βόLacano Huentabra et Caviis cera per laniorem s- l
239쪽
det aquam, reddatque diacono calicem: qui annuente episci po ponat eum super altare. s Subdiaconi itaque, dum canitur Sanctus, post altare pergant stare, versi videlicet contra diaconos post episcopum 1 antes. Post quos diaconos duo acolythi cum duabus patenis sient. Infra actionem igitur detur aqua presbyteris ut lavent manus 1uas. Quando dicitur a Pontifice, Nobis quoque peccatorιbus, detur diaconibus ' aqua, x subdiaconi redeant ad loca sua. Io Unus vero eorum qui lectionem recitaverat, stet post diaconos juxta acolythos: ut dum dicitur a Pontifice: Da propitius pacem, accipiat ab acolythis patenas, osculeturque eas,& det eas diacono, qui & illas inter manus osculetur se diaconi 3 quas etiam diaconus episcopo Osculandas praebeat. Acceptis itaque illis, episcopus dividat inter eas secroci, tum corpus consecratum, rumpatque unam oblatam, & ex ea paniculam unam in corporale mittat, & aliam in calicem , dicendo : Pax Domιni se semper vobiscum. Uenientesque duo presbyteri , unus hinc & alius inde, faciant cum eo pacem: deinde archidiaconus, & redeat ad sedem. Et archidiaconus, evangelium scilicet qui legerat , accedat ad altare; elevetque patenas, & donet eas acolythis, jubeatque
unam ante presbyteros, & aliam diaconibus coram tenere, ut
stangat scilicet oblatas superimpositas. Elevat etiam & calsecem, donatque illum subdiacono. Fractis itaque oblatis, ju-heat diaconus acolytho ut deserat unam patenam ad sedem ante Pontificem. Qui surgens veriat se ad orientem, & co municet. Susceptumque diaconuS ab acolytho calicem portigat episcopo, & confirmet: rursumque a diacono calix reddatur subdiacono. Ir Accedentes quoque presbyteri communicent , quibus episcopus donet sacrosancti m corpus in manus, eantque adfinistrum cornu altaris, Osculenturque illud , & communicent. Subsequatur ei iam eos subdiaconus cum calice, donetque eum primo communicanti, qui & tribuat subsequentii di sie per ordinem unus alteri tribuat, donec omnes con
firmet. Similiter quoque post illos, diaconos communicent
240쪽
& eons ent. Dcin clerus communionem ab episcopo accibi lat, & a diacono confirmetur. Presbyter autem unus, aut duo, vel tres, seu quatuor fuerint necessiarii, aliam accipiant patenam, Sc ex ea in reliquas partiantur patenas: confirment sanguine sacro, & sic populum communicent, cantante scholaia ζnus Dei, & communionem. Omnes qui voluerint habeant communicatum. Diebus vero sollemnibus, id est praxipuam festivitatem habentibus, peracta Missarum sollemnitate, procedente Pontifice, occurrat ei cantor cum schola, & dicat: Jube domne benedicere : respondeaturque a Pontifice, Benedicar nos Deus: & tota schola alta dicat voce, Amen. Simili etiam