장음표시 사용
241쪽
do Processonis, s quando scopus festivis diebus Missum
celebrare voluerit , ita ut ab antiquis patribus occidentalium
insitutisne es consitutus, hic adese cernitur friptus. x O s T ON A M prima hora celebrata suerit in conventu fratrum, qui apud quosdam capitulum nuncupatur, a decano vel cantore singuli ad Missam ministeria acturi destinandi sunt. Et eum tintinnabulum ad tertiam sonuerit, omnes simul fratres in chorum ordinatim convenire de bent, humeralibus & albis, apud quosdam autem casulis i duti. Sed proceisonem coram episcopo acturis a custode ecclesiae in sacrario ornamenta praebenda sunt, presbyteris duobus. qui episcopum ducturi sunt, cappae, diaconibus sto-Iae, & dalmaticae: subdiaconibus vero sibi congruae vestes, quae apud quosdam subdiaconales nominantur 3 & mappulae in sinistra manu serendae: acolythis candelabra, & thuribula portaturis casulae. His cum induti fuerint, acolythis candelabra portantibus, subdiaconus archidiacono evangelium seri, in medio stanti extra sacrarium, sive intra, ubi se Pontifex parat: retro acolythis ordinatim standum est. Duo autem presbyteri ita, ut ad Missam, excepto quod cappis indutiiunt, vestiti, una cum septem diaconibus coram episcopo stantes ministrent ei, cantantes cum illo septem psalmos cum
a Tertia vero a statribus impleta, procedunt diaconi dosacrario, dividentes se in duas partes, quatuor ad dexteram,
242쪽
ites ad sinistram: & tunc procedat episcopus, stetque ex choro sic prope adeo, ut cantori manu innuere valeat. Cui etiam silendum est, usquequo episcopus cantare sullerit. Dehinc innuente epilcopo cantetur Introitus. Et Ponti sex a custode ecclesiae, qui alba indutus esse debet, incensum accipiens, ponat in thuribulum, & arci ii subdiacono apportante evangelium complicaturi osculetur: quo tamen a plerisque revoluto, illud evangelium, quod illo die legendum est, osculatur. His expletis, cum psalmus cantatur, innuente episcopo praecedant acolythi cum candelabris, primum unus, tum duo & duo , α subdiaconi limiliter. Protinus diaconi secuturi. Et sic procedat sacerdos in chorum , ducentibus eum duobus presbyteris, quos cappis jam ante praediximus esse indutos, sive, ut alii volunt,. diaconibus. Apud quosdam autem in hac procestione aliis subdiaconibus praecedentibus, ille qui lectionem lecturus est,
cum evangelio retro diaconos episcopum praecedit : coram quem duo acolythi cum candelabris, unusque cum thuribulo antecedant. Quibus utique in hoc consentiendum esse volumus.
3 Igitur ut omnis processio in chorum venerit, acolytisi cum candelabris se dividunt; quatuor scilicet in dexteram M& tres in sinistram: similique modo diaconi faciant. Subdi Coni autem , protinus ut in chorum venerint, quasi quadam linea porrecti usque ad altare progredientes, simul se incisenent coram eo ; atque evangelio superposito, quatuor in dextro ejus cornu, & tres in sinistro consistant. Pontifex vero postquam in medietatem perducitur, presbyteris , qui eum iducebant, sive diaconibus manus ejus osculantibus, propriaque repetentibus loca, inclinans se Deum pro peccatis suis, deprecetur. Tunc erectus primum presbyteris duobus, deinde diaconibus per ordinem omnibus pacis oscula dabit. . Iniquibusda in enim locis usus est & consuetudo, ut his finitis minister cum thuribulo subdiaconum evangelium portantem: antecedat ad altare , coram illo incensum ponens; & sub. diaconus desuper evangelium deponens revertatur. In aliis vero non incensum ad altare portatur, antequam oblationes altari superponantur.
. Qnippe olim non unus tantum ex l nutum se eerdotis eelebrantis. Vide Me psalmo verius, ut modo. ecantabatur ad l nardum nostrum in Sacramentarium Gr-
243쪽
Igitur his peractis, cum Gloria innuente episcopo canintabitur, a saepe dictis presbyteris in superiorem ducendus est
gradum, non omnino ad altare. In quo etiam loco gressus figendus est, usquequo presbyteri primum, & tunc duo & duo diaconi altaris cornua osculentur, & novissime archidiaconus solus. Sed continuo ut episcopus in altiora scandere incoeperit. subdiaconus qui prius juxta altare stabat, choro Gloria Patri canente, ad propria loca revertendum est, & quatuor in dextro choro, tribus in sinisto standum erit. Quibus ita finitis, i em versus a choro cantandus est, & Pontifex usque in medietatem altaris ducendus est: ubi se altari inclinans, evangelium osculetur: & sic demum dextro cornu altaris, ubi etiarn sedes sibi parata est, osculum strat. Tunc alius presbyter proprium repetat locum, alius autem librum episcopo porrigat, atque revolvat: & diaconi quatuor in dextro, tres in sinistro
altaris cornu consistant.1 Peracto itaque Introitu , innuente episcopo cantandum est, Dris elisen, sine cujus insinuatione cantorem nihil canere licebit. Et tunc acolythi candelabra in inferiori gradu, quasi quodam filo, per rectam lineam ponant, vel, ut quidam V lunt, in modum crucis. Igitur cum Gloria in exce*is percant hitur. & Pontifex se ad populum, Pax vobiscum dicturus, convenit, diaconi simul cum eo se conversuri sunt. Cumque col- Ieclam finierit, lectio legatur. Et sedente episcopo, accedat a chidiaconus, & genu flexo ante eum regat vestimenta illius, &pmbens se ad pedem, revertatur. Finita vero lectione, illis,
qui gradualem & Alleluia cantaturi sunt, juxta pulpitum in inferiori gradu standum est.
6 Cum autem omnia usque ad evangelium impleta suerint, accedat princeps ecclesiae ad episcopum , pyxidem , in qua thus habetur, manu serens, sequente acolytho, qui thuribulum portat : & imposito in illud incenso ab episcopo, &subdiacono in dextra parte altaris diaconum praestolante , accedat diaconus ad altare, Dominum his verbis adoraturus , Domine labia mea aperies , os meum annunciabit laudem tuam. Et adorato altari, genua flectens ante episcopum,
accipiat ab eo benedictionem, & praebcns se ad pedes ejus,
adhibente manum episcopo, osculetur eam : & protinus ad altare progrediens , sumat evangelium continuo lecturus.
Candelabra autem serentes insta pulpitum contra diaconum Disiligod by
244쪽
sare debent. Sed ille qui thuribulum tenet, juxta eum stet in
sinistra parte, usquequo evangelium perlegatur. Ut autem diaconus legere incoeperit, duo acolythi involuti in sacrario a custode ecclesiae sacra vasa accepturi sunt, & ea in chorum portaturi : & alter cum calice corporali cooperto, & vino cum aqua mixta infuso in dextera parte , alterque cum patena in sinistra parte erit. 7 Itaque perlecto evangelio, accipiat subdiaconus pulvinar & evangelium a diacono , eumque praecedat: coram quo etiam unus cum thuribulo, & septem acolythi cum candelabris usque ad altare antecedant. Quo cum pervenerit. episcopus accepto odore incenti & evangelio deosculato, ad praedicationem per manus presbyteri & archidiaconi perducendus est. Et interim dum iermonem facit ad populum, subdiaconus circumeundo fratribus evangelium apportet, ab omnibus ordinatim deosculandum et sin autem episcopus praedicare noluerit, alta voce incipiat canere, Credo in unum Deum : & ita omnis chorus incipiens , Patrem omnipotentem ad finem usque perducat. Diaconus vero statim ut a pulpito gradum ad altare ascenderit, accipiens corporale ab acolytho, alio se adjuvante diacono super altare distendat. Quod utique linteum ex puro lino contextum esse debet, qura sindone munda corpus Domini legitur involotum in sepulcrorti tantae quantitatis esse debet, ut totam altaris 1 uperficiem capiat. 8 Atelli subdiaconus quippe ut evangelium ab omnibus clericis deosculatum super altare deposuerit, accipiens calicem abacolytho, archidiacono apportet vinum, per h colam, quam in sinistra manu Romanus ordo archi subdiaconum auriculari
digito serie jubet, purgandum. Quod utique vas in id opus ex aliquo metallo formatum, in medio sui plurima quali acus soramina ad excolandum vinum ostendit: & illud archi subdia conus per totum Missae officiunt in sinistra manu illo quo praediximus digito anulo suspensum portaturus est. o Quibus ita peractis, & Symbolo finito , dicat Ponti sex ad populum, una cum illo diaconis , ut praefati sumus, conver-
Nune longe minus est illud eorporale, ut omnibus perspicuum est. Eiusdein magnitu/inis est in praemissis libellia. b Editi eorum seu colatorium, per quod
vinum in calieem . necim g impurum deia ei dat, insundi mos erat Quod additui hie ex Ordine Romano, in nolim libris uon
245쪽
sis, Dominus vobiscum, & oremus. Et tunc illo innuente OG sertorium cantetur a choro: & ille a presbytero & archidiacono ad locum, ubi oblationes a fidelibus laicis live viris, sive seminis offeruntur, easdena accepturus ducatur , praecedentibus coram eo subdiacono cum calice, & acolytho cum patena. Quo cum pervenerit, diaconus a subdiacono calicem accipiens, omnibus qui oblationes obtulerunt, eisdem ab eo acceptis & in patenam impositis, manum suam cum calice ad osculandum praebeat, & illum iterum subdiacono det ad portandum : ille autem cum presbytero epilcopum ad altare reducat similiter ut ante, praecedentabus ipsis cum calice & patena. Ubi cum ventum fuerit, & episcopus sedem petierit, antecedant duo acolythi cum manui ergio, & genuflexo ante eum totum illi linum de eodem cooperiant, ne lavans manus aqua casulam spargat. Tertius autem acolythus, aquam illi ministraturus, in medio duorum genuflectat cum eo. Quod ideo ab antiquis Patribus decretum fertur, ut Pontifex qui caeleste in anem accepturus est, a terreno pane, quem jam a laicis accepit , manus lavando expurget. Lotis autem manibus surgat episcopus, ut accipiat oblationes a duobus presbyteris, & diaconibus, & ab omnibus clericis : quas non tam Patrum instituta rubent, quam proprium arbitrium immolare suadet. Quas cum acceperit atque altari superposuerit, apportante sibi arch diacono Oblatas in patena a nullo immolatas, accipiat ex
illis, quantum sibi sufficere videatur, dc alias archidiacono restituat , quas ille custodi ecclesiae ad observanduta committat.
Io Igitur oblatione altari superposita, accipiens diaconus calicem ab archidiacono, super altare continuo ponar. Tunc e scopus benedicens hostias, & dicens, Veni R sanctificator omnipotens aeterne Deus, benedic hoc sacrificιum tibi raepararum ruui visis oe regnas in Dcula seculorum : convertat se, & suismat incensum a custode ecclesiae, ponensque in thuribulum offerat illud altari , detque archidiacono. Ille vero postquam hoc commendaverit acolytho, eat in locum suum, lablicet in medio diaconorum, qui omnes coram altari retro episcopum per rectam lineam stare debent. Tunc episcopus dicat ad populum conversus, orare pro me. Hoc cum dixe
246쪽
rit, subdiaconi eant retro altare, & ibi stantes, cantaturi sunt quindecim grad. & diaconi coram altari similiter. Apud quosdam usus obtinuit subdiaconos in choro stare, usquedum Sanctus canatur; & hoc finito , eos coram altari retro diaconos aliquot gradibus infra consistere: & tunc retro subdia. Conos acolythum patenam & fistulam habentem in serius
II Ergo cum dictum fuerit Sanctus, veniant tres acolythi aquam diaconibus ministraturi : qui cum toti fuerint, & a Chidiaconus cum episcopo calicem levaverit, & ille dixerit,
Per omnia saecula saeculorum, in aliquibus locis subdiaconibus in priorem locum euntibus diaconi ibi persistunt usquedum
Patre no ter cantabitur : & sic demum omnes revertuntur.
Cumque episcopus Pater noster finierit, accipiens archisubdia-COnus patenam ab acolytho, offerat eam archidiacono. Ille autem , ut episcopus dicit, Da propitius pacem, patenam illi ac- Commodans , humerum ejus osculetur. Statimque episcopo dicente, Per omnia saecula saeculorum, accipiat benedictionalem librum ι & conversus ad populum dicat, Humiliate vos ad benedictionem I & clero respondente Deo gratias, porrigat episcopo librum. Ia Expleta autem benedictione veniens presbyter accipiat pacem ab episcopo , eamdem ceteris oblaturus. Diaconus vero sumens calicem & patenam ab altari, subdiacono parenam porrigat, quam ille acolytho ad tenendum praebeat. Ipse autem diaconus tenens calicem & fistulam stet ante episcopum , usquedum ex sanguine & corpore Christi, quantum voluerit, sumata dc sic calicem & fistulam subdiacono comis mendet. Quo protinus in sinistrum cornu altaris pergente. acolythus ibi cum patena coram episcopo consistat. Presbyteri vero dc diaconi osculando episcopum, corpus Christi ab eo manibus accipiant, in sinistra parie altaris communic turi. Subdiaconi autem osculando manum episcopi, ore 3 accipiant corpus Christi ab eo. Postquam vero diaconi in sin, stro cornu altaris de s iguine Christi communicent, Venientes subdiaconi ordinatim accipiant sanguinem ab archidi, cono , manum ejus osculantes. Et eidem archidiacono nia observandus hie diversus communiis Gadi ritus, ut presbytera Ec diacora evineliaristiam manibus, pia subdiaconi ore aeci-
247쪽
mis caute procurandum est, ne quid in calice aut patena sanguinis vel corporis Christi remaneat.13 His ita peractis, duo diaconi. complicantes corporale ponant super calicem, fistula adhuc in eo remanente. Interim autem cantetur, Munus Det, & quae tunc canenda sunt. Dehinc Omnes cum jam communicaverint, acolythus qui pate nam portat, in sinistram altaris partem pergens cum subdiacono conii stat. Sedente vero epi1copo secundum praedictum ordinem, tres acolythi genu flexo ante eum aquam man bus ministrant. Lotis aute in manibus, turgente Cpii copo, cou Ver tente se ad populum, & dicente Dominus vobiseum , subdiaconus cum calice, & acolythus cum patena una cum diaconibus se conversuri sunt. Cumque episcopus collectam finierit, & diaconus Ite Missa es, & clerus Deo gratias dixerit ; duo diaconi accipientes manus episcopi, & subdiaconus cum calice, & acolythus cum patena eum antecedentes, ut praediximus intrantem , ita exeuntem cum omni processione ad sacrarium re
IN VII. ORDINEM ROMANUM. PO s et libellos veteres ordinis Romani sequuntur antiqui libelli tres, unus de Baptismo , ac duo de Ordinationibus sacris. Primum ex his nobis suppeditavit erudιtus yosephus Maria Thomasius, eumdemque contulimus cum pervetusto codice Coibertino , n. 4I6. Idem libellus cum multis interpolationibus haberisse iis vuDato ordine Romano a pag. 6 I. Dus antιquitatem vel lectio 'spri bat. Multa his consimilιa occurrunt in Sacramentario Gelasiano iapog. 47. editionis Thomasana. .
248쪽
Iscipi T ORDO SCRuTINII AD ELECTOS, qualiter debeat celebrari. εDenunciatio scrutinii, quod tertia hebdomada in Quadragesima , secunda Ieria mirιiatur. I Cauri Nii diem, dilectissimi fratres, quo electi nostri ς divinitus instruantur , imminere cognoscite : ideoque sollicita devotione succedente sequenti quarta feria, circa horam ' tertiam convenire dignemini : ut caeleste myste- - . . rium , quo diabolus cum sua pompa destruitur, & janua re tam. gni caelestis aperitur, inculpabile Deo juvante ministerio per- Ragere valeamus. Per. Ut autem ad ecclesiam venerint . sicut ς diximus , quarta seria, hora tertia scribantur nomina infantium , vel eorum qui ipsos suscepturi sunt ab acolytho , &vocentur ipsi infantes ab acolytho in ecclesia per nomina, vel ordine sicut scripti sunt, ita dicendo : Ille puer , & sic per singulos. Et statuuntur masculi seorsum ad dexteram paristem ; feminae ad sinistram. Et tunc inprimitus faciat presbyter in singulorum frontibus crucem cum pollice dicendo, In nomine Patris m Filii oe Spiritus ancti. Et imponens manum super capita eorum , dicit hanc orationem , omni olens sempiterne Deus , Pater Domini nostri yes Christi. Item super feminas faciat similiter. Et postea benedicer sal hoc modo: Exorcio. te creatura salis. Et mittit in ore infantium
de ipso sale per singulos ita dicendo, Accipe ill. sal sapientio
propitiatus in vitam aeternam. Et dicat post datum sal hanc beanedictionem , Deus patrum uosrorum, Deus universe condito
a Inde vero exeant foris ecclesiam , exspectantes horam
. Habebant ergo nomina jam ante i na tunc imponebantur. Lege Menardum baptilanum. Quamquam nou Iaeto numi- l in Sac Ialucnt. pag. fg.
249쪽
quando revocentur. Tunc incipiat clerus antiphonam ad Introitum , Dum sanctificatus fuero ιn vobis : qua finita astendit sacerdos ad altare, & dicit orationem, Oremus. Da fue- sumus Domine electis no tris. Et postea sedet in sede sua, &vocentur infantes a diacono dicente , Catechum,ι procedunt. Et vocantur infantes ab acolytho per nomina , vel ordine ut scripti sunt, & statuuntur ut prius, masculi ad dexteram, seminae ad sinistram : & postmodum commonentur a diaconoata , Orate electa, flectite .genua. Et poliquam oraverint, dicit,
Levate. Complete orationem vestram in unum , m dicite, Amen. Et respondent omnes , Amen. Item dicit diaconus, Sitnute
illos, accedite ad benedictionem. Et signent illos infantes introntibus eorum patrini vel matrinae de pollicibus suis, dicentes, In nomine Patris Filiι γ Θιruus anm. Tunc u nit acolythus iterum faciens crucem in frontibus singulo. rum , dicendo, In nomine Patris Fibi Spiritusqundii. Et imponit manum super eos, dans Orationem super eos ex- . celsa voce, his verbis, Deus Ab ham. Qua expleta, vertit se ad seminas, & faciens crucem in frontibus singularum, ut superius, imponit manum super capita singularum , dicando , Deus caesi, Deus terrae. Et adnunciat diaconus dicens, orate eLELe,5c reliqua, sicut superius. Et signant patrini ut prius. Et sequitur alius acolythus, super masculos faciens crucem.
sicut primus secit & imponet manum super eos, dicens, fudi maledicte satanas. Item super seminas similiter faciens
crucem, & imponens manus super eas dicendo, Deus Abraham , Deus Isaac. Item dicit diaconus ut orent electi & reliqua ut prius, & signant patrini, sicut prius. Inde tertius acolythus facit crucem in frontibus puerorum, sicut anterior fecit, & imponet manum super capita puerorum dicendo, E voretχο te immunde spiritus. Item super feminas faciens eruacem ut prius , & imponet manum super capita ipsarum di cendo , Exoretra te immunde spiritus. Iterum admonet diaco nus , Orate electae , & reliqua sicut antea 3 & signent patrini, sicut prius. Et tunc presbyter accedit faciens crucem in sin gulorum frontibus, sicut prius, & imponet manum super capita ipsorum, dicens orationem hanc, AEternam ac justissimam pietatem tuam. Idem ipse facit super seminas, similiter dicens
ipsam orationem. Ista omnia consummata, iterum animo
250쪽
lulum dicit, Levate. Compsere orationem voram in unum, oe dicite, .Amen. Iterum dicit, Signate illos, Ilate cum disiiptina es, cumstentio. Et signant patrini, ut priuS.
3 Inde revertit sacerdos ad sedem suam, & legitur lectio Hiezechiel prophetae, Haec dicit Dominus : Effundam super
vos aquam mundam, usque oe salvabo vos ex universis inqui- .namentis vestris. Sequitur ' gradate , μβι ιam vos, re F a retrocis cere fa iam. Postea ammonentur a diacono ita, Catechum recedant. Si quis catechuminus es, recedat. Omnes cretectamini
exeant foras. Et egrediuntur ipsi electi, exspectantes pro soti-hus, usquedum completa fuerint Missarum sollemnia. Deinde legitur evangelium secundum Matthaeum, In illo tempore restondens yeius dixit: Constebor ribi Pater caeli, usque jugum enim meum suave ψὶ, ω onus meum leve. Et offeruntur oblationes a
parentibus , vel ab his qui ipsos suscepturi sunt, & ponat ipsas
sacerdos super altare, & dicit orationem secreto, Miseraris tua Deus ad haec precipienda mysteria. Ubi dicit, Memento D mine famulorum famularumque tuarum , recitantur non ina viis rorum ac mulierum, qui ipsos infantes suscepturi sunt. Item insta actionem , Hanc imitur, expleta autem recitentur nomina electorum. Post qua ira recitata fuerint, dicit, Hos Domine
fonte baptismatis innovandos. Finita vero Missarum sollemnia . Communicent omnes praeter ipsos infantes. Deinde ad nunciat presbyter, ut in ipsa hebdomada revertantur ad scrutinium, ita dicendo, Die sabbati venire, colluite vos temporius ad eccle mili. Oel si 4 Uenientes autem omnes ad ipsum diem , sicut eis de- nunciatum fuit, & faciunt ipsum scrutinium, & Missam petomnem ordinem , sicut superius scriptum est. Iterum adnunciat presbyter, qualem diem voluerit in sequenti hebdomada , quae ab initio Quadragesimae est quarta , ita dicendo, Illa feria veniente, collegite vos temporius ad ecclesiam illam, qualem ipse denuncia verit. Et ut venerint ad ecclesiam die quo eis fuerit ad nunciatum , clamat diaconus dicens , Catoebumini procedant: & vocantur infantes ab acolytho per nomina , vel ordine sicut prius, & faciunt scrutinium per omnia , sicut illos priores secerunt, usque ad ubi dicit, Signare illos, flare eum disiciptina σ cum silentio. Et tunc leguntur
duae lectiones in aurium apertionem. Lectis ναιε prophetaer Maec dicit Dominus, Aniate audientes me, O' comessite bonum,