Museum Italicum seu Collectio veterum scriptorum ex bibliothecis italicis, eruta a d. Johanne Mabillon, & d. Michaele Germain presbyteris & monachis Benedictinae Cong. S. Mauri. Tomus 1.2. .. Musei italici tomus 2. complectens antiquos libros rituale

발행: 1724년

분량: 782페이지

출처: archive.org

분류: 그리스도교

731쪽

Episeopus sanctae Rufinae secundus; episcopus Portu ensis tertius; erit copus Albanensis quartus; episcopus Tuiculanen iis quintus; episcopus Sabinensis sextus; episcopus Praenestinentis septimus. In quibusdam vero Dominicis & festivis diebus, sanctorumque praeci puis sollemnitatibus, quandoque sacerdos est resalis & imperialis episcopus , immo patriarcha; & idem Apostolicus in supradicto iacratissimo al. tare Salvatoris hujus Latera neniis basilicae Missam debet celebrare t re quando celebrat dominus Papa sancti Petri vicarius. debent etiam ei ai sistere vicarii & collaterales sui praedicti, videlicet septem episcopi

cum xxv i I cardinat: bus totidem in ecclesiis infra muros urbis Romae praesidentibus , qui potestatem obtinent judicium faciendi super omnes episcopos totius Romani imperii in omnibus Conciliis, vel syno indis qui bascumque legati , vel praesentes affuerunt. Debet etiam ibi prae. sens esse archidiaconus cum sex diaconibus palatinis , qui in palatio legere debent evangeliu in , & in basilica Lateranensi : de alii duodecim diacones regionarii, qui sistent evangelium legere in stationibus ecclesiarum Romae constitutis. Isti decem de octo diaconi totidem ec Plesias

habent infra muros civitatis. Et tamen omnes sunt canonici patriarchalis basilicae Lateranensis. Debent etiam ibi esse leptem subdiaconi palatini , de schola cantorum , scilicet alii septem subdiaconi, qui vocantur regionarii. Isti de bene legetς lectiones & epistolas in stationibus Romae constitutis. Alii septem , scilicet schola eantorum, debet canere ossicium , dum dominus Papa celebrat Millam in basilica Lateranensi, te in aliis. Alii vero septem palatini epistolam debent legere in palatio ad Missam Apostolici, & in eadem patriarcha Ii basilica Lateranensi, necnon etiam ad Mil Ias iplius Apostolici. Sunt etiam ibi acolythi praesentes , de

Capellam, lectores , exorcistae , & ostiarii, quorum unusquisque nititur adimplere suum ossietum , sicut a sanctis Patribus inibi est constitutum.

Sunt autem in hae praedicta Lateranensi basilica quorumdam sanctorum altaria , quorum illa sutri nomina. In choro canonicorum est alta

re sanctae Mariae Magdalenae, in quo reconditum est corpus ejus sine capite pet mauus domini Honorii tertii papae, qui ipsum altare consecravit.

Retro subabsida est altare sanctorum Chrysanthi de Dariae, in quo recondita olim fuerant eorum pretiosa corpora : sed cum a schismaticis fuisset execratum , levata sunt iterum inde , & translata in ecclesia beatae Dei genitricis Matiae , de sancti Pancratii martyris , quae est in dextero latere basilicae , atque recondita sunt in altare ipsius ecclesiae , quod consecratum est per manus Innocentii papae II , in quo recondidit pretiosas sanctorum reliquias , sanctorum videlicet Pancratii, Jacobi apostoli,

Matthaei apostoli, Thaddaei apostoli , Timothei discipula Pauli, proto martyris Stephani, sanctorum Innocentium , de linteamine Domini, de de sepulcro ejus , de rubo incombusto , Bla lii , Nicomedis, Vitalis, Gervasit 3e Protasti, Naetatii de Celsi , sancti Felicis, de sanctorum xv

Martyruma

Ia eadem parte sunt sepulturae Apostolicorum, in quibus sanctae re

732쪽

scq APPENDIX ORDINIS ROMANI.

, M 9M. coidationis Lucius papa II. hic Vixit in canonicali proposito longo tenta iac . pore in ecclesia ilha , atque hinc assumptus presbyter cardinalis oldin,- lux est in ecclesia sanctae Crucis in Ierusalem , quam de ruinis a senda

mento praeesaro & ammirando opere renovavit, atque ad normam religionis seeundum beati Augustini regulam insormatam ante apostolatum multis processionibus ditavit. Sed de istam ecclesiam , aisumptionis suae memor & pristinae conversationis , per omnia dilexit , magnisque bens fietis honoravit. Octavo siquidem die consecrationis suae textum evangeliorum , laminis aureis opertum , smalto de multis pretiosis lapidibua pulcherrimo opere ornatum , super altare obtulit. Inde non post mul

a tum a satantasmum optimum ad altaris ornamentum ἶ ampullas etiam duas magnas, praeclaro opere sculptas, argenteas deauratas in ministerio

sacrificii pens libr. iii I. Condidit quoque privilegium , in quo donavit huic basilicae ecclesiam sancti Iohannis ante Portam Latinam eum omnibus , quae ad eam pertinent, necnon hospitale juxta portam.

Ibi prope jacet Leo papa V , dc Agapitus papa II, juxta sepulcrum

ejus. Inde per directum ad dexteram jacet Paschalis papa II. qui salu-bii providentia de studio renovavit ordinem canonicum in ista ecclesia ejuxta quem jacet Callistus papa II. qui reformavit cum imperatore lantico pacem. Seeus ipsum requiescit Honorius papa II. ac deinde penes istum Caelestinus papa II. Inde in porticu sepulturae plurimae episcoporum istius ecclesiae. In eadem quoque porticu jacet Gerbertus Remorum archiepiscopus, qui Papa effectus Silvester est appellatus : cujus saepe sepulcrum , etiam in serenissimo aere, cum non sit in humido loco . aquarum guttas quod satis est hominibus admirandum visibiliter emanat

Inde est altare sanctorum 6 Martyrum prope hoc altare. In navi ecclesiae lac et Innocentius papa II in concha porphyretica , quae fui: Adriani imperatoris sepultura. Hic renovavit tectum huius basilicae , propriis expensis novis trabibus , quas gloriosus dc potens Roggerius Siciliae rex precibus suis eidem ecclesiae transmisit: quod videlicet tectum suo tempore cecidit, suoque tempore restauratum est. Turrim etiam ante ecclesiam, quae ruinae vicina videbatur, renovari jussit: atque quam plurima , dum vixit , ecclesiae dona ad ornamentum altari obluis lit , cycladem videlicet auro textam satis optimam , de qua pcaea vestis ad ornatum altaris, de casula ad celebrationem Misi factae sui it. Tarantasmum ad cooperimentum altaris, thuribulum argenteum pens. libr. II. libras centum Lucensis monetae pro emendis pollessionibus ad sustentationem canonicorum, de quibus postmodum dominus Bernardus

prior istius basilicae , qui postea factus est cardinalis sancti Clementis .

ac deinde episcopus Portuentis , salubri studio dc providentia emit possessiones non longe ab urbe , juxta formas prope ecclesiam sanctae Helenae. Item in eadem parte juxta fores ecclesiae requiescit quidam Papa . qui Sergius ex Petro sic voeuatus erat. Inde penes istum iacet Alexander

a Insia ,--Μm eoaperranea tam paullo inferius , Dranissemum. M ser. u. a esse lectio videaur.

733쪽

papa II, qui fuit episcopus Lucensis , qui & condidit optimum privilegium praedictae basilicae, de renovavit communem regularium canonicorum vitam in ipsa et in quo privilegio donavit iplis canonicis me indietatem omnium oblationum principalis altaris; domus quae sunt iacircuitu istius basilieae, multaque alia possessionum praedia diversis in eivitatibus de locis consistentia , sicut ipsius privilegii digna memoria nobis refert testimonia. Est inter duas fores quidam alius Paea , qui non habet epitaphium. Et iterum in hae parte juxta fores ecclesiae: Po tisicis summi pausant ari membra Johannis. Hie eamdem renovavit basilicam. Et iterum inter duas sores .ecclesiae in ista partes Ceruitur sie tumulus, qui prasal dicitur esse, Summi Iahannis , sic quoqua dictus erat. Iste Johannes XVII Papa. Et ante fores Gesesiae quidam praesul re quiete it, qui Petrus est vocatus. Super ipsas sores ecclesiae scripturi

Iuli interius:

Tertius , exempla aes ι iam quam eo tuis aulam. In atrio quoque ipsius basilicae oratorium est pulcrum , Ee ibi est aItare lancti Thomae apostoli. Inhoequidem oratorio, quod secit Iohannes papa qui renovavit ecclesiam , induit se Pontifex vestimenta sacerdotalia & pontificalia , quando debet celebrare Missam in stationibus illius basilicae. De hoc enim oratorio exiens cum processione intrat basilicam , de vadit ad saerosanctum altare Dominicum , quod omnium alta rium solum h1bet principatum. Caelestinus papa Ill jacet juxta sanctam Mariam de Reposci. Alexander papa IlI Iacet ante pulpitum ec-Cle sice , vel juxta viam quando imus ad curiam. Clemens III Papa

iacet ante Chorum cantan coriam

A sinistro vero latere basilicae eth aItare beatae Mariae de Repo . Ibi juxta iacet Anastasius papa I v, qui fuit Sabinus episcopus , in maus, leo porphyretico praeclaro opere sculpto, in quo olim iacuit Helena mater Couilamini imperatoris et quod videlicet mausoleum de ecciesia, quam idem imperator ad honorem ipsius matris extra Urbem fabrica verat , idem Papa deportari fecerat. Hic unice ac devotissime dilexieprae omnibus illam ecclesiam antea , dum esset episcopus, atque in apo. stolatu subliniatus, postea plurimis beneficiis honoravit. Nam duci privilegia canonicis praefatae basilicae sollemniter condidit i in qui-Dus , re quae tunc possidebat confirmavit, & de benignitate & gratia sua plurima supererogavit. In quibus ecclesiam lancti Gregorii ita Marcio cum palatio , in quo sita eii , de cum omnibus ad eam pertinentibus , nec non α terram cum molendino extra portam in capite , ubi fuit aliquando locus , huic ecesesiae donavit. Ad ornamentum etiam sacrosancti Dominici altaris plurima dona obtulit, antea dum esset epi scopus : dc poli modum sublimatus in sacrosancta sede Apostolicus : octa vci enim die a conlectatione sua cycladem unam altari Dominico obtulit. Exinde quinto-decimo die casulam unam albam dc Optimam premMU. Isai. Tom. II. Cccc IOHAN

734쪽

uero APPENDIX ORDINIS ROMANI.

l .r ciose auri plirygio circumdatam ad celebrationem Milla. Post aliquantum temporis intervallum obtulit ad ornamentum altaris candelabra duo optima su sorio opere fabrefacta , de sarantasmum unum praeclarum de optimum , de pro fratrum subsidiis argenti libr. II i. In anniversatio etiam dedicationis illius sacratissimae basilicae ea licem satis magnum & admiratione dignum tam pro sui ponderis magnitudine.

quam etiam pro admirandi operis varietate. Undique enim ex omui

parte sculptorio opere fabrefactum est mirabiliter, atque diversis historiis

cum versibus adornatum , pensans libr. xxv III. In nomine Domini amen. Anno Incarnationis M CC xcv II die. . .

mensis Februarii consecratum fuit altare Capituli ad honorem Dei de beatae Mariae Magdalenae de mandato domini Bonifacii papa VIII per dominum Gutardum de Parma episcopum Sabin ensem et in quo al- tari recondidit corpus ipsius beatae Mariae Magdalenae sine capite , de biachium beati Zachariae, & reliquias multorum aliorum Sanctorum. Judicum alii sunt Palatini, quos ordinarios vocamus: alii Cotis lares di illibuti per Iudicatus : alii Pedanei a Consulibus creati. In Romano vero imperio de in Romana usque hodie ecclesia septem judices sunt palatini, qui Ordinarii vocantur , qui ordinant imperatorem , &cum Romanis clericis eligunt Papam. quorum nomina haec sunt. Primus Primicerius: secundus qui dicitur Secundi certus , qui ab ipsis o ficiis nomen accipiunt. Hi dextera levaque vallantes imperatorem , quodammodo cum illo videntur regnare, sine quibus aliquid magnum non potest constituere imperator. Sed in Romana ecclefia in omnibus processionibus manuatim ducunt Papam , cedentibus episcopis & ceteris magnatibus , te in majoribus sellivitatibus octavam super omnes episcopos legunt lectionem. Tertius est Arcarius , qui praeest tributis. Quartus Saccellarius, qui stipendia erogat militibus, & Romae lab. bato scrutiniorum dat eleemosynam , & Romanis episcopis de clericis , α ordinariis largitur presbyteria. Quintus eth Protostrinarius , qui praeest scrinariis, quos Tabelliones vocamus. Sextus primus Defensor, qui praeeil defensoribus , quos Advocatos nominamus. Septimus Ammioniculator , intercedens pro pupillis & viduis, pro afflictis de captivis. Pro criminalibus hi non judicant , nee in quemquam mortiferam dictant sententiam : & Romae clerici sunt, ad nullos umquam alios O dines promovendi. Alii vero, qui dicuntur Consules, Judicatus regunt, ct reos leg:bus puniunt , & pto qualitate criminis innoxros dictant sen

tentiam.

XII. De Oratoriis-Fomes, O desanctuariis ct donis eorum.

Retro basilicam Salvatoris quatuor sunt oratoria : unum est quod habet abii das duas: sub una est altare sanctarum virginum Rufinae re Secundae, sub quo recondita sunt preciosa earumdem corpora , quae in velata sunt ab Anastasio papa IIII felicis memoriae , antequam a P

stolica dignitate sublimaret ut, & post ipsarum inventionem fabricato

735쪽

AppENDIX ORDINIS RONANI 1 r

altati ad honorem earumdem propriis manibus consecravit ipsum al- IOHANN lare . adstantibus nobis omnibus , & praesentibus canonicis basilicae v ες φη. Salvatoris. & quam plurimis tam de Urbe, quam extra Urbem.

Sub alia absida est altare sancti Andieae apostoli , Ze sancte Luciae virginis, quod Se praedictas Anastasius papa consecravit , & in eo re condidit de reliquiis utriusque , videlicet Andreae apostoli , de Luetae virginis. In sestivitate sancti Cypriani episcopi de martyris , de fanctae Justinae virginis, quorum corpora in pilo marmoreo posita locavit , de recondidit sub eodem altare, quae de invenerat in altare supradictarum virginum Rufinae de Secundae , dum pro inveniendis corporibus earum quaerere , de fodere nobis praecepisset. Aliud vero est oratorium huic praedicto contiguum , quod unam sub ablida tantummodo habet aram , sub qua sunt recondita pretiosa Sanctorum corpora , quorum ista sunt nomina , sanctus Venantius, sanctus Domnio , sanctus Anastasius, sanctus Maurus , sanctus Asterius. sanctus Septimius, sanctus Jelius, sauctus Antiochianus, sanctus Pa linianus , sanctus Gaianus. Tertium vero est oratorium postea , ubi sontes sunt inter duo alta. ria. Unum est sancti Ioliantiis Baptistae, aliud est sancti Johannis Euan. gelistae. Fontes sunt rotundi , inter columnas porphyreticas positi in medio ecclesiae , quae pulcra est de rotunda, ubi Constantini imperatoris fuit camera. Oratoria vero ipsa , videlicet sancti Iohannis Baptistae& beati Iohannis Evangelistae, e regione hinc inde disposita , construxit ' Hilarius papa, quae ornavit o innia ex argento, dc lapidibus pre- al. Hi I ciosis. Consessio oem lancti Johannis Baptistae ex argento pensantem οὐ

libr. e, de crucem auream , de in ambobus oratoriis januas aereas argento clausas. Ante consessionem coronam argenteam pensantem libr. x, farum caritarum pensantem libr. xxv. Item ad sanctum Johan nem intus sanctum Pontem lucernam auream cum in oluminum x pen. sentem libr. v , turrim argenteam cum delphinis pensantem libr. Lx .co.

Iumbam auream pensantem libr. a I. Fecit etiam ibidem prope, sancti Stephani monasterium in baptisterio Lateranens. Fecit & in eodem loco bibliothecas duas. Haec autem omnia in basilica Constantiniana ad

sanctam Mariam constituta reposuit.

XIII. De Oratorι aucta Crueis , o or mentia 6μι. Quartum vero postmodum sanctae Crucis est oratorium, in quo ejusdem sancta Crucis multum est sanctuarium. Ibi dictante Angelo beatus papa Gregorius antiphonarium . de multa alia scripsit. Hoe oratorium multum est pulcherrimum , in modum crucis factum, de musivo decoratum , quod a praedicto papa Hilario fuit constitutum : in quo pati modo plurima dona obtulit. Confessionem , ubi lignum crucis posuit , cum cruce aurea & gemmis , quae pensant pondus libr. xx. In consessione januas ex argento pensantes pondus librar. L. supra conseiasionem arcum aureum petras. lib. I v , quem Portant columna: OnI

736쪽

1 1 APPENDIX ORDINIS ROMANI.

chinae , ubi stat agnus aureus pensans libr. I . Coronam auream ante consessionem , farum cum delphinis pensi libr. v. lampadas aureas xv pens libr. I nympheum , & triporticum ante oratorium saniactae Crueis , ubi sunt columnae ex atopen talaicas , & conchas striatas duas eum columnis porphyreticis ragia cis soratis aquam iandentes , dein medio laeum porphyreticum cum coiicha ansata in medio aquam sun- dente , circumdata a dextris vel sinistris in medio cancellis aereis , columnis cum sast giis & epistuliis , undique ornatum ex musivo , & columnis aquilan: cis, de tripolitis , Sc porphyreticis. Est iterum hule oratorio satis proximum aliud sancti papae Gregorii oratorium , ubi usiaque hodie a lectulus, in quo ipse Sanctus solebat quiescere, videtur iuxta

aram permanere.

XIV. De ecclesia sancti Laurentii in palatio. In saero namque palatio est quoddam sancti Laurentii oratorium , in

quo tria sanctissima computantur altaria. Primum in arca erprestina . quam Leo papa III condidit, tres capsae sunt. In una est crux de auia

ro purissimo adornata gemmis & lapidibus preciosis , id est hyacinthis, & smaragdis , & prasinis. In media cruce est umbilicus domini nostri Jesu - Christi: 8e desuper est inuncta balsamo , de singulis annis

eadem unctio renovatur , quando dominus Papa cum cardinalibus facie

processionem in Exaltatione sanctae Crucis ab ipsa ecclesiis sancti Laurentii in basilicam Salvatoris , quae appellatur Constantiniana. Et in alia capsa argentea & deaurata cum historiis est crux de Gallo depicta , & infra capsam illam est crux domini nostri Iesu - Christi r & in tertia capsa , quae est argentea , sunt sandalia , id est calciamenta , domini nostri Jesu - Christi. Est iterum ibi alia capsa deaurata, ubi est de ligno illo sinctae Crucis , quam Eractius devicto Cholroe secum tulit de Perside, una cum corpore lancti Anastasii martyris , & est in altare , quod ibi est sancti Laurentii de marmore. Ibi est etiam braclitum sancti Caesarii martyris, ossa duo sancti Johannis Baptistae, Ze os unum sancti Hieronymi, &spatula sancti Dionysii Areopagitae, Sc os de crure sancti Stephani papae, & sancti Damasii reliquiae , de sanctorum Primi de Feliciani , Sc caput sanctae Praxedis , di sanctae Anastasiae reliquiae eum aliis multis, di sanctarum Agapae, Chioniae , 5: Hirenae,

Pistis & Helpis virginum , Nerei, de Achillei , Priscae, & Aquilae. Item sunt ibi teliquiae de genu sancti Tiburtii silii Cromatii. In hae

eadem arca cypressina est panis unus Coenae Domini, Se tredecim delenticulis ejusdem Coenae , & de arundine, de de spongia cum aceto ad os Domini potitit a , & lignum de si comoro, ubi Zachaeus ascendit. Et super hoc altare est imago Salvatoris mirabiliter depicta in qua dam tabula , quam Lucas evangelista designavit, sed virtus Domini an

rastasius sub sitiem v lx Stepliani VI, l ..pi, apostilo m. Verum ibi titii nomine laudat stataritim ιιaii Georgii , abi tumulus intelligitur.

737쪽

AppENDIX ORDINIS ROMANI. 1 3

ilico perfecit ossicio: sub cujus pedibus in quadam preeiosorum lapi- Τ ΗΑη

dum linea , pignora hujus sanctuarii sunt recondita , quorum ista sunt 'μnomina. Lapis in quo consedit sancta Maria. Lapis de sancto Iordane , ubi sedit Dominus dum baptizaretur. Lapis de salicta Bethleem. Lapis de monte Oliveti, ubi Dominus oravit ad Patrem. Sancta petra in qua sedit Angelus ad sepulcrum. De sancta columna , ubi Dominus fuit ligatus , & flagellatus. De sepulcro Domini, ubi corpore mortuus requievit. De lancea , qua fuit latus Domini perforatum. De ligno Crucis Domini. De loco qui dicitur Lithostrotos. De Calvariae loco. Sancta silex, ubi Dominus conditus est. Lapis de monte Sion. Lapis in quo Dominus transfiguratus est in monte. Lignum de sancto pr xlepe Domini, in quo puer natus suit positus. Lapis de monte Sina , ubi lex suit data. Lapis de sepulcrosanctae Mariae. I ii alio vero altari ejusdem oratorii sunt capita sanctorum apostolorum Petri & Pauli , & eapita sanctarum Agnetis , & Eufemiae virginum. In tertio vero sunt carbones aspersi de sanguine sancti Laurentii, Zede arvina corporis ejus. Sunt etiam in eodem oratorio reliquiae sancto inrum x L Mart Irum, multorum que aliorum.

X V. De ecclesian Mar--majoris st desanctuario ejusdem. Ecclesia sanctae Mariae- majoris, quam fixtus papa j qnior aedifica

Vit , quam Pasclialis papa renovavit, tot columnas habet in sua positione, quot dies sunt in anni unius revolntione. Hujus ecelesiae ὸ edicatio Non. Augusti celebratur. Habet insuper haec venerabilis ecclesia sanctae Mariae cardinales septem , qui per suas hebdomadas in ordine vicis suae ad suum sanctum altare Miisas debent celebrare. In ara vero hujus venerabilis ecclesiae reconditae sunt reliquiae de capillis sanctae Alariae matris Domini, de lacte ejusdem Virginis . de wimplio sui capitis , de panno sui vestimenti. Cunabulum Domini ibi est , in quo puee acuit. De praesepio b Domini sunt ibi reliquiae. De Mathia apollo- i, mlo , qui in loco Iudae Apostolis aggregatus Parvus Dei nominatur.

Quidam dicunt, quia sub hoc altare beatae Mariae- majoris requiescit ratii dicunt , quia in altare est reconditum. Credunt quidam , quia sub ingenti lapide marmoreo requiescit in terram , qui lapis est ante altaris senestram. Fenestra enim haee ita est sub altari, sicut arca sub altari sancti Petri : in cujus ecclesia asseverant plurimi corpus esse praedicti sancti Mathiae apostoli in pariete super majorem arcum, qui continuus est per medium ecclesiae ab uno pariete utque ad alium. In absida vero sancte Mariae est cathedra pontificalis in medio sub vitrea , quae quinque sunt ita abs da. Haee ablida nimis pulcra de musivo est effecta. Nam videntur a pluribus pisces ibi in floribus, & bestiae eum avibus, inter chorum de altare.

738쪽

XVI. De episeopis ct card malibus per patriarchatus di positis. Septem cardinales episcopi primae sedis , qui ad sacrosanctum altare Dominicum in basilica salvatoris per hebdomadas sitas vice Apostolici celebrare debent quotidie, ii sunt. Episcopus Hostiensis, episcopus Portu ensis , episcopus canetae Rufinae , episcopus Albanensis , episcopus Sabinensis, episcopus Tu stulanus , episcopus Praenestinensis. Cardinales sanctae Mariae majoris sunt ii: sanctorum Apostolorum , sancti Cytiaci in Thermas, sancti Eusebii, sanctae Pudentianae , sancti Vitalis, sanctorum Marcellini& Petri, sancti Clementis. Cardinales sancti Petri sunt ii: sanctae Mariae Transtiberim , sancti Chrysogoni , sanctae Caeciliae , sanctae Anastasiae , sancti Laurentii in Damaso, ancti Marci, sanctorum Martini & Silvesiti. Cardinales sancti Pauli sunt ii: sanctae Sabinae , sanctae Priscae, sanctae Bilbinae , sanctorum Nerei & Achillei, sancti Sixti, sancti Marcelli, sanctae Susannae. Cardinales sancti Laurentii sunt ii: sanctae Praxedis, sancti Petri ad Vincula , sancti Laurentii in Lucina , sanctae Crucis in Ierusalem , sancti Stephani in Caelio. monte, sanctorum Johannis de Pauli, sanctorum

quatuor Coronatorum.

Diaconiae sant xv . sanctae Mariae in Dominica , ubi est arehidia comis ; sanctae Luciae in Circo juxta Septem - solia , sanctae Mariae No .ae, sanctorum Cosmae de Damiani, sancti Adriani, sanctorum Sergii Se Bacchi, sancti Theodori, sancti Georgii , sanctae Mariae in Schola Grae- ea, sanctae Matiae in Porticu , sancti Nicolai in Carcere , sancti Ange li , sancti Eustachii , sanctae Mariae in Aquiro , sanctae Mariae in Via-lata , sancte Asathae in Equo marmoreo, sanctae Luciae in capite Suburrae, sancti Quirici.

Abbatiae sunt istae : sancti Caesarii in Palatio , sancti Gregorii in Clivo Scauri , ibi est caput brachii sancti Andreae apostoli, sinctae Mariae in Aventino, ibi est de corpore sancti Savini episcopi : sancti Alexit,

ubi est corpus ejus , de sancti Bonifacii martyris : sanctorum Priscae &Αquilae , ubi sunt corpora eorum partim : sancti Sabae Cellae novae , ubi est eaput sancti Tiburtii martyris: sancti Pancratii in via Aurelia. Infra urbem Ravennantium Translyberim , sancti Cosmae & Damiani in Vice- aureo. Item sancti Silvestri inter duos hortos , quam aedificavit Dionysius papa, qui & ibi requiescit: sanct.e Mariae in Capitolio , ubi est ara Filii Dei : sancti Basilii juxta palatium Traiani imperatoris et sanctae Agathae virginis , quae est Suburrae monte : sancti Laurentii in Pani sperna, ubi suit possitus in craticula : sancti Thomae iuxta formam Claudiam : sancti Blasii inter Tyberim te pontem sancti Petri : sanctae Trinitatis Scottormn ι sancti Valentini juxta pontem , sanctae Mariae in Castro- aureo ; sanctae Mariae in Pallara , ubi fuit sagittatus sanctus Sebastianus ι sanctae Mariae in Monasterio juxta sanctum Petrum ad

Vincula.

739쪽

AppENDIX ORDINIS ROMANI. 3 1

XVII. De casu , ct reparatione istius basili ea , quo tempore fuit facta Di 6 sed,

a Sergio papa III, O donis atque ornamentis , qua obtulit in iis , sicut in epitaciis parietum hinc inde scribitur juxta columnas aeneas. Anno quo baptizatus est piissimus imperator Constantinus augustus a beat issimo Silvestro lanctae apostolicae Sed is pontifice , & a lepra per lavacrum sacri baptismatis mundatus est , aedificavit hanc basilicam in honore salvatoris domini nostri Jesu - Christi, & commemoratione sancti Iohannis Baptistae. Permaniit enim ab eodem tempore, licet separatio parietum , 3c tectorum curvatio ejus ruinam ante ostenderent, per

aliquot annos usque ad tempus Stephani piae memoriae VI. Tempore autem illius ruit, di suit in ruinis diui pata, & comminuta usque ad tem pus quo revocatus est dominus Sergius presbyter, & elemus de exilio,& consecratus est Romanorum tertius Praesul. In illis vero temporibus, quibus invasores apostolicam tenebant scdem , tulerunt de hac basilica

omnes thesauros, & cur cha ornamenta aurea & argentea, ac universa

utensilia , quae ab initio hic oblata fuerunt e & non celebrabantur divina officia in ea , sed erat in dispersione qua si in thermis virgultorum de vepribus cooperta. Post ordinationem igitur suam dominus Sergius III papa tristabatur ii inium super desolationem hujus nobilissimi templi. Non enim erat spes neque solatium mortalis de restauratione illius. Cumque omnibus ona eiici despcratio de ejus relevatione , ω humanum deesset auxilium ; ad divinae pietatis conversus juvamen , in qua semper habuit fiduciam , incipiens ab antiquis laborare fundamentis ,

fine tenus opus hoc consummavit, & decoravit ornamentis aureis & argenteis . sicut inferius legitur , de plus : quia super ibi addidit, dum

vixit , praed: chus sanctissimus Sergius tertius papa. Eo quam in honore tui nominis , mundi Salvator , ct commemoratione

tui saucte JOhami es B aptista, de tuis donis per multa ceriamina ct labores prafatus domi uus Sergius tertius papa hanc basilicam in ruinis positam a

fundamentis constrκxit , cum omnia ornamenta aurea ct argentea atque anea ex ea allata fuissert ab invaseribus , reparare O Uffrre tibi alia cum devoto anima studuit: quamvis in mulsis esset pera urbat onibus constitutus , non omisit tamen tu servire maiestati. Fecit autem , ct obtulιt omnipotentia tua istant pulcherrimam imaginem, quam quinque libris aura deceravit. Ciborium vero mirae tuἰcritudinis ex argento O auro purissimo cum gemismis, ejus persectionem cCL librar. κ umeros ct pondus assumpsit. Crucem

auream cum Crucifixo. Argenteas duas, usam habentem Crucis xum totum de auro, ct agnum de auro cum gemmis. Coronam de auro, cum crucibus

fluabus , ct a ias duas ex mixtis metallis. Fibulam de auro cum gemmis. Duas Eursessas He argento deauratas cum gemmis quinque. Coronas de aris gento cum delphilus suis decem. Canistra de argenta xxx ct I x. Gaismatas de argento xxv. Cruces a genteas Iu , in quibus gavata pendent .cr unam modιcam similiter argenteam. Calices argenteos II I , unum ex his deauraism. Patenam de argento. Turιbula de argento II I. Imagi-

740쪽

nes de argento tres, unam ex his habestem dexteram de auro , ct fibulam in pectore cum gemmis. Ar .s argenteos v . Trau culam de argικνι , eolum ne das de argent. O. Mala argentea II l. Vestes intextas auro duas. Coopertorium cum auro , ct alium purum. Vela sirica L i i. Hae

omisia delotus tibi praparavit : ct non celabit, dumspiritus olus rexerit artus . praeparare , ct offerre tibι domons Sergius Papa tertius. Si quis forte tristando miratur , quod haec ornamenta, &alia quae suis perius ii circita ab imperatore Constantino fuerunt oblata, modo non appareant, legat & scrutetur gesta Romanorum Pontificum , de inveniet, quando , M quomodo ab invasoribus hioe fuerint inique sublata.

I II. CONsTITUTIONES L ATER ANENSES.

C Raco Rivs episcopus servus servorum Dei, ad perpetuam rei

memoriam.

Et si provide & laudabiliter gesta per alios interdum juste censuerimus confirmare, nempe ea quae ad laudem Dei & divitii cultus observantiam per nos , dum eramus in minoribus constituti , sint utiliteroldinata ; postmodum ad apicem summi apostolatus assumpti, eo potius debemus apostolici scripti patrocinio communire, quo de illis luismus certius informati , & quo amplius dedeceret, si minime scivarentur. Dudum liquidem nos, tunc PETRUs sanctae Mariae Novae diaconus cardinalis ac archipresbyter , adminiit rator dc commendatarius eccletiae Lateranensis, pro reverentia Dei , de salubri statu ejusdem eccieitae uispi titualibus & temporalibus cum divina gratia proventuro de perpetuo conservando , certas constitutiones in ipsa ecclesia tam auctoritate apostolica , qua fungebamur in hac parte, quam nostra edidimus , quas sub poenis contentis in eis mandavimus perpetuo dc inviolabilitet Observari. Ut igitur constitutiones ipsae eo irrefragabilius observentur , quo apostolicae approbationis de confirmationis munimine fuerint roboratae ἔ ipsas, quarum tenor de verbo ad verbum in serius est insertus, cum certis correctionibus , modificationibus & ordinationibus nuper per nos factis , & post ipsum tenorem inferius adnotatis , auctoritate apostolio supradicta approbamus, ratificamus, eonfirmamus, Sc praesentis scripti privilegio communi mus, mandantes sub poenis in eis contentis eas inviolabiliter observari. Et cum simus certi de facto nostro, hujusmodi approbationem, ratificationem, confirmationem, communi. ionem , & mandatum perinde valere de tenere volumus & decernimus , ac si tenor authentici instrumenti dictarum eonstitutionum nostri olim caldicia latus sigillo pendentis muniti praesentibus foret insertus , consuetudine contraria Romanae curiae non obstante. Tenor autem dictarum constitutionum talis est. PaτRus

SEARCH

MENU NAVIGATION