장음표시 사용
381쪽
nus ope Glasti col0re caeruleo tinctus, postea viridis fit inde coctione Luteolae flavae.15 '. Color viridis ex infuso Glasti & lixivio Cinerum clavellatorum ortus, admixto nigro vitrioli oleo in purpureum mutatur. 16'. Cuprum in Spiritu Urinae solutum solutionem caeruleam praeribet, cui si affundatur Syrupus Violarum caeruleus, oritur mixtura elegante viridi colore d0nata. I '. Ad caeruleam solutionem Cupri in Spiritu Salis Ammoniaci affundatur nigrum Vitrioli oleum, color primum viridis pr0 ducetur, liquor tamen postea pellucebit. I 8'. Oleum Anisi & Uitrioli in aequali copia mistum, exhibet colorem elegantem purpureHm, Mistura nigra ex solutione Gallarum cum solutione Vitrioli, infuso oleo Vitrioli nigro fit limpida instar Aquae purae.19'. Si guttae decem solutionis Auri misceantur cum Unciis viginti Aquae fluviatilis, deinde affundatur aequalis copia solutionis Stanni, extemplo oritur color Iubilaeus, per t0tam Aquae massam
382쪽
aequalibus temporibus aqualia spatia ab oliunt.
Sonus, nobilissimum aeris accidens, tenorem Velocitatis adeo invariatum in suis motibus conserVat, Ut major minorve impetus, quo ipsum generat sonorum corpUS,nullam ei mutationem afferre possit. Admiranda haec Soni proprietas a Ga senis commemoratur, qui constanter amr- at omnes Son OS tam magnOS qtiam parVOS, eodem tempore idem spatium percurrere, &hoc demonstrat eXper1mento in duobus SoniS capto, quorum Unus multo major erat altero, primUS enim erat Sclopeti, alter Tormenti bellici. Idem instituenteS experimentum, id verissimum esse deprehendimus, observavimusque simul quaedam singularia, quae silentio premenda non esse judicavimus, nam fieri potest, ut omneS eandem non foveant opinionem, & si foveant, oportunitate hoc eXplicandi, atque eXperimento comprobandi destituantur.
Hoc experimentia a nobis nocturno tempore factum fuit, cum tribus diversi generis tormentiS, cum Spingarda cum Smeriglio& Cannone dimidiato vocatis. Positis ad intervallum trium milliarium a loco observationum,unde clarissime fama conspici poterat, quam incensus in tormento pulvis pyriuS edebat. A tormentis igitur usque ad appulsum Soni in locum observationis semper zequalis vibrationum a pendulo horologii peractarum dabatur numerus, s1-ve eXplosum fuerit tormentum Spingarda, lave Smeriglio,
sive Cannon dimidiatum, atque idem fuit in quacunque di
rectione cavitatis horum tormentorum. Con-
a Confirmat DE RHAMUs in nem tormentorum non mutasse Philta. Trauis. N'. 3I3. directio- celeritatem Sonorum , sive t0r-
383쪽
DE MOTI Bus SONORUMIO Considerandum in hoc loco esse videtur , quantum Ga siendo placuerit vulgare eXemplum a Stoicis adductum, ut ad Vivum repi sentarent, quomodo per aerem inconspicuas propagationes faceret sonu S. Hi dicunt, quemadmodum Aquam stagnantem injecto la- μὸmpluvii illo in orbes discedere videmus, qui successu temporiS pro- de
pagati majores sunt,do nec placide ad ripam pervenian ibi-
que desinant; vel eam cum impetu percutiente S, ab illa re-pagatur. sectantur. Eodem modo adamussim asserunt,subtilissimum aerem, corpUS SOnorum Undiquaque ambientem, in minutos orbes stiscedere, per immens Straditas, unde cum ejUS- modi oscillationibus ad auditus nostri organum appellit, cui quia molle est, quendam tremorem imprimit, quem sonum appellamus. Huc usque Stoici, sed ulterius non perreXerunt. Verum adeo mirifice hujUS e Xempli proprietas convenire visa fuit G ndo, ut eam ubivis applicare voluerit, sibique instrumentum Soni singulari proprietati eXplicandae aptUm, praeparari CuraVerit, quarum una, ut dictum est, est immutabilis in motu velocitas. Di Xit ergo Gastendus, huncat. non perturbandum VelocitatiS in Sono tenorem esse alteri s-ὸYὸvi si manilem, qui in memoratis aquae Orbibus observatur, qui, se-m it D, cundum ejus sententiam,nec VelociUS nec lentiUS incedunt, iri, L. sed eadem Velocitate ad ripam per leniunt,si ve saXum fuerit Soni pro- ingens, Vel par iam, si te solo proprii ponderis momento m-pΠ issic ciderit in Aquam,11Ve ViribuS maXlm1S ipsi Iuerit injectum. .
menta versus observatorem , sive e cuntrario suerint explosa Imo in omnibus Sci0peti pusili 0nibus, horiZ0ntali, perpendiculari, Vel in elevatione Io aut et O graduum supra horizontem nulla est varia
vis , sive sit fortis, sive debilis, ejusque mai0r vel Mia0r quali titas , licet augeat vel minuat So
num , n0n tamen accelerat aut retardat ejus m0tum praeterea
pulsationes mallei ct fragorem Selo peti comparavit ad milliaris intervallum , sed reperit utriusi
que Sonum e0dem tempore ad venisse.
384쪽
Ventis - ccidit quid aliud stupendum respectu motus Soni, ' ἡ ἰ:hb quemadmodum Ga siendus etiam memorat, illum scia
S uippva licet nec a Vento contrario retardari, nec a Vento secundo
gii sev m accelerari. sed temper aequali temporis spatio haud inter- h)El. ruptis passibuS eandem Viam absolvere. De hoc etiam peti--t. culum facere in animum induXimus & verissimum esse hoc modo deprehendimUS. Quo tempore, Venti occidentalis sabant, duae duorum tormentorum factae sunt eXplosiones, horum Unum positum erat ad Orientem, alterum ad occidentem loci, in quo fiebat obfervatio, ab hoc loco etiam quodlibet tormentum aequali distabat intervallo, huic igitur sono favebat Ventus Venti a. . alteri erat Oppositus. Nihilominus utrumque tormentum istas ah semper ae cyctali tempore suum transmisit Sonum ad obse tummodo Vatorem, tempUS eX aequali numero Vibrationum ejusdem Sui viva, horologii colligentem; quamvis sonus Orientalis multo t* ς' remissior fuerit quam Occidentalis.
Quicunque hoe experimentum attente expendit, non potest non de ejus accurata observatione dubitare , quoniam Ventus Aerem ex loco in locum transfert, ct quidem celeriter pro suo etiam impetu, idcirco necessario Sonorum Aerem quoque promovebit, atque ita eff- ciet, ut citius ad locum provolvatur sonus, quem eadem directionem0vet, quam cui opposita via resistit , atque ideo remoram asserta quamobrem S Vento secundo actus Sonus eandem citius percurret viam, quam a vento adverso; ct quo impetuosius spiraverit ventus secundus, eo magis accelerabitur sonus, quo vehementior fuerit ad versus
385쪽
ADDITA MENTUM, versus Ventus, eo plus retardabitUr Sonus: haec quoque omnino confirmant plurima experimenta a DE RHAMo capta diversissimis temporibus , ct quibus proinde tutius fidemus , quia Florentini tantum-m0do una nocte explosiones observaverunt, atque adeo facilius iuerrorem incidere potuerunt. Instituit DE RHAM Us observationes Upminsteri, qui locus distat circiter tribus milliaribus ab agro Blackheath , in quo Bombardarii exercentur , quamobrem opp0rtunitate summa frequentissimas colligendi observationes fruebatur, notavit vero Chronometri ope semisecunda minuta visam inter flammam aΗditumque sonum intercedentia, praeterea attendit ad Ventorum directiones & impetus, hos in is classes distinxit, placidumque coelum ponitur m o, lenissimus Uentus I. impetuosissimus Is. Sciendum praeterea est Blackheath ct Upminsterum esse situm in plaga Melastica, quam Belgice exprimimus S. W. t. N. ct quia nostra vocabula, Compassis adscripta, apud omnes gentes optime innotuerunt, iis utar, judicans haec clarius intellectum iri, quam si quaedam longe quaesita Latina nomina adhibuissem : in hac brevi tabella ob oculos selectissima ponuntur observata.
386쪽
Sonorum a tormentis in agro Blac beat explosis excitator E L miosteri auditorum, una cum Centorum plagas impetu.
sis anni. secunda plaga. plaga, altitudo Minuta poli. Decimal.A. I O4.
29. 83-Liquet ex hac Tabula tempus inter visam flammam bauditumqHelanum brevissimum intercessisse, quotiescunque vento secundo SO-nus asserebatur , imprimis si ventus impetuosior fuerit , nam Anno 1 o5. Aprilis 5. brevissimum fuit tempus m. semisecundorum flante
387쪽
ADDITA MENTUM. III a te vento S. R. t. N. impetu . dein Septembris 29. fuit tempus II a semiseeund0rum flante vento S. S. N. impetu 6. tandem I o6. Febr. . tempus erat II 3. semisecundorum flante vento S. . t. W. 4. impetu. Spirante autem Vento adversu longissimum aYcurrit tempus, uti Irow. Febr. 3. fuit tempus Iaa semi secundorum , flante Vento N. O. t. D. deinde Iros. Aprilis 13. fuit tempus II o. semisecundorum stante Vento N. t. O. differentia autem velocitatis inter m. ct Iaa. est semisecund0rum II. quod tempus notabile est. Quamvis autem a Vento non augeretur S0ni celeritas, attamen mutationibus obnoXia seret, prout Aeris densitas atque elasticitas mutatur, nisi hae ambae in eadem ratione increverint , quod quidem frequenter, n0n tamen perpetuo c0ntingit.
Occasione memoratorum eXperimentorUm in animUm I 14 ιalicujus Academici incidit, an praeterquam quod quali So imotus aequalem Velocitatem habet, motus omnium 1 ono-WV ii
rum foret aeque rapidus, meditatuS igitur super hoc suppositae veritatis fundamento, deteXit Uaria non minuS Curiosa, quam utilia. Ut Vero certiores essemus revera ejusmodi
aequabilitatem dari sequentia instituta sunt experimenta. In distantia unius milliaris Italici accurate mensurati, Eve, me quod est 3o oo cubitorum ut vulgo dicitur) terrestrium , tum diu factae fuerunt plures explosiones, nempe seX eX Tormento
rum omnibus a tempore vis e flammae ad illud, quo sonus auditus fuit, numeratae fuerunt circiter decem vibrationes integrae penduli horologii, quarum quaelibet erat dimidii minuti secundi. Repetitae fuerunt eaedem eXplosiones in dist-- Sum, hatia dimidii milliaris,hoc est in dimidia prioris di stantia atque aequabilitas
horologium accurate dimidium temporis indica v it,numera bantur enim post quamlibet eXplolionem quinque earUnclem Vibrationum,hinc videmur certiores facti de supposita aequabilitate. b. Se-b Florentin0rum observatio- DE RHAM Us plurimis a se captis nes verissimas esse animadvertit periculis , quae huic loco inseri
388쪽
Sequelae vero, qUaS e X hac aequabilitate colligendas opinantur, inter ceteraS iunt sequentes Quod ope flamae &Soni
num , in quo Arenae, maris quotidiano aestu obtectae , magnam ct exactam multorum milliarium planitiem formant; cujus sex milliaria dimensus fuit: ad cuiusque fere milli aris terminum experimenta, scio peta explodendo, fecit , ex quibtis comperit, Sonum unum milliare pertransire tempore 9 : semisecundorum, duo mil- 1iaria temp0re 18ς semi secundorum , tria milliaria tempore 2 semisecundorum , atque ita deii
ceps : plures vero alias observationes idem evincentes annotavit in Plit. Tranis. M'. Quia KIRCHERUS Lib. I. Plo-nur asseriterat , se semper diversam Soni celeritatem invenisse diversis temporibus , mane , me ridie , Vesperi, n0ite : idem explorandum duxit DE RHAMU SHtque bono usus Chronometro assi mat, se nunquam his temporibus diversam Soni celeritatem deprehendisse. Adeo ut in omni tempestate , sive coelum sit sudum &serenum, sive nubilo sum es turis bidum , sive nix ceciderit, sive nebula , seu t0net aut fulguret, sive aestus vel frigus adurat, dies vel nox sit, aestas vel hyems, sive Mercurius in Bar0metro altus humilisve fuerit , motus Solli nec veIocior, nec tardior sit, Ventis tantummodo exceptis. Ex Florentinis Experimentis patet, quantum spatium Sonus intra datum tempus percurrat, qu0d alii Philosophi quoque mensura-Verunt, non tamen inter se co Veniunt , quod provenit variis ex causis. IO. Quia Sonus e longinquo auditus , raro est simplex, sed plerumque compositus eX pluribus , praecedit languidior, sequitur intensissimus, haud aliter
ac si quis binas tresve notas Musicas caneret , more, qui Sta
cato Vocatur: notatum vero non
fuit, an ad priorem, an ad ultimum
Sonum attenderint obserVatores. 2'. Intervallum inter observatorem & sonans c0rpus saepe brevius electum fuit, quam ut accurate tempus penduli ope mensurari potuerit. 3'. Imo facili, me error in longitudinem penduli , minuta secunda suis vibrationibus ostendentis, irrepere p0tuit quod observatorem decepit. Ecce autem in brevi tabella conjectas diversorum Philoso.
phorum observationes , quae quot- nam Britannicos pedes minuto temporis secundo Sonus percurrit, ostendunt.
389쪽
diversarum explosionum accuratam distantiae locorum post sumus habere mensuram, pr sertim in mare distantiae navium, scopulorum, insularum,ubi pro lubitu id omne, quod hic desideraretur, Vulgarium instrumentorum Ope absolvine Uit. Praeterea ex simplici ictu, quo percutitur Lignum, Lapis, Metallum, aliudve corpuS sonorum cognoscere poterimus, quantum qui percutit, a nobis distat, numerando Vibrationes ab eo tempore, quo cadit instrumentiam, qUo cum percussio peragitur, ad tempus quo ictus auditur, hic si ventus fuerit secundus, audietur ad aliquot milliarium distantiam. Ρraeterea est facile & dignum Cognitu,qUantum a nobiS nubes distent determinare, & in quanta distantia a terra generentur tonitrua, mensurando tempta S, a quo Videtur fulmeniasque ad illud, quo tonitru auditur. Si etiam scire cupiamus locorum distantiam, quae Vel propter rotunditatem terrae, vel ob interpositos monteS, Vel alia similia obstacula, a se invicem conspici nequeunt, poterimus id hac via facillime cognoscere, & quidem Ope duplicis eXplossonis, conveniendo, Ut eXplosioni nostrie subito alia respondeat, capto medio temporis elapsi a nostro signo usque ad
accesPedeS. FLORENTINI GALLI CELEBRES ROBBERVALLIUS GASSENDUS MERSENNUS
390쪽
:Iq. Ex PERIMENTA DE MOTIBUS SONORUM. accessum signi respondentis, habebitur exaste dimidium viae Soni, hoc est integra distantia loci, qu e quaerebatur. Hac methodo, nempe Soni ope, locorum particularium tabulas Geographicas emendare poterimus, imo diversarum regionum formare plana, capiendo angulos positionis, ct Vitatum, arcium, pagorum, ut haec accurate suis locis ponantur, imo & plura similia pulcerrima, & forsitan quoque utilissima, non omnino spernenda erui possent. Stati dia Ut Vero cujuslibet dist ntiae nobis ignotae cognitio ha- .stantiarum, beri possit, scala tempori S haec erit, quum Sonus notam