장음표시 사용
361쪽
ALIIsQUE CORPORIBUS ELECTRI cIs 8s dissime operantur. Ceterum nec Lapis LaZuli, nec Heliotro
lamella chartae, loco sindonis ne atque Aere readmisso 8'. Si cy-Q circumponatur , tumque tubus lindrus vitreus solidus , ejusdem teneatur supra metallica resegmi- diametri ac tubus, inserviat eX- pium Sysna , haec sursum deorsumque perimentis , hic quoque attritus pides aliα- motu in ordinato supra tabulam sicuti tubus , aequalem , saltem qit gerim
movebuntur, non tamen ad tu- non minorem, attractionem osten-bum attrahentur. 4'. Uerum ne- dit, quam gener0sissimus tubus, elabunt. quaquam agitantur a tub0 c0r- Alia experimenta vitri attractio-puscula interposito assere ligneo. nem spectantia instituit HAURs-5'. Si tamen corpuscula mem0- B EJUS cum sphaera Vitrea, rata aut Fila pendii a lanea tegan- circa quam fila pendula ex tr0tur vitreo vase , attrahuntur ab cho suspensa attrahuntur, cum at- admoto tubo, quamquam miniis, teritur rotata celerrime sphaera,
quam si vas tegens abesset, quod quae videri possunt in Phl. admirandum, quoniam tubi Virtus Mech. Experam. hujus autoris, &electrica coercetur a rarissima sin- quorum mentionem fecimus su- done , ct a porosissimo ligno, trans- pra in Experimento cum Ambrait vero per selidissimum Vitrum , in vacuo fact0, pag. O. P. I. Huc ut es per chartam mult0 minus pertinent omnes ex Vitro aut Chry- sindone porosam. 6'. Impleatur stallo adulteratae gemmae, tum tubus arena bene exsiccata, aut vitrum Antimonii, & vitrum infundatur cera sigillatoria lique- plumbi. facta, atteratur ut par est, supra f BoYLEUs quoque testatur se corpuscula dicta pusitus, vires in omnibus Chrystallis, in quibus attrahentes non exercet, nisi in periculum fecit, vim electricam prosima distantia, dimidii polli- deprehendisse , quamvis eam cis, vel minoris: excussa illico Crystallis denegaverit K1RCHE-arenea ex tubo, attractio peragi- RUS.tur more solito. Alium ellectum g Addatur Gagates lapis, qui ab infusa cera exspectaVeram, ex nigro bitumine in terra con- quam animadverti. 7'. Ex tu- crevit, atque in Brittannia, Gerbo eodem exhauriatur, Aniliae mania plurimisque locis effoditur: ope, Aer, teratur ut ante, ite- tum Sulphur vulgare . hoc tamen xym vix attrahet c0rpuscula, nisi praecipue vim electricam ostendit,
in minima distantia; electrica in- si prius caleat, ct deinde frice-stauratur tubi virtus, aperto sipho- tur.
362쪽
EXPERIMENTA 1N AMBRA nec lapides, nec marmora nobiliora, nec gemmae marinae, Ut Nee meta Corallia, Margaritae, nec metalla, nec crystalli salium vim at-
, trahendi habent, quanquam id ab aliquibus traditum est h.
5. Ex eo fortitan oriri potuit hic error, quia Viderunt minima Ratio, q-- Dustula paleae, chartis, aliorum Ue corporum, illa contingen-
his, d lium,iis applicata mansisse. Hoc quoque Observavimus, Ve-iumfuit. rum id fortasse eVenit, ut nonnulli ajunt,quia in his corpori- ἡ., , ἡ ' bus aliquae admodum eXiguae asperitate S dantur quibus mi
situtuis ad nuta corpuscula intruduntur,Unde his leviter assiXa manent, vere dis in- atque elevata sequuntur horum motum. Fallaciam hanc evi- Φ.ta tare Volentes in animum induXimVS negare hanc virtutem,ca. nisi inii Scorporibus, quae, postquam attrita, levissimisque corpusculis opposita sunt, ad aliquam distantiam haec attrahunt. Atque ita deprehendimus solummodo hanc vim inmemoratis supra corporibu S. Observavimus quoque, mutationes, qua S Succinum ab iis stania aCcidentibus eXterniS,Veluti calefactione,conglaciatione,inoni bris unctione variorum liquorum recipit, easdem prorsus esse in ph, ὰλ gemmis, Omnique alio Corpore, quod facultatem attrahendiis obivibui possidet. Verum tamen est, in Succino, utpote majori vir-
Vrporibus aute donato, id evidentius observari; idcirco, omissis aliis, perautu . hoc s)lo ratiocinabimur
Tra . de Magn. Lib. 2. C. a. qui dicit, caelo sicco, ct cum Aer media hyeme rigidus fuerit, ct clarus tenuisque attrahit etiam Sal gemma , lapis specularis, ct alumen rupeum, atque Λrsenic im, sed
imbecillius. Ceterum plura memorat GILBERTUS C0rpora , praeter haec a FLORENTINIS expl0rata, quae etiamti fricata, non tamen alia attrahunt, veluti Sinar diis , Carneolus , Chalced nius , Alabastrum, Porphyrius , Lapis lydius, Silices , Haematites, Smyris non ossa aut Ebur, aut durissima ligna, Ebenum , cedrus , Juniperus, cupressus. i Est tamen elei trica vis Succini exigua respectu virium attrahentium Magnetis, quippe generosum Suecini frustum, trium unciarum pondere, calidum aD frictumque vix quartam partem grani hordei attollit: cum exiguos
vidi Maguetes, qui pondus elevaban
363쪽
ALir squit conpoRIB Us rLECTRICI s. 8 Succinum igitur, omnia corpora, quae ipsi offeruntur L, Suebimus sola flamma excepta i. attrahit deprehendimus vero fal- sum esse quod Plutarchus affirma Uit id nempe non littrahe- Moepto. re Corpora illita oleo, vel sebo, vel ut alii dicunt alitii 'a plantae, quae Basilicum, appellatur. Praeterea attrahitur fi- Εἶ ais, mus, quod non absque Voluptate conspicitur, si perfrictum memorabi- calidumque Succinum alicui fumo eX candela eXtincta eXeunti lente admoveatur, quippe subito ad SUCCinum hic ad- ultrabitur. volat. Deinde pars illius adhaeret, pars Vero Veluti a speculo
reflexa, in altum adscendit, interim qui adhaesit fumus, inpexiguae nubeculae speciem colligitur, quae prout Succinum frigesit, in fumum iterum dissolvitur, & avolat.
Flamina e contrario non solum non attrahitur, sed etiam mm de-
Suecini fricti & prope ipsam aliquantulum detenti Vim eX- ὰφ hsub
tinguit, quamobrem Ut hoc attrahat, denuo fricandum est. Ani vitriu-Imo cum Succinum exiguum corpusculum attraXerit, ad-
moveaturque eidem flammae, id illico demittit, Qui Ah: f.
Ardentium carbonum igni S non est ita inimicuS Utribu S tracta, a LSuccini, quippe eaS excitat, imo & sine alio attritu Verum MVt g. quidem est, ea S, a solo calore oriundaS,esse admodum langui- οῦ-,.s das, Esse lusilia
vabant quingenties sua gravitate majus. Differt praeterea vis Electrica a Magnetica , haec enim perpetuo retinet sibi applicatum corpus , qu0d attraxit; verum vis Eletirica succini raro diritius durat, quam paucis horae minutis, quibus elapiis vel relabitur, quod autea a Succino attrahebatur corpUS.
k Modo exζgua ct levia sint corpuscula thae ipsi objiciantur;
non autem tantum Succini pulviscul0s, sed maj0ra fragmenta allicit, quὸm quidem aliorum cor
I Notat BoYLEUs Adamantem etiamsi validis ele tricis viribus donatum, non tamen flammam attraxisse, cum fumum manis sto allicit: addit tamen nobilissimus autor se sibi nondum satis ecisse in explorando, utrum electrica attrahant igiem, An n0n ;cum viderit aliquod elehtricum corpus attraxisse incensam levem
adhaesisse animadvertebat, dubitavit an ignita materia, an cineres attrahit fuerint.
364쪽
EXPERIMENTA IN AMBRAdas, sed addito attritu evadunt illae validae vigentque .m Glacies sob Glacies per se sola non nocet Succino, mista Vero cum Sas bis. le & Spiritu Vini, adeo debilem ejus virtutem reddit, ut in perso an- terdum aliquot hori S opuS fuerit, imo quoque longissima va- lidaque frictione ad vim in eo resuscitandam. oitu Uini, Quamobrem aliqui crediderunt, hanc jacturam virium diu Succini non modo ab incremento frigoris oriri, quod glaciei inducit is i iis t. aspersum Sal & Spiritus Vini, sed potius a quadam subtilissi- Ratio b L ma rubigine, aut a quolibet Velo, quod propter Salis tenuissi-tβ η' βh mas partes Succinum contrahit, vel ab humefactione Spiris, o a tus Vini, qui est unus ex iis liquoribus, qui viribus attractri-tinde hic es cibus nocent.
hia. Sub Νon omnia corpora Vim Succini eXcitare postunt; si enim eini seper fricetur supra corporibu S lae Uibu S & politi S, Veluti vitro, cry- l: stallo, ebore, metallis politis, gemnitique manet Vis sopita
super diei, mortuaque: QUAE Ut eXCitetur, requiruntur in corporum su- ejus virtμ- perficie inaequalitates & asperitateS, quales habet pannus,hb i. 'r' linteum, &seXcenta alia, qUae numerare non jux ac Praeter- Caro huma- ea caro humana Vim Succini suscitat; id tamen verum est alina vim v'' -uam plus aliquam minus ad hoc valere imo deprehendi-
eaeditat, alia mUS aliqUOS homineS, 1Upra qUOrtim manu S licet buccinum, quando uest', quocUnque fricuerim nS modo, non tamen unqUam,hltattra- uphi, at Quonem eXergeret, essicere potuimus. trahit, aut Vulgo creditur Succinum corpora ad se attrahere; Sed est si h r t* thaec actio reciproca, nec minuS propria Succino, quam cor
,tis, quum poribus, quae ab isto attrahuntur, Vel ad minimum illi adhae-
m N0n dubitandum est de hoc rentur; idem procul dubio anim- Florentin0rum obserVato Succi- madvertit G1LB ER Tus, idcirco mim ad ignem calefactum vim tradens, sive Succinum tepeat , electricam exercuisse ; attamen sive caleat aut serveat, sive ad flam- multa examinavi Succini frag- mam usque urgeatur, sestucis admenta, in quibus ad ignem ca- motum non attrahere; in Tr. de tefactis vim electricam non ob- Maga. L. λ c. a. servare potui, priusquam frica-
365쪽
ALII set Un Cina PORVMIS ELECTRICIS. v In hoc periculum fecimus, vidimusque, Succinum filo appensum, pendulumque in aere, Vel instar acus Magneticae supra cuspidem libratum, frictum calidumque obviam ire corporibus, in proportionali distantia ipsi oblatis, imo eo
rum motibus promte obedire. Vim Succini etiam percipiunt liqUOres, quorUm minimas Liguorum guttulas hoc attrahit, iis Mercurii non exceptis: Verum ta- exigua a men est, quod si hae minimae non fuerint, Succinum ad eas ἡ si dirigendas vim non habere, quare simul ac attractae sunt, eaS ries a Sti dimittit. Cum vero postea superficiei liquorum stagnantium Vi Mir offertur, ut & Mercurii, ne guttam quidem allicit, sed in timmorem superficiem infra se positam reducit, quFe instar gut-t72 mox lapsurae, sed inversae, tersi S psum eleUatur, nam trahuntur ad mutuam unionem partibuS suis acutioribus. Hic effectus melius in oleo & Balsamo: quam in alio quovis liquore obserUatUr. Sunt aliqui liquores, quo S, cum Succinum iis madefactum Elmi fuit, etiamsi postea fricetur, non attrahit, alii vero sunt, in f Vrsi is quibus non producit eundem euectum, LlqUOres primi ge' in, iij muu neris sunt universaliter omnes Aquae Maturales & stillatiliar, monibus. omnia Vina, Aceta, Spiritus Vini, omnes liquores acidi, omnes succi Austeri, omnia fluida qUae in corporibUS anima- ne inimpedialibus praeparantur, BalsamuS,omneS liquores artificiales, Vel- μVt, quα-
uti Julapia, Luentiae, Spiritus, Olea, & quaecunque desiit, q*''
latione eXtrahuntur. Contra id non faciunt, & quae sunt secundi generis, Oleum petrae, oleum commune, Oleum mygdalarum dulcium , & amararum praelo eXpressum, sebum , lardum, tandem tinguentum pomatum si e purum , sive Odore florum mutatum, Vel miXtum cum Ambra, Vel Moscho,dummodo in hoc nulla essentia vel oleum admistum
n Non modo Suecimum natu- destillationem residuum , nigrum rate vim electricam habet, sed & fraegile, imo hoc generosius a PQque ejus caput m0rtuum , post trahit.
366쪽
9 Ex PERIMENTA IN AMBRA ectum talis singularem in adamantibuS ObserVaulinus. Qui polygoni vocantur, numerantUr inter gemmaS, qtiariam atrio'ssi vis ele rica maxima est. Sed tabulati sunt adeo debiles, Azis fui tam imbecillium virium attractricium, ut interdum omni virtute spoliati videantur. Opinantur nonnulli, planam eorum superficiem nullam relationem cum hoc essectu habere posisse: observatur enim, Adamantes majoris crassiti ei fundumque habentes, quam Vi S obtusorum angulorum &supra rotam applanati fuerint, optime attrahere: Quum tabulati, qui fundum non habent, quales solent esse ad eXtremitatem Mo
nilis quod Colaiane vocatur) & qui vulgo radii appellantur,
quamvis sint maXimi, & aliquamdiu magnaque Vi fricentur, non attrahunt, Vel adeo languide, ut opus sit, ad ita loquendum, ut fere attingant frustulum chartae Vel paleae, quod a trahendum ab ipsis Volebamus. Dubium non est, quin aliquando dentur, qui habeant aliquid virtutis, sed nobis hos invenire rarissime contigit. Semel tamen aliquis in manus nostras incidit, quem, etiamsi plurima in eo pericula multis
diebus fecerimus, eo tamen nunquam deducere potuimUS, ut attraheret. Post anni spatium, cum hunc essectum alicui ostendere Vellemus, annulum eundem, cui hic adamas erat imfixus, sumsimus, eumque more solito levissime supra pannum frictum admovimus nonnulliS chartae fragmentiS, quae vehementer attraxit: Saepius hoc eXperimento repetito idem Observatus fuit essectus magno cum stupore ab iis omnibus, qui anno elapso toties incassum ejuS attrahentem virtutem
eXploraverant. Contra ut in principio dictum est) adamantes polygoni, hoc est illi, quorum naturalis figura octae ira est, raro aut nunquam attractricibus viribus spoliati obse
Tandem ad impediendam vim Succini & omnium aliorum hujus generis corporum, sussicit, si tenuissimum velum inter haec & corpuS attrahendum, ponatur. Quin imo cum in
ria seliochartὴ: aliquot exiguas fenestrassecissemus,quarum pri
367쪽
ALII sqUR CORPORIBVs EL fCTRICIS. 9rma capillis dense reticulatis, secunda vero testii erat eleganter telae tenuissimae carpto subtili; tertia solio praetenui Auri erat Occlusa, per harum nullas Succini vis penetra-
Ante Florentinos GILBERTus prodidit, Succini viristem susAcaria vapido aere emato, vel ab aere humidiori; vel si charta aut linteum aut stricum rarum ipsi imponatur Vegetabilium resinae, inprimis quae duriores ct sicciores sunt,frigatae vim electricam monstrant, inprimis Gummi Copai, cujus Vis attrahens est insignis, major tamen vis repellens, deprehendi eandem vim, sed infirmiorem in Thure, Resina Guajaci, Resina Ialappae , BenZoino , in Colophonia vulgari cum lateribus tritis misia, imo in sola Colophonia bene excocta: in residuo post destillationem mixti petrolei ct Spiritus Nitri idem quoque notavit BoY
In resinis tamen mollioribus, ct quae hicari vix possunt, raro vis electrica expergiscitur , quamobrem eam non deprehendi in Myrrha , Lacca, Asphalio, Aloe, Gummi animae, Galbano, Ammoniaco, Camphora, Stirace, Assa foetida, Pice. Si capilli humani sint moderate sicci, teneanturque prope manum calidam attrahuntur a manu: verum ducantur capilli ter quaterve intra digitos, illico ad distantiam dimidii pollicis a digito attrahentur. Praeterea auris catuli tenuissimis longisque pilis ornata ducatur intra digitos, quo facto vi electrica donati pili a digitis attrahen
Si pluma quoque intra digitos ducatur aliquoties, vis electrica ejus excitatur, qua ad digitos accedit. Si fila seriei , cujuscunque coloris es subtilitatis quoque inter digitos ducantus vim notabilem electricam acquirunt : imo si fascia tenuis ex Serico intra digitos fuerit ducta, longitudinemque habuerit IZ pedis, electricam vim ostendit ad distantiam 5 vel 6 p0llicum, est tamen humida tempestate vis haec minor: Vi eadem electrica donantur lanae, ii tea, charta alba ct susca, ramenta ligni paceae, corium, charta pergamena, membranae Intestinorum bovinorum, quae attrahunt om-
368쪽
sti ADDITA MENvUM. nia levia eorpuscula, ct saepe ad distantiam 3 vel ro pollichm. n. dei Philois. Trans. NR. 366. Non videtΠr quis plura instituisse in electricis corporibus Experimenta quam Nob. BoYLEUS , qui Tli oriam quoque horum omnium Phaenomenorum dedit optimam, atque hinc consuli meretur in capite de Electricitate Volunt. I. pag. 5o7. Operum edit0rum a P. SHAW.
369쪽
COLORUM IN DIVERSIS FLUIDIS. Nihil frequentius in subtilibus Chemicoruin operationi
bus, quam admiranda anomalia in colorum mutationibus observatur. Re Uera eX professe nunquam animum ad Quare bin hoc studium appulimus, si vero aliquid excerpserimus, hoc i, zfactum est occasione alicujUS liquoriS, quo usi sumus in exa- ctasset. minandis aquarum naturalium qualitatibus. De hoc pauca, quae didicimus,narrabimus, utinam modos echor denuo recordetur, quid per nomen I ΕΝΤΛMIΝUΜ intelleximus lnon enim praetendimuS nOS hanc materiam cum omnibus rhes ais, experimentis eXaminasse, quae de his cogitari postent, sed Academiae tantum earum rerum leUem aliquem gustum dediste,
nes Aquas Fluminum, Thermarum, Fontium, & Ρuteorum, quibuscum huc usque illaS miscuimus, emittentes enim suam pelluciditatem instar seri Lactis albescunt. Solummodo Aquae in vitro destillatae, tum Pilani dudius aqua naturalis,limpidae pellucidaeque manent'. Verum tamen est,
bidas reis dunt omneSAquas naturales. Exceptio ab hac regula
a Observationes FR. REDI , 4o. Memoriae proditae sunt, hic quae in Experimentis naturalibus pag. omnino apponendas judicavi, M
370쪽
94 Ex PERIMENTA DE MUTATIONIBUs
omnem Aquam hoc modo turbidam factam paucis sortis aceti guttis,cum ipsa conquassatis,claram fieri pelluciditatemque
tiamsi non parum prolixae videri possent, sed cum sint sub forma
Commentarii ad hunc locum conscriptae, nec facile contrahendae, huic loco optime CORVeniunt.
Voxa sunt, inquit REDUS, I sine fuco haec scripta permanentihmpitudine Aquae Pisanae nec
deest ingens eruditorum nume-τus , qui cum propriis oculis hoc experimentum viderint , vivum di verum ejus rei testimonium
perhibere possunt. Atqui iam aliquot menses sunt, ex quo non sine maximo stupore omnium , qui centies centiesque contrarium notaverant, observavi, Aquam Pisauam non minus quam alias albescere & turbari. Causam aliam praeter admistionem rerum terrestrium heterogenearum nul-
Iam novi, quae invisibiliter prope staturiginem aquae stillando
Poterat etiam istiusmodi casus dari, ut quo tempore eXperimenta circa albedinem aquarum naturalium capta sunt, non nisi Aquae per campanam plumbeam destilIatae adhibitae sint, quae durante destillatione quam minimum
Salis ab hac campana attraxerint, ct consequenter tantum aquaSimpuras, non vero purissimas
conductus Pisani dealbare potu rint, ad quas dealbandas aquis
opus est, a Sale illo impraegnatis , quem campanae plumbeae evomere solent. Atque, ut quod res est dicam, quisquis hujusmodi experimentum cum cura facturus est si pluribus 9 diversis ,
quis per diversas campanas destillatis usus fuerit, inveniet, nonnullas, quae in aquas conductus Pisani infusae , nunquam illas turbabunt , e contra alias, quae id Mgant subito. Et hanc talem differentiam, ut ego quidem expertus sum, non parum prom0Vere potest, non diversitas modo campanarum sed etiam gradus ignis , ct diversa constitutio florum herbarum , quae destillantur Praeterea ad rem forte facit , utrum prima sit, qllae per eampanam destillat Aqua, an V ro ultima, ubi post continuos I bores aliquot dierum Campana , ut ita dicam, defatigata es sterilis facta est. Accidit etiam quandoque , ut extraordinariam quamdam disserentiam producat major minorve quantitas Aquae , per
plumbum destillatae, ct in Aquam conductus Pisani infusae; Ut ut
enim haec Aqua Pisana turbeturct albescat, minus tamen quam mille aliae, a me hactenus probatae naturales aquae, turbatur Oalbescit excepto flummine Pesciae quod