장음표시 사용
211쪽
LIBER TERTI Vs 88rientibus suffectom,aut aliter addit ru, portuit innovati:quanil & similes libros eleph tin . Sς- gitantisi natuscosulta apud eosdem censores habuime pastebit. riarum siue tribuu nominibus expolitis
de censu classibusq; simul dicedum est quas pro
nostra intelione imprimis necessarias Liuius eleganter sed nostro iudicio obscure describit . De Seruio enim Tullio dicit:Censum instituit, rem CV M saluberrimam tanto futuro imperis, eX quo Pa cis bellii munera non viritim ut ante, sed pro habitu pecuniarum fierent.Et quidem saluberti
mam esse hanc institutionem aetate nostra vides mus,apud Venetos,Genuenses, & Florentinos: quas solas in toto orbe ciuitates eam sequi consstat.Ital Seruius rex vi censium declarare classe
ses prius distinxit numero quinU, qu . PriusiquR NS ...
ipsius Liuii verbis afferamus, de pecuniae singu= re primum larum summa,ad quam referebantur sortasse noimpertinenter aliqua disseremus.Qui centu mi bitum seris, inquit Liuius,aut maiore censium hasberet: c exponentes dicimus:zes per ea tempo*ra nondum fuisse signatum: Liuius enim in pii
mi belli punici descriptione dicit. Post classem
naualem a Fuluio cosule accepta Romae statim ducentas naues fuisse refectas,quo tempore nu
mi primum argentei fiunt cust, & nummus de, cima 'pars denarii aurei fuerit:aqua temporei supputatione Plini' parti differre videtur,qui argestu dicit signatu fuisse anno urbis quinto octogesimo quingetesimo Q.Fabio costule, anno quinato ante bellu primu punicum.placuisset denas rium pro decem libris aeris. Hanc nos difficilli, mam numerorum siue podexum vetustissimam
212쪽
eonfitetudinem ad nostri temporis collatione insulti hoc loco tractamus,quam infra suo loco tras Aure ctare costituimus: sed quantu ad praesente facit classium censius & tributorum dilucidationem, dicimus denarios semper aureos appellatos pons dere nostris fuisse simillimos, quibus magna ex parte orbis pene totus nunc utitur.Quandoqui, dem Venetus,Florentinus,Senesis,Lucensis,Mediolanesis,Ferrariesis,Matuanus: & extra Italia Germanic',Hugaricus,Polonic':ex Gallis quo;que & Hispanis maior pars, necno apud barbas ros reges &nationes culi denarii aurei,quos ducatos siue florenos vulgo appellant: ita Romano sunt similes ut apud Romanu potifice maximii caput orbis Christiani habitu unica obtineat duocat' camerae appellatione.si ital Servii regis te, Prima clas= poribus centu millia aeris primam costituebant uia i , classem,decem librae ipsius aeris denario attribustae aureo ita cumulari supputarii debebunt, ut decem millia ducati nostri temporis diuitiae moerint:quibus possessor sub classis primae titulo inster urbis primarios numeraretur. Ad Liuiu iam redeundum est qui centu millium aeris aut masiorem censum haberent primae classis erant. Instra centum Sc septuagintaquini millia census secunda classis.Tertia classis a septuagintaquinaque ac quinquaginta millia cestus.In quarta classe a quinquaginta ad vigintiquini millium aeris census.Quintς classis inferiore superiori censum habebat. Sed Liuius praedictis quinque classibus centurias & arma attribuit,de quib' ita parte rermilitaris cu dicturi simus:nihil ultra nuc scribe,
dum duximus.Ad censbresis redibimus: quora
213쪽
primi fuerunt Papirius re Sepronius Marco Ge ganio Machino & Quintio Capitolino consuli,
bus creati,ut censum praedictu ex instituto Tulli regis rite haberent:a qua re cum laude execustioni data censorum nomen eis est inditum: co,
stitutumi ut is magistratus posset quinquenio retineri de quorum magistratus officio Cicero legum secundo: Censores populi sobolis familias pecuniasque censento,Vrbis templa,Vias, aquas, aerarium,Vectigalia tuento,populit partes in tribus distribuunto,& pecunias in ciuitatis ordines Partiunto.Equitum peditumve prolem distribu, unto. Celibes esse prohibento. Mores populi re; guto.probruin senatu ne relinquuto. Bini sunto: magistratu quinquenem habento.Reliqui magistratus annui sunto, eaque potestas semper esto. ordo vitio careto,caeteris specimen esto:vt vitio careat ordo,& ut censerem quaerant interprete. Varro agriculturae secundo censbr dictus ad cui ius censionem id est arbitrium populus censere tur.Pompems de origine iuris:cen res costituti sunt cum censius iam maiori tempore agendus esset,consiles non sufficerent.Plutarchus in Pauli Smilii vita.Censiura maximae omnium magi, stratuu reuerentiis est,plurimael potestatis:tum
in aliis rebus:tum maxime ad morum emendastione.Nam e senatu remouere potest: equitibus auferre equos: notare infamia: censium agere lus
stru condere. & idem in problematibus: Altero ex censbribus mortuo,alterii se magistratu abdi: care oportebat.Mortuo enim Liuio Druso, coblega ei' Scaurus magistratu se abdicare minime
volabat;donec tribuni plebis iussu in carcere dii;
214쪽
TRIUMPHANTIS ROMAEctus est. Asconius Pedianus actione in Verrem prima Censores quinto quoque anno creati Blesbant.Hi prorsius ciues sic notabant, ut qui sienastor esset cilceretur senatu: qui eques Romanus equum publicum perderet:qui Plaebeius ne in tabulas referretur, & esset aerarius, ac per hoc non esset in albo centuriae siuar,sed adhuc no esset ci, uis: tantu modo ut pro capite suo, tributi nomisne aera prsberet.Et Aulus Gellius de noctib' aditicis notas censiorias nonnullas sic colligitiSi quis agrum passus fuerit sordescere: Si quis equu has hvit graciliore aut parti nitidii: Si quis intempe; stiue usius esset ioco:Etimi qui in auditorio censserum sonore nimis oscitasse nota cenBria corω
rectum fuisse: Eumque etiam qui cum esset obeis Ventre perpinguis, & cquum traduceret strigossissimum, causam interrogatus, ventrem sun re spondit & corpus a seipis,equum a Statio seruo suo curati,mulcta graui indicta equum amisisse. Scribit Liuius xiiij.Fabricium censorem mouissescna tu P.Cornelium Rustinum constularem,ssi iS decem pondo argenti facti haberet. Sed maiora ac meliora licet longiusicula de censioribus no duXimus postponenda,ex quibus maxime sapienstissimi Romanoru Hrma regiminis de qua agismus nota fiet. Liuius xiiii. censiores vacui ab opes xum locadorum cura propter tuopiam aerarij,ad mores hominu regendos animu aduerterui, ca
stigandat vitia quae velut diutinis morbis aegra corpora ex sese gignut,nata bello erat.Ρrimu eos notarni qui post cannesem pugna rep. deseruis se talia Is excessisse velleidicebatur.PrincepS
ru M.Cecilius Ietet Hui quaestor tu sorte erat.
215쪽
LIBER TERTIUS 9 PIusio deinde eo caeteris p eiusdem noxς causam dicere,cu purgari bequissent,pronti riauem l versba orationemi eos habuistis aduersiuS rep . quo coiuratio deserendae Italiae causa fieret. cundueos citati nimis callidi ex lue di iurisiuradi iter, Pretes,qui captiuoru ex itinere regressi clam i castra Annibalis soluti quod iurauerat implesse re
batur.His seperioribusq; illis equi adepti qui publicia equum habebat,tribui moti aerarii omnes facti.nel senatu modo aut equestri ordine rege
do cura se cens ,ru tenuit: nomina omniti ex tua Uioru tabulis excerpserui,qui quadrienis no miσIitassen quib' nec ' vacatio iusta militiae, neque morbus causa fuisset.Ea silpra duo millia horni,
num in aerarios relata tribua; omnes moti, addis tumi cenBriae notae triste senatustonsultu,ut ciomnes quos cen res notassent pedib' mereret: mittereturi in Siciliam ad cannensis exercitus reliquias. Et libro xxvi. Liuius:M. Livius Salinastor erat multis annis ante ex constulatu populi iudicio damnatus: qua ignominia adeo aegre tute Tat ut rus migraret,& per multos annos & urbe 8c omni coetu careret hominu. Octauo post da; natione anno M.Claudius Marcellus & M Ua,lerius Levinus consules reduxeriit eu in urbem:
sed erat veste capilloq; & barba promissa:L .Veaturius & P.Licinius cenBres eu ronderi & squa; lorem deponere,& in senatu venire, fungissi aliis publicis muneribus coegerunt .sied tum quo in aut verbo assentiebatur,aut pedib' in sentetia ibat. Ite Liuius xxix.cen Bres interim Romae M.Libuius & C. Claudius senatu recitauerunt:princepSeorum delectus Mar . Fabius Maximus . notate M ij
216쪽
septem,nemo tame qui sella curuli sedisset.Equi, tum deinde census acceptus est , & ambo forte censeres equu publicum habebant:cum ad tribu polliam ventum est,in qua M. Livij nomen erat,& praeco cuctaretur citare ipsum cen rem:cita inquit Nero M. Livium:& siue ex residua simul, late,siue intepestiua iactatione seueritatis inflautus,M. Liuiu quia publico iudicio esset damna,
tus, equum vendere iussit.item M. Livius chi adtribum Narniensem & nomen collegae ventum est,umdere equu.C. Clauditi iussit, duaru rerum causa:vnius quod falsum aduersus se testimoniudixisset:alterius quod non sincera fide secum ingratia redisset: aeque ibi foedum certamen inquionandi famam alterius non sine damno suae factu est.Exitu censurs cu in leges iurasset C. Claudius& in aerarium redisset,inter nomina eorum quOS Gerarios relinquebat,dedit collegae nomen.Deino
de M.Liuius in aerarium venit, & praeter Metiatribum,quae se neq; condcmnasset neo codems Datum aut consulem aut censorem fecisset:populum omnem trigintaquatuor tribuum aerarios reliquit,quod & innocentem condenassent,& condemnatum consulem censeremque fecissent,neaque inficiari possent,aut iudicio semet,aut comistio bis a se peccatum esse . Duos praedictis constrarios motibus censores Liuius xxxi3. sic scris bit.Creati censeres Ρ.Comelius Scipio Aphrica nus C. Stius Paetus in magna inter se concors
dia & senatum sine alicuius nota regebat,& portoria vectigalium Capuae Puteolisque, item casstrum Vulturnum , quo in loco oppidum est ad frumentum locarunt,colonosque eo trecentO.us
217쪽
enim numerus a senatu finitus erat,& sub hastis
capuae agrum vendiderunt.&infra xxxvii Liui':
Censuram multi & clari viri petierunt,M. Porstius Cato,M. Atilius Glabris,qui antiochum ad Thermopylas Stolbsque deuicerat, in huc mas xime quoa multa consul fecera quibus magna partem hominum obligarat,fauor populi se inaclinabat . Publius Sempronius Gracchus & C. Sempronius Rutilius diem eidem dixerant,quod pecuniae regiae praedael aliquantu captae in Anatiochi castris,neque in triumpho tulisset, neque in aeratium detulisset,vatia testimonia legatorii
tribunorumque militatium erant. M. Cato ante alios testes aspiciebatur,cuius autoritatem pero petuo tenore vitae partam toga candida eleua; bat Is testis quae vasa aurea atque argentea caspiis castris into aliam regiam praedam vidisset, ea se in triumpho negabat vidisse. Censeres T. Quintius Flaminius,M. Claudius Marcellus creo ali. Liuius etiam primo quadragesimo: Censes res M.Portius & L Valerius senatum legerunt, septem mouertit senatu,vnu insignem L .Quinatium Flaminium costularem:quod scortum pue rum aut scortum mulierem habuerit:quorum alterius suasione hominem placentinu securi per; cussisset,& tertio sexagesimo Liuius:L. Domitisus Metellus,CαDomitius jEnobarbus censeres duo dc triginta senatu moverunt. & libro duos decentesimo. Cn. Lentulus & L. Gellius cen ,
res asperam censuram egerunt,quatuor & sexaσginta senatu amotis. Noram vero censbrlam eXs Nota ceruterminio ciuibus non fuisse, Cicero in oratione h*Π'
pro A. Cluentio sic ostendit: G Retam cum a Mail
218쪽
. ΥRIVMPHA NΤΙs Ro Μ AEL.Metello & Cn.Domitio censoribus ex senatu eiectus esset cesserem postea ipsum esse factu:&cuiUS mores a censoribus erant reprehensi, hunc
postea & populi Romani εc eoru qui in ipsium animaduerterant moribus pra uisse . De modeostia vero & grauitate quam in petendo censura 1eruari oportueti Plutarchus in pauli Smilii vita sic habet:cum Appius Claudius & Scipio patre genitus S milio paulo cerasiura peterent. Ap pius Gobilitati innitebatur:Scipio populi fauores 4dhibui t.Descendente igitur in forti stipatu ho, rnimbus ingenerosis quidem &seruilibus ac ma, Nime turbulentis popularibu , qui ambiedo &clamando cuncta violenter exequebantur, Ut costpexit Appius magna voce o Paule iquit Smi, lbnonne etiam apud inferos, siquis illic nostrarurerum sensus esset indignareris:l filium tuu Iullius tonsor, & Licinius declamator ad censuram perducunt Non etiam fuisse impunitam nimiacentorti seueritate ex Valerio habetur. C. Gracscnus,Q. Claudius ob nimis seuere gestam cenosuram ad populti die dicta a tribuno plebis periducti sunt:Gaudium primae classis centutiae cosdemnabant: Gracchus absolutus alta voce dixi se parem cum illo subiturum conditionem,cum quo omnia concorditer gesserit.Post cen re magistratus descriptionem ab eo dependens Lustruest edocendum,quod verbum quid significet &vnde habuerit originem Liuius in secundo sic o,
stendit: omnes centuriae & equites in campum Martiu couocati Sue Oue Tauro cauis immolas
runt: quod Lustru est dictu, sici a sacrificio illo
census obtinuit nonae lustri.quia vero census ipse
219쪽
sue Iustrum singulis habebatur censbrum magiis stratus quini annis,maluit costietudo Lustri που pellatione armorum quini spacia quael appelitari: Lustral plurima Liuius describit p censeres
habita,quae no duximus particulariter refereda. sed unum in ipsis attente c6siderandii,inges morti & notabile incremento,& intra trecetos,silcacessive maius intra quadringentos & quingentos
annos factu esse:quandoquidem centuriseom es centuriae.
classium a Servio Tullo rege institutarum triginta supra ducentas fucrint, & aliae equitu ex pri, moribus duodecim,viros ad summam quingenotos &tria ac viginti millia in se habentes:cu ano no abinde vix quadringentes mo,Tito Quintio Flaminio M.Claudio arcelli, cen sotib',ducetare quinquagintaocto millia,Ofil trecenta horuminum capita Lustro condito sint inuentassive, runtq; horum censoru sicut & Servii regis tem,porib' iuniores a decimoseptimo in quintu quasdragesimum etatis annum, Mi militarent censi cum alii supra eam aetatem urbis custodiae si isse,cturi,pro semoribus numerarentur. Qui tamen omnes utrius* aetatis in centurias redigebantur,
ex quib' iudicia comitiam haberetur.& pariter lactu fuisse,quado ciuitas in duplia triplumve au sta est suo loco docebirmis ut mira fuisse costet forma,qua tanti populi vota creandis costilibus aliisve imagistratis,' & is citctis singulariter data dc paucam horam spacio declarata sinari Lustro Sc centuriis cuantia eYpedit ostensis ad maiora sensim venire possumus, si prius satis ostenderesciverimus oportuisse eos qui pro ciuibus haberi ac muneribus publicis fungi vellent, in aliqua M.tib.
220쪽
TRIVΜPHANTIS ROMAE tribuum censos esse.cuius quidem censius ratione multi a muneribus excludebantur, quoS no satis
es.t uni tribui ascriptos esses pauptate preme thaut iudicio excludete pro frariis haberetur.Faeni verbi ipsius saepe tacti superi' vis erat ut qui aut nullsi,aut quintae.classis vigintiquinq; milliuaeris minorem haberet censium aut qui iudicio in id damnatus esset et aerarius redditus a rei publi. corpore & a ciuitate ipsa omnino alienus esset. Hinc de Italiae & prouinciarum orbis Romani ciuibus Romanis, qui ciuitatem modo dignita, tenal adipiscerentur ac retineret,altiuS repetes dum est.Italiae quantum ad nostram hanc atti; net intentionem, diuisio multiplex facienda est:
cu pars ipsius Vrbi proxima & in qua urbs ipsa
est latiu appellata:certo modo ius manς ciui talis adepta si quo aliae urbes aliquado sunt do, natae:& aliquae in ipsa Italia urbes,& oppida coIoniae fuerint:alia fuerint municipia,nonnullae ciuitates liberet nonnullae stipendiariae,quousi eo peruentum est, ut Romani ciuis ipsam inhabi tantis urbem & Italici cuius 3 imparitas a sola virtute discerneretur Sed prius de coloniis dice, dum est:quarum deducendarum causam & viis litatem Cicero in oratione in legem agrariam
Rulli prima sic ostendit:& oper retium dilige
tiam maiorum recordari,qui colonias sic in locis idoneis cotra susipicionem periculi collocaru ut
es no oppida Italiae,ssed propugnacula imperii
Viderentur. Qua aute ratione nos addum prius de coloniis tra are coeperimus, q de municipiis aut latii iure, Aulus Gellius edocet: coloniarum