장음표시 사용
201쪽
OBER TERTIVS. 33 aliquot deinde annos no siufficiete eo praetore, Pmulta turba etia peregrinorii in ciuitate veniret, creatus est δc alius praeto qui peregrinus appellatus est. Capta deinde Sardinia , mox Sicilia ScHispania,deinde Narbonensi prouincia,totidem Praetores, quot prouinciae in ditionem venerant, creati suntiquorum uni Paulo I Emylio ad hibe, ros eriti,duodecim cocessi siunt lictores , & equo vectus albo trabeamq; indutus albam ministros omnes albis indutos duxit. Ad quod Iuvenalis allusi Niveique ad fraena Quirites. Plutarchus in Bruti vita inquit,Praetorum virgas securibus fuisse alligatas:s significaretur non oportere magistratus iram promptam & dissolutam esse,ut virgarum selutionis mora & tarditas iram frange ret,& impetu moderaretur.Tribuni ple.etsi masgistratus dignitate non haberent,maximi tamemomenti in repv.fuerunt.Nam Plutar. in Pble matibus,Tribu.pIe.sicut caeteri magistratus purpura no utitur,quia tribunatus magistratus non est . Nam nec lictores habet, nec in sella curuli sedet ius dicturus,nec creato dictatore ius dimitti sicut caeteri magistratus:sed tribunatus magi
stratui & imperio potius obsicitur u ipse sit ma
gistratus.Magnitudo ac fastus contule decet &impatore:tribunu vero abiectu esse oporte nec aspectu graue,nec aditu difficile,sed facilem, ac multitudini comodet,ac tractabile:vnde nec do; mus tribuni ianua claudere moris erat:sed noctu εc interdiu semper patere,ianil portus quida ac profugiu quibus opitulandu esset.Tribunoru nominis etymologia M. Varro de lingua latina hac affert, Tribuni militii terni e tribus tribubus L .iij.
egrinus Praetores totidem quot prouinciae
Ianua Oemus tribus ni non clausditur.
202쪽
Ramnesi,Lucera, &Tatiensi ad exercitu mittes rentur.Tribuni ple.s facti ex illis qui picte de, fenderent in secessione.Sed nos de militarib' tribunis dicere in partibus militaris disciplinae difα
feremus.Cicero legum I I,plebs quos pro se contra vim auxilij ergo decem creaverit,tribuni ei'
sunto:quodque hi prohibuissent,qu6dque hi ple:
bem rogassen ratum esto,iandesque sunto:neve plebem orbam tribunis relinquunto.Cumque in eo dialogo Q . Cicero frater multa questus esset de vi tribunitia,ac multorum ex eis insolentiam narrasset,Μ.Cicero respondens,Ego,inquit, fra
ter in ista potestate inesse quiddam mali assentiso sed bonum quoddam esse quaesitum,modo in ea n5 aberremus.Nimia potestas est tribuni ple. quis negat sed vis populi multo seuerior,multosque vehementio quae ducem quod habet intersdum lenior est, u si nullum haberet . Dux enim suo periculo Pgredi cogitat,populi impet' perio culi rationem sui non habet,atque aliquando inscenditur,& quidem saepe sedatur.quod enim est
tam desperatum collegium, in quo nemo ex eis sana mente sit nitentum est id temperamentu, quo tenuiores cu principibus aequari se putaret. In quo uno fuit ciuitatis salus : quamobrem aut ex edi reges non fuerunt,aut plebi re non versbo danda libertas.Causamicreandorum tribunos rum omittemus a Liuio & a multis diffuse naruratam:quando autem creati fuerint,& quo Liεuius secundo,iIn sacro monte creati tribuni ple
bis duo. Sed Asconius Pedianus qui Liuio pendpar aetate fuit,in expositione orationis M. Cices ronis pro Cornelio de maiestate dici In monte
203쪽
Sacro quin y tribuni plebis creati,ut essent singuli ex singulis classibus.Et Liuius tertio,..Minutio .Horatio Ρuluillo consulibus vigessimosexto anno a primis tribunis plebis creati sint de, cem,duo ex singulis classibus.Et infixa,Creari tribunos ple.consulari potestate concessum promi Qie ex viris 3.Plutarchus in Gracchorti vita scribit moris fuisse tribunorum plebis,ut uno inter cedente nil alsi possent eficere,consulem p a tris Consides pobuno plebis in carcerem duci potuisse.Unde Scipio Nasica, uando,inqui cosut ciuitatem prosi buno duci. di qui leges saluas esse cupiu me sequatur.Tri; hunal plebis senatu non intrabant,fed ad fores curiae sedentes senatusconstulta inspiciebant, ut
possent siqua displicuissent intercedere: & sis ρος
placebant,T literam ipsi subscribebant.si quado 'litera. autem accideret tribunum plebis cogi ad aliqua facienda oportere,id munuS collegV pr st/b'x' Υ ssuri, sti
m cum L. Cotta tribunuS plebis .in alienum iux non vo seluere recusare quia in ius vocari nequiret, chςiatur
& collegae illum coegerunt comminati se credi: toribus eum concessuros si postulassent. Nec se, tum ςs alienum tribuni a collegarum aliquo dis, Blui curabant, sed errata inuicem moderabatur corrigebanti. Memmius enim tribunus plebis accusatum A. Gabinium condenari obtinuerat, lictoresil iam manum accusato inijciebant,cum
filius Gabini, Sisenna ad pedes Memmi, proci
dens,venia patri orabat: que ille humi iacentem,cu diu sic esse permitteret, Olim duodeςim i ri buriis ab dignati insoletia abiniu absoluerut Tribu P Vrbe num vnu diem ab urbe abesse no licebat. A.Gelli' ex Atteio Capitone narrat:Labeonem Antistiti iii 'R' '' L.iiij.
204쪽
tecosultissimum viatori eum ad tribunos plebis vocanti respondisse,Tribunos vocationem in ius non habere,sed solam prehensionem esse permissam. Pariteri Varronem sensisse Gellius asserit. Unde intercessionem & plebiscitorum latione,
tribunis primarium fuisse munus,& praedicti asserunt vetustissimi & nos infra ostedemus .Quae uestores, storum aliquos urbanis prςfuisse rebus,quosdam per prouincias cum maiores geretibus magistratus,exigendis vectigalibus fuisse missos constat. Et urbanos quidem quaestores partim aerati 1 pe; cuniarum curam gessisse,partim exercendis quaestionibus partim legendis in senatu epistolis prς fuisse videmus. Nominis is diffinitione M.Varro
hanc affert:quaestores a quaerendo,quia conquirerent publicas pecunias, & maleficia quae trium: uiri capitales conquirunt. Ab his postea qui quaestionum iudicia exercent,quaestores dicti. Asconius Pedianus in secuda actione Ciceronis in Verrem dicit, Quaestores urbani aerarium curabat, eiusq; pecunias expensas & acceptas in tabulas publicas referebat. Pomponius ae origine iuris, Quaestores constituti sint, cum aerarium populi
auctius esse coepisset,ut essent qui illi praeessent: dicti sunt ab eo quod inquirendae & conseruam dae pecuniae causa creati erant.& quia de capitea in a.' ciuis Romani iniussu populi,no erat permissum
capite ciuis consulibus ius dicere:propterea quaestores constin ite bas. tuebantur a populo qui capitalibus rebus praeessent.Vlpianusque de officio quaestoris, Quaesto; ribus creandis origo antiquissima & pene ante omnes magistratus . Granius denim iureconsito
tus etia ipsum Romulti & Numa Popiliu binos
205쪽
quaestores habuisse,quos ipsi non sua voce,sed εο
populi siuffragio crearent refert. Sed Plutarchus in problematibus, Vanum quaestoribus attribuit officiti,quos dicit magistratu ineutes nihil prius
curasse,quam ut sacrarum anserum alimenta locarent,quia Galli anserti clangore prohibiti fiunt Capitolio potiri:& addit, fume eas rubrica timetas,quam imprimis renouandam quaestores cu
rabat.Cicero de administratione Aliae ad Quinσtum fratre docet,quod supra diximus,alios γῆ stores cri singulis magistratibus proconsule prae sertim & praetore conquirendis vectigalibus fuσisse missos :Quaestorem habes no tuo iudicio dea Iectum,sed eum quem stors dedit.Et ad M.Caelia aedilem idem Cicero,Ego de prouincia decedens quaestorem Caelium praeposivi prouincis. Puem, inquis.at nobilem adolescete,& omniti fere exsemplo.EtAsconius Pedianus in diuinatione, astione prima Ciceronis in Verrem, Siciliam dicit duos olim habuisse quaestores , Lilybitanti Vnu, alterum Siracusanti de tertio autem quod pra dictis attribuimus officio lege di in senatu epistolas,& de praedicta in prouinciis attributa eis cusra,apud Vlpianu praedicto loco sic habetur: Sed sicut dubiti est an Romulo &Numa regnanti quaestores fuerint:ita etiam Tullo Hostilio reήν quaestores'fuisse certum esti& sane crebrior aspud vetustos opinio est Tullum Hostilium prismum in rempublicam induxisse quaestores,& a genere quaeredi quaestores dictos Iunius & Tre, batius & Fenestella scribunt.Ex quaestorib' qui; dam selebant prouincias istiti, ex senatuscons
sulto, quod factum est Decio Bruto & Cecin:
Quamores Primi sub Tullo Hoes stilio4, Quaestores Prouaciales
206쪽
TRIUΜPH ANTIS ROM AEna consilibus.fane no omnes quaestores prouiscias sortiebantur,verum excepti erant candidari
principis.Hi etenim selis litetis in senatu legem dis vacabant.Hodiet obtinuit indiffereter quς stores creati ta patricios quam plebeios. Ingresssus est enim & quasi primordium gerendorum
Aediles honorum sententiaeque in senatu dicendae.de aedis libus dehinc Micendum, quos alterum fuisse grasdum constat illis qui consulatu praeturamve pestere instituissent. Unde Cicero scribens Furnio praeturam ambienti.Non est annus hic tibi desi, gnatus,ut si aedilis fuisses post biennium tuus annus em ut omnia te metiri dignitate malim qambitione,maioremi fructum ponere in perpetuitate laudis, quam in celeritate praeturae. Adquid vero aediles crearentur,idem Cicero legum
secundo:Suntoque aediles curatores Vrbis, annosna ludorumque solennium. Ollisque ad honoris amplioris gradum prius accessus esto. & Liuius in quinto,quando creati fuerin eodem anno consul alter ex plebe praetor unus aediles curules. Et in libro nono. C. Flauius scriba patre libertino aedilis curulis fuit:cum peteret nel eiuS nomen a tribubus acciperetur quia scriptum faceret,ias bulam posuisset,& iurasset se scriptum non fas cturum.Decimo autem Liuius, quid aliquando aediles egerint.aediles curules foeneratorib' mulictatis,ex eo quod in publicum redactu est,aenea in capitolio limina & trium mensarum argenstea vasa in cella Iovis,Ioueml in culmine cum
quadrigis,& ad ficum ruminalem simulacra insfantium conditoru urbis sub uberibus lupae po*suerunt,semitamque lapide quadrato a Capena
207쪽
LIBER TERTI V S 36 Porta ad arcem strauerunt. Et infra Liuius. Abardilibus mulctatilia pecunia pecuariis damna tis ludi facti, pateraeq; aureae ad aedem Cereris posits Eodemque anno ab aedilibus curulib' qui ludos secerunt amnatis aliquot pecuariis via a Martis silice a bouillaspstrata est.& trigesimos textis, aedilitas insignis eo anno fui muli pe cuarios damnarunt,& ex ea pecunia clypea in aurata in fastigio Iouis aedis posiverunt. Vt auteludis faciendis absque aerarii onere posssent sium cere,aediles feras ludis spectaculisque sdendas ex prouinciis aduehi prouincialium incommodo curabant. Vnde gloriatus est Cicero ad Quintum fratrem pro praetore Asiae scribens, am eo oonere siua ipsesum fratru virtute liberatam esse, his verbis. Quantum vero illud est beneficium
tuu , quod iniquo & graui vectigali aediliciorum
magnis nostris simultatibus Asiam liberasti.eto enim si unus homo nobilis queritur palam,te Pedixeris ne ad ludos pecuniae decerneretur,taleεta sibi ducenta eripuissse,quanta tandem pecunia penderetur,si omnium nomine quicunt Romgludos facerent quod erat iam institutu erogaras Hinc prius scripserat ipse Cicero M.Caelio aedisti:De pantheris per eos qui venari istet agetur: mandatum diligenter,sed mira'paucitas est. 'Pida etiam praeter ipsam urbem Romam,aediles di ' Mi habuisse,indicat Cicero adBrutu.Nam costitues di, ' di municipii causa hoc annot aedilem filiu meum fieri volui,& fratris filium,& M. Caesiu.Is enim
magistratus in nostro municipio, nec alius ullus creari selet.Fuerut alii minores magistratus,prs: Μarebat'
se ius ymis. Triumuiri, multiplices, aliique qui
208쪽
& sistante repub.originem habuerunt,maxime tamen sub principibus sunt mutati. Quibus ad
perpetuorum imperatorum tempora reseruatis, de censeribus dicere aggrediemur, cum tamen
prius multa sub eum cadetia magistratum &res gimen urbis Romae imprimis declarantia ordi, ne docuerimus.Erunti haec vocabula,curia trubus,classis,censius,lustrum:& ab his diuersimode dependentia . Titus Liuius urbis conditae initia descripturus ab eisdem rebus ita orditur,vt rcinsibi & omnibus sui seculi notissima minus aper; te,quam nostra exigeret intelio narret:incipiti Romulum foedere curn Sabinis ad lacum Curseuriae tris tium icho,& ex duobus populis facto uno,in cus rias triginta populum diuisisse, quibus nomen a Sabinis est inditum: &paulopost eodem tempos I tres equitum centurias fuisse additas: Ram, nensem a Romulo,a Tito Tatio Tatiensem,&Lucerem,cuius nominis causam sibi asserit fuisse incertam.Sed Asconius tria ipsa nomina fuisse Hetrusca dicit,& Lucerem a Lucumonibus qui essent duodecim magistratus.Festusq; cum illud idem affirmet,addit existimasse etiam quosdam non magis a Lucumonibus Lucerem dici,quam a Luco,in quo urbs Roma,aut eius prima pars, asylum fuit conditu.Sed ubi triginta curias fuissse Liuium diximus scripsisse,erratum in numero librariorum vitio non dubitamus, quod ipsa tria
buum trigintaquini supputatio ostendet.Namae ita, α xxibuβ idem quod Liuius primo curias aps .vita pellauit cum alias constat tum Asconius Pedia: nus secunda in Verrem actione sic ostendit. Tri,
209쪽
LIBER TERTIUS. s tatiensis a Tatiosiamnensis a Romulis,luceres a Lucumone siue a luco quem asylu vocavit Rosmulus. Post de nominibus Sabinam multae sunt dictio quibus precatricibus paretum bellum maritoruml est finitum:didis a tributo dando,aut 'Vωφquia primo fuerunt tres.Igitur ut stupputatione 'continuemus a Marco Varrone incipiamus, qui septem simul sic ostendit. erRomanus primu diuisius in partes tres, a quo tribus appellantur, Tatiesium a TitoTatio, mnesium a Romuol'Luceru u lucumone. Sunt enim vocabula thusicao& ab hac diuisitone partes urbis quatuor tri bus dictae:Suburinna,palatina,exquilina,collina.dc octauam Liuius in secundo sic ostendit addi,tam.Appius Clausius cui postea Appio Claudio fuit nomen cum pacis ipse auctor, a pacis tum
batoribus premeretur, magna clientum comi
latuS manu Romam transfugit. His ciuitas da; ta,tribus addita nouis tribubus t vetus Claudia appellata. Appius inter patres lectus. vltra has tribus.viij. Festus Pompeius dece nobiS enumeε crustumrarat his nominibus,crustumina tribus,1 crustumi tribus nahetruscorum urbe. lemonia tribus, a pago te monia appellata,qui est a porta capena via lati: Vffentina. na.Metia tribus a quodam castro sic appellatur:
vssentia tribus,ab utante fluuio dicta, qui apud terracinam labitur.Pupinia tribus,ab agro pupinio prope lybur. popilia tribus, a popilio traxit
originem.romulia tribuS dicta,P CX eo agro ce Romulias sebantur quemRomulus ceperat ex Veientibus.
Scaptia tribus i nomine urbis Scaptiae appella, 'tur.Sabatina a lacu sabate dicta . Tormentina Tormetin
tribus a campo tormento appellata. Vt reliquu
210쪽
sit septem tantum & decem fuisse quibus nomε Romulus imposiverit curiarum, mulierum sciliscet Sabinarum: cuius regionis primariu fuit OP Pidum cures, a quibus originem Numa Pompi Stellatina lius duxit. de Uirgilius: ribus' sabinis.Fu
Pontia eruntque haec nomina Stellatina.Armenus, conses, si, xig=Publi Mathia, Scatia, Aniensis, Terentina, seatiua Sergia, uirina, Trinitica, Volitina, Veientina, Gh.hi his Dbi Π3, Sc PleusiS,Vol tinea, Narniesis. Scribit
Sergia. autem Liuius libro octogesimo:aucta iam ciui, Quirin tate libertinos in trigesima quintam tribu fuisse
volitina. diltributos. Μ. Cicero prima oratione in legem
sidiis '' Rulli agrariam respondit a romulia tribu se iniuMaptensis. tium esse famirum, nam usq; ad armensem nos Nam .hsi,mζn habere properat.Et oratione pro Placio.no enim tribum Terentina triniticam credo,ac Vositinam:quid Planco cum Lemonia,cum Veiem tina,quid cum Crustuminia e testis de Volitana. Haec autem a Cicerone attulimus ut necessariustisse doceamus,tribuum nomina hoc nostro diacendi regimen urbis initio ostendit quod multo, ties ipsa occurrentiquanqid etiam clistincte scisti oportuit:cum infra demonstraturi lamus uni, uersosque ex omni imperio siue urbes totae laesrint siue singuli praestantes viri in ciues Romaα nos astiti in oportuisse in dictarum tribuu alia qua coscriptos addicto si esse:de quibus tam in ciuilibus,q in militaribus quibusl rebus eorum ratio sumi posset:eranti libri trigintaquini, in quibus tam multa scribebantur hominum millia apud ce rest adeo ingentes & forma magni ut elephantini a beluae similitudine diceretur,quos libros singulo lustro ob mutationes hominu mos