장음표시 사용
181쪽
LIBER SECUNDUS. τῖtheatri frontem binis plurimi sive contignationi: bus constratam, n quibus histriones recitabant Mimique mirmillones & caeteri ludii, varios,de
quibus supra dictum est,itidos gesticulationestsdebant, in scena autem c hi hemicycli formam haberet, gradus sediliaq3 fuere:de quibus prima: rii magistratus honoratioresque spectarent, eo rumi sedilium pars intima Orchestra est dicta, quando autem theatra primum facta sint, & in ptaedicta diximus instauratione urbis:& infra in rei publi.partib' dicturi sumus.Mirmillones erat pugiles se ad duellum sed semiiudicrum prouo, cantes. Quos quid fuerint Festus Pompeius sic edocet. Retiario pugnanti aduersius Mirmillone cantatur. Non tepem,pisce peto,quid me fugis galle Quia mirmilloneum genus armaturae gablicum est,ipsi l mirmillones ante galli appellabatur,in quoru galeis piscis effigies inerat quod genus pugnae institutum est a Pitaco uno ex sapi
entib' septem graeciae. Patomimi autem ab om nium varietate ludorurn in quos se gerebant apppellati. Nam scenς seruieres omnes edocti ludos erant. Sed ad principem Hadrianu reuertamur: Is cum doctivimus esset fabularum recitatione Omnis generis in theatro ad scena scilicet &Orschestram dedit , histriones aulicos publicauit. In
circo multas feras & tape centum leones intero
fecit. Antonius autem pius, & si modestissimus fuit princeps,munera dedit:in quibus elephanti
crocutae rhinocerotes, crocodili ait hippopotauemi,& omnia ex omni orbe terraru animalia etiatigres fuere.Centu etia boues una missione dati.
Iemperauit aute scenicas donationes,ut quinos
orchestraaΜirmilloes Patomim Hadriani spectacu . Antonius
182쪽
TRIUMPHANTIS ROMAE aureos scenici acciperent.Ita tame 9 nullus sdiator dece aureos supergrederetur.Spectacula mistifica fecit:in munere aute publico tam magnas nimus fuit ut centum leones una missione simul Commodus exhiberet sagittis interfectos.Commodus Anto'' 'μ'μ- nius qui prophie est appellatus omnibuS in com modus: huiusmodi spectaculoru infamiam per habitus gestationem,melius Q caeteri omneS anste se pricipes declaravit,qui penulatos iussit speσctatores non togatos ad munus conuenire:quod
funeribus ilebat:funebris enim vestiS est penus Gordianus, laripse pariter in pullis vestimetis prςsides. Gora dianus vero cu esset ditissimus,clausam indigentibus probis vitis per summam sordidami auas ritiam liberalitatem suam exhibe dis feram musneribus patefecit. Aidilitatis enim suae tempore, duodecim populo Romano spectacula per sin; gulos duodecim dies dedit:ita ut gladiatoru nos nunq quingenta patia, & nunq minus centum quinquaginta,feras libycasvno die quadoq; mit; te aediderit.Frat et sylva in qua habuit ceruos ducentos:btitannos equos feros triginta:oues feras mille albas: dece aureas capreas,quas scilicet ipse inaurari fecerat:struthioes mauros miniatos trescentoS:onagros triginta:apros centU quiquaginata:ibices ducentas:damas ducentas. Haec omnia
populo diripienda cocessit, die muneris quod ses. is,' '. Xtu aedebat.Et Philippus ipse arabs primus Rorator '' manoru principu,cui desiper ingens datum est:
munus ut fieret christianus,cu millesimus annus
ab urbe condita suo &filii cosulatu incidisse se culares ludos &munera ardidit circesii. In quib' ferae sunt datae:quas Gordianus in triuehu per
183쪽
gintuleones masueti sexaginta. Leoparcu maliuesti triginta:belbi,id est hyenae dece : gladiatores fiscales patia mille: Rhinoceros unus:Archoleonstes dece: Camelopardali dece, equi feri quadra, ginta. Quando aute ludos omnes & spe cacula quo fierent modo magis particulariter q supra est factu,describere nec possibile esst,neq; etia cxσpeditialiqua de vici ex Cassiodoro altaremus: Genera spe cui ultimo omniu vati contigit ut ea inspiceret re scriberetas detestabile actu certamen I inboe m sumptῶ, lix,sicut debuit detestatus,w homines cum feris vellent contendere,quas fortiores se non dubitas rentinuenire, lam habuisse eos in praesumptio;
ne spem dicit,& unicu in deceptiotie sblatili:qui feram si no effugissent,nec sepultura interdii po;
terant inuenire. cu adhuc superstite homine per iret corpus,dcanteq cadauer efficeretur truculeatissime absumeretur.Ex paucis p huiust nodi spe
ctaculis quibus referendis contentus fuit,hoc prirnu es h Expositus in theatru amphitheatrumve sanguine habens vcnalem inscelicissime auarus
quispiam,vnica qua cui redeptoribus erat passiis flexibili pertica armabaturiciumi populus pie nis desuper spectans sedilibus qua temetitate in, Delix ille leone aut ursum fame in id maceratu pertica a se abigere cofideret,inuicem disputat, emissa derepente fera in eum prςceps ferturiqui cu pari cursu in illa delatus esset, hianti ore ina minentem no quide pertica prout spectares cre; debat aut caesim aut pustim se ire aggrediebaotuti sed flexibili adminiculo ligni innix saltu beasti in trasvolaba que tanq pudore quoda stipem
184쪽
ROMAErata,victore suum ultra impetere negligebatust parietibus adhaerens theatri,moestii &1uarandos lente saluti populu ut educeretur orabat. Alius Pugnae cum bestiis committendae scutu fragile cannis contextu deferre pactus,in spectaculutus prodist. Sed cauea emissam vorace bestia cuprope mordicus apprehensuram expectassetulliaco in terram prostratus, cannaruml inuolucrotectus deterruit,quae & vltra contingere non est
ausiatici quod aitCassiodorus,haud secus quam
spinae ericium in orbe collectu debilis cannarumunitio hunc seruabat. Tertiti sti turi specta; culum,uerbi expositionem prsmittere cogimur: quod licet Romona plebs nunc passim utatur: paucis alibi etia do fissimis notu esse videmus, cancellum id est, crates rarior lineolis compacta ligneis,altrinsecus superpositisuter quas semipe: dalia ut plurimu foramina relinquantur,seruat*vsus eiusmodi claustra vineis pro valuis foribus que apponi.ital cancello oblongiore trinis aper; to portis pariter inter se distantibus, in patentiarea amphitheatri posito,erat qui c5stituta mero
cede ursum ibi leonemve expectarent: quem ir ruentem euasurus,ab uno ad aliud hostiolum se Vertebat,sici cancellosis ut ait Cassiodorus se postibus occulens,modoque faciem modo terga bestiis monstrans,inter leonum dentes Unguesque volitabat. Alius labenti rota feris occurrens,illas irruentes motus celeritate fallebat,sunt vero ligcspecta cula ex his quae Marcus Cicero ad Marcii Martii quod supra diximus scribit. Sed quae poσtest esse homini politico delectatio, cum aut homo imbecillus a valentissima bestia laniatur aud
185쪽
praeclara bestia venabulo transiuerberatur Qua Detestatio Ciceronis sententiam secutus Seneca,eaque spe. Wq' ctacula detestatus sic stubiungit. Nuper in ludo bestiariorum unus e germanis cum ad matutinaspectacula pararetur secessit ad exonerandii ventrem,nullum enim aliud illi dabatur sine custo,
de secretum:ibi lignum illud quod ad emundan, dum obscoena adliprens spongiae positum est totum in gulam farsit,& ibi praeclusis faucib' sipi,
ritum elisit.Et infra: cu adueheretur nuper quiqdam inter custodias ad matutinum spectaculum misitis,tanq sbmno premente nutaret caput,eO usque dimisit donec radiis insereret, & tamdiu in sedili se tenui donec ceruicem circumactu rotae frangeret.siecudo naumachiae spectaculo vn' e barbaris lanceam quam in aduersarios accepe rat totam iugulo suo mersit. Satis iam supraque
ludis & spectaculis ostende dis immorati iiimus. Supplicationes thensas pompamm,Vltimas reli supplicatio gionis partes simul explicemus, sicut eas saepe, D 'numero simul habitas fuisse videmus.Fuerunti his sirniles, quas nos letanias processione: ap. pellamus. stupplicationes vero referendis gesta re aliqua gratiis,ad Qeorum templa dc sacra omnia loca institutas,priusquam pompas inchoasse cos stat. Liuius quinto:captis Vehs a Camillo siena; tus in quadriduum,quot dierum nullo ante betai suppli Mationem decreuit,Forma autem silpsplicationis quae fuerit Livii verbis eX XXVI appa ret. Post victoriam de Hasdrubale nuntiata di scursim inde ab aliis circa templa,vi dijs gratias agerent Senatus l Miluius. C Claudius inco:
Iumi exercitu ducem hostiumq; legiones cecidis.
186쪽
senti supplicatione in triduum decreuit: omnia
templa per totum triduli aequalem turbam hasbuere,matronae cit amplissima veste,cum liberis perinde acsi debellatum kret omni solutae me tu,dijs immortalibus gratias egerunt.& infra lisbw.xxx. Praetor extemplo edixit,ut aeditui sdes sacras tota urbe aperirent, ircueundi salutadii
deos agendit gratias per totu diem populo po testas fieret:decretumi ut quini dies circa om nia puluinaria supplicaretur, victimael maiores
immolarentur centum viginti. posteris vero floarentis rei pub.temporibus, eam vim habuit sup: plicatio:ut cui ea decerneretur rem bellica admisbistranti:is breui post imperator appellaretur . Cicero philippicorum xiis. Et enim cui his viginore annis supplicatio decreta est, ut non imperastor appellaretur aut minimis rebus gestis , aut plerumque nullis.& ad triumphu facilius obtineo dum valuisse impetratam supplicatione Cicero M.Catoni scribens sic innuit: sp si tritiphi praero satiuam putas supplicatione .quo in praestantis, simo senatus & populi Romani viris clarissimis decreto honore iciem Cicero summu nactus est decus, cui priuato viginti dierum pro sua redus ctione supplicatio praeter cosuetudinem decreta fuit: de qua idem tertia oratione in Lucium Castilinam sic dicit: quod meo nomine supplicatio; nem decreuistis qui honos togato habitus est anste me neminu& ad Marcum Catone: Tu idem mihi supplicatione decreuisti togato.sed ad the,
sam veniendum est,quam Festus Pompeius esse dicit vehiculi si argenteurn,quo exuuiae deoru Illo dis circensibus in circum adpulitinar vehebatur.
187쪽
LIBER SE cvNDVS 76 Et Asconius Pedianus actione in Verrem secumda: Thenis sunt sacra vehicula pompa ordinum VbφΠ' dc officioru.Thensas alii a diuinitate dici putat: alii m ante eas lintea tendutur,quae gaudet manu tenere & tagere qui deducti t.& tertia in Uer rem Cicero:quam tu nunc thensaru atq; pompgelusimodi curam egisti.& quinta actione: qui re Iigiones deorum immortaliu retinere Vult, etsi Phana spoliare omnia, qui ex thensarum orbitisprsdari sit ausius.Et si tima:omneli dii qui veniculis thensarum solennes coetus ludorum ire iussistis.Et de aruspicum responsiis oratione Ci; cero Lentulum appellans pontifice maximii: te appello Letule,cuius sacerdotii simi mens curoricula,praecentio, ludi, libationes,quod ital hic Cicero dicit sacerdotii esse pontificis maximi, thensas & ludos,causiam praebet nobis ostende, di,quod supra diximus,stupplicationes pompam Sc thensas & insuper ludos uno eodemq; actu
fuisse coniunctos.primum enim quantu ad then sarum ornamentum sipectat Liuius nono:Triu,
pho Lucii Papirii dictatoris de famnitibus longe
maximam speciem captiua arma praebuere.tans
tum magnificetiae i his ut aurata scuta dominis argetarioru ad Bru ornadum diuideretur: unde natum initiu fori ornandi ab aedilibus cu thenosae ducerenturiquas inter alios facerdotes Salii in Primis praecedebant, eosque a Numa institutos δ' si Vii duodenario numero scribit Liuius: quibus tunucas pictas insigne decreuit,& super tunicam aes neum pectori tegmen,caesestiaque arma quae ancilia vocantur deferre ac per urbem ire cantan tes carmina cum tripudi s selennicii saltu iussit. Κ.sitI.
188쪽
Et Marcus Varro Salios a saltando appellatos dicit. Macrobiust scribit Appium Claudium qui
inter salios vir triumphalis consenuit pro gloria dicere selitu,q, collegas saltando excelleret
de stupplicationibus thensis 3 , pauca de pompis
De Popis. dicenda sunt,quae tamen supradictis duobus alisCψςxiδ quando fuere communia.Festus Pompeius Ciceria dicit appellata fuisse effigiem quadam ariti, tam & loquacem ridiculi gratia quae in pompa vehi Blita sit: Cato in Marcum Cecillinquid ego cum illo disceptem amplius, quem ego Genique credo in pompa lusitatum ire ludis pro Ciceria
atq3 cum spectatoribus sermocinatum Et infra Manduci Felius. Manduci effigies in pompa antiquom insς''S'ς-' ter exteras ridiculas formidolosas ire solebat,magnis malis,ac late dchiscens,& ingentem denti, bus sonitum faciens : de qua Plautus ait.quid si h redii. ad ludos me pro maduco locem,qua propter di re crepito dentibus. Petreia autem appellabatur quae pompam praecedens imitabatur anu ebria, ab agri vitio scilicet petra abundantis appellata. fuit autem ducendae pompae grauitas seruata. Nam cum circensium die pompa duceretur ad placandum propter pestem deos, puer superne siectans facrorum ritus vidit & patri narrauit,
viae tegeba quare constitutum, Vt Viae tegerentur velis, per
xMy νς,-- quas pornpa esset ducenda.Unde Caesarem dicit Suetonius voluisse imprimis statuam inter regisas, suggestu in orchestra , thensam & ferculum circensi pompa EtAugustu cri accidisset votivis circens bus ut correptus valetudine lectica cu baret thensas manu dedicasse . Pompam unam Liuius xxvi .talem scribit. tacta de caelo aedes in
189쪽
LIBER SECUNDUS. I Auentino Iunonis reginae, prodigiumque id ad matronas pertinere aruspices cum respodissent, donol diuam placandam ess):ςdilium curulium edicto in capitolium conuocatae, quibus in urbe
Roma intrat decimum lapidem ab urbe domicilia essent: ipsi inter se quini & viginti delegerunt,ad quas ex dotibus stipem conferrent. Inde donum pelvis aurea facta. Lataq; in aventinum purei & caste a matronis sacrificatum : confesstim ad aliud sacrificium eidem divae ab decem; iuris edicta dies , cuius talis ordo fuit . Ab aede Apollinis boues isminae albς dus porta carmes tali in urbem ductς.post eas duo signa cupressea
Iunonis reginae portabantur. Tum septem & viginti virgines longam indutae vestem carmen in Ordo popae Iunonem reginam canentes ibant,illa tempesta; te forsan laudabile rudibus ingeniis,nunc abhor; rens & inconditum si referatur virginum Ordine sequebantur decemum coronati laurea, praeteX'tativa porta iugario vico in forum luerunt: In foro popa constitit,& per manus reste data viro gines senum vocis pulsu pedum modulantes in cesserunt. Flegantiorem vero pompam galienOS duos principes duxisse Iulius refert Capitolinus: Convocatis patribus decedia celebrauit, magno genere ludorum,noua specie pomparum, exqtui sito genere voluptatum:iam primum inter togatos patres & equestrem ordinem,& albatos mi lites,omni populo praeeunte , seruis etiam prope omnium & mulieribus cum cereis, fascibus erisam praecedentibus capitolium petiit. praecesse
runt etiam ait inlecus centum albi boves corni;
hus auro iugatis,& dorsualibus sericeis discolori;
190쪽
ΥRIvMPII ANTIS R Ο Μ ΑΕιbus praefulgentes . Agnae candentes ab utraque parte ducentae praecesserunt, & decem elephansti qui tunc erant Romae. Mille ducenti gladiatos res pompaliter ornati cum auratis vestibus mastronarum,mansuetae ferae diuersi generis ducemia omatuque maxime affectaeHarpeta cum mimis & omni genere histrionum, pugiles faculis non veritate pugnantes . Cyclopea etiam lusis xunt omnes apenati, ita ut miranda quaedam &stupenda monstrarent,omnes vis ludis strepitu, que & plausibus resenabat ipse medius cum pischa toga & tunica palmata inter patres,ut diximus,omnibus facerdotibus praetextatis, capito lium petiit. hastae auratae altrinsecus quingentae, vexilla centena prster illa quae collegiorum erat, dracones,& signa templorum omniuml legio num ibantAbant praeterea gentes simulatae , Ut gelae,farmam thraces,persae,Vt no minus quam ducenti globis singulis aucerentur.sed iam cie res ligione fatis multa:ad alia transeundum eae
Dministrationem reipublicae Roσmanorum ostensuri,opus supra vi. res humanas aggressi videmur, qui praepotentis omniu populi atq; faipientissimi mille & amplius annos rum c5silia,cogitationes,& demum gubernatio