장음표시 사용
281쪽
tem qui rogarentur Aulus Gel.sic habet:ante la gem,quae de senatu habedo postea fui prius rogabatur qui a celbrib'princeps in senatu lectus
fueracialias qui constules designati erant:quidamu consulibus extra ordine rogabantur & senato, ribuS.C.Caesiar in cofulatu suo cum Bibulo qua, tuor rogauit.M. Crassum,S post Pompeium, &post Catonem: que cum nimiS dicendo tereret
diem,quia res sibi no placebat, Caesar capi & in
carcerem duci iussit.Sed cu sienatus eu in carce rem prosequeretur destitit Caesiar . Suetonius in Cavaris vita:Erati consuetudo ut que ordinem interrogandi sententiam consul Kalendis Ianuas xii instituisse eum toto anno conseruaret. Et Assconius Pedianus in oratione pro Milone.Cii alis quis in dicenda sententia duas pluresiveres conas plectitur,& si non omnes comprobantur,postustat ut dividantur:id est de singulis rebus referastur. Cui siententis cocordat Seneca epistola xxj.
Quod fieri in senatu Blet,laciendum in philois, Phia quoq; existimo Cu censuit aliquis quod mihi ex parte placuit:iubeo illum diuidere sienten
tiam,& sequor.Cicero Lentulo. Cu sientelia Bisbuli pronutiata esset,ut tres legati rege reduces ient: Hortensis,ut tu sine exercitu reduceres: teratia Volcatis ut Pompeius reducere postulatum
est, ut Bibuli siententia diuideretur, quod autem supra pro parte diximus & infra dicere polliciti sumus,sentetia per disicessione dic vel potius ab aliquo dicta approbaricosiueuisse,Sic ostedit Ci
Cero in oratione. ui cum gratia effecisset ut sua sententia prima pronuciaretur,frequens eu sena;
Qui a senae tu pri' senatent am ragaretur.
282쪽
natus Taciturni.tas archarnorum
tentis, quae secunda pronunciata erat, cum se quens assentiretur senatus. & Lentulo idem cero. Nemo est enim qui nesciat quo minus di scessio fieret per aduersarios tuos esse factu. Loegibus supradictis quas supra a Cicerone attulismus de frequentia & breuitate:aliam quoi im: positam habueriit senatores omniu quae excogis rari potuerint,maiore melioremi, quam idem Cicero ad praedictarum expositione infra stupras Sestum locum posivit in haec verba. Causiam pospuli teneto. Et senatori necessariu nosse rempub.
ad 3 late patet, Quid habeat militum, quid va,
leat aerario:quos socios respu. habeat, quos ambcos,quos stipendiarios,qua quisl sit lege, condiatione, edere: tenere consuetudinem decernendi, nosse exempla maiorv. Principem in senatu qui scilicet primus a consule sententia rogaretur cessores creabant. De quo Liuius xxxvit1.ce res. TQuintius Flaminius & M. Claudius Marcellus senatum perlegerunt:princeps in senatu tertium lectus P. Scipio Aphricanus. Plinius: una Fabios rum familiacin qua tres continui principes sena; tus fuere. M. Fabius Ambustus,Fabius Rutilia,nus filius, . Fabius Gurges nepos.&Flauius Vopiscus in Aureliani gestis rebus . Tunc surrexit primae sententis,Vlpianus Syllanus: Taciturni, talem arcanorum senatusconsultorum fuisse cusstodem,Valerius sic dicit. Arcana consilia patrunemo enuntiauit. Q. Fabius Maximus de tertio bello punico indicendo cu Ρ.Crasso senatori exstra senatum dixisset , a consule obiurgatus est. Taciturnitas enim optimum vinculum adminis strandae reipub.Cum Eumenes rex reipub. nun*
283쪽
tiasset bellum a P erse,illud ptius profligatu est,
quam inchoatum esse,in urbe est rescitum.Et Iulius Capitolinus in trium Gordianorei gestis resbus.Exemplum senatusconsulti taciti non aliud est hodie, quum quod conuocatis in ioribu di QR shri,fucibi,
disponutur,que no sui omnib' publicanda .CO: sultacoelosa fulta senatus de quibus tam multa diximus, cuessent conclusia coram ipsis qui decreuerant scri, scribebaturbebantur , & cum sedens ad loci in quo senatus habebatur fores tribunus plebis,prout in illius partibus breui infra dicemus T .literam subscrti T. Iitenupsisset,deferebatur ad aerarium, ubi in libris ele; psiti hi Aphantinis ad id institutis scripta conseruabatur. QR qua conseruatione Cicero in epistola ad Metellum Celerem . Iam illud senatusconsultu quod eo die factum est,ea praescriptione est , ut dum id extabit, Issicium meu in te obscuru esseno possit Ex quoCiceronis textu intelligi potest, in scribendis senatusconsultis apposita etiam Hoisse eoru ex senatoribus,qui autores fueranimos mina .Ft tertia in Catilinam oratione Cicero:dissiunt a principibus acerrimae ac' fortissimae sententiae,quas senatus sine ulla mora est conseoquutus:& quonia nondu est perscriptu senatus costultu. De libris aute Flauius Vopistus syracus fanus inTaciti impatoris vita habet bibliothecavlpia in armatio sexto lib.elephalinti,in quo hoc senatusconsultum friptum es cui Tacitus ipse manu sua subscripsit. Nam iam diu haec sena, tusco. quae ad principes plinebat in lib.elephatis nis scribebatur. Petiit aliquado a nobis vir sumus& eiusmodi rem Romanarii diligetissimus in quisitorProsper coluna cardinalis,quale mercede
284쪽
Augustuar pliatus Triuuiri capitale..
senatores ad vitae sustentationem habuerint:cui ouod respondimus & scribere no recusamus,vi; deri nobis primos illos integre &nondu oppresssis reipub senatores patrimonio colentos gratui, tam patriae operam impendisse,cuius rei maxi
mo nobis argumento eit paupertas multom ex
eo collegio in morte ostenso, quos publico sum ptu,vel collatis in capite nummis efferti opor tuisse infra ostendemus .erat tamen ex ipso sena, tu nonulli oratores,qui no abunde diuites esse nopoterat. Et multi ex eo collegio imperia prouinaciarum 3 administrationes facilius carietis obii Debant,quibus in muneribus opes augere facilli, mum fuit. A principibus vero multos ex senatu adiutos opibus & censu videmus . Nam Suetouenius de Augusto,Senatorum censum ampliauit ac pro octingentorum millium summa duode
cies sestertiu taxauit,suppleuiti no habetibus.& deVespasiano:Expleuit censum senatoria,consulares inopes qningenis sestertiis annuis susteristavit. Magna hactenus osted edae reipublicae administrationis formae iecimus fundamenta, qui magistratuu urbis primatiorii deligedi modii,& senatusconsulti formam conficiendi ostendiumus. Ad alia nunc veniamus pariter magna,magistratust alios & magnos, & minores tam vesteres q nouissimos,etiam a pricipibus institutos edoceamus,ut alias partes reipub.administratio, nis,in quibus horum magistratuum saepe incidit mentio,apertius declarare possimus . Triumuis ri triplices fuere. Liuius xi. Triumuiri capitalestuc temporis creati.de quibus sic habet Pomposnius de origine iuris . Titumuiti capitales cons
285쪽
stituti sunt,qui carceris custodiam haberent , ut cum animaduerti oporteret interuentu eoru fiesret.Alii fuere triumuiri:de quibus in xxiii. Liuious:Triumuiri mensaris creati sunt. Itque numUσlariIs & monetae omnis generis & formae cui 'ribus praeerant.teriij fuere triumuiri nocturni:de Triumuirs quibus sic habet Cornelius Tacitus.M. Miluius, μψGμ μ Cn.Iulius,L. Sexti' triumuiri nocturni,quod ad incendium in sacra via ortum tarde venerant, a tribuno plebis die dicta damnati sunt . Sc in, fra Tacitus. P. Biblius triumuir nocturnus a P. aquilone praetore accusatus,populi iudicio concidit,quia vigilias negligentius obierat. Quadruplices autem fuere praefecti . Pomponius de origiσne tutis . Praefectus urbis Vocatur is quotieS rei phitictu, pub. magistratus proficiscuntur,& unus relinqui urbis. tur qui ius dicat:qui praefectus olim constituebatur, postea vero latinarum feriarum causa intros ductus est,& quotannis obseruatur.idemi Pomnonius de secundis praefectis sic habet: praefect' annonae & vigilum no sint magistratus, sed exotra ordinem utilitatis causia costituti sint.Et paulopost idem Pomponius de tertio praefecto multa sic dicit.praefectus vigilum cognoscit de inces diariis & de fractoribus,furibus, receptatoribus. apud vetustiores incendiis arcendis tritiuiri praeserant, qui de eo quod eXcubias agebant noctur mri uisti ni sint dicti Jnterueniebant vero nonnunq sedi; nocturI Ies 8c tribuni plebis.Frant auto familiae publicae circa portam & muros dispositae : unde si opus esset euocabatur. Fuertit & priuatae familiae que py Incendia vel mercede vel gratiaeYtingueret.de; ua este
inde Diuus Augustus maluit per se huic rei con
286쪽
sulere,pluribus incedi s uno die exortis. Nam ialutem rei pub.tueti nulli magis credidit couentire,nel alium sufficere ei rei q Caesarem.Ital septem cohortes opportunis locis constituit ut bis nas regiones urbis unaqusi cohors tueretur,prs
positis ei tribunis, & super omnes spectabili H ro praeposito qui praefectus vigilum appellabae . A .iαSciendu est aute praefectum vigilum per totam' nocte vigilare debere & currere calciatu cum armis & dolabris,ut cura adhibeant omnes inquistinos admonere,ne per negligetiam aliquam in*cendiI casus otiatur. praeterea ut aqua unusquislinquilinus in coenaculo suo haberet, iubetur adsmonere. Quartum praffectum sic diffinit Modestinus de officio presecti praetorio. cu apud vete; res dictatoribus ad tempus summa potestas traderetur,& magistri equitum sibi adiungerentur, qui associati principali cutiar militiae gratia,secudam post eos potestate gererent, regimentiS reipub. ad imperatores perpetuos translatis, ad sis
militudinem magistri equitum praefecti praetorio a principibus electi sunt, data eis pleniore liscentia ad disciplinae publicae emendatione. His cunabulis p sectorum auctoritas initiata in tantum meruit augeri,ut appellati a p sectis prae totio non possit. Et Cornelius Tacitus in Neros nis rebus gestis . Nam Augustus permisit senas tui,deinde habitu suffragiorum suspecto, praefe*cti praetorio sorte ducebantur ex numero prim m.Alium magistram xxv.Liuius sic ostendit. Q.Vid. vi y Creati sunt quino viri mutis reficiendis. Et ma
gistratu appellari posse dicemus, Foeciales, quos Foeesses. M. Varro de lingua latina foeciales dictos vult,
287쪽
s fidei publics inter populos praeerat.Cicero aute legu primo: ederu,pacis,belli inductaru oras toru, eciales iudices sunto.& Liuius in secudo. Tullus Hostilius rex, foeciales,paterpatratuS,insteruenerui in foedere trigeminorti,ut viri ex Romanis Albanis 3 vicissent,siuti populu alteri do; minia faceret. quibus in Liuis verbis de alio magistratu fit mentio,patrepatrato scilicet: de quib' Plutarchus in problematibus. Foecialibus facersdotibus qui foederibus factedis praesunt:paterpatratus praeest,inde dictus ipse pater patre haberet,sici filiis prouideret,& patre cosuleret:cuius ossicii magistratus formam Liuius sic diffuse narrat.Creauit aute M. ValeriuS primu f ο ρ p. . pii alis Apuriii Fusium primu patrepatratu, eo bello tus. quod Tullus Hostilius cum priscis latinis gessit: verbenis caput capillosis tangens .alias praeterea partes,ablata scilicet ab hostibus repete di patria patrato dedit. Formulach hsc fuit: legat' itidemque patet patrat' ubi ad fines hostili veni underes repetuntur,capite velato filia aute lanae vestamen erat) Audi Iuppiter inqti audite fines cuiuscunt sint gelis nominat audiat fas.Ego sim publicus nutius Romani po.iuste piet venio leagatus,meis verbis fides sit. pagit deinde postulasta,inde Ioue teste facit. Si ego iniuste impie illos homines illas res dedi populo romano,mihique
exposco et tUm tu patriae me copote nunq sinas
esse:haec dicit cu fines supra scandit:haec quiculei primus obuius fuerit: haec portam ingrediensilisc foria ingressus. Si no deduntur quae exposcit, diebus tribus 8c triginta tot enim lenes stat
peractis:bellu ita indicit:Audi Iuppiter & tu Iuα
288쪽
uosi infimi audite: ego vos testor populum illsi quicunt est nominat) iniustu esse,net ius pera
soluere.Sed de istis rebus in patria maiores natu consulemus, quo pacto ius nostrum cosequamur& adipiscamur.cum is nuntius Romam ad consulendum venit,confestim rex,dictator,consit siue quiuis alius senatum habuerit, ex his ferme verbis senatum consulit. uarum rerum,litium,
causarum,condixit paterpatratus populi Romani quiritum patripatrato Priscorum latinoru hominibusque Priscis latinis:quas res nec dederui, nec fecerunt,nec seluertit,quas res dari,solui fiori oportuit:dic inquit ei qui primam sententiam rogabatur quid censes tum ille puro piol duel:
lo quaerendas censeo,ital consentio consciscoq3. Inde cςteri ordine rogabanε:quando pars maior eorum qui aderant in eandem sententiam ibant,
erat consensu fieri solitum ut Decialis hastie ia, Foecialia. Eru,Vt dictum,bellum indiceret . Sed ad foecialeredesidum est. De quo Livius.xxv. Consul detris de M. Attilius ex senatusconstulto ad collegium Decialium retulit, ipsi ne utique regi indiceretur bellum: an fatis esset ad praesidium eius aliquod
nuntiare. Foeciales responderunt. Iam ante sese
cum de Philippo constuleretur hoc respondisse, nihil interesse ipsi coram , an praesidio nuntiares
tur. Decemuiratum in hac magistratuum parte tractanda,posituri non fuimus, nisi originem leopum dec m tabularum narrare libuisset,quarum A consulib' i qum mentionem crebram d nobis infra fieri o i si DPDr ebit. E st autem apud Livium libro tertio. v. latu Anno urbis conditae.ccci mutata urbis formare
289쪽
giminis a consulibus ad decemviros. Unicus de, cem diebus summam habuit rerum, alis nouem accensi: de quo verbo priusquam ulterius ad descemuiratum progrediamur dicere volumus:pro ut tamen in partibus militiae copiosius dicem'. Accensii fuerunt principaliter ad rem militarem Accensi. animum applicantes,qui conscriptis legionibus, cum in illis tribunatum,praefecturam,quaestura
aut alium officii locum obtinere nequiuissent , a senatu S imperatore belli delecto & a censoriobus impetrabant mitti cum eisdem legionibus, sine sacramento militiae ac sine stipedis alicuius spe. qui etia nulli in bello muneri alias u vellent obligabantur, nec sine sacramento si voluissent pugnare in hostem poterant,aut ipsi etiam volebant,armis omnino carentes.sed cum castra milites metarentur, cum acies in praelium directa esset,cum res communis armis gereretur,arma, instrumenta, commeatum, ad imperatoris nutu
accensi subministrabant,vulneratos retrahebant curabantque. quos imperator si officio s & be ne meritos iudicasset,in cadentium locum succedere iussos,arma mortui aut lethaliter vulnerati induere,& sacra meto adigi permittebat.quo exsemplo dixit Liuius nouem decemviros decimo mnon collegas per dies decem,sed accensos, id est cimo per diobsequiois fuisse.quod exemplum etiam in magistrat1bus seruatum fuisse videmus,ut qui cUm collegas, proconsule aut praetore ut mitterentur obtines re nequiuerant,ad magistratus demerendi spem pro accensis accederent. Unde Cicero de administratione Asiae ad Quintum fratrem . Accensus
sit eo numero quo eu maiores nostri esse voluta
290쪽
runt, qui hoc no beneficii loco,sed laboris ac manetis non temere nisi libertis suis deferebant,qui illis quidem non multo secus ac seruis impetitω Decemuiri. bant.Sed ad decemviros: Plebe Romana quam doque ob creandos de plebe magistratus , quanadoque ob ferendam legem de stauendo nexos a foeneratoribus,quandoque de connubio patrum, quandoque ob legem agrariam: omnia tumultu inuoluente, leges extraneas cum domesticae non satisfacerent , accersiiri placuit . Iueruntque tres athenas qui tertio redeuntes anno leges scriptas retulerunt,comitiisque centuriatis decemuiti di, Etis promulgandis legibus creati sunt, a quibus nullam esse prouocationem temere concessum est. Qui cum abstinere a patribus coepissent,libidine in minores debacchati sunt,& tandem prismis decem tabulis comitiis centuriatis promul, gatis & acceptis, alias decem retinendi decems Uiratum auiditate promulgare parabant: effecissentque , nisi nuntiatum a Sabinis Squisve belulum interpellasset. Nam delestia habito decem uiri in bellum prodierunt:quod dum geritur Appius Claudius decemvirum unus Virginiam Lucii Uirginii filiam diuersis artibus stuprare agagressus est:eoque res processit,ut Appius tumuis tum in populo concitum timens obuoluto capis te effugerit,plebsque in aventinum secedens,iris bimos plebis,de quibus supra est diistum,creauit. Reditumque est ad consules aliosque insuetos administradete rei publicae magistratus. Alii quoaDω Emi, p/e decemviri quietis Romae rebus fuere litibus alii ad lites cognoscendis depurati. Nam cum bellorum muta .QRςRu nera caeteris magistratibus non suincientibus,sta