장음표시 사용
311쪽
OBER VART VS 138 in singulos iudices distributa fiunt.In causis autesiue accusatio intentada esse siue aeremio qua λrenda,patrono & aduocato Opu. fuit ECistu du passerisse te dicit:patrocinia appellari coepta sunt cu PlebS Advocati. distributa est inter patres,ut eorum Opibub Liata esset.Et popeius de verboru significatione. AdvocatOS accipere debemuS ones omnino, qui caulis Medis quoquo studio operaturino tame qui protractu non affututi cautis accipere quid ibaen in aduocatoru numero erut.Et Cic.P A.Cluentio, Erat enim Romae suma copia patron G,t mi
num eloquetissimoru atq; amplis umorei, qui patroni,cu causias agere oratores fiunt dicti.Festus enim inquit. ar antiqui diXerunt agere VHdς orare, dc oratores,causarii ad tor ,& oratoreS, qui Cuc Oratores.
legati populi M. madata peragerent. Vnamque familia Romae dicit fuisse Plini' Curionu,in qua
tres cotinui fuere oratores. Vim aute eloquenriae
oratorei fuisse in ciuitate libera maxima Πon est nostrum nuc disserere: sed videmus ea principii temporibus dignitatem suam,parua eX Parte re tinuisse.Plinius enim orator Historici nepos Romano scribens:Distringor centumuiralibus cauasse,quae me exercent magisquam delectantasunt enim pleraeque paruae Sc exiles:raro incidit vel personarum claritate, vel ingensi magnitudine
insignis:ad hoc perpauci cum quibus iuuet di
cere:caeteri audaces,atque etiam magna eN par/te adolescentuli obscuri, ad declamandum huc tatransierunt tam irreuerenter & temere, ut mi. hi Attilius noster expresse dixisse videatur: sic in foro pueros a centumuiralibus causis auspiacari, ut ab Homero in scholis, At me Hercules
312쪽
TRIVMPH ANTIS ROMAE ante memoriam mea ita maiores natu solebant
dicere,ne nobilissimis quidem adolescentibus io,cus erat, nisi ab aliquo consillari producerentur: tata veneratione pulcherrimum opus colebatur. Facit vero Ρlinius quem nuc in manibus habeamus, ut unum dicam' ad oratorii orationumminationes materiam plurimum spectas. Orationes scilicet
2 . III a Cicerone &multo magis a cstetis oratoribus, δέ , d . aliter habitas dictast fuisse,quam nunc scriptasu ita: habeamus. Ipse eni Plinius Cornelio Tacito scit,
bens,oratori item suae aetatis praestantissimo sic dicit,Et Ciceronis orationes P Murena,pro Vasreno,in quibus breuis & nuda quasi subscriptio quorunda criminu solis titulis indicatur: ex his apparet,illum multa dixisse,cu cederet omisisse idem pro Cluentio, ait se totam causam veteri instituto itum perorasse, pro Cornelio quatria duo egisse. Ne dubitare possimus, quae per plu res dies,ut necesse erat latius dixerit: postea recissa & purgata in unum librum grande quidem,
unum tamen coarctasse.Et idem Cicero sic Bruoto sito accidisse commemorat, qui concionem a
se habitam non prius sdiderit,quam ab ipsb Ci,cerone correcta fuerit. Dolobelis enim sic scit,bit:Brutus vero misit ad me orationem suam in concione Capitolina habitam,petiuiti a me,ut eam corrigerem antequam aederet:est aute cumscripta elegantissime,lum sententiis verbist, ut nihil melius potuerit. Et duo verba Festus expo, Tit,aliquando nobis in hac causaru maletia usui cognitor. futura.Cognitorem esse dicens,qui litem alteriusti coram eo cui datus est,tractat.procuratore ausPN μ μ tem absentis nomine actorem fieri.NOniu. V Q
313쪽
cero legum secundo.De capit pecuniis, de am, μ' '' hitu legis , quae non magis iudiciis quam verbis sancienda .ianisadigitur HONM Poena par esto: ut in tauitia quisque plectatur capite, auaritia mulcta, honoris cupiditas ignominia sanciatur.
Et mulctaria Varro de agricultura,ex vetere ins Muieta
stituto bobus & ovibus fuisse dicit,cum tamen Plinius dica in decernenda mulcta boue prius quam ouem fuisse acceptu .Liuius in quinto scribbit Consides L. Papyrium Crassium L. Iulium, tulisse legem de mulctarum aestimatione. Post praedicta carcer & alia puniendis facinorosis inσ1tituta lora sequuntur. De carcere Cicero oratio, ne in Catilinam secunda: sentiet esse carcerem, quem vindicem nefariorii ac manifestorum se terum maiores nostri voluerunt.Et Iatumias,quq LRtumis carceris loco Romae fuerunt, Astonius secunda actione in Uerrem inqui carcere Siracusis fuisse,
quod lixigua Siculom,loca ex quibus lapides exicauabantur sic dicuntur. Ergastulum vero dicit Erg stutum Placidus grammaticus dici a Graeco, ubi dam; nantur noxii ad aliquod opus faciendum,ut is lent gladiatores, & qui exules marmora secant. Culleximi dicit Placiades genere maseulino diu Culleu
ci,saccum ex corio faczum,in quo parricidae cusimia & gallo & serpente inclusi in mare prolisciuntur. Nonius autem Marcellus verba haec nusmerat facinorosis in potestate cum eorum inco; modo continendis,nurnestas, igneaS copedes,pedicas,boias,neruos,catenas .E t Festus Pompeius,
magis p diffuseA.Gellius,Brutianos dicunt olim Brutum fuisse,qui seruilia omnia apud magistratus exer*S.iij.
314쪽
Τ R I V M P H ANTIs n o M ΑΕ centes sentes verberabant,quod enim Brutii &Romanis pro Hanibale rebellauerunt , & diu stissime in rebellione perseuerauerui,Romani eis ς' φ in potestatem receptis hanc inusserui notam, ut . hi a nemine alio q Brutiano homine praedicta exserceri facerent magistratus. Sub corona dicit A. Gellius dici c6sueuisse vendi captiuos in seruitu otem,quia consueuerint venundari coronati, in signum expositionis suae in venditionem. Plinius vero aliu in praedicta re more seruatu fuisse c5, memorat:Harena iquit esse vilissima & alba qua pedes trans mare aduectom,qui venales expone
mare aduei toniu grammaticu,Tiberiuml Orete ea harena
tib tis pedes habuisse notatos.Sed.maiori nobis miracustos . to est,quod idem Plinius de aliis seruis dicit, qui
, a st ' nullo scut praedicti ingenio freti, sed quada de
mi sint est bacchantis fortunae iniuria,proscriptoru pulsorupatria ciuiti Romanoru sanguine , & opibus distissimi a magnatibus stis fuerunt effecti. Suntihi Chrysogonus Syllae, qui RosciumAmerinum impetiit, Amphion Q. Gatuli,Hilarus Antonis,
Menas & Menogenes Sex. Pompeii hi nanque Quiritum proscriptorum sanguine ditati,praetos ria dignitate ornati fuerunt, nisi tantum de laus reatis fas cibus fortuna permisit his qui cretatis pedibus aduenissent. Ad hanc fortunae inselen, tiam allusit Iuvenalis.Nuper in hanc urbem pe*dibus qui venerat albis. Sed contra licet inspice; re & mirari eos,qui a nobilitate,diuitiis,doctrina ct fastu ad calamitatem maximam deciderunt.
Seneca epistola quarta,De Popeij capite, inquit,
315쪽
pupillus 8c spado tulere sententiam: de Crasso, δ' '
crudelis & initens Parthus.Caesar iussit Lepidii mitosi es. Dextro tribuno praebere ceruicem, ipse coactus praestitit.Et Opimius qui primus in constulatu dictatoris ius obtinui missus ad Iugurtham pecusnia corruptus & condemnatus infamis cosenuit. Cepio praetorius riumphalis, potifex maxismus,senatus patronus appellat' in publicis vinoculis obiit,cuius cadauer in scalis Gemoniis diu
Iacuit populo inspiciendum. L. Scipio post spesciosissimum triumphum de Rege Antiocho duactum,perinde ac ab eo pecunia accepisset damanatus est. Sed iam nimis varioru fortunae morumutatio ad impertinetia huic loco traxit:ad versha redeamus licet sparsim corrigenda, quorum ignoratio causarum siue accusationis iue defenssionis declarationem cui nos accingimus impes dire posset .Seruos primu de quibus aliqua supes semus. tius stat inchoata & ab eis dependentia attin, gamus. Florianus iureconsultus seruos ex eo aps pellatos dicit,qubd imperatores captiuos Vendes re iubent:& per hoc seruare,nec occidere solent.& Uenuleius diκit seruti tam veteratore, ου ΠΟ uitiu dici posse: sed & veteratore non spatio ferstite di,sed genere &causa aestimandu .na quiculex venalitio nouitioru emptus,alicui ministerio Praepositus si statim eum veteratorum numero esse. Et Au. Gellius scribit,Pileati serui cu vendes rentur,dominu nihil praestare debere.Et seruorudie festu fuisse vult Festus popeius idibus Augustii quia eo die rex Tullius filius ancilla , aedem Dεε, iam, Dianae dedicauit. De qua Plutarchus in proble, R Nuun matibus sic habet, Idibus Sextilibus diem fesS.iij.
316쪽
stum agunt serui & seruae: uxores autem capita purgare & lauare consueuerunt propter Serum Tegem,quem eo die serua natum ferunt: capitis vero lauatio ab ancillis coepta ad liberas quoque - stati p. t minundam ex feruis magnam fuisse 2 si ita fidei constantiam traditum est: Antonium enim oratorem stupri accusatu , seruus acerrime torsius non procidit,licet conscius Antistius Restio seruum Vehemetius punierat,& tamen is a trisumviris proscriptus fugies,a seruo liberatus est: qui sene forte quodam obuio interfecto, in ro; gumi posito & crem aio:superuenientibus perosecutoribus Restione ibi crematu oste diLFuere tamen eκ seruis nonnulli magnae peticulosari Qui ex seri dominis proterviae .L.Crassus tribun' plebis C. iosi suetiris Carbonem accusauerat ad populit, seruus Car, in dominos bInis scrinium ad tribunum detulit,in quo mulsta inueniri poterant accusatione adiutura. Crassisu S seruum catenis ligatum cum scrinio intacto remisit. Cicero pro Deiotaro: C. Domitius iti, bunus ple.M.Scauru accusare instituerat: seruus Scauri ad illum accessit, multa accusationi subsministraturus, quem ille ligatum ad Scauru σ1it. 'nde prudenter egisse videtur Augustus,que Suetonius scribit,aduertisse ne unqua seruus vinactus tortusve ullo libertatis genere ciuitate adis piscereξ.animaduertendu aute esse i seruos proatiere gum tertios,Cic pro Deiotaro oras sic dicit,Nam ista in sermos corruptela serui si n5 modo impunita fuerit,sed ecotra aucto ita te approbata, nulli parietes no stra salute,nullae leges,nulla iura custodiet. Vbieni illud qd intus est ali nostru impune euolasve poteit contra s nos pugnareint in dominatu
317쪽
LIBER QUARTVS. 14rseruitusim seruitute dominat'.& puniedoru sediuorti modu Plu.mPblematib'. sic tradit Cur in ris es i. furto,aut alio flagitio deprehesbs furciferos ap, in Wyς' ς ε sellauan maiorii diligetis hoc quom certissimuignu est quia seruos in tali errato deprehesbs,lignu quod currui subest furca appellato collo pvicinia deferre curabat,ut ab omnib' euitaretur tanq flagitiosus fuertit aute non selu perniciosi priuatim,sed & publice periculosi. Nam Liuius Itb.ii3.tradit,Exules seruos Q ad quatuor milia & blice pericu quingetos duce Ap. Herdonio Sabino nocte ca k9βψβ' Pitoliu ait arce occupauisse,c6festimi factam in arce caecie eorum.& bella serui excitauere sertiilia:de quibus dice di aliud tepus erit. Et tamen humanitate in seruos utedum esse alii principes
voluerui. Claudium enim refert Suetonius cum Clau.Caesar
quida aegra Sc affecta mancipia in insula ae scin ιζ zzzμ- 'lapis taedio mededi exponerent,omnes qui exponerentur liberos esse sanxisse,nec redire in ditio ne domini si conualuissent,& si quis necare mallet q exponere caedis crimine teneri. Hadrianus sque seruos a dominis occidi vetuit,eosis iussit da Σὸό i. inari per iudices si digni essent. de his vero qui ID fierent. heri fierent multa sunt scripta:quoru pauca col ligemus.Nonius Marcellus stribit,Eos qui liberi fiebant caluos fuisse rasb capite. uorum libera: tionis modum Liuius in secundo sic docet. Praeo miti indici proditoris,pecunia ex aerario libertassique & ciuitas data .Ille primum dicitur vindistaliberatus:quidam vindictae quoq; nomen tractu ''μ' ab illo putant,viraditio ipsi nomen fuisse post ibium obseruatum,ut qui ita liberarentur,m ciuitatem accepti viderentur.& libertos multos domi:
318쪽
nis fuisse charissimos videm',in quis semper prisIi i ta mu numerandus Tiro Tullii Ciceronis ii, bertus vir elegantissime doctus,qui dignus inge; nio Ciceronis minister adiutorque fuit , adeo ut multa eius auxilio vel auina & correcta,uiuo Cicerone: vel eo defuncto collecta & ordinata sint habita,quae periissent. Vnde ad Atticum Cicero ipse scribes, De Tirone video tibi curs esse, que quid c ego etsi mirabiles tilitates mihi prςbet cuvalet in omni genere vel negocioru vel studiorumeorum:tamen propter humanitatem & modestiam malo saluum, Q propter usum meum . Et Plinius orator unum habuisse libertum quem distexit Paulino scribens sic indicat. Est mihi sempin animo hoc nome pathissamiliae,qubd si essem,iu nunc asperior & durior frangeret me infirmitas ni liberita. liberti mei Zosimi . est homo probus & officio sus,literatus,ars cuius & quasi inscriptio comoesdus.utitur cithara parua , vltra qua comoedo nescesse est . Et Vatinius imperator Asiae proconsul Ciceroni sic scribit,Dicitur mihi tuus seruus magnostes fugitiuus cum Nardacenis esse,de Quo tu nihil mihi mandasti, ego tamen terra marissi Vt Conquireretur permandaui,& profecto tibi eum reperiam . Et ipse Cicero ad Quintum fratrem Asta propraetore, Sispi tragoedi familiaris seditius tibi notus aufugit. Plato quidem Sardianus hominem comprehendit,& in custodiam Ephe, si tradidit. sed in publicam custodia affin pistri,nu non Latis ex eius litetis intelligere potuimus. Meliore autem loco seruos aliquando fuisse habitos Liuius in nono sic ostendit: Graccus volonisbus qui militauerat libertatem ijs qui caput λή
319쪽
stis retulissent:suppliciti seruile his qui loco cessis
sent,promisit. Liberatos postea Beneuentu per duxit, ubi a ciuibus epulo per singuloru domos parato,epulati sunt. Volones omnes capite lana alba tecto, partim accubantes qui probe egerat, partim stantes qui per ignauiam secesserant epulati sunt. Tradit Suetonius Tiberium Caesarem
libertinos qui se pro ciuibus Romanis ageret publicasse:ingratos, & de quibus patroni quereremtur,reuocasse in seruitutem: aduocatisi eoru nessauit se aduersus libertos ipsbrum ius dicturum.& Cornelius Tacitus scribi Nerone imperante de manumissis in seruitutem propter ingratitu dinem reuocandis in senatu amam.& manumiDsonis formam Festus tale tradi Manumitti sertius dicebatur,cum dominus eius,aut caput eius dem serui,aut aliud membrum tenens, dicebat, hunc hominem liberu esse volo, & emittebat eue manu. proximi vero abiectione & vilitate sera His,ex his qui nascebantur liberi,abscissi,lenoneseque sunt habiti.Nam M.&mylius Lepidus Geonutio Matris magnae deum Gallo haereditatem relictam abstulit:indignum ducens, ut qui spon te abscissus,neque vir esset,neque mulier,haeredistatem subiret alienam:prohibitumi senatusconsulto,ne abscissi sua praesentia petendi iuris prς textu,tribunalia inquinarent. Quintust Metebius praetor urbanus Vetilium Lenonem in caussa testamentaria siccumbere fecit, nulla ratione alia, q quia eum pro viro habendum no censuit.
Viliora quae superius in omni ciuium corpore, seruos,libertos, abscissos lenone is attigimus:dse
gniori codiciolii Reius origini doctrinaria dclitea
tendi iuris praetextus tribunaIta astenderet
320쪽
TRIVMPHANTIS ROMAEraru, quae omnis virtutis fomites semper fuem cultoribus manu apponere libet.eriti a Cicero,
ne principium, que tanti literae ac doctrinae esse fecerunt,ut Plinius,& eu imitatus Aurelius Au, gustinus,assirment solum in rebus humanis fulsi1e,cuius ingenium Romano imperio sua magnis tudine & excellentia par sit habitum . Is enim pro Aulo Archia poeta oras sic habet, Ego mulstos homines excellenti animo ac virtute sine dos ctrina naturae ipsius habitu prope diuino per se; ipsos & moderatos & graues extitisse fateorneli am illud adiungo,saepius ad laudem ait virtute naturam sine doctrina.q sine natura valuisse dos Othinam. Atq; idem ego contendo, cum ad natus ram eximiam atq; illustrem accesserit ratio quaesda confirmatibi doctrinar,tum illud nescio quid praeclarum ait singulare Plere existere. Literas autem posteritatis causa repertas fuisse,qus subosidio obliuioni esse possint: idem Cicero pro Pinblio Sylla ad iudices dixit.Et in prςdicta pro Archia oratione, pleni sunt libri, plenae sapientium
Voc , plena exemplorum Vetustas, quam iaces rent in tenebris omnia, nisi literarum lumen acα cederet.hinc maximo semper in pretio cum alia
Vatum scripta, tum in primis historia fuit:vnde Plinius Capitoni,Dieb' & noctib' cogito si qua me quoi possim tollere humo:id enim voto meo sussicit: illud supra voto, victoni virum volitare per ora. Sed satis est quod prope sola pollicetur historia,Orationi enim & carmini parua gratia nis ab sis si eloquentia est summa.Historia quoquo modo