장음표시 사용
331쪽
tulum Getulicum,Anneum Senecam. Et proxio me diuum Augustum,Diuu Neruam,Tib. Carasarem Virgiliu,Corneliu nepote,Fnnios Actios, quesn6 quide hi senatores,scd sanctitatis nomen non distat ab ordinibus. Et idem Plinius Minu,
tiano Fundano.In Laurentino meo aut lego alis quid,aut scribo,aut etiam corpori vaco,cuius fulcturis animus sustinetur: nihil audio quod audisses nihil dico quod dixisse poeniteat. Nemo apud
me quenq sinistris sermonibus carpit, neminem Ipse reprehendo.Vnde non iniuria idem Sosio Senecioni scribens sic exultat. Magnu prouentum poetaru annus hic attulit, toto me se Aprili nutulus fere dies fuit quo no recitaret aliquis . Iuuat me quod vigent studia,proferti t se ingenia hominum & ostentant. Clauditi Caesare ferunt cu in palatio sipaciaretur,audisseti clamorem,causam requisiuille:cuml dictum esset, recitare Nonia. num,subitu recitanti,inopinatumi venisse. Sed iam usq3adeo nos traxit,& nuper cum Plinio,&supra cu aliis diuinis veteribus literaru comemorationis delectatio, ut verba paulum perquirere omiserimus declarandis accusationibus & defensionibus necesseria.Varro de lingua Latina, Neαxi,inquit,sunt libeti,qui suas operas in seruitute pro pecunia quam debebat dum tueret locat .
Et Modestinus iurecosultus ait acceptilationem Acceptilae esse liberationem per mutuam interrogationem, ς ψ qua utrist contingit ab eodem nexu ab Elutio. Tollendi vero nexus causia fuit T. Veturius,qui T veturius nexus ob aes alienti datus, cu pati turpia nollet, verberatus ab incestuoso querelam patribus de:
332쪽
VadimoniuSententiae variς in cau
esse dimit Vlpianus quod precibus petenti He
dum conceditur,tamdiu,quamdiu is qui concinsit patitur.Et Martianus, pignus inter & hypo, thecam tantu nominis sonus dissert. Sed Vlpia nus aliter sic dicit, Pignus proprie dicimus qd ad creditorem transit.Hypotheca cu non transit possessio ad creditore.& Caius dicit pignus pro*prie rei mobilis constituitur. Vlpianus 3 scribit, Redibere est facere ut rursus habeat veditor qd habuerat. Praes,inquit Festus, est qui populo se obligat,interrogaturi a magistratu si prςs sit:ille respondet,praes.& Asconius secunda in Verre actione,Praedes dicuntur satisdatores locupletes pro re de qua apud iudicem lis est , ne qui tenet dissidens causae possessionem deteriorem faciat, tecta dissipet, excidat arbores, & culta deserat. Et Placidus grammaticus, Uadem dicit sponsio: rem significare datum in re capitali. Cicero Vas dimonium esse in iudiciis obligatione bonorum cum promissione aliquid faciendi,quo no implesto bona hastae exponi licebat:sic in oration pro P .Quintio ostendit, Ad Uadimonium non vesnit quis socius,etiam grauius aliquid propinquis, si res ista grauissima. Et infra r ad vadimonium non venit quis socius, etiam grauius aliquid ei
debemus concedere, qui cum te aut voluntas congregasset, aut fortuna coniunxisset. & in,
Ra,ad vadimonium non venit quis qui tibi praeasto semper fuit.Non dubitaui,inquit, cum vadia monium desertum est,bona proscribere.Sentenstiae in causis no selum variae,sed variis & quadoque inopinatis causis factae sunt . Plutarchus in
Cicer.vita, Licinius macer vir & potetia sua&
333쪽
fauoribus Crassi potes peculatus a Cicerone posstulatus.studiis magnitudinis suae fisus, & quia
iudices inter se dissentire compererat domum se recepit,& cofestim mentu abradit,atq; velut sua perior in causa euasisset nitida stola amictus res dii in forum.Inter l,sc apud prstoriri occurrit ei Crassus ac nunciat ut ille sententiis omniu iudiscum damnatus esse quo dolore elanguit & diem obiit.Econtra vero L. Piso,a L.Claudio Pulchro accusatus, quod graues Sc intolerabiles iniurias sociis intulisset iam pro condemnato habebatur, cum siuborto nimbo ipse iudicum pedes exostus lans os coeno impleuit,& misericordia liberatus est tanquam fatis poenarum laesis dedisset. Celii celli splendicio terracinae loco nati,cum pater in cubis
culo inuentus esset occisus in quo filii ipsi aItem cubaverat lecto iberati sunt iuspicione,quod hoostium cubiculi inuentum est apertum, ipsis post
patris mortem dormientibus. Q. Attilius Cala: tinus Soranorum oppidi proditione reus,pro das si cos ni nato habebatur in foro.Tum .Maximus secerpaucis verbis dixit, si eum Bntem coperisset, as; finitatem dirempturum,& sic Attilius euasit.C. Cosconiu propter multa enormia Valerius Uas Pierius lentinus condemnati obtinuerat:cum in iudicis R 'recitatum est ipsius Valerii carmen, quo per io' cum poeticum assirmabat se puerum praetexta tum & virginem ingenua corrupisse Ea indigni late iudices Cosconio abistumValerium flagitii
ignominia notandum censiuerunt. . FlaminiuS R. Flami;
n Q.Valerio aedili apud populei accu satus,n qua Di δ'
tuordecim tribubus iam condemnatus era cum
ipse alta inclamauit voce, se insentem opprimi.
334쪽
TRIVΜPHANTIS ROMAE Et Valerius insolenter respondit . Satis sibi esse si petiret siue insons,sive nocens, qua voce audista caeterae tribus eum abistuerunt. Plinius oras
RPBG tor in epistola ad Vrsum,Iulius Bassiis homo laσboriosius,& aduersis suis clarus accusatus est sub Vespasiano a priuatis duobus,ad senatum remis, sus diu pependit tandem absolutus vindicatus est, hoc illu onerabat quod homo simplex & in,
cautus qusdam a prouincialibus,ut amicis acce, perat. Nam fuerat in eadem prouincia quaestor. Haec accusiatores furta & rapinas , ipse munera Vocabat.Appellationum quae post sententias seo. quuntur naturam Vlpianus breuiter sic dissinit.
6 r''β' Appellandi usius quam sit frequens quanque ne/cessarius, qui nesciat nemo est, quippe cum inisquitatem iudicantium vel imperitiam corrigat. Licet nonnunquam bene latas sententias in pe ius reformet:neque enim utique melius pronun; ciat qui nouissimus sententiam laturus est. Tempus iam admonere videtur ut de orationibus in accusatione,ac defensione habitis toties promisi se ex luamus. Quo in loco de oratoria faculta,
te multa & posse & fortasse aliquoru iudicio desbuisse dici,non ignoramus, sed pleni redundam
tesque de ea re M. Ciceronis,Quintiliani,& Ariostotelis extant libri. Et nos nec eam neq; alias arstes bonas docere,aut laudibus longe repetitis oranare,hoc in opere intendimus: satisque 3c superfuerit de arte,id quod apud doctos scriptores aut non extat,aut obscurum & inuolutum est, mox dum & formam habendi orationes ita aperire, ac inspiciendam proponere,ut quo modo in susspicionem criminis adducti si Gntes essent aci
335쪽
LIBER vARTVS 1 socularentur damnarenturque,aut perperam accusati defenderentur, maximum administrada vel Potius conseruanda republica, adiumentum doscere possimus. Unicaque oratoris laude a Marco Cicerone & ex oratione pro L. Murena defenσdendo habita cotenti erimus. Duae enim,inquita quibus mas
sunt artes quς possunt locare homines in amplis ut 'I
simo gradu dignitatis. Vna imperatoris , altera oratoris boni. magnum nant supra dixerat Ciocero esse dicendi laborem,magnam rem,magna dignitatem,summam aute gratiam. Vnde mulstos fuisse dixit,qui cu initio hoc maluissent,post id assequi no valuissent,ad militiam delapsi fue; rint. Accusationes duorum erant generum, aut Aecusatio enim ciuis magistratum gerere idoneus, sui simi num duolem accusabat civem:aut prouinciales ciuem Ro S'μ' manum repetundarum, de vi, aut aliter iniurias Tu,accusari ab idoneis quaesiuerunt,quoru Vtrosaque id a praetore oportuit impetrare, sed potuit ciui quod petitum erat ex ossicio praetor concesdere,prouincialium Vero querelam a senatu pri. mum audiri, & ad praetorem demandari oporσtuisse Asconius pedianus est auctor.CuiuS rei formam primum ab ipse in Verris accusatione suo memus. Cum siculi expilationibus coacti Veroris,quem rapacissimum praetorem anno uno haσhuerant,eum accusari repetundarum ab amicis simo eis Mar. Cicerone magna quaesissent instastia,is ad senatum eos perduxit,& ipso suadente senatusconsilium facile impetratum est, quod praetor ad se delatu in albo suo ex forma & de
consiuetudine palam legendum proposuit, illil subiecit,decretam esse in Cn. Verrem pro sicua
336쪽
TRIVMPH ANTIS ROMAElis accusationem. quod autem de albo dictu est, non solum apud praetorem,sed apud omnia cololegia,apud omnes magistratus seruatum fuit,ri ad primos vestibuli patietes album esset spatiu, in quo a collegio magistratuve publicanda scit, Pto proponerenturillinc stupetius aliquado dictu videmus quosdam de albo centutiae abrasos fuissse.Accusatione igiε Vertis in albo praetoris proaposita,reus iam habebatur accusanaus,quod quis R 8ςΠ dem verbum Asconius sic exponit .Reu fieri est apud praetorem legib' interrogati.Cumi in ius ventum esset dicebat accusator apud praetorem reo, aio te siculos spoliasscisi tacuisset, lis ei aesti,
mabatur ut victo: si negasset,petebat accusatora magistratu dies inquirendorum eius criminu,& instituebatur accusatio, tunc moris fuisse discit Asconius ut accusator obsignaret domum &Hausa omnia eius quem accusaturus erat ne fur,
torum indicia aut in vasis, aut in signis, aut litestis constituta ab eo remouerentur.Ciceronemidicit Asconius,accusatione a praetore ad se delasta,tempus inquisitionis Sicilia dies cx.impsisse colligendis litetis a populis, S denuntiadis testis moniis.Cicerone & Quito fratre qui secum tuearat ex Sicilia reuersis,petiit utraque pars a praestore patronos:nam plures aliquando, di paucio, res variantibus legibus dati sunt,quod Asconius
Pedianus oration Ciceronis pro M.Scauro exsponens sic ostedit.Orationem Cicero habuit pro M. Scauro,L.Domitio aenobarbo Claudio Pul, P das, chro consulibus. Defenderunt Scaurum sex pa=hendis. troni, cum ad id temporis raro quisquam pluri;
bus quam quatuor uteretur, ac post bella ciuilia
337쪽
LIBER U A RT V S r frante lege Iuliam ad duodenos patronos est perauentum .Et licet praetor maiorem aduocatorum partem ex animi sui sententia daret: petentibus tamen partibus quosdam denegare praetor ne quibat.Et tamen quis eorum causiam siusciperet
Principaliter pertractandam quisve principalis
esse deberet accusator, siuo reseruare iudicio adamittebatur.Hinc seruata fuit consuetudo ut anate inchoatam accusiationem,accusator ille quem primum fore cuperet peteretque pars oratione ad praetorem ac iudices habere qua referendam
sibi causae dictionem,tenderet persuadere.Eaque oratio appellata est diuinatio , de qua Asconius Ciceronis oratione in Verrem prima: diuinatio . dicta Cn.Pompeio & M.Crasso consilibus. Di, R 'vinatio haec dicta oratio, quia non de factoqus; ritur, sed de futuro: vel quod iniurati iudices in hac causa sedeant: alii quod res agatur sine testis bus & sine tabellis, dc his remotis argum etasbaia sequantur iudices,ut quasi divinent,& ipse Cicero ad Quintum fratrem propraetorem Asia scribens de ipsa diuinatione, & numero aduocastorum sic habet. Apud Catonem praetore erat diuinatio in Gabinium futura inter Menenium,& T. Nerone,&C.Antoniti: siperabamus fore ut Menenio daretur.EX eo aute numero aduocatos
rum,quos a pretore solitos dari dixim',post primum qui in dicta diuinatioe diceda obtinuisset, alii & diuersis appellabatur nominib' &diuerssis fungebatur officiis. Na obnubatores,prae ariscatores, & subscriptores erant. Obnubatores Ao obnubatos
sconius in prima in Verrem actione, fuisse dicit
quosdam sordidos causidicos, qui adhibebantur
338쪽
TRIUMPHANTIS ROMAE ad moram faciendam,dum meliores aduocati ess. tarentur,& se denuo compararent ad dicendum. Subscriptoresidictos fuisse causidicos qui adiuuare accusatore solerent,quos oportebat summisse dicere,datosque etiam eosdem ruisse, ut actores . . difficilius corrumperentur. Praevaricatorem Martianus fuisse dicit,eum qui colluderet cum reo,&tra staticio munere accus adi defungeres:eo quod proprias quidem probationes dissimularet:falsas Vero excusationes admitteret,unde videtur Fest' proprie praeuaricatorem diffinisse a praetergrescitendo appellatui Et Cicero Philippicorum sescundo.Iam vereor patres coscripti,ne quod tura pissimum est, praeuaricatorem mihi apposuisse videar,qui me non solum meis laudibus omaret, sed oneraret alienis .Et pro aulo Cluentio. An ut praeuaricaretur. Iam id quoque ad corrumpenduiudicium pertinet. Et Asconius secunda in Verorem.Multi ita fuerunt subtiles prguaricatores,Vt in tota actione fideles actores sint visi. & in prisma actione vult ostendere etiam praemia praeuaricationis sibi ostendisse Verrem .Et Cicero item in diuinatione.Vide ne inimicu te fingas,ut prςs uaricari possis. Sed iam ad iudicii ordinem venisendum est. Advocatis,& praedictis adminittis a De iudicib' praetore datis,iudices a senatu petebantur,qui sis mul cum praetore auditis partib' iudicaret. Reu fert Asconius diuinationemCiceronis in Verrem exponens: Tiberium Gracchum legem tulisse,ut equites Romani iudicarent, & iudicasse per descem annos turpiter: & tunc Aurelium tulisseeut senatores,equites, & tribuni aerarii simul iudica,
rentiri secunda inVerrem Cicero dicit:quinquaa
339쪽
LIBER QUART vs Isaginta annis equester ordo iudicauit lege Seproania sublata potestate populo,scilicet sublata prouocatione, id est tribunatu plebis . Et A scomus
item in Ciceronis oratione: pro Cornelio de maiestater Aurelia lege communicata sunt iudicia inter senatores , & equestrem ordinem, & tribuanos aerarios.Et infra: memoria teneo cum primu 1 esa G, senatores cum equitibus Romanis lege Plocia municata
iudicarent. Et idem Asconius in orationem Cis ceronis prςdictam pro Cornelio deMaiestate M. tes iii Plautius Syllanus tribunus plebis. C. Pompeio μψδης - M. Strabone,L. Portio Catone consulibus secundo anno belli Italici , cum equester ordo in iudiciis dominaretur , legem tulit adiuuantibus nobilisbus:quae lex eam vim habuit, ut itibus singulae quinos denos suffragio crearent,qui eo anno ius dicabant,qui numerus sexcentos quinque, & vi; ginti iudices conficiebat. Ex eoque factum est,
ut senatores quoque in eo numero essent .Et quis
dam etiam ex ipsa plebe, quos a dignitate trisbunos aerarios vocaverunt . idemque Asconius
refert in Orationem Ciceronis in L . Pi nem, Pompeium consulem legem tulisse: ut ex itibus ordinibus maximi census iudices legerentur. Hi autem omnes sexcenti vigintiquinque iudices cedulis inscripti erant singulis , quae ceduis cesreis inuolutae pilis in urnam coniiciebantur: &cum praetor iudices in destinata iam accusatiosne a senatu petiisset, sortitio eX Vrna petentis sis fissi M. bus patribus manu pueri fiebat unius & octu, dkum '' aginta pilarum: ea tamen ut videtur o adhibi, ta diligentia, ut pari numero ex unoquoqUe trisum ordinum iudicea haberentur.Sed priusquam
340쪽
Aceu sator duas horas ad dicendureus tres hahebat. Reiectio radicums
apertis pilis causa agitaretur, testes utriuis par, tis a praetore per triduum audiebantur,dicta eos rum iudices postea publicabant.quarta die adesi se omnes in diem posterum iubebantur: quo die cum praetor adstantibus utriusque partis aduoscatis,atque etiam ipsis partibus in volebant,pilis apertis una octogesima eductos iudices ad se coouenire iubebat,eo animo,& intelione, ut eadem hora considerent omnes: & cum accusator duas horas ad dicendum,reus tres habere illo die tu, dicaretur.Ptius tamen quam seorsium iretur, ex
iudicibus pila eductis cerea, quinos ex singulis
ordinibus accusator,totidem reus reiIciebat a
ducerent suspectiores:sici unus & quinquagimia iudices remanebant, qui sententiam simul cupraetore ferreni,haec omnia ab Asconio non magis ex Verrinarum quam Milonianae orationis expositione sumpta diximus,& tamen nedu eo disequo actio inchoaretur sentetia ferebatur,sed tredecim videmus Verrinae accusationis fuisse a
ctiones,qus propter dies feriatos,& propter cosperendinationes multis me sibus protracts sim di tempus agendi in ipsis actionibus singulis sis,pradicto amplius datu acceptum p fuisse ostens demus,ptimum tamen fatemur,de duabus horis accusatoti, tribus reo datis, in Miloniana causa fuisse seruatum,quod Pompeius tunc sine colle, ga consul,sic obseruati lege lata costituit.sed Plisnium Urso videmus scripsisse:egeram tribus ho, ris & dimidia, supererat sesquihora. Nam cum
accusator ex lege sex horas, nouem reus accespisset.Et idem Valeriae Paulinae:Qla velatus tos