장음표시 사용
321쪽
tur. Cicero autem ipse & si in libris ae oratore, de legibus, historiam flammis extollit laudibus, quanti ipsiam fecerit ad Lucium Luceium scrisbens,sic ostedit:Ardeo cupiditate incredibili,ne; que ut ego arbitror reprehendenda, nomen Vt nostrum scriptis celebretur tuis.& infra, Neque enim me Blum commendatio posteritatis rapit, cile omnes imagines hominum statuasque susperauit. Placet enim Hector ille mihi Nevia,nus, qui non tantum se laudari laetatur, sed adidit etia a laudato viro. & Plinius orator Cicero nis imitator,ad Maximii,Quid enim publice igitus,si clarissimos iuuenes nomen, & famam ex studijs petereἶEt ad Cornelium Tacitu, Equidebeatos puto quibus deorum munere datu est,aut facere sicribe da,aut scribere legeda. Beatissimos quibus utrunt horum .Et Caninio Russo, Hoc quicquid est temporis futilis & caduci, si n5 dae factis cnam horti materia in aliena manu ) cer te studiis proferam'. Et quatenus nobis denegae diu vivere, relinquamus aliquid quo nos vixisse testemur. Scribens vero Plinius ad Corneli Tacitum de eius perpetuitate historiam vaticinat',
id a Tacito ipsis postulat, quod Cicero petiit a
Luceio:Auguror,nec me fallit auguriu,historias tuas immortales futuras,quo magis illis inseri cupio. Na sit esse nobis curae: Blet, ut facies nostra ab optimo quot artifice exprimas,nonne debeamus optare, ut operibus tui similis scriptor prae
etiam Illa cupiditas, ut vel autoritate vel tu; dicio beneuolentiae tuae vel siuauitate ingenii viui perfruamur . & item infra : Vnus enim Xeno aphontis libellus in Agesilao rege laudando, fas
322쪽
dicatori cotingat Sed qd ad Corneliu Priscumscribens,inquit ipse Plinius ta ab eo tepore fiesri.desii ut nullos a mille annis,aut paucos aetate nostra scriptores praesertim historiam fuisse constet.Inquit enim:fuit moris antiquitus eos vel qsinguloru laudes,vel urbiu scripserunt,aut honorib',aut pecunia ornare:tametsi quid haberi po; test darii maius, q gloria & laus & aeternitas sEt certe licet pecunia raro donati sint scriptores, gloria tamen & laude nunqua caruerut.De quare aliqua hic colligemus iue doctrina & literas, siue ornatos ob illas viros contingentia. Plutarschus in problematibus inquit, Herculi & Musis comunem statum fuisse lacrorum cultum, quia Hercules Euandrum literas docuisse perhibetur, bono quidem exemplo ut hospites amicos docem Stipho mi propinquos .Per quae autem tempora scrives Romae plores Romae esse coeperint, Aulus Gellius sie ς ς Pς' edoceti Anno urbis conditae quadringentesimo
nonagesimo bellum primum punicum indictu: annis inde viginti pax facta,quo ano Liuius poeta fabulas primum Romae dedit. Et paulo post Ennius poeta fuit,qui anno aetatis sexagesimoseptimo duodecimum annale scripsit. Anno quina gentesimo urbis Nevius poeta fabulas apud populum dedit, ut stipedia fecit in primo bello punico. annis inde quindecim secundum bellu pu,nicum.paulo post M.Cato orator & Plautus floruerunt,Diogenesi Stoicus, Carneades & Cri. tolaus Romam venerunt. Vetustior tamen praedictis notitia literaru fuisse videtur in libris HesLmri rituar truscorum,quos rituales appellatos, Festus coria
nuisse dicit,quo ritu urbes condantur,are aedess
323쪽
LIBER QUARTUS. 144 sacrentur,curiae, tribus & centuriae distribuatur. erui autem diu ante apud Graecos literae sext. Plorest maximo in honore. Nam multi tradis dere & Aulus Gellius enucleate colligi Homes rum & Hesiodum annis. clx.ante urbem condistam fuisse Sylviis albae regnantibus, anno post bellum Troianu .clx. Soloni leges scripsit Atheniensibus Tarquinio Prisco regnate, anno regni xxxiij.Pythagoras Samius in Italiam venit Tarquinii Prisci filio regnante.Archilochus poeta fuit Tullo Hostilio regnante. Eschilus Tragoedus insignis,quo tempore plebs per secessionem triabunos sibi creauit.Empedocles Agrigerinus quo tempore Fabii trecenti apud Cremeram interfecti sunt. Tuc bellum fuit Peloponesiacum quod Thucydides scripsit ano urbis.cccxxiij. Interim Sophocles & Eurypides tragici,Democritus phtioisphus & paulo post SocrateS,ano Vrbis. cccc. Philippus Amyntae filius,Alexandri pater, Ma cedoniae regnat.paucis post annis Plato ad Diosnysium Siciliae regem se confert:paulo post De
mosthenes orator. tunc Alexander regnat.Aris
stoteles fuit. paulo post alter Alexander Molosesius qui & Acarnanus in Italiam venit cotra RomanoManno deinde. cccclxx. Pyrrhus cum Ro manis bellu gerit.Ital prius in Italia floruerunt Greca,cu pars Italiae Calabria,magna tuc Graescia appellaret. Vnde Cicero pro Archia,Erat Italia plena Graecaru artiti,ac disciplinaru,studiat haec in latio vehemetius tunc colebatur,quS nuci fide in oppidis & hic Romae propter tranquil litate reip.n6 negligebatur.Fabulae aute quas su '
pra est dictu dedisse Limum,4 comtadis scripto
324쪽
Tragoedia. Cothurni. Annales maximi. Liberalia studia. Asinius Pol
lio primus bibliotheca dedicauit.
& recitatae sunt.Nam comoedias Festus appellari dici ex eo quod initio in vicis iuuenes cantare soliti essent crebro couenientes, Unde comoedia res priuatoru & humiliti personaru c6prehendit,n6 ta alto,ut tragoedia,sed mediocri & dulci sti, lo. Tragoedia enim est gen' carminis,quo u poeta regum casis durissimi & scelera inaudita, vesdeorum resolutio descributur. thurnaque sunt tragica calciamenta quibus calciatur tragoedi,qin theatro dictuti sunt alta,& intonati voce. Est autem calciamenti genus,humile quidem,in modum crepidam:sed tale est ut dextro & iguo pes di conueniat. Fuit tamen maior honor annalium Q comoediam, aut tragoediaru scriptoribus:prismu enim maximi annales gesta publica continetes n5 nisi a pontifice maximo scribebatur,q &cognomen inde habuerui.& Scipione Africanti superiore,videmus Ennisi annaliu scriptore diles xisse,ut ipsum in contubernio habuerit, & posta
ea mortuti sepulchro suo inferti,ac eius statuam
ipsi sepulchro cii suis imponi voluerit. Et Plinis scribit Scipione aemyliano res in Africa geret Polybius annalium conditor ab eo accepta claΚse scrutandi orbis Aphti gratia circvuectus multa prodidit. Post hos maiori item in pretio fueαmni,hinc philoisphiae,inde liberalium artiri stu dia:que quidem liberalia studia Ulpianus legum stator dissinit appellata a Graecis,quibus rhetores grammatici geometrae & arithmetici opera da, rent: sed ad summam florente republica literis omnibus honor maximus fuit. Asiniusque Pololio primus bibliothecam certam dedicauit vatutibiis conservandis,quom libroru appellationem
325쪽
se diffinit Vlpianus de legatis,ut omnia volumina siue in charta,siue in me brana, siue filica cui ipse appellat) quae est & Biblus herba, aut alio
in cotio librorum appellatione contineantur.Plinius tamen dicit palmarum foliis primo scriptiotatum,inde quarundam arboru libris.Postea puo blica monumenta plumbeis monumentis: mox priuata linteis confici coepta aut ceris . Chartas
que pergamii dedisse, & papirum a ciuitate eius inominis circa Babylonem habitum librorum autem linteorum in quibus annalia essent notata, Libri linte
Liuius sepe mentionem habet: & de libris scit, psit,quos M. Terentius in Ianiculo reperit repa; stinas agrum, fuerantque defossi annis quindecim supra quingetos & durauerant.Qui arcula mars
morea erant ceris delibuta intus, ut nec aer, nec humor penetraret. Romano autem crescente imperio honorilinguae Latinae est habitus,a quo orbis terrarum Latinam locutionem perdiscere coactus est Siquidem maiores nulli gentiu nisii Laatine responderunt, nec eos dicenteS aliter audieρ is ,runt . Primusque Molo rhetor CiceroniS praece otii, praeeeptor in senatu Graece auditus est . Et Claudium imperatorem scribit Suetonius splendidum viruGraecae que prouinciae principem,Latini sermo: nis ignarum,no modo albo iudicum erasisse, sed in peregrinatum redegisse.Quantam vero opera viri praestantiores Romae literis dederint, quans ta eas delectatione didicerint,& coli curauerint,
qui intelliget & cosiderabit,nihil maius in ea urabe nihil optabilius literis &doctrina fuisse cognoscet.Cicero M.Varroni scribit,Scito me posteaci in urbem vent,redijsse cxi veteribus amicis,id est,
326쪽
cum libris nostris in gratiam . modo stet nobis illud una vivere in studi)s nostiis, a quibus antea delectationem petebamus.& infra: tamen potestimus & scribere & legere politias,& sit mi' incutia ait in foro,at in literis & libris ut doctissi,
mi veteres fecerunt. Quis enim hoc non dederit nobis, ut cu opera nostra patria siue non possit uti,siue nolit,ad eam vita reuertamur qua multi docti fortasse non redie, sed tamen multi etiam
reipub. pr ponendam putauerui Et Cicero ipse de se ipso cum rusticaretur, sic Dolobelis genea Σπφης ro suo & tunc consili scribit,Nihil est mihi cre, nauerint. ' de virtute formosius,nihil pulchrius,nihil amabi ςςxo lius. 8c infra, Ubi salutatio defluxit litetis me mauoluo,aut scribo,aut lego.Inde corpori omne tesvhisb. pus datur. Et Terentium Varronem fatis costat Cn. Popei' annos seculi supergressum scribedo interiisse. Cn.
Pompeius & si non multum doctus fuit,confescto mithridatico bello domu Possidonii philo aphi intraturus,fores percuti a lictore vetuit. Scis pio superior,quod supra diximus,Ennii statuam sepulchro suo imponi iussit,& Africstitui' poea
3 Cato ei aequatuS. M. Cato Cen tius anno aetatistorinus. octogesimosexto causam pro se egit aduersus temeratia iuuentute .Literas Grecas didicit.Defendit Galbam oratorem accusatu. Ius ciuile senex
M.tato uti didicit. Alteri Cato Uticensis libros Graecos in 1 o uti, senatu lectitabat ne vacaret. L. Drusius senio conPopiliu, . fectus & caecus ius ciuile docuit & dixit. Popili, us Senator & Lupus Portius eques Roman' ce Portius. lebres oratores foru frequentabat senio colam &P.crata, si ci P. Crassus in Asia ad Aristonicu rege debel
landu missus, Graeca linguam in quini diuisam
327쪽
LIBER Q. VARTVS. I 6 idio nata omnem didicit. Decius Brutus nodire, D Brutus. quam dies fecuta est sibi omniu extrema ac infelicissima: & sit hostibus circundatum se dc quideiam victoribus cerneba Libros de immortalita; te animorum nunquam lectitare cessauit.C.Cae, si Caeser
sar praedictos omnes non magis potentatu, u li terarum amore atq; ingeti peritia,aut aequar,aut superar,qui praeter multa quae in hoc genere lau dum de eo lcribi possent, primus omnium insti tui Vt tam senatus, q populi diuma acsa conicerentur & publicarentur.Omnes medicina Pro*fessos dc liberalium artium doctores quo libenti us Sc ipsi urbem frequentarent, Sc caeteri appe terc ciuitate donauit. Augustus unica in re praec teris quanti faceret literas ostendit, cum Vedi ' ὀμRμ gilii poemata cremari prohibuit: quem Suetonisus dicit tradidisse viro consulari legato siccesso rem ut rudi Sc indocto: in euoluendisque linguae utriusque autoribus nihil aeque secutum fuisse, et Praecepta dc cxempla publice dc priuatim Calu
bria:eat ad Verbu excerpta, aut ad domesticos, aut ad exercituum prouinciaruml rectores,aut
ad urbis magistratus,plerussi missisi prout qui νmonitione indigebat. Etiam senatui totos libros legisse H populo per edictum notos saepe fecisse. Vespasianus imperator ingenia dc arteS maxime fouit,prirnu sit ex fisco Latinis Graecisi rhetori citan
buS annua centena constitui praestantes poetas ',' nec non 8c artifices ornauit, bibliothecas incens
dio absiumptas impensiissime reparauit. Helius Spartianus scribit Hadrianu Traiani familiaritaxe crevisse, causia praecipue orationum quas pro Ny
imperio dictauerat.Nam duodecimn annum ins
328쪽
TRIUMPHANTIS ROMAEgressus habitum philosophiae accepit,cui cu stu,
deret,in pallio,& humi cubavit.peripateticae studiosus,audiuit Iunium Rusticu,que & reueritus
est & semius,qui domi militi l pollebat. De
Alexandro aute Seuero Mammeae Christianae fi Aleaeandes lio dicit idem Spartianus, Quotiens de magnis Ruς 'ν tractaret, los doctos ac disertos adhiliuit.Cum de re militari, veteranos & omnes literatos prae,
sertim historiarum peritos. Vitas principii bonorum versibus scripsit.Cum inter suos couiuares, aut Ulpianum,aut doctos viros adhibebat,ut haberet sabulas literatas, quib' se recreari dicebat, m& pasci: habebat cu priuatim c5uitiaretur libruin mesa & legebat.Rhetoribus,gramaticis,mes dicis,aruspicibus, mathematicis, mechanicis,arachitectis salaria instituit,&auditores decreuit,&discipulos cu annonis,pauperum filios,tame insgenuos dari iussit .Et Gordianum secundu scribit Iulius capitolinus,omnes libros Samonici Sereni scriptoris sui,qui cessebatur.lxii M.qus ei reliquit, habuisse . Vopiscus autem Flauius de Aureliano principe scribit. Ephemeridas illius viri scriptas habemus, etiam bella charactere historico dige,sta. Quae omnia ex libris linteis, in quibus ipse quotidiana sua scribi praeceperat, pro tua seduliotate edisces. Curabo autem ut ex bibliotheca Vlmelictim pia libri lintei proferantur. Tu velim Aureliani P Mψx. in Meras mittas. & idem Flauius de Tacito imiperatore: Comelium Tacitum scriptorem histoariae Augustae,qui parentem suum eundem dices ret,in omnibus bibliothecis locati iussitine neglectus incuria deperiret, librum per anos singulos
decies scribi publicis in encos archis iussit &D N
329쪽
bliothecis poni.Idem vero Flauius Vopiscus gessta Probi Augusti,& quidem bene merentis scripturus, fructum monumentorum quae praeben α' tur a literis,proprie sic expressit.Cn. mpeium tribus fulgentibus triumphis, ili Piratici, belli Sertoriani,belli Mithridatichmultarum reru maaiestate sublimem quis tandem nosset,nisi eu M. Tullius & T.Liuius in literas retulissent Publioum Scipionem Aphricanu,Scipiones omnes seu
Lucios seu Nasicas,nonne umbrae possideret ac regerent,nisi commendatores eorum historici nobiles ait ignobiles extitissent Quid quod Flauius item Numerianum imperatorem dici malus Numeri Misse sibi statua senatustonsiuito in bibliotheca 'μδ' Pia tanquam oratori,quam alibi quasi Caesiari.fuito lisc statur inscriptio:Numeriano Caesari orastori potentisssimo. Laudes vero a literarum mos numentis proficiscentes beatus Aurelius Auguσstinus si ex Christianae religionis institutis no curauit commendar vituperationes tamen euitandas in dei ciuitate sic innuit: Cicero in libris derepu.Scipione disputante:acensior inqui meli' Messu, ego est quam a poeta notari.nostrae duodecim tabus ςensiore stlx cu perpaucas res capite sanxissent,in his quo, ta 'μ' que hanc sanciendam putauerunt, si quis occen rauisse siue carmen condidisse quod infamiam faceret flagitiumve alteri:pNclare.Iudiciis enim magistratuum,disceptationibus legitimis,propositam vitam non poetarum ingenijs habere deo bemus:nec probrum audire nisi ea lege,ut resp6dere liceat,& iudicio defendere.Sed prster supra dictos literarum fructus,qui maximi erant,nonnullas quoque utilitates minores delectationes sT.ih.
330쪽
Romani a litetis & doctrinarum artibus aecipiebant. Sulpitius Gallus que in ossicijs Cicero nismis assiduam mathematicis operam dedisse carpit,in L. Pauli exercitu contra Persem ostendit
lunae defectum naturalem , & nihil posse praelio
officere:pugnatum est,& Paulus vicit,unde mas minati duxit omniuml celeberrimu triumphut patiterque fecisse traditur Periclem Atheniensis bus. Et Plinius orator Valeriano scribens sic costra voluptates illicitas grauiter est inuectus. ut voluptatibus dediti,quasi in diem vivunt,vivens di causias quotidie finiunt,qui vero posteritatem cogitant & memoriam sui, operibus extendunt, his nulla mors non repentina est . Et tamen ipse Aristoni scribens de suis voluptatibus a literaruadiumento honeste quaesiitis sic dicit: facio nono nunquam Versiculos parum seueros, facio & coomoedias, rideo,ludo,iocor:vit omnia remissionis genera breuiter amplectar,homo sum . Nec vero
moleste fero hac esse de motibus meis existimastionem,ut qui nesciui talia doctissimos, grauissio mos,sianctimmos homines scriptitasse,me scribes re mirentur.ab illis autem quibus notu est, quos quantosque auctores sequar,facile impetrari posse confido,ut errare me sed cum illis linant,quo: rum non setia modo, verum lusus etia exprimeare laudabile est. An ego verear:neminem viventium,ne quam in speciem adulationis incidam nominabo: sed ego verear ne me non satis deceat,
quod satis decuit M. Tullium,Cncaluo, AsiniuPollionem, M.Messala & Hortensium, M. Bru tum,Syllam, . Catulum, . Scaevolam, C.Suis Pitium,Varronem,Torquatos, C.Neuium,Lenε