장음표시 사용
451쪽
agunt,kd omnia semper sequutur facta sientenstia,opust no adhibetur,nisi ante decretu .Vnde aut minime peccat,aut si peccauerint, facilis est
peccati correctio.Fortunae aute successibus,mestiores consiliorit,etiam si aliter successerint, arbistrantur euentus, quasi bonia quidda fortuitu, ne diuina prouidentia non esse credatur.Quae vero ante cogitata fuerint,etia si aduersus casius excesperit,bene ia meditantes ad cauendu exhibent, ne ide rursus eueniat, & bonoru quidem fortuitioru non is autor sit cui contigerint: tristiti vero quae innoxiis acciderint,s alte quae rectu consiliu ceperiit, videatur esse selatio. Armoru quide exsercitationem coparandivino modo corpora,sed
animi quom militu fortiores sint. Maior illis est ex timore diligentia. Nant leges apud eos no drscretionis solum,veru & crimine negligentiae capitales sunt:ducesis magis q leges ipsis terribiles.
Nant bonos honorado redimunt,sed in coerces dis noxiis sunt crudeles.Tato aute obsequior ctoribus paret,ut & in pace orname to sint,& in acie corpus unu totus consipiciatur exercitus:sic eoru copulati sunt ordines,ita circvduci sunt mobiles, & acutis auribus ad prςcepta,oculisi ad si xna, & ad opera manibus. Vnde facere quidem
strenui sunt,pati vero tardissimi. Nec etiam ubi praeliares sunt,aut multitudine hostili,aut consi Ita spernere ducu ,aut difficultate regionu. Quooruigis actis & c6siliis incipuit deliserares, adeo extremus patet exercitus .Quid mini si Euphraήtes ab oriete,&Oceanus ab occidete,itessa me
ridiano tractu libyae fortissima regio,& a Septe
452쪽
trione Rhenus & Hister sunt imperii limites,eli
minore esse possidentibus possessione recte quis dixerit Hςc ergo prosecutus sum,no ta Proposisto laudadi Romanos,q solatio deuictorum, Vtinouaru reru cupidos detinere .fortasse autem ad expertcntia bonam artiu proderat studiosis RoProcubito mans instituta militis nescietibus .Procubitores diculur,qui noctu custodiae causa ante castra exscubant,cum in propinquo castra hostium sunt.. hi pyφ' Ι'rocinctam se dici mos fuit,quando exeracitus ad pugnam paratus erat:horumcy verbos Tum primo positorum loco,causam hanc Festus ponit,quod pugnaturi ritu prius cingeretur Gaabino,& quod classem vetustius fuerit hominum dici quam nauium multitudinem. Paribus equis etiam aliquando scriptum esse inuenimus, quia Pares equi duobuS equis utebantur in praelio Romani,ut altero sudante & fesso, in secundum transirent. Et Praeliares praeliares dies appellati sunt,quibus fas crat ho a N.cisti. stem lacessere. Erant enim & nefasti dies, & D, ris,quibus id facere no liceret.Scribit Aulus Gel Lacedimo lius, Thucydidem dicere Lacedaemonios bella,
Dyi tores non tubarum comuumi signis, sed tibia Cretenses . Tum modulationibus in praeliis usos, Cretenses, que solitos inire praelia praecinente ac praemoderrante cithara gressus militum: contra Romanos milites hoste clamoribus territavisse. Ad verba Acus, veniamus structae aciei. Acum inquit Festus diictam priorem aciei partem .qubd ea pars milituvehementissima esset ad hostem telorum acumis Verba strii. Ne Vulnerandum .Ft verba strictae aciei haec pos κῆς is nit Gellius, a rcru similitudine introducta,fros,
subsidia, cuneus, orbis, globus, forfices, ferra,
453쪽
turres,alete:quas alas fuisse constat equitum ordii nes,circum legiones dextra isual,tanq ais sunt involucru corporibus. & Plutarchus in proble,
matibus scribit,auspicioru quod sinistrum dici tur,prospexu ac secudum fuisse, & sinistro cornu semper principatus attributos,quia oriente aspicientibus in sinistra parte Boreas est, quam deo xteram mundi partem esse ad superiore faciunt. Sed & armorum vocabula sunt dicenda. Arma Varro dicta inquit,quod his arcemus hostem .Et Festus,arma proprie dicuntur ab armis,id est humeris dependentia,ut scutum,gladius,pugio,si; ca,& ea quibus procul praeliamur tela. Et Vlpia,nus iureconsultus de vi armatararma inquit,sunt omnia tela: hoc est, fustes & lapides,non solum gladii,hastae,& framean quod affirmat Caius de verborum significatione.Armoru vocabula Auolus Gellius multa sine expositione sic ponit,ha; st a,pilum,phalarica,tingula. Et quando sagittas
rum usus erat,cannas habuerunt.Vnde Plinius, Sagitis e calamis quoru ferax fuit rhenus Bono,niensis,utputa multum ramosius, & grauis, Vento resistens. Sed ad Varronis expositiones redea;
mus. Parma, quod θ medio in oneis partes par. Conum quod tegitur in cacumemhasta quod astante solet ferri Jaculum ut iaciatur fit. Traguola a traiicie do. Scutum a se Etiira,quod e minutis confectum sit tabulis Imbo a Graeco quod amo bonis.Gladius a clade,quod sit ad hostili clade.
pilum ab homine qui hostem ferit,quod per illv.
lorica quod e loris de corio crudo pectoralia fleobant: postea fecerut ex annulis ferream tunica: baltheumq; E corio cingulum erat bulla tu .ocrea
sinistrum. Arma Vn Sagittae e lamis Parma. Conus Hassta, Iaculus Tragula, Scutu,Uma
454쪽
Phalato Gypeus a Satissae. Ninvissimnis scuta. Spara . Triphoria. Pestas
quod opponunt ob crus.Galea a galero,quo multi usi sunt antiqui. mua,quod ea quae nuc sunt ex aere,tunc fiebant bubulo cornu. Nonius, Cestra scutum rotundum,phais turres ligneae .Et Festus, Clypeum antiqui ob rotunditate appella. uerunt. Liuius octavo. Latini clypeis antea Ror
manis usi sunt,deinde postqua stipendiarii facti
sun ,scutal clypeis accepere. Et libro x x x V II praelongas hastas Macedones farissas vocant. Et Festus, Murmilioruca scuta dicebat cum quibus de muro pugnabant. erant siquidem ad hoc so, tu idonea. Et Spara minimi generis iacula, a se arigendo dicta. Triphorumque telum longitudine trium cubitorum,quod catapulta mittitur. Fnγnius ,Haud permaneret paries percussus triphos ro. Pelta scuti genus in modum lunae semis vel
ternae,uel quaris, quibus Amazones sunt usae.Arma autem ciues Romanos priuatim no tenuisse, sed in reditu legionu exercituuS in Tarpeiam rupem,aut in Armilustrium fuisse condita, fatis costat.Namvidemus quoties exercitus educi opor. tuit, arma inde fuisse accepta. Unde Caesar Lincano Jam rupes Tarpeia sonat.& Spartianus discit Vespasianu ex armilustrio Arma legionibus
permisisse. Et Plinius scribit in foedere quod ex pulsis regibus populo Romano dedit Porsena,
nominatim comprehesum,ne ferro nisi in agris cultura uterentur,& magni Pompei1 tertii con .sulatus extare edictum in tumultu necis Clodias
nae prohibens ne telu esset in urbe. Signa iam, Insignia,indumenta, dc ornamcnta militaria discamus,tam publica , u priuata. Signum militatre primu Romanis, si nimis vetera repetere V -
455쪽
Iumus, fuere manipuli,quales ex foeno supra Ouidii carmina describunt. Sed alia post parum me' runt signa quae in aeratio pacis tepotibus seruas 'bantur, de quibus Liuius septimo,Signa eo die aquaestoribus ex aerario prompta. Quae aute su
rint m s a Romanoru in bello si gna, oc quado prismu haberi coepta, Plinius in naturali historia sic
ostendit: Aquila Romanis legionibus C.Marius Aquita in secundo consulatu imo proprie dicauit. Erat di antea prima cu quatuor aliis, lupis,minotam xi ,equis,apris,quae singulos ordines anteibant: Paucis ante annis sola aquila in acie portari coetPerat, reliqua in castris relinquebanturu Marius
in totum ea abdicauit. Ex eo notatum,non fere
unquam apud legiones hibernatum eme in ea: stris ubi aquilarum non sit signum ι Aquilam auorem misse argenteam, Cicero prima in Catili nam ostendit. Scio pactam & constitutam cum Manlio diem: atque etiam aquilam illam argemteam, quam tibi ac tuis omnibus perniciosam fore confido,& funestam futuram,scio esse prae initam. Et item Plinius.Argentum militaribus signis, quam aurum familiarius, quo lonsius fulget. Minotauri essigiem inter signa militaria Μ potauri ideo scribit fuisse Festus,quod non minus occub ostri donta esse debeant consilia ducum,quam fueris do sigRi-micilium Minotauri Labyrinthus. Idem assi rit porci effigiem inter militaria signa quartum habuisse locu,quia cosecto bello, inter quos pax fierehcssa porca foedus fimare Blebat.Alia item signa militaria per diuersia tempora fuerunt,
Nam erat labarum,quod signum in historiis fres Labarum quentatum, Romae etiam nunc in monimentis
456쪽
principum marmore videmus incisum , labant quadratum vexillum chordula hastae appe sum. Erant & draconum & alis variorum animalium bgurar,prout unicuique principi & duci placuit. Insigniavero & ornamenta militum in bello misP,Iudam c. litaria haec fucIun paludamenta primo,de qui bus Varro sic habet. Paludamenta insignia atq; ornamenta militaria .Ideo ad bellum exit Im, perator, & lictores mutarunt vestem, & lituamcinuerunt, dicitur paludatus proficisci, quia tunc fiunt palam,ut conspiciantur.Et Festus, Paludati,armati, ornati. omnia enim militaria ors
menta paludamenta dicebant. Liuius vigesismosecundo. Consul Fabius paludatus egrediens contra Vehios cum omni gente sua sex & c cc milites omnes patricii .Et trigesimoprimo, P.Sulpitius consul, secundum vota in capitolio num cupata, paludatis lictoribus profectus ab urbe. Quanquam vero Liuius in nono expositis orna, mentis Samnitium legionis subiungat, Roma. nos milites dodios fuisse,horridum militem esse debere,non cflatum auro & argento,sed ferro &armis fretii: tamen vigesimosecundo dicit Camnensi praelio captis minoribus castris,propter ea
quos virosi, & si quid argenti,quod plurimu in
Phaleris equorum erat. Nam ad vescendum fas cto perexiguo milites utebantur omnes. Et Noarphipolia. niud ephippium tegmen equi ad mollem vectu, Fphasii ram paratum .Festus hasilatu exercitum dia' ' cit,quod scilicet mnes exerto brachio sinircum M Cicero in Philippicorum decimo innuat chi. rothecis ferreis, evi appellabat manicis miliares uti consucuisse,cu dicit de Mantonio.Solet
457쪽
enim cito ipse accipere manicas,nec diutius obsidionis metum sustinere. Plutarchus in Bruti vista, Bruti exercitus in Philippicis multo auro &argento splendeba licet in caeteris ex singulari quadam modestia ductoris sui exercitus parce& modice assuetos cotinuisset.Censum vero cir ca manus & reliquum corpus existimabat in viris honore cupidis quidda dignitatis afferre. Ρlis nius Sthrutionu pennis galeas & comas in beblis momabant.& infra, Capuli ensitum & in faσstigio cflantur auro,vagins & balthei laminis ornantur.Fabriciu vero dicit ipse Plinius bellicum Imperatorem plusquam pateram & salinum ex argento habere militem vetuisse. Helius Spar; tianus de Hadriano,vestem humillima frequen ter sine auro bullata sine gemis fibula strinxit,
capulo vix eburneo spatham clausit.Fuerut Vero principum variae opiniones de militum orname De orna 'tis. Suetonius enim de CSiare,polt magnam Pu illuc. agnam atq; victoriam remisso officiorum munes laxi .re,licentiam omnem passim lasciuiendi perimit; tebat, iactare illius milites suos etiam unguens talos bene pugnare posse.nec milites eos pro cO cione,sed commilitones appellabat,habebatque tam cultos, ut argento & auro politis armis oronare simul & ad speciem,& quo tenacioreS eo rum in praelio essent metu damni. Helius Spar; tianus de Pescenio nigro contrarita opinioni Caesaris habet. Idem vetuit,ne zona milites ad bel;
lum,item aureos vel argenteoS mmos portarer,
ne ad hostem aliquid prsdae perueniret:sed libearis & uxoribus seruaretur. Ides Helius de Almκadro Seuero, Inut parthicam expeditione,qua
458쪽
tanta disciplina, tanta reuerentia sui egit,ut non milites,sed senatores transire dicerent,quocuncpiter legiones facerent. Milites vestiti honeste,calceati ad decorem,armati no b ili ter, equis etia in
structi,& ephippiis, & frenis decentibus, prorssus ut Romana Rempublicam intelligeret,quis cunm Alexandri viderent exercitu. Capitolinusque ae Maximino iuniore: Usus est aurea lorica exemplo Ptolemporu:vsus est & argentea,& ElyPm gemato inaurato,& hasta inaurata: fecit Ze spathas argenteas,fecit etia aureas, fecit galeas gemmatas & bucculas .Vltimal militum Oma.
menta Plinius ponit clypeos,cu templis post fi: nitam militia affigerentur.ptimus Appius Claus dius,qui consul cum Seruilio fuit anno urbis conditae CCL xx posuit in Bellonae aede scutu .Ulastutes suas placuit in excelso spectari, & titulos honorum legi.post eum Marcus Aemilius colles gain consulatu Q. Luctatii no in Basilica modo Aemilia,veru & domi suae posuit. Id quot antii
quo eNemplo. scutis enim,qualiter apud Troiam Pugnatum est,continebantur imagines.Unde &nomen habuere. Clypeoru origo plena Virtutis,
facie reddit in scuto cuiust qui fuerit usus illo. Poeni ex auro factitauere & clypeos, & imagirnes,secul in castris tulere. Certe captis eis, tale
Asdrubalis inuenit Q.Martius Scipionu in Hi/spania vltor. Isque clypeus supra fores capitoli riae aedis usque ad incendium primum fuit. Quo ex eplo baltheos suos Galli in capitolio affigere cogitarunt.Qui impulsore Ariovisto bellum coatra Romanos suscipientes iurarui sese baltheos
nisi in capitolio non soluturos,& Ioui ac Marti
459쪽
eos oblaturos. Aemilius Marcellus cossit intra illas missus supexauit cepitque multOS,quOS Roma missius irata ductos in capitolium,ibi baltheos soluere fecit, πη - baltheos ipse Ioui obtulit. In ea pugna Marcebrus interclusius,& capi timens,Viridomaru Gablorum regulum occidit: inde Mediolanum expugnauit, & cum ingenti praeda Romam veniens baltheum collo detulit in victoriar signum. Ad hanc ornamentorum militarium partem adde; re non inconuenit, Sagum fuisse vestem qua in Sagun. bello Romani cum armis uterentur.Vnde est a
pud Ciceronem in Philippicis, & Liuium libro
centesimo duodevigesimo,Cum Marcus Antos nius Decimu Brutu Mutinae obsedisset, & cum missi ad eum de pace legati parum profecissent, saga populum sumpsisse Romanu. Asconius vesro Pedianus secunda in Verrem Ciceronis actio,
ne alias enumerat vestes,coria,faccos, cilicia piσlis contexta, quibus milites in castriS utebantur. ter vestes'
Ad ea quae superius de militia Romana & legio, militares. nibus sunt dicta,consequens esse videtur,de disciplina,legibus, & institutis militaribus scribere. Cuius quidem disciplinς lex & institutio prima Delestiua fuit, sicut Ρlutarchus in problematib' habet,ne qui sacramento militiae non teneretur,in hostem Pugnaret. Vnde Catonis affert epistola,qua scri, Ut filio militia exautorato, Sc tamen in castris moram facturo,ne pugnet in hostem,& eius Imperatori, ne illum pugnare permittat. Et Aulus Gellius,cum delectus fieret,& milites scriberens tur,tribunus militaris adigebat inverba,quorum summa erat, se no furaturos quicquam intra deacem milia passuum ad castra Item adigebantur
460쪽
sacramento,se a tutos ad diem,nisi aliquid causae,funeris patem i,facrificii gentilis,& feriarum, id praecise excipientium accideret. Si id non seruassent,infreque tes habebatum cuius delicti poesna apud maiores semper maxima fuit, tamen pariter emas res & desertores erronei punirenatur.Eman remi Modestinus de re militari esse dicit,qui vagatus ad castra regreditur.Desertore vero,qui perlongum tempus Vagatus reducerestur.Erronemo Vlpianus de aedili. edicto ita a Labeone diffiniri dicit, pusillum fugitiuum esse: ut
ex diuerso fugitiuum magnu erronem esse ostem dat.Sed proprie erronem sic diffinimus qui non quidem fugit,sed frequenter sine causa vagatur, ει temporibus in res nugatorias consumptis, starius ad dominum redit. Sed de disciplina militaαri apud Senatu Liuius octavo. L. Papurius dictastor ad auspicium repetendum Roma profectus magistro equitum Fabio Maximo Rutiliano dcanunclauit, ut se loco teneret: qui hostes bis in agenti praelio vicit, & spolia de hoste capta crcamauit:que dum dictator punire.niteretur,sic in senatu inquit. Soluta militari disciplina no milescenturionis,non centurio Tribuni, o tribunus
legati,no legatus consulis ,rio magister equitum dictatoris pareat imperio,nemo hominu , nemo deorum verecundiam habeat n5 edicta Imperas totis,no auspicia observentur,sine comcatu Vagi milites in pacato in hostico errent amemores farcramenti,licentia sola st ubi volent exautorent, infrequentia dcferantur signa, neq; convcniatur ad edictu,non discernatur,interdiu,nocte,aequo,