장음표시 사용
421쪽
ti officiosis fuerunt: sicut Cicero pro P.Sextio scribit. Omnes boni semper nobilitati favemus,& quia utile est Reipub.nobiles esse homines di, gnos maioribus sivis,& quia viget apud nos claαrom hominu & suoru de Republi.meritoru me, moria etiam mortuoru .Nec magis apud Romanos valuit nobilitatis v artatis superioritas, ad cultu,fauores,reuerentiaiu coparadam. Est natapud Aulu Gelliu in noctib' Atticis, Apud anti, quos Romanoru ne 3 generi neq3 pecuniς maior quam aetati honor est habitus. Maiorest natu aminoribus colebantur ad deum prope & paren tum vicem,equidem in omni loco inq; omni spei cie honoris primores potiorest habiti.A conui: uio maiores a minoribus deduci solitos,eul morem Romanos a Lacedaemoviis accepisse, apud quos id fieret Lycurgi legibus.Sed postq proles ciuitati necessaria est visa,antelati qui uxore quisque liberos haberent,senioribus no habentibus. Ita collegae in magistratibus.Et quado id de artatis ossicio attingimus,binas ordinis ossicioru sententias,Vtranssi grauem,afferre libet,quarum prima prsdicti Auli Gellii fuit,primu scilicet iuxta Parentes locum habere pupillos nostrae fidei &tutelae c6missos,post clientes,post hospites,post cognatos,post amnes.Sed Masiurius Sabinus prismu locum tutethsecsidum hos iti,tertium clienti tribuit,post cognato, deinde amni. Sed ut ad certius solidiusq; Reipubli.administrationis λαmenta redeamus, nonullos ex prope infinitis vioxos afferemus,quos sub alio coelo,& obscuro na: tos loco,Virtus inter primores Romanoru eue
acit Ventidius Bassus Asculanus mulos fricare so
Minores officiosi insesnes. Qui viii Ioaconati, ob virtute ineter primos res sint esuecti.
422쪽
litus,de Parthis trisiphauit:cu prius ipse a Sylla; no Cn. Popeii legato, in trivphu ductus fuisset: quanqua scripserunt aliqui bis eum in tririphum fuisse ductum. Cornelius Balbus superior Gadis
bus Hispaniarum oriundus, fuit consul. Lucius Fulvius Tusculantis,quo anno eiectus est e conssulatu patris,fuit Romae consul,& triumphauit ex iis qui eum eiecerant.Unde non indigne Marcus Cicero Appio Pulchro ab ipso generis sui fas stu tumido,solida virtutis laudem ante oculos in haec verba ponit Vssam appietatem aut lentulio talem valere apud me plus quam ornameta virs tutis existimas Nessi tamen minore virtus exstollendis ciuibus quam alienigenis quod supeσrius saepe diximuso vim habuit,quae sola per vitros quos instruxit,optima ReipubI. administrastionem dedisse videtur.Unde Cicero Marcu Cralium defendes Ego si quis hoc robore animi,ato hac indole virtutis & continentiae si ut resipuae
omnes voluptates,omnemi suae vitae cursium in labore corporis,atque animi contentione confisceret,quem non quies,no remissio,no aequalium
studia,no ludi,non conuiuia delectarent,nihiI invita expetendu putaret, nisi quod esset cu laude& honore coniunmim,hunc mea sententia diui nis quibusdam bonis institutum atque ornatum puto.Ex hoc genere illos fuisse arbitror Camilitos, Curios, Fabricios , omnest qui ex minimis haec tanta fecerunt. Et profecto maximus virtus ti honos semp est habitus. Catu Marici patre recfert in L x x v I I.Liuius cu in palude Minturne; sium lateret, extractu fuisse ab oppidanis: & cnmisius adeu occidendum seruus natione Gallus
423쪽
maiestate virtutis tanti viri perterritus recessis, se impositum publicae naui delatum in Aphri; cam. Cicero aute de prouinciis constularibus de cemedis oras,Tiberius Gracchus Tribunus ple; bis istus ex toto collegio Lucio Scipioni auxilio fuit.inimicissimus illius,& fratris Aphricani, tu; rauit in concione sie in gratia no redisse, sed alie num sibi videri dignitate imperii, quo duces es sent hostium Scipione tritiphante ducti,eodem ipsium duci et triuphasset. Sed 6niu in quas lege; do unq inciderimus virtutis laudii aptissima fuit illa,de qua Plinius in naturali historia habet, cuMarcum dicit Cicerone M.Catoni susipirantem dixisse' O te beatu M. Porci,a quo rem improba petere nemo audet. Non enim huic virtutis lau: di M.ta tonis pares facimus alias ciuiu Roma; norum laudes, quae in potentatu & gloriam bellIo partam referuntur,qualis illa fuit Metelli Foedilicis de Scipione Aemiliano: cum is quatuor diaxit filiis,a quoru uno praetore,tribuS c6Blaribus, duobus triumphalibus,Vno cesorio postea in rosgum illatus est Ite filsi, celebra te exequias, nunci ciuis maioris funus videbitis. Nec adsimilis est Aemilii Pauli honos gloriς habitus,cuius seretruad funus elati oratores Maccdonum succollam t. Nem Publii Rutilii in exilium publicanoru per secutione acti, cui Asiae populi obuiam prodie; runt.Neq; Caii Marti,quem cu L.Sylla victor fugatum hostem patriae iudicare curaret, solus Q. Scaevola augur restitit,nec sentetiam dicere vos luit: praefatus, qui Italiam & urbem seruauerat, eum se nolle patriar hostem iudicare.Nem item Praetexeundus est honos eidem M. Catoni has
424쪽
TRIVMPHANTIS ROMAEbitus,cu ipsi ex Cypro cum pecunia regia venis Enti,S. P. .R.ad ripam Tyberis occurrit, non Propter pecuniae vim,sed quia tantus ciuis redie. rat 1aluus. Siccs Catoni,de quo anhelans Cicero spiransi,tantum tamq3 gloriosum fecit virtutia
iudiciu , licet in Cypru ad supradictam legatiosnem sex comitatus seruis iuerit,no erit par in glopia Cornelia Gracchorti mater , ad quam post ustorum mortem Miseni se continente reges & osmnes principes salutatu mittebant. Quacis austem virtus ipsa in urbe Roma bonam Reipu.adsministratione multu iuuit, plurimu tamen conaseruando augendol impetio extra a magistratis
bus custodita liuit. Vnde qussiti dele stim sunt stante Republi .viti graues boni & integri,a quiabus imperia magistratust gererentur: quorum aliquos ad ipsorum & suam aetatum laudem,nos strorul imitationem asseremus. Gracchu refert Aulus Gellius cu ex Sardinia rediit,in cocione. dixisse, Versatus sum in prouincia quomodo ex Vinostro existimaba esse,non quomodo ambitioni meae conducere arbitrabar. Nulla apud me fuit Popina,neq; pueri eximia facie si abant in conuisuio,sed liberi mei .Ita versatus sum,Vt nemo posset dicere, assem aut eo plus in munerib' me aca cepisse,aut mea opera que quam sumptum fecissse.biennium fui in prouincia: si ulla meretrix in
domum mea introiuit, aut cuiusquam seruulus, me omniu mortalium postremissimum, iniqui si simum habetote. zonas quas argento plenas ex tuli,eas ex prouincia inanes retuli.Alii vini a
Phoras quas plenas tulerunt, argenti plenas doamum reportarunt. Et Plurarchus in Pauli Aemi
425쪽
iii vita reser eum multum auri multu. argenti ex regia Gaza coactum ne asipicere quidem vos luisse,sed negotium quaestoribus dedisse,ut in publicum referrent, Iibms' duntaxat regios natis literarum studiosis dirigi constensiisse. Et Cicero quarta in Verrem actione scribit,cum ab Aphriscam quidam vetus assentator ex numero amicos
Tum non impetraret ut se praefectum in Aphriscam duceret, & id ferret moleste,Noli,inquit mirari,si tu a me hoc non impetras. Ego iam pri dem ab eo cui meam existimationem caram fosre arbitror, peto Vt mecum presectus proficisca; tu & adhuc impetrare no possum.Quapropter Ciceronem crediderim ad prsdictorum aliom. Reipublics fundatorum imitationem instruxisse se Quintum fratrem Asiae propraetorem,Vbi sic scribit,Quid est enim negotii continere eOS quis sprssis,si te ipse contineas Et infra.Curadum tibi eri non itineribus tuis perterreri homines,
non sumptu exhauriri,non aduentu commoueari:esse,quocunq; Veneris,& publice & priuatim
maxima laetitiam,cum Vrbs custodem, non ty rannum: mus hospitem, non expilatorem reo
cepisse videatur.Quare sint haec fundamenta diagnitatis tuae,tua primu integritas & cotinentia, deinde omnium qui tecum sunt,pudor. Constantia est adhibenda & grauitas, quae resistat non solum gratiae, verum etiam suspicioni. Adiuno genda etiam est facilitas in audiendo, lenitas in decernendo,in fatissaciendo ac disceptando dili, gentia.Ac mihi quidem videntur huc omnia esse
referenda,i s qui praesunt aliis, ut ii qui erunt in eorum imperio,unt quam beatissimi. Unde non
426쪽
iniuria questus est ide Cicero de Iaudibus Popedorans Difficile dictu Quirites q to in odio simus
apud exteras nationes propter eoru quos ad eos hoc anno cum imperio misimus iniurias,ac libis dines. Profuisse autem plurimu videtur ad seruasdam virtutum de quibus dictum est,norma,pCeanas quae ad flagitia sequebantur,a magistratibus inflictas.Sempronius enim Musca C. Gallum in adulterio in prouincia deprehensum flagellis ceacidit, Caiusque Marius Imperator Cluuium sorroris suae filium pronunciauit a tribuno militum iure caesium,quia illum stupri appellauerat.C.Fea sceninus triumuir Cornelium militem fortissismum,quod cum ingenua stupri comercium has
huisset,in carcerem coniecit,qui in carcere mori
coactus est. Et quid aliud intonare ac fulminare voluisse videmus Ciceronem in praeclarissimis Verrinaru actionibus,quam ut Verrem prouin dialium Siculorum prsdatorem damnari puniri
que faceret squae eadem fuit intentio eorum Osmnium qui male functos magistratibus repetus darum postulabant. Sed iam fatis multa dixisse videmur de optima, prudentissima, sanctissima Romanorii Reipubli. administratione, per qua factum est, ut maximae prae caeteri si pulcherrismae orbis terrarum parti diutissime imperaue)rint.Ad alia transeundum est.
427쪽
nae Instituta ad ostes amReipub. administratioonem sequi decet.na sicut dubium no est inchoata auctaq; esse armis,& militum fortitudine,ac insdustria Reipu. amplitu dinem: ita costat inanes& superfluas fuisse legionu cohortiussi & turmas rum ac imperatorum a quibus ducebatur, Vires, nisi quas adiissent, expugnassent, cepissent ciuis tales & prouincias, S.Ρ- .R. & sapientissimi, de quibus diximus,uiri graues,& in magistratis bus costituti,iuste,prudenter,& perhumane gu
bernando conseruassent, ac in melius reformasssent:quaquam iidem maiori ex parte fuerul,qui Republi.intus sine armis,& foris armati prςser tim ordinibus praefecti rem militarem adminia strarunt: ut tribus libris superius tractata ineramis,hsc alia cui manu apponimus,armata Rebpublics administratio dici possit. Nec minori;
hus,paucioribus,laxioribus tarc q illa legibus,in: stitutis,& bene vivendi artib'acta est,adeo ut affirmare audeamus, seruatam legum,custodim; dari disciplinae seueritate bello magis extra, ilace domi fuisse retenta. Si enim domi & in urse a paucis aliquado siue a pluribus in Republi. est peccatum, animaduersio stepissime aut leuis aut nulla est habita:sed raro conssit,imperator &
428쪽
Uss legiones graue inciderunt erratum, quibus ab hoste poena non sit, punitiol inflictia.nectasmen hoc ideo dicimus,ut nostri patris rei milita; ris disciplinam tradere inani conatu inte damus: sed grauat nos exponendae ostendendael rei mislitaris Romanoru disciplinae pridem sciri desiis,
addi ta dissicultasverboret,aetatis nostrae siuperio; tis militiae verbis nullatenus resipodentiu, quib' aliquando velimus nolimus ad rei propositae deσclarationem utendum erit.Sed iam rei non mi; nus variae & amplae quam dignissimae pro viri Mn tiain. bus ostendendae incumbamus,ab ipset vocabu* Ii expositione sumamus exordium. Militia a mi*lite dicta: isque,vi Festus Pompeius vult,ab eo dictus est,quod nihil molle, sed potius asperum gerat,sicut ludum per antiphrasim dicimus,in quo minime ludi debet.FtVlpianus iurecdsultus mistitem appellari vult, vel a militia, id est duritia, quam pro Republi. sustinet, aut a multitudine,
aut a malo quod arcere milites solent, aut a nusmero mille hominum, a graeco verbo chilia. Sed meliorem expositione caeteris esse tenemus M. Varronis,qui milites appellatos esse vult, m triumilium prius legio fiebat,ac singulae tribus quae
tres erant,mille mittebat. Militis verbum genes tali prolatum appellatione omnes complectebastur,qui aliquado adacti sacramento arma aut tractarent,aut etiam dimissi & exauctorati tractas,sent.&multae ac variae fuerunt eoru species,quae diligentiore indigent expositione.Equites nan
erant,& tituli,& dimissanei,& legionarii,& esassici. 8 proletar6,beneficiarii,& limitanei,& conducti quot stipendio & mercede quadiu ex in
429쪽
dicto pro militibus Reipublicae habebantur.De
equestri ordine multa aiffuse inserius narranca Titua. sunt.Tituli quos & aliqui dixere tutuloso iuxta Vlpianum de testamento militari, sunt appella ti, i patriam in qua permanebant, tutarentur. sed eos vult Seneca ad Lucillum ignominiae causa sic dictos esse: cum inueti essent rei inutiles militari extra exercendς, in Patria dimitteretur. Prolatiae . Vnde a proletariis pariter militibus in hoc differebant, φ hi nullo eorum habito virtutis ex pinnento,ad id solum delecti sunt,ut retento ad auctoritatem militari titulo, caeteris eius nominis & ordinis extra militatibus,ipsi in patria ad 2' ' prolem procreandam remanerent. Beneficiarios scribit eos Festus fuisse dictos,qui vacabant murneris beneficio.Dimissanei aute fuerunt qui post neu acta cum laude aliquandiu militiam a magistra, tu dimittebantur. Ex quibus aliquando in mili: tiam reuocatis exercitus in necessitate reparatos L est Isuisse ostendemus. Legionarii milites appellati sunt,qui alicuius legionis pars cum essent, nunqaut pace aut bello ab ea discedebat. Vi & fini tione verbi militis exposita,quanti habita fuerit militia,paucis primo,& post diffusius summς rei militaris partes in quas distributa fuit, dicemus. Militia diae Et quia duplex fuit militia, terrestris& naualis, P 'de prima taliter dicemus t multa quossi futura secundae comunia tractemus. Nam delectus pri; mo legionibus contrahendis adhibitus: deinde tyronum alter delectus & eruditio:post legionis partium descriptio, & Italiae copiarum in legio nes Romanas conscriptarum quantitas, dehinc legionis ipsius militu numerus & equitatus oste
430쪽
detur. Verba post haec vatia quibus in bello AepraeliisJtebatur,nec n6 castroru & structae aciei, armoru quo*,signoru & insignium militatium,& disciplina militarem,praelii P gerendi forma,& insuper honores,dignitate,stipendia,dona,Ornamenta,auctoritatem, & demu forma missios nis militu docebimus. Militiae laudes etli mutitis ac prope infinitis ex locis sumere & aikrre possumus,a solo Cicerone dicemus,qui L. Mur nam a M. Catone,Seruio Sulpitio,& Q.Hortes sio,immis, eloquentissimis grauissimilis viris, ambitus & maiestatis accusatu defendens,sic in oratione habet. At nimiru dicendum est enim quod sentio rei militatis virtus praestat caeteris omnibus: haec populo Ro .haec huic urbi aeterna gloria peperit, ligc orbem terram parere huic imperio coegit: omnes urbanae res, Omnia nostra
praeclara studia,& hsc forensis laus & industria
latent in tutela ac praesidio bellicae virtutis: si. mul atl increpuit suspicio tumultus,artes illico nostrae conticescut.Ft infra. Quapropter no seiuilla gloria militatis vestris formulis ait actionis bus anteponenda est,uem etia dicendi c6siuetudini,quar longe &multu isti vestrae exercitationi
ad honore antecellit. Ital mihi videtur plerit initio multo hoc maluisse. post cu id assequi non valuissent,ad militia potissimu sunt delapsi.quod si ita est,cedat opinor Sulpiti iam castris,otium militiae,stil'gladio,vmbra soli. Vnde est φVes geliu de re militari tractaturu videm' ex Sallus stio sumpsisse,Nulla re alia populuRo.orbe subegisse,nisi armora exercitatione,disciplina milistari,usus militiae. Ad tirones nuc venie du est,