장음표시 사용
481쪽
hastati profligare hostem non possent,pede prer
se eos recedentes in interualla ordinum princi, pes recipiebant. tum princiPum Pugna erat.haastati sequebantur.Triarii sub vexillis considebat sinistro crure porrecto,scuta innixa humeris,hastas surrecta cuspide in terra fixas, haud secus qualio sepis infigrent acies, tenetes.Si apud prinscipes quom haud satis prospere esset pugnatum, a prima acie ad triarios sensim referebatur. Vm de rem ad triarios rediisse,cum laboraretur,lyros uerbio increbuit.Triaris cosurgetes,Vbi in intero ualla ordinum suorum principes & hastatos res cepissent, exteplo compressis ordinibus claudesbant viam: unoq; continenti agmine iam nulla spe post relicta in hostem incidebant Ad erat formidoIosissimum hosti,cum velut victos insecuti
nouam repente aciem exurgentem auctam nusmero cernebat.Et huiusmodi seruatum fuisse oro
dinem praelio Cane si Liuius xx I I.ostendi pariteri in trigesimo, ubi comissam Scipionis cuAnnibale pugna accuratissime scripsit. inibus in duobus praeliis, quod hic deest,equitatus,alas rumi eius opera qualis erat,ostenditur. & ipsis de rebus infra iterum dicturi sumustaec fuit mi
n Romanorum exercitus mouentis loco,ince;
dentis ,siue in hostem duceret,sive mutaret res giones,c5tinentiae,& militaris distiplinae obsero uatia.Satis notu est,quod supra ostedim'de Seiupione Aphricano Numantia obsidente,qui praester aliam militu emendationem eos loco mouentes triginta dierum frumentu ac septenos vallos ferre cogebat: aegre propter onus incedenti dices bai,cu gladio te vallare scieris,uallu ferre desinis
482쪽
TRIvMPHANTI MAEto.alio scutum parum habiliter serente,amplura eum scutum iusto ferre iussi,nel id se saliurum quando melius gladio q scuto Vteretur.quem militem extra ordinem deprehendit, si Romanus
esse vitibus:si extraneus,virgis cecidit. Iumemta omnia, ne exoneraret milite,vendidit.Et paulo superiore loco diximus de Alexandro Mama meae imperatore,qui,siquis de itinere in alienam villa flexisset, pro qualitate loci aut fustibus suboiiciebat,aut condemnabat,aut grauissimis corus meliis assiciebat. Vnde Cicero Pompetu Iaudas, sic eum comedat:Cuius legiones sic in Asia Per
uenerunt, Vt non modo nouus exercitus, sea ne
vestigium quidem eius cuiquam pacato nocuisse dicatur.Et Aurelianu iussisse ostedimus ne quis
militum aut pullum aut ouem raperet alienam,
ne & oleu lignuve quis peteret.Omniu tamen &a celeritate admiranda & ab ordine fuit Claudii Neronis ad Salinator lLiuiu profectio,de quax xv in Liuius.Claudi' praemissis peragru La
rinatem,Marrucinu,Frentanum, Praecutianum qua exercitum ducturus erat, nunciis, Ut Omnes
in agris urbibusq; commeatus paratos militi ad vescendum in via deferrent,equos iumentassi Scalia producerent,ut vehiculorum fessis copia essset:ipse ex toto exercitu ciuiu sociorum. quod roboris erat delegit,sex milia pedites,mille equites.Et hercle per instructa omnia ordinibusviroerum mulieruml Vndit ex agris effusorum inter vota Sc preces & laudes ibant.Modestia certare milites,nequid nisi necessariu sumeret,nihil mos rari,nec a signis subsistere,cibum capietes, diem
ac nocte ire: vix quod latis ad naturale desidetiu
483쪽
I. steorpori esset, quieti dare. Silentio eastra Salla, toris ingressi,a siui quisit ordinis hominibus in te
toria adducti,cum siumma omnia laetitia hospi, taliter excipiuntur. Nero post victoriam sexto die ad stativa siua,atq; ad hoste peruenit. Et iaimplesse videmur, quae huius libri initio de miliatiar terrestris partib' singulis dicere polliciti fuismus.De navali bello aliqua dicere aggrediamur. Nauiu vocabala haec ponit Aulus Gellius:Gau, murum mli, corbitae, caudicariae,longae, hippagines, cer cur celoces, libi,horiae, lenunculi, actuariar, pro
sumiae, gesteoretae,horiolae,ealta scaphae, ponto; nes, Vecturiae,mediae,phaseli,parones,myoparo1nes,lin tres, caupulica, marplacidae, cidaru, ratas riete,cata scopiu .Et Nonius Marcellus partim easdem ponit,partim alia,quoru nonnulla exponit. Celox nauigium breue,dictu a celeritudine.cor hira tardu & grave. circerus nauis Asiana persgrandis .Lebus nauis breuis piscatoria. Myopas m nauicula piratatu. phaselus nauigiti capanu. lenunculus nauigilam piscatoriu.Actuariae nauiscular celeres dictae,quod cito agi possint. lintres naues fluviatiles.Scaphar nauiculae quae maiores naueS consequuntur.caudicariae quae in fluminisbus usui sunt. Pristis oblonga & stricta a forma
pristis.oneraria de oneribus tarda.Ρrosiumla nauigii genus. Et casteriam locum esse vult Nonis castrata uS,Vbi cu nauigatio conquiescit, remi & guberσnacula conquiescunt.Vegetius autem liburnam Libinnae
esse dicit a patria Andectina appellatu: quibus fretus Augustus superauitAntonis,& ipsis postMea semper ipse,& alii principes in bellis sunt usi, ut postea omnes bellics libums sint dictς.libur,
484쪽
nas p dici cypresso,pino siluestri,lauro,& abies
te contexi consiueuisse,& clauis configi aeneis, ut puta perpetuis,cum ferreos rubigo cosumat.caesdiq; cosueuisse eas arbores a XV. ad x XI I .luna post solstitium aestiuu Scἰ autumnale usi ad M. Ianuarii.Minimae libumae remoru habebant sin, gulos ordines,paulo maiores binos,idoneae mensurae ternos Vel quaternos, interdum quinos:adidit*Vegeti' in Acciaco prstio Augusti de Cleopatrae senorum octonorumi remigii ordinum phae fuisse liburnicas. Scaphae maioribus liburnis asi Besantur,quae Vicenos remiges a singulis parci; bus habent,quas Britannici piraticas vocat. per has & suis afferri, dc aduersariorum nauibus alis quando intercipi commeatus solent,quae de spe culandi quandoq; praestant officium.quarum necandeant Vela,colore maritimis fluctibus similli, mo tinguntur, Sc funes caera etiam qua inungi Blent naues,inficiuntur:nautaeq; Sc milites tinctaeo colore vestem induunt: ut non solum per no*Ehem,sed etia per diem facilius lateant explorastores .Quantu vero naualibus bellis siue mariti, mis Romana res profecerit,pauca de multis ais lata ostendent gelia mari nauibusq;. Liuius no no.Duumviri naualis classis omadae reficiedaemeo anno creati.& X X I I I,quod supra quoq; est, Cum deessent nautae,consules ex senatusco stulto edixerunt,ut qui Lucio Aemilio C.Flaminio ces ribus milibus fris quinquaginta ipse aut pater eius census fuisset, usi ad centu milia, nautam unum cit sex mensiustipondio daret. Qui stupra centum milia,Vfl ad trecentu milia,tres nautas cum si ipendio annuo:qui supra trecentu usque as
485쪽
decies centum aeris,quinP nautas.Qui supra descim,septem: sienatores octo nautas,cu annuo stis pendio darent. Et hoc edicto dati nautae armati instructil a dominis,triginta dierum coctis cis bari s naues conscenderunt.Tum primu est fas ehum,ut classis Romana socio naualibus priua; in impensa paratis compleretur. Et libro trigesi: mo scribit Liuius, Centu sexaginta nauibus lonσgis res Romana eo anno gesta. Et trigesimose; πω,L.Cornelius Scipio consiui edixit, ut quinq; milia in Bruths scripta Brundusium couenirent, tres Iegatos nominauit,Sextu Digitium,L.Apustium. C.Fabritium Luscinum,qui ex ora mari tima undiq; naues Brundusium contraherent.Et XXV I.Liuius,capta Carthagine noua in Hispaσnia,ubi oppugnatio in aquis & mari fuit,naues dicit onerarias sexaginta tres in portu expugna ras captast, & quasdam cum suis oneribus, fruamento, armis, aere, praeterea ferro & linteis &spartho, Sc nauali alia materie ad classem aedifi, candam.Cassius proconsul Ciceroni. s ex ora maritima a prouincia & ex insulis quas potui mus naues deduximus, delectum remigum maσgna contumacia ciuitatum, tamen satis celeriter habuimus.Et C.Lentulus proqugstor costilibus,
Tribunis plebis & Senatui, populossi Romano.
Idcirco etiam naves onerarias,quaru minor nulσIa erat,decem millium amphoram contractas in Licia.quo in loco licet consscere aut amphoras tunc fuisse minores artatis nostrae amphoris, aut naues illorii nostris multo maiores.Nam miraculi loco habite sunt quas Alphonsus Aragonu rex gpud Neapolim,& Veneta respu.Venellis,quaε
486쪽
tuor millium amphorarii proximis temporibus
construxerui.& ex iISquq agatur remis maiores omniu aetatis nostrae licet triremes dictae sint uos tantu modo ordines remorum singulis in latearibus habet,quas a Libumis origine habuisse crediderim,vel co maxime,quia in Liburnis & proopinquo Venetiarum loco triremes omniu aetatis nostrae in primis agiles & idones fabricari dictio tur, Mu rata ital nauigia,mutata sunt vocabula, di quod maius est,mutata sunt classiu loca.Duaa enim diuersis in locis classes maximas Octauius Caesar Augustus instituit, in locis nunc penitus derelictis,Rauennae unam, ubi clausum in litto re hostiuna canale habet prisci prpsentiti nomi nis Candianu:altera Miseni contra Puteolanum oppidum, cuius classis locum in stagno semisico cato a mari omnino derelictum vidimus immuolatum.quibus de classibus sic habet Vegetius. Aspud Misenu & Rauenna singulae legiones cum classibus stabant,ne legiones a tutela urbis abscederent, & cu ratio postulasset,sine mora,sine circuitu, ad omnes mundi partes nauigio perueni rent. Nam Misenatium classis Galliam, Hispa niam,Mauritanias,Aphricam, Aegyptum, Sar diniam ait Siciliam habebat in promptu. Clansis autem Rauennaliu, Epirum, MacedoniaqA chaiam, Propontide,Pontum,Oriente,Cretam, Cyprum penε directa nauigatione petebat, iain rebus bellicis celeritas amplius solet prodesse virtus. Liburnis autem quae in Campania sta=nε μώς, b/nt,prsse uis classis Misenariu prperat. Eas ve. Ostisinu. ro quae Ionio mari datς fuerant,praefectus elassis Rauen tiu retinebat,sub quibus erant deni tris
487쪽
bimi per cohortes singulas constituti:singuis austem Liburnae singulos nauarchos habebat. Sed iam satis multa sextus liber habet,caetera ad miσtitiam facientia in septimu congeramus.
BLONDI FLAVII F OR LIVIEN; SIS TR IV ΜPH ANTIS ROMAE LIBER SEPTIMUS. VLTA SUPERIVS
variat diximus ad viri, usque belli terra marissigeredi militia facientia. Vnde cu ea ut plurimua Tito Liuio Patauino sumpserim',operussi ei'
pars maxima lepose malignitate perierit, no in deees hoc loco iudicamus,belloru& alioru terra marissi a Romanis gestoru,qus secuda & alis deice Liuii ipsius supra quarta decades cotinebant, summas strictissima breuitate coplecti. Quo in labore id cosequi speramus t singulas bellorum militis & eius di sciplinae partes,de quibus supra tractauimus,lector attetus inspiciat.Quinetiam non solum bella videbit gesta,sed tumultus insu; pe quos maiores a bellis plurimu differre volve, Tuminore. luemt.na Cicero in Philippicop septimo,Potest enim bellu esse sine tumultu,tumultus sine bello ineno potest. itaq; maiores nostri tumultu Itali; cum,quod erat domesticum: tumultu Gallicum,qubd erat Italiae finitimu, praeterea nullu tumultum nominabat. Grauius aut e tumultum esse.'
488쪽
bellum hinc intelligi licet, quod a bella Gallico
vacationes valeant,tumul tu no valeant:a secuns
daque decade incipimus,quando prima,tertia &quarta integrae nobis extant. Cu violassent Ta,rentini missos ad se oratores,bellu in eos Roma: ni mouerunt,petitust a Tarentinis Pyrrhus rex Epirotaru praesidium eis attulit. Levinus consul Romanus ei praefectus bello, missos explorato res interceptos,per castra, Vt inspiceret,ex confidentia ductos, remitti ad Pyrrhum curauit. Cosmissa est inter praestantissimos duces pugna,pri mus p Pyrrhus in fuga erat couersus: cu obuius elephantis factus paruper constitit, & immissis in hostem elephantis prsitu reassumpsit. Roma. nil ad primu beluae nunquam alias visae conspectum territi, edam comiserunt fuga.In qua caesdes Romanoru fuit magna,& mille octingenti venere in hostium potestatem , quos Pyrrhus lis liberaliter dimisit,cpsosque curauit honestissime sepeliri. ferunti nonulli Pyrrhu visis Romanis versa in suas facies acie iacentibus dixisse,si tales habuisset milites, totii se orbe facile subacturui factnq; est eius victoriae fama,ut Samnites,Bru iij & Lucani,Romano iam tum nomini inuidestes,sese Pyrrho Tarentini'; coniunxerint, cum quibus usi Praeneste omnia uredo peruenit.Mio sit Paulo post Pyrrhus Cineam oratorem Romaea conditione pacem petituret,ut capta de Italia retineret. Isq; vir omniu de quibus scriptum sit
memoriae excellentioris, ciuium Romanoru Scconiugum filiorum nomina ac domos cu nosse muneribus singulos per tentauir,neminem V qui acciperet inuenisse retulit. qua in relatione per
489쪽
6reontanti de Romanis rebus Pyrrho, urbem plestnam regibus vidisse res odit.De pace cu Roma; nis no couenit, Appio Caeco,quoa Cicero ab En nio sumptum scribit, his verbis dissuadete, Quo vobis acies metis,qus stare solebat Antehac,de menti tendit se nectere paci s Interim redditi a Pyrrho captiui,quod supra diximus,lam diu tuo sto honore militiae caruerunt, quousq3 spolia de superato hoste in patria retulerut.Deinde P.Sul Pyrritus vi pitio & Decio Mure cossilibus pugna cu Pyrrho comissa,capti fiunt elephati quatuo occisa vigin oo - in
ei hostiu,& quinq; Romanoru milia, Pyrrhusq; '''
Tarentii cocessit.Fabriciol dehinc alteri coniustum suffecto cum medicus Pyrrhi mortem per Venenu accepto pretio polliceretur, vinctum ille proditorem regi remissi armis dicens Romanos comissiti cu C. Curio costule nouo prglia: i quo ν Hie multa deinde Ephesium venienHpor totam Asiam mai q*βμφη iorem literas missit,ut Romani ciues ubicunque essent inuenti,occiderentur:quod & factum est. Quam cladem acceptam,& simul sociorum po Pulo. Romano amicorum regum eiectionem, M.Cicero Pompeiu ad id bellum deligi imperatorem suadens,luculenta oratione deplorat. Mesthonem exinde Achais ciuitatem Ariston Athoe Mithrida. mensis Mithridati tradidit: per cuius Occasione Romanis. veniens Archelaus copiarum Mithridatis dux, Aroeri v. Achaiam & Grsciam tota occupauit.Quietioria εhus iam in urbe Roma rebus, Sylla in Graeciam sylla,
duxit.Qui Archelao apud Pyraeum cogressus,ibrio fraude Lolitos cum hostibus depugnare. Uyr rhus paulo post oblata Syracusiarurri proditione in Siciliam traiecit, & re infecta in Italia redii
490쪽
lam prstio superatum,omnii spoliatum exeretitu repulit,& Graeciam Achaial recepit. Qua in Romanoru victoria viginti millia hostium caesa sunt,cu vix trecentos Sylla desiderauerit. Instauratus tame est Archelai exercitus,nouis septuas ginta milliu copiis a Mithridate missis. Congres ut sunt duces prstio accuratissime gesto:in quo diis Archelaus inferior filium Diogenem cu quinde cim millibus cssis amisit. Tentauit tame iterum sortunam Archelaus,& seeudo praesto maiore conatu comisso, omnibus copiis suis partim caesis,
Iartim captis fugiens trib' diebus in palude de tuit.petiit tuc pacem Mithridates, quam Sylla nisi quas ceperat prouinciis & urbib'redditis da, re recusauit.Quare Mithridates suis diffidens viaribus,ad petitum impetratui Sylis colloquium venit laxi costituta est,per qua Sylla quicquid
de Atia populus amiserat Romanus recepit. Et ad Darcanos, Scordiscos & Dalmatas conuerso victore exercitu rebelles subegit.Marius interim Cinna Cornelio sibi foederato in urbem reuersus est,a quibus multi costulares & senatorii ac eques stris ordinis de nobilitate Romana partium Syllanam occisi,domus Syllae euersa,& uxor filiit fugati sunt,maximam pars Senatus urbe in Grpsciam profuga ad Syllam confugit. Reversius est Nomanus, tunc in Italiam Sylla, & apud Capuam Norba no & Cepioni ducibus Marianis congressus, sex millia de eorum exercitu occidit, totidem cepit. Sed paulo post totus is Marianam partium exerxtinu, R. citus apud Calenum, Cepionis perfidia Syllanovus P p Pacatus est Immixtus. exercitui. Consules inde