장음표시 사용
491쪽
tra quos duxit urbem versus Sylla,cogressisq; ad Sacriportum Prsnestinae urbis suburbium viro; rumi copiis,cεdes utrinq; magna,sed in Maria.
nis maior commissa.Ex constulum enim exercitu
quindecim milia,ex Syllano vix dimidia pars cecidere.De quo prὐlio LucanuS,Ia quot apud Saσcri cecidere cadauera portum. Contraxerat insterim Sylia ex Campanis Samnitibusque auxilia, quibus cu suis legionibus coniunctis inuadendi urbem & reliqua strupendi consilium iniit.oiae; vat nant per id temporis Marius pater,ad Anies nessi extructo sepulcro humatus erat. venit itaq; Salaria via ad porta Collinam Sylla,quo iubete Marii sepulcro funditus diruto, eius ossa dissipa, Ora Manira,&in Anienem proiecta sunt.vnde,quod supra q'' iis' diximus,factu est,ut Sylla ipse id in suo cadaue, Sylummom timens eXemplum, primus de gente Come, 'lia moriens cremari voluerit.Prodierunt vero in aciem msules,& cunctis populi Romani copiis, quae ad urbem & longe in circuitu erant,praelio ingenti cocursium est, in quo scripserui nonnulli ioctuaginta millia cecidisse.Vnde Lucanus, Aut Collina tulit stratas quot porta cateruas.Superisor aute Sylla Vrbem ingressus,tria milia ciuium, Romanein qui in villam publica campo imminente Martio me' inermes se receperant,interfici iussit, Q.Catulo eius partium duce primario contra adnitente,&xassim dum ea comitteretur caedra,clamat frus
in victuru Sylla,si inermib' & quietis simul cuarmatis & reustentib'interfectis,nulli stupersint
quibus dominetur. Marius filius post eam acces Mari' filiuptam cladem in urbem reuersius,aerario penitus
exhausto,thesauros inde eduxit ingere auridet
492쪽
TRIUMPHANTIS ROMAErim millia pondo auri,argeti ad triginta millia, de quibus supra a nobis est dictu,& Prameste se
contulit.qua in urbe obsessus, cu resistere nequioret, mutuis cu uno ex comilitonibus vulneribus sysiperi concurrens,occubuit. urbem Prςnestinacu Sylla
viribus capi posse diffideret, ad ingenium couerssus,ciues nde euocauit,e quibus immanissime deaceptis quini millia occidi,tacerari, & per capos dispergi curauit.quatuor millia septingetos prosscripsit,eoru P mulieres maiori ex parte occidit,& demum urbem Prsnestinam Syllanus deleuit , ' exercitus,C. Carbo fugit Ariminum,ubi supera Cn.Popei' ius occisust est .Interea Cn. Popeius, cui postea erua M. Magno fuit cognomen tu ,Syllanis partibus,qua aumphat, rum & ipse erat,vbiw prsuale tibus, aduersis partis duces in Aphrica superauit,& ea subiici para: tissima,Reipublis nomine in Syllana ditione rescepta,annum agens quartum & vigesimum,nec consul, nec proc6sul,nec prstor,ne P etia aetatis
legitimae triumphauit. protracta sunt sociale &prsdictum ciuile primu infelicissima Reipub. &urbi Romae bella,annis ad sexdecim. In quibus centum quinquaginta millia referuntur caesa,ina ter quae consulares tres & viginti,prstori3 septe, senatores ducenti,occubuisse dicuntur. Ad quo sylla priua rum finem Sylla in priuata secedens vitam,qua; Pauc uandol nullis comitantibus seruis aut libertis,aliquot annis mirum dictu post tatas ciuium csdes in urbe vixit securus reum tamepediculis,quos sola caro humana gignit,vermiculis vivente diu afflictum, & dei nu ab ipsis occi sum fuisse nonulli tradidere.Fius aute dimissis diictaturae factum damnans C.Csser,& ipse dicta
493쪽
OBER VII. 63tor perpetuus,dicere solitus est, Syllam literas nesciuisse.Mortuo subinde Sylla,LepidusMaria, narum, & Catulus Syllanarum partium duces, nouum ciuile bellum suscitarui, bis conflixerur, in quibus praeliis multi perierunt. Alba,in qua Scipio Lepidi filius confugerat, expugnara,qui fugies apud Regili superat' δc occisus est. Sias tuor eodem tempore bella sunt orta. In Hispa, nia,in Paphilia & Cilicia,in Macedonia,in Dalimatia.primum gessit Sertorius Nursinus Maria narum partium,in Hispania & Lusitaniar mira quem Caecilius Metellus & L.Domitius contales paratissimum duxerunt exercitum.a Sertorii duce Herculeo L. Domitius pugna comissa o cisus est,Caecilius vero Metellus, eius filius qui Iugurtham vicerat,& ipse praelio decertans, hos stem mora fa tigaba donec Pompeii castris cossociatus est.Multa sunt eo Sertorii bello praecia; ra gesta,que hac nostra ascriptione explicati neruqueunt.nal annis duodeuiginti Sertorius in Hisspaniis fuit,quorum rebellionis octauo cum dinces clarissimi Cn. Popeius,& . . letellus adolescens in eum duxissent belluml acerrimum gesreretur,Sertorio a suis occis res Hisipanis quie, tem sunt nactae. Secundum in Macedonia bellu Appius Claudius breui pacavit,qui ea prouinci, recepta, & Rhodope ditioni Romanae addita obiit.Tertia maioris negotii in Dalmatia fuit, ad quod C.Scribonius cu duxisset, trium annos rum bello ea omni recepta prouincia ad Danurbium usq; vincendo peruenit.Suscitatum autem
in Cilicia & Pamphilia quartum bellum copo: fuit GSeruiliusvir nobilissimus,qui illis receptis
494쪽
prouinciis,Liciam, Olympum & Coticu urbes addidit. Primus 3 Romanoru ducu Isauriam atorigit prouincia, a qua populo subacta Romanora inlaus, dictus est Isauricus.Quae dum a Seruilio geruns ς 'i' tur,missus est in Illyricu C. Cosconius, qui duo rum annorum bello,cum regionibus illis paea 2.xi sta xi ,S lonas imperis addidisse Roma rediit.Mi. NΜ Aure thridates interim pace rupta, quam a Sylla ha lis ebrii a buerat, Bithyniam & Asiam capere est ad nixus, Mithridate contra que L.Licinius,& M. Aurelius cosules duXerunt,eumque repulerunt. Qui tamen dum fu, gam simulat, Cieticu urbem amplissimam obses dit.Creatus inde'consiui L. cullus ad Cieticum peruenit, eamque belli ratione inii ut hinc Misthridates a Romano exercitu, inde a Cieticenis
Bellum so infestaretur.Quς dum protraiatur obsidio, lisi hi φ' seruile in Italia excitatum est,Spartham, πο& Oenomao ducibus, qui a Capua praelio per' tentata acerrimo,cti potiri nequissent, ad Vesus
uium delati castra in eo monte comuniunt.Dus
udia. Xit Vero ad Vesuuiu Claudius praetor, & clausi P obstidione serui erit pentes praetorem cu ignomiqnia repulerat, & ingenti praeda potiti, per Lu
canos ad Cosentia peruenerunt, tanto progressi furore,tanta usi immanitate,ut omnem ferrarii rabiem stuperarint.quacun* enim duxerunt,fer
ro omnia ignit vastantes, caedem quoP nullo aetatis habito discrimine comiserunt.& eum Pa rum ducerent libidinem in matronis virginibus P explere,multas ludibrio habitas,ut necem subi indignitate conscirent adegerunt.In quos M. a M. Licinius Crassus proconsul cum duxisset, eos in
' ' Apulia decernere prsiis coactos superauit,ad ina
495쪽
LIBER v II. 64 remeelonem. deleuit. cullus interim Mithris ini Madatem in Getico conclusium tam arctat presserar obsidion ut fuga sibi costulere sit copulsus: per secutust eum Lucullus Paphlagoniam de itine
re Bithynia. recepit.Constitit vero ad Gazera de fuga Mithridates: ubi couocatus undissi suus ad diem conuenerat exercitus. Comissumi est summo utriusq; ducis nixu praelium: in quo Mi thridates cum triginta millia amisisse in minos rem Armenia de fuga se contulit:qua prouincia Lucullus illo fugato potitus est. cofugit vero insuperiore Armenia Mithridates,a Tigrane eius
prouinciae domino protectus.Et Lucullusutroq; Ari Marege Per arma pulso aiorem cuminore Armes nia Romano adiecit imperio. Reparauit autem , ---
breui Tigranes sagittarioru decem, alioru mili, tum nonaginta millia in exercitu. Cui Lucullus eum tribus legionibus praelio est congressus.Tiς granesi superatus,magna sui exercitus partem amisit,& fugit.continuerat autem se in munitis sima ditissimacpisuperioris Armeniae ciuitate Tigranis frateisque simul cum ciuitate cu cepisset Tios
Lucullus,ingenti praeda potitus est.Disposiverat interim Lucullus circaAsis littora classem,ne rea 'versius in eam prouincia Mithridates bellu in ouaret.sed milites classiarii militibus terrestris exoercitus facta,de qua est dictu,praedam inuidenstes,neglecto Luculli imperio aris custodia dea seruerun Mithridates. minorem Asiam ingressus,maximos cociuit motus,qu om occasio fretus Cn.Popeius, qua pridem ambiebat, Lucullo gloriam praeripuit.Quod enimoratio Ciceronis
luculetissima de laudibus Pompeii,& imperato
496쪽
minus re deligendo habita edoce suffectus Lucullo Polae' ' peius,ad parata eius belli victoria se cotulit. Alsreri Lucullius interea ad Macedonia missus Rossem subi manorum primus Bessos attigit & siubegit.Et se m η LM ras Rhodopeiorum montium gentes,quas fama esset humanis carnibus vesci,vi decussas domuit
attriuiti. Cepit destruxitP Apolloniam, cepit
Galatiam & Parthenopolim. Qua item tempe; Belisi Creti state exortum est bellum cieticum.Caeciliusque Metellus consul ea omni insula trienio capta &M. .nu. PδςRt dipost triumphum de ea Romae actu,Cre creιicis'. vici cognomine est honestatus. Longu esset Cn.
Pompeii horum temporum gesta fusius descrisbere:nant post res Mithridatis & Tigranis af, fictas,polt Beronice,quae & Baruth,Ptolomais dam,qus.& Acco, & Cyrenas in potestatem re dactas,post bellum Piraticum breui confectum,
Ponti urbibus ac cireustantibus tributariis esse νωεt AH. cti dissi Orodem quo Albanorum regem superas mi gesta. tum fecit tributariu, Hiberiam subdidit, Ituria, Arabiam, & minorem Armenia Deiotaro Gaslatae, qui contra Tigranem sibi fauerat, gi ap pellato dedit. Paphlagoniam reddidit Attalo. Obsides Antiochenis reddidit,Hiero lyma obssedit& cepit,in cuiusvrbis obsidione tribus prootracta mensibus,duodecim millia Iudaeorum pugnando sunt caesa.Inde Hireanum in sacerdotiurestituit. Aristobolum captiuum Romam per duxit.Ad summami de triginta regibus triuaphum egit,in quo Aristobolus Sc Tigranis Mi; thridatiit filii ante currum sunt ducti. Argetis
Z.seml 'Vi ingens in aerarium est relata:pauloq; post
G - Laergius Catilina in patriam molitus est,& Ct
497쪽
LIBEI: VII. Oseeronis consulis virtute oppressus,quod Iumlan, tissima Crispi historia extas edocet. ius Iulius c.Iuluis Caesar ad Gallias Illyricumq; insul creatus cum R decem legionibus accessit: cuius praestantissimi
eloquentissimissi principis gesta,suis cometariis elegantissime scriptis, & pene infinitoru histo,
riis siunt notissima.nec satis scimus,nel etia norstri propositi est discernere,plus ne boni an masti rebus attulerit Romanis sua, sicut Cicero inaqui qua sibi costituerit opinio principatus. Sed quod costa in eo bello V cotra Cn.Ρopetu ges
sit, ciuiliu maximo, costularis, triphalis,senatos rh,ptorsi,equestris ordinis &plebei,tata Romas noru cgdes facta,ut infinitu recesere, horrediis sit nedu memorare,sed etia cogitare.Nec minos ra fuem meliorat ab eius nepote Octauio Cς e,ci, hissare Augusto gesta Na ne eius facinora alii' reo gustus,
petamuso summu & impiissim in Romano imperio comissum scelus fuit Triuuiratus Octauuipsi',Marci Antonii,& Μarci Lepidi, circa Mu tinensem urbe, in paruula quada insula Labinii fluminis,& aperta, in qua duces ipsi orbem Romanum aequis portionibus partiti sunt.& ne cim ueS per eam aetatem prudentia, ingenio, & antimis valentes,tatam impietatem prohibere pose feni,commissis illorii caedibus prouiderui. Qua de re Liuius undevigesimo libro cetesimo sic habet.In triumuiratu proscriptio facta est. In qua plurimi equites, senatores C x x x Vicissim consceM.Lepidus enim L.Paulum fratre, Antonius L.Caesarem auunculum, Octavianus M.Cicero: nem,qui a Popilio legionario milite,cum habearet annOS LXIII I,occisius,caputq; cum dextera
498쪽
manu in rostris posita, ubi multos defenderat. Bella quis Gessit postmodum quin y bella ciuilia idem Aufi gustus,Mutinense,Philippense, Perusinu Sicus
msella tum, Acciacum. Quibus in bellis praeter aliam multiplicem ciuiu caedem,Augustus viginti milIia Romanoru militum exauctorauit, triginta millia seruorum qui militauerant,dominis restis tuit,sex millia quorum domini non extaban in crucem sustulit. Tandem Cantabrico bello coiscto,Caesiar Augustus Ianum primo & secundo a
condita urbe ante memoria suam clausium,anno
urbis primo quinquagesimo septingetesiimo,orνbe ubit pacato tertio clausit. per quae pacis te ora laluator noster Iesus Christus nasci voluit. arua ha 'tenus,sed vel ideo no ingrata quia alia qua est notitiam dedimus eoru, qus duo ad cem tu Titi Livii Batauini historiam libri non extastes cotinebanti fatiscp costat, gesta eum Octauit Augusti,a quo in honore habit'& diuitiis auctus fuit tamen adust illius vitae fineo scripsisse.
Ea aute quq in aetate nostram Romani imperastores gessere,varios & quadol nullos scriptores habuerui. De quibus quam potetimus breuiore summa dicemus.Suetonius Tranquillus a C. Iu lio Caesare incipiens, duodecim principei conse cit historia toto orbe notissimam:eoru demP,&vt coniicimus,alioru vel perpaucoru gesta, elegantiore stilo coplexus fuerat Cornelius Tacis Messes xu ,qu scripta maiori ex parte perier ut.Suntq; Caesares hi duodecim,CJulius Caesar, Octauius eius nepos Caesar Augustus,Tiberius,C. Caligula,Claudius,Nero,Galba,Otho, Vitellius, Vespasianus, TitusVespasianus,Domitianus.Successerui Do
499쪽
mitiano Nema & Traianus,quoru gesta ordine scripta no extat.Et Nerua quide anni unius quo Nema. Romana tenuitmonarchia,id habuit decoris, Traianu recto ingetisvirtutis iudicio ductus ado Traianus. optauit. Qui Hispanis maioribus Romae natus optimos quo si principes rem gestaru magnifiι centia & omnimoda virtu te,gloria & laude vel superat,vel aequat. Annoru vero tria & sexaginota quibus vixit,duodevigesimo & dimidio imperauit:cuius probitatis morul, etsi perierut scri pia in historia digesta,no tamen adeo obliterata est memoria,quin multa & alibi,& in hoc opere a nobis fuerint celebrata. Hadrianus post eu &alii tres & viginti secuth sunt principes Augusti, ac plurimi Caesares & tyranni,quoru gesta a se; Ptem referuntur scriptoribus in unicii codicem nescim' a quo ordine digesta,suntq; hi scriptoares,Helius Spartianus,Iulius Capitolinus,Flauisus Eutropius,Flausus Vopis ' Syracusianus, Tre' bellius Pollio,Heli' Lapridius,& Vulcatius Gallicanus .Imperatoria vero prster tyrann ε qui im που hosticiderunt,& a dictis septem scriptoribus celebra Traianum tu hic est ordo .Hadrianus maioribus δc ipse Hispanis, patre Italico apud Hadria Samnitiu vr HGUUR. bem natus, uno & viginti annis administrauit imperis. Successor eius & gener ac per adoptio: ne filius Antoninus Pius vir optimus, tribus & π''μ ' viginti annis in imperio vixit . Antoninus Vero cognometo philosophus,Pio gener & successor, rhilo nulla in re maius dedit philosiophiae experimen tum,q quod Luctu fratrem bestiit homine colle; gam assumptu undecim annis,& Faustinauxore adulteriis infame,patie tissime tolerauit. Tertio
500쪽
commod' quom infelix incommodo,quhd Commodum fiaIium & successore habuit,cuius vita annis ducia deuiginti Romano imperio felicissima fuit.Anstonium antedictum cognomine Commodum, quem omnibus incommodu vulgo appellarunt, cum annis tredecim sola virtutis paternae gratia aolerari fecisset,mors violenta sustulit. Pertinas Pertinax, cem Libertino patre satum, & praestantem virupopulus cum diligeret, milites ob avaritiae opis nionem oderant, quem secundo imperii menseruis,hu, non satis e pleto interfecerut . Iulianum Didiu Didius. Mediolanensibus ortu maioribus,vera laboranstem auaritiae & tenacitatis infamia, post quinta
diem,& secundum imperii mensem auctoritate senatus priuatum,populus in palatio occidit.Ses
Seue=ui, uerum inde in Aphrica oriundum inter bonos principes numerandum, annis duodeuiginti ima Bassianiae. peratorem frugi Romana res habuit. Bassianum
Seuerus filium & successorem habuit,cui Antos nino Caracallar fuit appellatio. Ist genitori patrum virtute similis,sexto imperii anno nondum satis finito apud Carras Mesopotamiae a miliatibus est occisis. Qui caedis suae autorem Macris M. xinus num habuit successorem, virum non magis Orbgine sordidissimum,quam flagitiis omnibus insquinatissimum,quem apud Antiochia anno imVrφῖ-h perij non fatis exacto Heliogabalus interfici euorauit. Et is Varius etiam appellatus, cum id dei Heliogabali cognomen accepisset, vir omnium qui ante & post se fuerunt, sordidissimus sceleastissimusque, annis tribus Romani imperii titus luminquinauit. Tantas principum sordes, tam tam Romani imperii calamitatem successor
