장음표시 사용
521쪽
structi,tanquam triarii laborantibus opem ars subsidium praestent, & de quibus auxilium ubi usus sit,depromere facile possis. magnopere emprodesse possunt, si fessis accedant integri. Illud quot non fuerit ab re, quin admodum utile, si quanto tibi videbitur spatio, e copiis tuis elege ris aliquot, qui clam hostibus sese alicubi occulo tent,quibus prscipias, ubi instructa acie prstium inieris, dato a speculatoribus signo excitati proopere moueat.Quod tum maxime faciendu erit, cum auxilium expectatum visum est in tempos re non venisse.Rati enim hostes eos esse milites,
quos auxilio tibi futuros praestolabare, forte tuis adhuc mouentibus, & priusquam in reliquum exercitum se immisceant, ipsi vertentur in Hagam. Repentina quoque in hostes post terga ira ruptis,formidolosissima omnium est. Quam ob rem,si fieri potest,mittenda est noctu manus alis qua militum, qui transueris itinere praetereant hostes, seque per insidias post eos locent,collastisque iam signis,& inito praeIio,ipsi citatim ex insidiis nouissimum agmen hostium adoriantur. Invalescete pugna,& cunctis utrini rem strennue gerentibus,obequitando tuos hortere,simulaque inelames,si forte in dextro cornu es,lquo cor nu aciem vincere, hostemi profligatum .sinini o es,dexteram aciem tuorum vincere dices,
siue res ita habeat,sive no.& pariter de hostium Imperatoris occubitu falsium etiam vociferare Proderit.haec ratio plerunque profuit, id est ut tuos simul & hostes fallas.Sapientis quoque Im Peratoris est fratres cum fratribus, & cum ami sis amicos ordine iuxta locare;fiet enim ut muσ
522쪽
TRIUMPHANTIS ROMAE tuo se inuicem amore animosius defendentes,res
liquam quot aciei partem proxima vel a fuga si1tant,vel impellant in hostem. Iussa tesserreata P signa prςfectis copiam principio dari debent,
a quib' ad omnes quo P milites manet .nec voce edatur signu, ne exaudiatur ab hostibus, sed vel gestu corporis,vel nutu capi isseel manus motu, vel armoru collisione,vel halis versione,vel ensis vibratione.Signu enim prςterq quod hosti clam datur,etiam maxime conducit ad conditionem alienigenis,qui diuersa lingua nobiscu militant. Mandabis quot militi tuo, ut tum insecutiones, tum rccessus ordine faciat. Nam siue superati res
pulsive minus isdentur quippe quos hostis non fusos passim,neque palantes singulos opprimere quibit siue victores hostem fusium fugathil inosequuntur,pessime eum afficient,turmatim cosertimi insequendo' adde etia tutius. pleruiu enim
ubi hostis fugies aduersarios post terga videt passim & nullo ordine ferri, derepente redactus in
aciem,retrocp conuersus,cladem accepta reddit. Sit tibi curar,fulgente ali armis illustrem exoscitum ducere. nitor enim ac fulgor armoru fors
midolosum reddit acierum aspectu, & ingente
terrorem ingerit hostibus,atiu animos eoru consturbat. Producas insuper agmen, tum Vociferaatione,tum clamore,quandocp & cursu .Eiusmodi enim facies rerum, lamores militum,strepitustarinorum clangori tubarum immixtus, mirifice terrefacit hostium animos. Instructis apparatis Fundit ad pugnam copiis,nsi statim mouere desbes, studio scilicet praeripiendae pugnae. Saepe enim cogitur Imperator conspecto hostium api
523쪽
paratu,ad armaturam eoru,ad gentes,ad mores hominu,suas quot parare & instruere copias .Si hostis equitatu praeualet,& tibi commoditas forte datur,delige aspera loca angusta summotana,& perqu;e eques facile vadere nequeat. Et quoaties progredieris, dimittes intra munitiones, qUI castris dc impedimentis prςsidio sint,ne visa io; litudine hostis mittat, qui castra deserta occua Pent,& impedimeta diripiant. Illi maxime mishi videntur errare,qui in hanc conditionem pus gnare volunt, ut si vicerint,paru hostibus ipsi noceant.sin superati ipsi victit sint,magnam accio piant cladem. In rebus dissicillimis coducet pro viribus tuis persuadere, mortem ait perniciem
incertam his esse qui pugnando praestant, & se
tuenturieos vero qui fugiant, proculdubio perioturos.calamitatem quot hos consequi qui desse: rant locum,no eos qui seruent Ordinem .Excogistata vero in ipso discrimine pugnae cosilia,& res pugnandi aduersiarioru consiliis ex tepore adimuentae rationes,ampliore nimirum gloriam,ma loremo admirationem Imperatoribus, discipli: namq; rei militaris exad te tenentibus peperere, quam ea quae praesiumptione 3c coniectura ante copiarii congressum exquisita esse videntur.Ιm: peratorem ipsum consulte magis,& caute quam Comitemnaudacter cerrare oportet,vel omnino potius abs Itinere pugna. prudentia enim animi,quam Viris dacter.
bus & robore corporis prςstare debet.Nant qui adeo cupidus atl insolens est,ut nihil dignu pa; trari a se putet, nisi manum ipse cum hostibus
conseratris non modo non fortis, verum auda e
quos & temeratius est. Ad imperatoroid in pri
524쪽
TRIVMPHANTIS ROMAEmis attinet,du pugnatur, Obequitare aciem,pus gnantibus se ostendere, eos qui fortiter rem gesrant, laudare: trepidatibus vero minari, cohortasti cunctantes,laborantibus opem ferre,supplere defectus. Si qua usus est,deducere copiaS,temporra obseruare,occasiones praeripere, tutura coni,cere,cani iubere receptui. Reuocatis e pugna militibus,di1s immortalibus sacra faciat, supplicastiones decernat,pompas agat, Ut pro tepore Utilicebit. pollicitus,grato animo recidat, quae rite
post bellum confectu & partam victoria exsolui fas sit.deinde honoribus munctibus p eos donet, Militε, pro quos probe rem gessisse acceperit. Ignavos aute;:r in re inertes poena ignominiat afficiat.honores ves---- ' ro huiusmodi fortibus habeat, qui patriIs moribus sunt probati. Praeterea quae in ipso debent proficisci Imperatore,haec sunt: armaturae,insisgnia, spolia,decuris,prffecturς,ducatus iii quoacs eiusmodi magistratus. Verum praestatioribus viris,& magistratus gerentibus,ampliores haberi debent honores,priuatis aute decernantur misnores. Haec & si liberaliter & benigne P metitis
cuiust dari consueuerunt, iri tamenta praeterea ad virtutem sunt caeteris,qui huiusmodi honoris sunt cupidi. Vbi vero bonis praemia pro meritis rependuntur,malorum autem supplicia nequa; quam dissimulantur, uniuersum exercitum opima spe affici est necesse. Victoria vero potitus asliqua,non modo singulis militibus viritim dare prsmia rei bene gestae debebis,ucrum etiam uni Uerso exercitui laborum suorum fructu alique ex hostibus clargiri. Permittes quoque militi castrorum, impedimentorii,& oppidorum,si qua
525쪽
LIBER VII . Is iure belli in tuam venerint potestate,direptios nes et urbium denii, praeterq si fore de eis quic
quam foret deliberadum. hoc enim rebus omnis bus vehementer conducet, praesertim si bellum nondum confectum consumatumi est.eiusmo di namq; emolumetis allectus miles, promptio rem se animatioremque caeteris praestabiimili credamus Venaticas quiae canes sanguine intesti: nisi captae ferar illecebrari a venatoribus utilaeta,victori autem militi victorum bona in praeida dari no expedire. Diripiendi autem potesta
te militi tuo,nec semper nec aduersus omnes passim concedas: corpora vero minime in direptio nem Venire permittes, quae abs te venundentur.
Siquidem pecunia publice opus est, & ingenti sumptu:qua in re quaecunt vel agi vel ferri possunt, ad te convehi palam edices . optime enim tu censere potetis,temporum atq3 rerum habi ta ratione,an cunctam prςdam retinere,an par tem,an deniq; nihil debeas.Non enim in rem est in bello gerendo aerarium publice pecunia aburi dare,& emolumentis indies obuenientibus milio tem fraudare,quando praesertim ob deuictorum opes,& locorum felicitatem,emolumenta milisti largius & benignius impartiri possint, C/pti , a Minuos vero bello adhuc stante ne occidito, praesier sine tim eos aduersus quos bellum primo susceptum dum
est. minime autem omnium nos interimere desbes,qui autoritate apud hostes praestant, & illu, stres insigne sit gloria sunt, recordatus incertae fortunae ait Variae, & mutabilis sortis, quae pie runque amat rebus feliciter gestis inuidere. hos enim cum aliis comutare Poteris,aut aliquo po
526쪽
titi oppido. Exanitatis deindc periculis, extruas
tur militibus tuis epulae, instituantur ludi,& Iashorum laxamenta ait remissiones permittatur. Prospiciendum deinceps erit tibi,ut desideratis exequiae magnificς exsoluant,nec lepus vllu aut hora,aut locu ,aut periculu causaberis, siue vices
ris ipse, siue victus superatust sis. Na ut piu est
mortuis iusta exeq, & per religione rite inferias agere: ita magnopere utile superstitibus & omanino necessaria res est,pietate hanc erga defun*ctos tuam ad vivos ostedere. quisl enim maxis me de se iudicat & vaticinatur,atque rem aegerris me fert tanquam sepultura cariturus, si pugnam do ceciderit, ubi animaduertat ante oculos iaces re cadauera,& prope per contumeliam & comtemptum imperatoris busto & humatione priauari. Si inducias pactus es,caue interim in hostes irrumpas, nec propterea tu ipse incautus sis. lastent enim incertaeve sunt eoru quibus cu foedus percusseris,sententiae . quam ob rem hinc honesstum tibi erit,iusiuradum quo adactus es, seruarre,& tutum hostibus no credere ob perfidia . Cliuitatibus quae sponte tibi concesserint, & facta deditione in potestate venerint,clementer Vis, allicles reliquas .quisl enim maxime ubi victos rem inexorabilem fore,& iracundum in victos, EX ploratum compertumq; habet, quaevis agere Patit vult,q vltro se dedere. nihil enim tam animos generositatis implet,quam timor impendetis mali. aduersus autem desperantes periculosa atq; dissicilis est omnia expertudi colentio. Vna de imperatoribus stultis & efferatis diuturnae urbiuin obsidiones efficiuntur, nonnullae etia irrita
527쪽
di insects Ais qui tibi rem aliquam per proditio;
nem nauassent,promissa & fidem seruate debes eno tam propter eos,q pro his qui futuri sunt,&ut intelligant eis deberi gratiam,qui partes tuas amplecti maluerint. Ad irruptiones aute & prosditionem, nocturnas hostium opprimendorum Occasiones,non omnino rudem & imperitum te
esse oportet, ut ad costitutam hora locum. de signatum peruenias. Verum si interdiu urbem seu oppidum aliquod per proditione captum moueas necesse sit,per ipsum tempus profeα οσnis aliquot praemittes equites , qui quotquot oSfenderint in ,via comprehendant,ne quis ex agri cursu in urbem veniens, copias tuas iamiam ir; rupturas enunciet. Tumq; repentinus Incautis
improuisisl hostibus ipse structa acie appareas. Fit enim semper, ut Primi impetus,& rei gerem dae initia formidololiora videantur,q si tardius cule & per moras progrediare At in obsidendis
urbibus imperatoris maximevirtus desideratur, militatis quot astus, machinamentorum appas ratus .Prospicere autem tibi debes necubi incauatiorem te ipsi quos obsides opprimant.qui enim in periculo se putat constitutu esse, occasionem obseruat,quam nactus praeuenire cotendit.Qua ob rem oportet obsessorem fossa & vallo,stati nibus & pramidi1s castra sua comunire:proptersea quod quicquid ipse paret,quidve facturus
hostis e muris videt.cotrarii quos tu obsides,murorum obtectu tecti,ex improuiso plerum effusi explicatii per portas,Vel opera,vel machinamεtal tua incendunt, vel milites' opprimunt tuos,
vel aliquid magni afferunt incommodi Maxime
528쪽
TRIVMPHANTIs ROMAE autem tibi erit usui,si quaecunque tentare voles, noctu aggrediare. atrocior enim suspicio est,maiore mi ingeret animis trepidationem insultus qui in umbra non cernitur.quicquid enim noctu
agas, tametsi paruum sit, horrendum his videri potest quos obsides. nullus enim dicit quod vi. det, sed qui scp maxime quod timet, aut suspicastur, vidisse affirmat. Si opus aliquod manu praea
propere expediri vis, primus omniu tu manu affer: vulgus autem no tam minis copellitur quodauis agerc,quam verecundia reuerentiat maiora
inducit. Quonia multa ait vatia sunt tormesta bellica,& ad quatie das euertendast urbes dis uersia machina me ta,m no his omnibus, sed quiabus luco mode possis,utetis.N6 est in me nunc singula praecipi edo referre,quibus sit usus. Atie, tibus videlicet, testudinibus, vineis, turribus,
balistis,alijsi id genus operibus & machinametis: sed quod ad imperatoris prudentia attinet, is se illud mihi videtur esse, unam aliquam potissima expugnari urbis partem deligere,cui opera & machinameh- ta admoueas,& partitis multifaria & ordine dispositis copiis, reliquas Vrbis partes oppugnare,& ad muros scalas afferri iubeas. fueritque Opersa pretium plures partes urbis prae se ferre aggredi velle, ut diuerso apparatu,Varioque oppugnandi
genere vires ciuiu ali consilia distrahantur. Insterca facilius imperator illac ubi summa ope nis xus intentusque erit ciuitatem occupabit.Sin mature aliquod oppidu,urbem aut castra expugnaare contendes, tuoso videbis defatigari milites, partiaris oportet tuas copias in ordine sibi inuiscem successuras: dussi una pugnatur acie,suretc
529쪽
LIBER vrrἰ si alii agat,& eorpora curent.Et quia ferreus impe
rator esse no potest,qui sine intermissione omnisbus intersit,substitutis & ipse exercitus sui prismoribus quietem agat, interpolaram potius cidiutissime continuatam.Si parSVrbis,aut oppidi quod expugnare contendis,rupem,aut praerupti aliquid in circuitu habebit, quod natura loci per se tutum nihil,ut assolet,munimenti habeat,agia Ies audacissimosit ex tuis,ut scalis,vel aliter sca, dat,obrepanti curabis:fueriti plurimum rem si tubicine illi secu funiculo attrahere potuerint, qui illico in superiora perductus canere occipiat:& qui erui ingressi milites,porta interea propinaquiorem,aut muru alicu bi aperiat.Audita enim hostilis de muro tuba,praesertim noctiurno tem Pore,ingetem ciuibus terrorem incutit:proinde
trepidantes tanq urbe iam capta deserent statio, nes,& facile erit,nemine repugnate effractis portis,murisve conscensis, loco potiri.Vrbem si cesperis aliquam,quae & multitudine, & robore ciσuium vigeat, ut tibi siti timendu ne ciuis conglos batus crebris conuersionibus tuis oppositis repugnet,siue in arcem se recipies,aut editiora urbis, nouum redintegret bellu, edicto,inermibus,vel arma abiicietibus,salutem polliceberis Nam ce; Iebrato passim edicto, cuncti,aut pars maXima, in potestate venient tuam. qui enim hosti adeo sunt irati,ut armis omnia experiri c6tendant, iis tum in eam adducunt desiperatione, ut quod ob lata salute ex animo facturi no erant,tamen mastis quae timent efferati repugnent, & caedem aut clade referant, aut nouis laboribus te fatigent.
Mors γε militi certati accidit, nulla prorsus in
530쪽
TRIVMPH. ROMAE LIB. VILdiget consolatione aut misericordia,quippe qua virtutis studio, dc vincendi amore obtigerit. At post parta victoriam urbe iam expugnata vietos passim occidere, Victoribus ipsis misertimu est: ital stultitiae ato immanitatis notam affert. Si urbem quam obsides,posse vi & armis capere des
sperabis,& proinde obsidio fuerit diutius protrahe da,quotquot per regionem & agrii strenuita,
te,& cCrporIS IObore ValenteS potes capere, cosserues,quibusvi tibi comodu erit,& rebus coduscet tuis, utare. Mulieres Vero, & pueros, csteros
Q,qui vel cofecti senecta sint, vel alioqui imbel.
les & imbecilli,in urbem intrare copelles,Vtpote qui eorum quae pro Urbe tu eda desidera tu r,nihil omnino efficere possint, & ad costumendu citius alimenta reliquis ciuibus damnu afferant. Posta ea denit u imperio tuo res Deliciter gesta, conssumataq; est: ita ut bello cofecto rebus omnibus adhibete finem tibi liberum sit, noli te exhibere pro felicitate duru atq; acerbu, quin potius cle mentem & mitem, proinde benignu,& cunctis amabilem .illa enim inuidiam pariut,haec aemus lationem & studium prouocant. Siquidem inuis dia est dolor ex aliorum bonis subortus: aemulastio vero studium imitandi vicissim aliorum virstutem, quae tam inter se disierunt, ut inuidentis quidem sit optare ne cui bene quippiam veniat, aemulantis aut e cupere aeque ea potiri posse,qugalii honeste sibi comparaucrc.Vir ergo bonus nomodo patris multitudinis armais erit optimus dux,Verum etiam perpetuandae propagandaeVesuae gloriae citra periculum sapiens imperatorati custos,& moderator diligentissimus.