장음표시 사용
251쪽
tam domum dicere, & ingerites fatiscenistium parietum hiatus commonstrare: ac
vellem tamen, inquit,si per has mihi parietinas liceret. Nunc vereor ne magno mihi non tam domum . quam tumulum emam, meque futura aedium ruina sepe. Iiam. Et viden', ut omnia casum minentur λ Tum alter, atque ego damnum,inquit, eius ruinae praestabo : ni futui tam 1
prius est, ut casum tibi suum edicant, quam in ruinam eant. Igitur precium , quod dixi, conuenit, domus emitur, ac possidetur. Proximis post diebus, calcem iubet nouus paterfamilias subigere, ac
caemento omnes illas rimarum cauernas opplere . Iamque adeo correctam aedium vetustatem rebatur,cum,ecce tibi, ruina domus consequitar, inque unam omnia
molem subsidunt. Quo damno offensus
excanduit emptor, usque ut hunc nepotem in ius vocaret, & illi cum conuitiis in gulam inuaderet ; animamque elisurus identidem exprobraret, hoccine esset,
quod impostor iactitasset, seseque ruinae periculo tam praefidenter absoluisset Ethem tibi, inquit, ut vero interitum mihi suum edixerunt3 Siluerunt im3 aedes,dum planissime conciderunt. Contra negat limmo audacter , se fefellisse; & utique di.cturas fuisse perseuerat; ni tu, inquit, os
illis infusa calce oceupasses. Iam cunia squerelas adeo omnes obstruxisti, ut hiscere porro illis non liceret, damnosi silen- iij prenas a te ipse sumes; a me teruntium non exiges, certe non capies. Hac ille fallacia confisus, emptorem sperabat abigere : sed emptor non perinde stultus;
252쪽
2 o Lib. VI. Viola 'interdicto praetoris coegit omnem sibi pecuniam redhibere. Ita fraus omnis in auctorem recidit; & nunc idem utique suturum aiebant; ut qui fures proditum venisset, ipse in laqueo primus haesitaret.
Nos porro daremus operam, ne cuius co lor, aut constantia vacillaret denique diebus singulis in consilium iremus, & quid
pro re nata ex usu foret,statueremus.
Dum haec geruntur, interim histrionidiaeta , quam in arce pulcherrimam dixi, tribuitur, lectulus,mensa, cibus potusque, vel principe dignus. Quae omnia ille parasitaster egregie capit; diemque primum voluptarie traducit. Sub eius diei vesperum conuellit, hominem expiscari. Qua re comparatis inter nos prouincijs, cellario prima obueuit. Is quid omnino faceret edoctus , vino dominico implet con-gium de cupa, eumque hospiti, cum lecto tragematum apparatu festiuus apportat ; caperet hoc eius diei pocaenium , noctemque liberali haustu multaret: die sequenti lautius pransurum . Homo praequauis spongia siccus, & iam ante tot cupedijs diffartus, poculum ingens amplectitur, eamque vitae rationem solo triduocis cum scriptam,ac mox in furca expiandam , paulisper examinat . Utque virum
iam diem exactum de felici triduo pensitauit, altius ingemiscens, sublatum utra que manu poculum gurges illico hausit . Inde, cottabo facto, & defixis in socium oculis; Eum rero de tribus esse primum, duosque restare solos affirmat. Socius nihil nisi teneri se,illaque verborum ambage furtum notari opinatus 3 mire expalle-
253쪽
scere, & noctem aruspici sunestam, sona numque sei reum precatus, celeriter ad nos reuerti. Quibus ipsis haud parum sollicitis dum dicta factaque recenset, no uam omnibus formidinem incussit.Quo sum enim is & primum me,inquit,in diripiendo auro fuisse,& duos adhuc alios iniis
hi superesse dictitaret,ni historiam probe
omnem veneficus calleretὶ Nempe prodi ii sumus;& ni pendere cras lubet, hodie cest de fuga cogitandum. Oeconomus hominem nihil detestatus , etsi vehementer expalluit,tamen alterum diem censuit opperiendum : ubi siquid periculi foret, posse nouis consilijs viam aperiri , qua in ii tum exiremus . Quid enim si temere locutus , terrere nos voluit, non vaticinari 3Iremus modo , & securi in utrumque latus accumberemus ; se satis ad uigilaturum,ne res vostrae detrimentum caperentia
Ita lenijt ille nobis timorem . At epo , qui cubitum inde recessi, som Malus ni js tumidam noctem habui: furca restis, lictor , & hic ipse carcer, oculis identidem ruit
obuersati, paene dormientem Decauere . ruit. Saepe territus exclamO,ceterosque velut amens iam exorare , iam effugere ceu in- sequentes laboro. Audiere me conserui, qui prope.ac cubant; & insanire rati,ad me , irrumpunt, lectulumque armati circum- stant. Inter quae euigilo,visisque tot excu- P;bitoribus, non somniare me lictores, sed aspicere credo, erioque agi,quidquid nox 'mentiebatur. Neque iam pugnabam,quin illis me dederem:vnaque eiulans assurge
bam, ad vincula rapiendus. Id illi conspicati, undique omnes inuadunt, &quod
254쪽
surere me credebant, validissimh constrin. ount. Ego tanto vociferari contentius,ac moram poscete , dum vestibus me tegerirem ; inde sponth, qua vellent,secuturum. Illi itidem larociores, funes quaerere, &serulas quae insaniam castigarent, monstrare. Rursum ego,omitterent tormenta; libere me omnia conlassurum promittere ; imo secisse iam facinias dicere. Co. moediam agi videretis, in qua pari stultitia omnes confunderemur; dum illi me pro insano ; ego illos serio pro iustoribus habere perseueramus . Et commodum id fiebat, ut fuere me autumarem . Nam
si paululum aduigilassent, deprehendere larii consessionem haud obscure licuis
set. Postrenio tamen cum, quid illi agerent, animaduertissem, redi; ad me, velut ab altissimo sopore excitatuur callidequo animi fuisse perturbationem fimulaui. Celia altero die medicns accitur; iubeor meliuscula corpus curare, & molli quiete morbum corrigere. Ita insperato teterrimum somnium selicissim ξ euenit; profuit. que insanum aliquando misse. 1 Iam interim dies se alter exegerat, Sem cius hospes noster6ltero vivo dapibusque s ipse bi, hinatus, uno se gradu a paubulo iam is G se pu- di Orre sentiebat; carpitque eam moriarat om tem, quam olim quaesijsset, in limine Vim iri, dere . Εam ob rem non temere anxius, breues gulae delicias, cum laqueo comparabat. Hic ecce iterum I inconamus noster cum liquido falerno ingreditur; alterum , uti couuenerat, experimentum
capturus, an furti fit risque symbola pe. regrinus coguosset i Lo conspecto, redin.
255쪽
pit ue &,hic alter est,inquit,quem ego. Simul, tristissima aposiopesi conticuit. Di spensator, quanquam homo est ferrei o- ris, quique colorem tenere etiam depro. hensiis posset, eo tamen fulmine ictus, vocem diu non inuenit. AEgre demum,
ecquid sibi hac verborum sermula velit.
interrogat Cui ille, cras tu, inquit, tragoediam audies. Oeconomus omnia ad se pertinere arbitratus, statim recedit, nosque ingenti formidine complet. Scire
Omnia veneficum,neque fugae nobis spem teque veniae reliquam esse : Dixisse pr.
terit a adamussim ; nec futuris abstinuisse ;sed palam ostendisse, quae rerum facies mox esset apparitura. Igitur eo progressos nos esse, unde pedem referre vix lic ret. Proin ' sententias rogandas,quid ista, communi periculo placeret Ego , qui principes parma in peeniatu Istenueram, primus censui, veneno aniE Consilia necandum, qua indicium perageret aut Nstrum crapula distentum in suo lectulo strangu-,-xia Iandum. Reiecerunt audax consilium. lyceri . . Nam venena quidem plerumque lenta eL se,& incerta. Caedem vero facere, quid aliud fore, quam grandius in eaput periaculum arcessere3 Cellarius dixit,optimum factu videri,si preeio & offa aurea Cerborum latrantem sopiremus. Tamquam vero, inquam,induet aliquis precio possit, ve Iaqueum expectet 3 aut illum tu puras, si eras silaerit, auro iugulum defensurum ;Quid: igitur, si hodie omnes fugimus ,
inquit alius,& praedam in viaticum aspo tamusὶNeque hoc,inquam,consilium pro- ,
256쪽
, 4 Lib.VI. Vtopia . batur. Quis enim,cum fugerimus, pondde fure dubitabit3 Ipsa nos fuga , nemine damnante, proscribet. An autem cessa. ret herus vi js nos omnibus persequi, dum e fuga retraheret' Nimirum capti iam sumus, &, nisi mox aliud excogitamus, occisi. Dispensator, quin ergo tu tertius inquit, ad vatem ingrederis , itidemq; cognoscis, an proditi remedium despere. mus3 Ingrediar, inquam ; si nox ingeniosiorem non fecerit. Digressi obdormimus. 36- Iterum somnia menti, iterum oculis Re ημ Carnifex obuersari, milleque sormidines solicitμ' lectulum cingere . Quare vigil exsilio ηρ , is noctemque pertaesus , lumen intro ferre sermo propero. Venio in culinam ; de scortea pera ramentum sulfuratum promo. Mox requiro, an λspiti cineres vivis alicubi prunis indormiani3 Et ecce ue calenti foco nocturna selis incubat, oculisque micanti Sscuatillac rem δ', trianuΠὶq; scieni 'ter admoveo , ceu mmitem ad prunas . Vix contigeram, cum despuere fetis, &siridere ignis, & furere focus, &tumul- e tuari domus incepere. Ego vindicem in meruere Orcu n, & V tam animamque deposcere credςns, qua licuit, effugio, & per tenebras caput pedesque omnibus angulis illido. Surgunt & socij, iuxta stolidi, ac pridie fuerant ; nec inuento e silio surgentis diei vesperuin operiuntur . Iam mimus noster crapulam secunda liber, in tertiam vitilinamque inhiabat. Apponuntur vini deliciar; dopumque ille- ceti. ae.. & quiequid farciendo gulonis ba. rathro erat. Quae omn a fundus inertissimus glutiebat. Atque interdiu quide ma
257쪽
Bidermanἰ24 sdem , cum suum culina, cellaque forem suppeditaret, Letior ipse, nec sui exitii
memor, pueris ministrantibus mira quamdam praedicabat stultitiae suae argumen- . ta. Quae si potes commeminisse, ea tu aliqua nobis recense.
Tum STROPHUS , ego vero possum, I 7.& praecipue quςdam. Is enim vicinum sibi Sisi fa-
aiebat fuisse hominem,qui esset octo libe- mei pel-rorum pater, imo omnium pater esuritio- litur,pernum. Et quod miserabilius est multo, ingenio Cui nee seruus erat domi, nec arca fam ino
Nec cimex, nee araneus, nec otia , piam.
sed liberi solum, ut dixi, octo: illisque tam ferrei dentes , qui silicem comesse possent. Latrabat illis assidud venter, &ipsi assiduὸ patrem. allatrabant ; panem nominare docti, videre insueti. Quomodo pater a tot famelicis hyaenis sedestia.deret Ingenium illi telum suit. Coemit
putidulas haleces quatuor,& Vsquc in sale versat assatque. Vocat ad dapsileui c nam liberos. Currunt illi hiantque ceti. mensas etiam invasuri s nec haleces edore parati, sed vorare .Vix suum quisque di mei sum absumserant,cum undique omnes in Astiterunt ad hydriam ruere ; alterumque alter a fronte repellere : &, ubi vix disceu sisient,eodem rursus festinare,ac totis am phoris haleces cond xe; nec tamen adue
sus sitim aliquid proficere. Quo fiebat ut
cum siti rixantes, neque panem interim cogitarent,neque de fame queruli, parenti negotium obij cerent. Idem hic, inquit, cum oliin adolescens Ir. culinam procuraret, in mandatis acce- Coci, inperati uti gruem hero, quam lautissimξ, excusa.
258쪽
ablato peret conuiuis impensius probare. Iste ut hede in- Obtemperet, omnes coquorum artes ad euium. signa Vocat, breuique gruem, & embam, - male tinctam , & ecligmate mersam , &turundulis fartam adornat. Hic ipse nidore non illepido laetiis, carpit cogitare quemadmodum eius, quod coxisset, partem decoqueret. Nec diu distulit, & pedem grui alterum elegans carptor auellit' deuoratque, ac mox cicatricis infamiam atro iure diluit. Inde velut rectissime eonscius, mensae herili truncum alitem importat. Eam herus dum officiosissi Mearpit, videt mutilam gruem, & altero pede desectam. Coniectisque in eoquum oculis,ubi se alter pes amiserit, stomach se quaerit. Ille iam meditatus quid diceret; atqui grues,inquit,domine plures sinagulis pedibus nunquam habente Sensitheru, oris impudenriam, ae ne porro tamen litibus contenderet,iram callidE eon- lat. Die postero iubet famulum se sequi . Seqnitur; venitur in campos . Ibi instructa gruum acies, longo ordine ex- eubabat, migulisque pedibus uniuersa nutebatur . Quod seruulus, ut conspexit, ratus mendacii patronum inuenisse, videia', inquit, here singulos gruum pedest 'Athenis tanto in illum toruior, iam. scis,inquit, videbis fla*rio, tuoque mendacio deprehensus erubesces. Simul complodere manus, disertoque caepit sibilo grues territare. Illae simul omnes vasa conclamare, desertisque stativis subli. mes abire, & binos undique pedes longissime protendere. Nihil erubuit ea spe
259쪽
Zi re in . 247ctaeillo eoquus, sed mox altero volucrem mendacio vestiuit. Siquidem insultanti domino, dc geminos Pruum pedes ostem denti;mirum id sibi ostentum non esse respondit. Nam & heri,inquit, si pari sibilo
nostram territasse utique pedem illa perinde utrumque proiectura fuisset. Haec de
alijs, impostor: de se haud paullo absu
diora garriebat. Nam sagittarium inquit, mei me ciues, I 'non vulgarem, sciebant; vi quem ἡ bello Sagitta Thracio reuersum , hostili spolio insis rius pro gnem vidissent . Cupientibus igitur spe- digio acimen videre, arcus tendendi ; facio co' felicis piam et egredior urbe ; deuenio in locum sis peramoenum. Erat ibi quercus procera , oc spaciosa frondium silua grauata: huius infimas radices rivulus subluebat: iuxta seges farris iam coeuntis in spicam. Su- spicios tres video palumbos unum arboris.
ramum deinceps insistere. Tendo arcum3 designo ex tribus volucribus unam: iactaque sagitta ramum ipsum dimidium findo. Et sagitta quidem qua ramum pene-trarat, elabitur ἱ palumbi autem, tametsi territi, a thilo magis mouentur. Astendo,&, quid immoti haereant, exploro. Hic ecce,ingens portentuml Qua fissus hiabat
ramus,intercepti trium volucrum Vngues. velut in visco attinebantur. Ergo manuminijeio, iurisquomet tres palumbos facio; stlix aucupium, & unico telo paratam. Verum saSitta. de per arborem exij cipitrem supra palumborum capita, pes gyros lentissimε circumnotantem, in 'pinato transfixi a & paululum ultro pro
260쪽
248 Liber VI. V pulec t: deinde casu in subterlabetem riuuluincidit. Eam indidem leuaturus video, uhastam , in praegrandi mullo haerere. Simul ergo utramque & praedam & hastam aggredior ; genu que obniens, sagiti. earundinem co D plecitor: hae . ne qua leutius agerem , telum piscemque avide at tractum , humi post me abijcio . Ea ipsa deinde spolia dum lego reperio leporem, quem in segete piscis, temere excussus oppresserat. Id conspicati ciues ; siue iaculi fortunam, siue iaculatoris peritiam admirantur; gratulanturque illam mihi sagittam, quae in volucres pro visco; in picces pro hamo, inter seras pro venabulo esset . Ita sagittarium me probaturus, uno documento dc venatorem dedi, & au . cupem monstraui, & piscatorem ostendi. Haec STROPHVS de vanissimo nugatore finierat, cum captiui simul. Omnes exploso, hominis figmento conclamant, proli ibantq; porro tam grandia mentiri.
Nam cui verisimile id fieri, quod Thraso de se praedicasset3Pergit CORSVS;& vos
proin', inquit, qui cuna homine rem habuerimus cogitate . Crepusculum appet
bat tertium, & hiltilo noster finem suae fellicitatis prospiciebat; quippe qui postridie patibulum esset ornaturus,ni ex pacto furti m n argentum reduceret. Igitur impendio tristior, per diareae angulos vagus errabat ue seque stultitiae incusansdam colati spatia metiri, iam ventris incipiebat tumorem miserari ; saepe nexas a tergo manus trahere ; saepe se ipse considerare , quam decenter penderet: Rursus Medea mutaro , quae nouo Iasoni aurum I aut1 Ariati
