Faces Augustae, sive Poematia, quibus illustriores Nuptiae, à nobili & illustri viro, D. Jacobo Catsio, ... antehac Belgicis versibus conscriptae, jam à Caspare Barlaeo & Cornelio Boyo Latino carmine celebrantur. Ad serenissimama principem Elizabetha

발행: 1643년

분량: 737페이지

출처: archive.org

분류: 시와 노래

371쪽

3a De conjugii meestate.

manitate alienius, quam mento moveremur ad illius Timonis instar fugere con- tutelam. Quam insuper i l-

gressus bellissimae honesti L lud jucundum & suave, vi-simaeq; conjugis Hanc ob dere liberos pendentes ab

causam finguntur a Poetis ubere matris, patriis ulnis Gigantes improbo consilio gestati, parvum Honoriadem coelum affectavisse, quod a genibus conmere avitis, rep-

mulierum in terris connu- tare per mutua parentum biis abhorrerent homines oscula,& modo patrem,mo barbari & agrestes. Nec ali- do matrem ore referre, mox

ud sibi vult Orphei fabula, risu hos ipsos agnoscere, nec uxore ab inferis revocantis, passibus aequis sequi, pedes& facundia sua feras lenien- ad itionem librare, vacillatis, quam virum sapientissi- re inter genitorum amplexmum juxta & disertissimu a us, balbutire & amictis ver- vago concubitu deterruisse bis loqui. Quam insuper efferos Thraces . Nec ulla gloriosum, imperare mul- voluptas conjugii volupta- tis, con jugi , liberis, sertibus acrior incitatiorq;, ita vis; quam honorificum a- sapienter decernente Deo, mari & coli a pluribus,quos ne segniter curam propa- obnoxios habes , cresceregandi generis humani habe- per nos dratrum , sororum rei quisque. Universi asser- affinium turbam , nasci detor sit oportet, qui universi nobis & natos natorum &civis est. publico studere qui nascuntur ab illis; lon- fas est, qui in publica com- gioris nos genealogiae vel moda venit. degener incola capita esse , vel surculos. mundi est, qui sine successo- Hinc regius propheta thorire abit. Voluptatis stimu- secunditatem humanae beatum subdidit generationi titudinis partem facit. Ἀον Deus, ut quanto majus est tua, inquit, sicut vitis abun- superesse speciem,quam Pe- dans, filii tui sicut noetellae olitrum vel Johannem , tanto varum in circuitu mense tuae .

majore voluptatis incita- Magnus semper honos habitus

372쪽

De conjugi hitus conjugio. Apud Adrianum Imperatorem causam

vicit Albinus, ob hoc,quod

Remp. numerosa prole auX- isset. Et apud Poetarum turbam , tanta conjugii digni. tas , ut Deos Deasq; hoc vinculo constringant, Iovi suam iungant Iunone, Vulcano Venerem , Neptuno Tethyn, Plutoni Proserpinam . Quin & Stoici, adamantina illa pectora, voluptatem hanc minime aspernantur, licet sedulo dissimulent, & mille convitiis apud vulgus dilacerent, forte, ut,

deterritis aliis, ipsi soli fru

antur.

Hoo FD. Miror te voluptatis argumento thesin tuam

memini, non vult Aristoteles voluptatis causa quid uam agere virum bonum . t quid nonne voluptas ista nobis communis cum brutis nonne in feris ardentior, quam in homine Et quod tu voluptatem, alius molestiam interpretabitur, nempe , imperare multis, plurium liberorum curam, gerere. quin amant saepen

i Nereobate. 33 mero fidelius, quos feceris

filios doctrina, educatione, quam quos genueris. BAR L. Non volo nos moveri voluptate, quae ab honestate separata sit; nec voluptate, ut fine, sed ut comite individuo actionis perfectissim q. nec propterea vilescit generationis studium,quia cum brutis id commune habemus . nam uti

minoris est momenti genuisse leonem, equum, canem sita maximi, genuisse cum voluptate hominem , Dei imagine, mundi rectorem ,sinnmi numinis cultorem.

Nec est molestum imperare multis illi, qui secundum leges imperat,qui imperandi artes didicit, & hanc partem imaginis divinae esse observat, jus pluribus dic re. Degeneres subinde liberos parentum cultum a morem & reverentiam eXuere, educantium saepe culpa fit, aut liberorum vitio,non matrimonii. Nunc experiar novi argumenti vim, quae ab immortalitatis amore

ducitur. Amat quaeq; res esse semper,ideo in ea fertur

373쪽

a De conjugii Neeestate .

quae convenientia sibi sunt, quod exclamet, Exoriare ali- fugit adversa & noxia. vel- quis no stris ex ossibus ultor, neClemus & nos esse semper, & 1lle apud Maronem dixerit quoad fieri potest, longum Ascanio, Et te animo repeten- vivere. at ut perennemus & tem exempla tuorum, Et pater semper simus, per naturam AEnevi s avunculus excitet non licet, ob caloris nativi Hector. Mille morbis & madefectum humidiq; penuriam . Hoc ergo immortalitatis praesidio, quod a quotidiana nutritione petitur, depulsi, hoc agendum cunctis , ut salva stet hominum familia & aepellatio. quae causa sola fuit,quod filiae te

mulenti patris incesto con-- cubitu se polluere maluerint, quam pati, ut genuS humanum intercideret. Et

quid iniquius, quam sinere,

ut virtutis nostrae memoria

exolescat apud posteros cujus rei gratia animam esse immortalem contendit Cicero. & in felicitatis nostrae post obitu parte ponit Aristoteles, bene de nobis sentire & loqui nepotes. Quare , nihil ego nocentius coe- libatu, certissima hominum clade & peste esse arbitror. Etenim per hunc, nec erunt

qui meminisse parentu Pο- terunt , nec habebit Didolis petimur, singula in ne

cem nostram conspirant elementa , inter mortis causas

ambulamus , lethi ac fati materiam mandimus & deglutimus. Et coelibatum quis mihi suadeat, conjugium aspernetur Non est spes, ne homines ex formicis Myrmidonum more nascantur, aut e rore, uti cicadae , aut e jactis post terga lapidibus, aut sparsis per agrum dentibus, uti Deucalioni, Pyrrhae &Cadmo evenit. Si tibi licet coelibi esse, cur non & alteri Si singulis , desinent etiam tandem esse coelibes, & qui matrimonio contradicent. Ηoo FD. At non quem

libet agrum , quantumvis sertilem, excoli necesse est. alium negligimus , alium pascendis octilis solum , aut deambulationi aut habitationi servamus. BAR L.

374쪽

De conjugii Necessitate. 3 ς

BAR L. Qui agrum na- cem,&exempla piorum al- tura feracem negligit, insi- legare. Nonne gentium

pienti quam sapienti vicini- Apostolus diserte est Bo-or est. & puniuntur perle- naen es mulierem non tangere. ges,qui agros fecundos sine Et volo omnes se , sicut ego cultura relinquunt. Pascen- sum. &rursum: Dico autem

dis oculis qui servant, aut, nuptis cor viduis, Bomm es itiad amoeniore deambulatio- lis s se permaneant, scut Grnem , arbores in agris in ego. &insuper: volo vos sne quincunce disponunt, por- sollicitudine se . qui sne uxoreticus ex omni arboram eti- es Jollicisus es, quae sunt Do-am fructiferam genere con- mini, quomodo placeat Deo. Qui cinnant. Sed tunc & germi- .autem cum uxore es, sollicisus nant illae & fructus ferunt, es, quae sunt mundi, quomodo aut semina ad similium ge- placeat uxori. Nonne coeli-nerationem apta. Tectis, hem vitam praetulerunt Α- praediis, ad habitationis u- postoli, & alios ad coeliba- sum, partem teres occupari, tum hortati sunt Nonne ipsa necessitas suadet. nec beatos pronunciatChristus, enim vivere potest homo, qui se castraverunt propter

nec convivere uxori, nec fa- regnum coelorum Nonne

miliam alere, nisi lare suo & divina res est habitus coeli- tecto tutus sit . batus & Angelica virgini-Η o o F D . Mutemus iam ias Patres lege. scatent ip- clypeos . hactenus tu pro serum scripta virginum &conjugio stetisti & disputas- virginitatis encomtis. Majον ti. Iam patere, ut in te ac est, inquit Ambrosius, victo- dogma tuum insurgam, iis ria virginum,quam An Iommorationibus , quibus imPeti Angeli enim 'ne eame, Virgines

conjugii necessitas a mise- in carae triumphant,&Cypria-gamis solet. Pugnabas mo- nus Virginitatem reginam vi do scripturis & autoritate tutum, sororem angelorum. vi sanctorum. Sed nec mihi toriam libidiniam vocat.

perdifficile est divinam vo- BAR L. Distingue tem-C α pora

375쪽

3 6 De conjugii meristate. pora & conciliabis scriptu- qua & is se castrat, qui caluras. temporis sui statum reia sancteq; colit conjugii mu-picit Apostolus, quo amic- nus. Et cum beatos illostissim ε erant Christianorum pronunciat,qui se castrassentres, ideoq; commodum ju- propter regnum Dei, non dicat ab uxorum commer- reiicit illos, qui jure conjucio temperare, quo magis gii pie moderateq; uteren- liberum esset Evangelico tur. Inter Patres vehemen- negotio & bonae menti va- tius Hieronymus in conjucare. quantum enim uXoriis ges invehitur . quam ob

curis studii additur, tantum causam ab aliis Episcopis ad rebus sacris deciditur. Ad- palinodiam invitatus est. haec loquitur de iis, quibus Virginitatem laudat,ut non continentis donum obtigit. multum absit 1 contumelia De non continentibus se, matrimonii a Deo instituti, ait: quod η non continent, nu- 1 Christo dc Apostolis probant. meliuς enim es nubere, bati laudatiq;. Rectius Au- quam uri. 3c: qui maιrimonio gustinus, melius e' humile e-Iungit virginem benefacit. Hoc jugium, quam superba virgini- fine exemplum suum alle- tas. D1vina res est coeliba-gat. continere se poterat tus, angelica , virginitas, Paulus, & se animo totum quatenus nec Deus nec An- devoverat Christi studio. gelus conjuges esse possunt. Inter Apostolos alii uxores Deus,quia unus est. Ange- habuere , alii non . prout Ius, quia corruptioniS exeorporum & animorum va- pers. At divina res conjurietas ferebat. Nec enim giurn est, quia divina bene- pares omnibus sunt conces- dictione & institutione fansae dotes . Christi quoque ctum. Angelica res virgini dictum de castratis, ad ea tas, modo naturq Ac honesto tempora restringi debet, amori bellum non indicat, quibus oportebat Ecclesia- aut in Sathans laqueos inci-sten ab omnibus mundi ne- dat, aut iis se contaminet gotiis esse immunem. quan- vitiis, quae non nisi matrimonio

376쪽

De conjugii Meessis ate . 3

monio caveri possunt. quin namur. Subducit navem de- dc humana res est conjugi- cumanis fluctibus levi flexuum, quia ab hominum con- prudens navita. primis condicione, a maris & feminae jugis vitiis obviam I, eaq; diverso sexu minimὸ alie- tolle vel fer. qui toIlit,com-num . modiorem praestat, qui fert, Hoo FD. Ut ut omnia sese meliorem facit. Si a- illa concedam de bona con- mantior tui est, plusculum

juge , sed quid si mala con- obsequere & obsecunda ho-

tingat nesta volenti. Siloquacior, BAR L. Prospiciendum dic facundam esse. Si avara, singulis, ne malam ducant. tu parsimoniam interpreta- Deum oret quisq; , ne ta- re,&liberalitate castiga avalem nanciscatur. quin & ω- ritiam. Si prodiga, dic li-dulo curet,ne malam faciat. beralem esse, sed nummos Domin s divitiae a parentibus, minus large annumera. ait Salomon,a Domino autem Hoo FD. At quid si res uxor prudens. Non abstinen- adversae ingruant, si minus dum a cibo & potu, quia domi tinniat arcula hui, malo & assecto saepe uti- quanta tempestas, quae turmur. Conjusum ista m li- bae, quae inquietudo fites vitium est, non conju- BAR L. Paupertati oc-gii, accusantur uxores, & currere muneris viroru est.

Ieccamus imprudentia, ae- & ferre querulam uxoremotypia, morositate, mariti. virile & masculum. Cy- cum imbecilliore sexu con- nicam philosophiam tunc tendimus pertinacius, ac si profitere. & togam,peram, gloriosum esset de muliere bacillum, fabasque & legu- triumphare . cui consessio- mina sapientis opes praedinem erroris extorquere , la- ca. Cratis & Hipparchiaeterem est lavare. Si in liti- coniugium obiice. Doce, culam a bile pertracta est, multa petentibus deesse tace,aut abi. ventorum stre- multa: Bene esse illis, qui-pitus audimus, nec indig- bus dederitDeus Parea quod

377쪽

as De conjugii Neeessitate. satis est, manu. non esse pau- his imperi ; laudi ac glo-

pertatem,quae laeta sit: ino- riae fuerunt: Nolvitur exemispiam honestam potiorem plum exemplo. & pluS va- esse opibus improbis. loris habent virtutum ex-Ηo o F D. Pauperem at empla ad commendationem re diffcile est, divitem serre coeulae conjugalis , quam

tormentum. vitiorum ad earundem con-B A R L. Pauperem alere temptum. Agari oppono misericordiae est , divitem Saram, & Rebeccam, Poti- ferre fortitudinis. Maluit pharis uxori Susannam, Da- Pericles; duobus filiam am- lidae Iuditham , Ieaabeli, hientibus, divite altero &imperito, paupere altero &studioso, pauperi illam elorare, inquiens, illum qui dives feri posset, praestare illi, qui jam esset. Hoo FD. At γνώμας

istas non capit egena ma

tera

BAR L. Capiet, si tu inculcare perseveres. interim , hoc sedulo curandum maritis, ne gnomis istis sit

opus.

Η o o F D. At horreo,cum exempla peisimarum mulierum & uxorum vetera recentiave revolvo, quae maritis , familiis, regnis fatales & perniciosae fuerunt. BAR L. Exhilaror ego, cum exempla optimarum cogito, quae maritis, fami. Estheram , Deboram, Iaelem. Xantippae oppono

Eurydicen Orphei, Circae Penelopen & Andromachen , Clytemnestrae Dido

nem Sicnari , Danaidibus l

Alcestim conjuge optimam& Veturiam Coriolani, Semiramidi Artemisiam &Ersiliam Romuli,Rosi mundae Alboini conjugi Porciam Bruti & Sophonisbam, Laodic Antiochi regis uxori, Helenam Constantini matrem, Agrippinae Claudii Hypsicrateam Mithrida. tis &Placidiam,Tulliae Lucretiam & Zenobiam, Lucillae Antonini Veri Arriam Paeti & Plotinam Trajani . Pro singulis malis geminas repono bonas, & optimae notae , ut meliorum

378쪽

De conjugii Necessitate. 3 9

maiorem scias esse copiam, sent generosissime matres. quam malarum . ΗΟΟFD. At rara avis in Hoo FD. Non incubu- terris mulier proba.issent imperio Romano por- BAR L. Convitiantis illa tenta illa feralia, Caligula, muliebri ordini vox est, non Nero, Commodus, Bassia- a vero prosecta. Singuli denus, si aut nullas aut steriles filiaru educatione impensius habuissent uxores, hos qui solliciti simus, & rara avis

genuerunt . in terris erit mulier mala.

BAR L. Et iam pridem Ηoo FD. Ciceronis il-eoncidisset idem illud im- lud, vel Petronii, vel po- perium , nisi Pompilios. tius Porphyrii poetae sub

Brutos, Horatios , Scipio- Constantino exulantis distines,Fabios, Catones edidis- chon celebre legisti: Femina nulla bona es, vel s bona contigit usta, Nescio quo fato res maIa facta bona es. BAR L. Cothurnus est, quem sic inflecto: Femina nacta mala es, vel f mala contigit vlla. Nescio quo fato res bona facta mala es. HOOFD. Sed qua gran- vagae libidines non liberta- de Libertatis precium, cu- tis, sed ingloriae servitutis jus nomen dulce & res dul- nomina sunt. non est liber, cissima. Si uxorem duxisti, quem cupiditas sua scortis libertatem amisisti, impe- alligat. plus servile est,merium dote vendidisti. minuS retricibus cu infamia, quam es arbitrii tui, alteri man- pudicae conjugi, integra facipatus . nec servitutε hanc ma, adblandiri. liberat se effugere potes , nisi cum foedis voluptatibus, qui se

morte. coelebs nullius man- uni thoro devovet. Vera

dato dormit nullius vigilat. libertas est, Deo, rationi,

sui iuris est,& domi sus vero legibus paruisse. Si servile αυlεξουσιν &reX. conjugium, profecto sua-BAR L. Comicorum,Sa- vissima ea est servitus, e qua tyricorum sententias audio. coujugum neuter manumit-

379쪽

4o De conjugiiti cupiat. quam stabilem

ambo perpetuamq; esse volunt. de ea Horatius: FELees ter oe amplius, Quos irrupta tenet evula, nec malis Divulsus querimoniis Suprema citiuς solvet amor die. Η o o F D. At mortalis est uxor,&dolore nos angit,uel ob hoc, quod moritura sit. BAR L. Praestat felices nos fuisse semel &ad tempus , quam nunquam. non debet mortalitas angere sapientem , qui hac condicione se natum didicit, ut moriatur aliquando. Ηoo FD. Etiam, quae ex voto quam maxime succedunt, matrimoniis, incommoda sunt: major & perpetua rei domesticae cura, studium rerum augendarum,

adipiscendi honores , ad quae nos impellit conjugis fecunditas & liberorum indigentia. BAR L. In Utopia nos vivere vis & vitam fingere, quae incommodis careat nullas me res curare Cupis ut Deo felicior sim, qui curat omnia non est anima homini pro sale data, meessitate. ne putrescat. agendum ali

quid iis , quibus χλωρον

γονυ. quare expetenda uxor, ut habeas. orbus exissemper & habebis nunqua , si nuptias fugias. aut habere non vis, ne careas odiergo vitam, ne moriaris, aut

ea careas.

Hoo PD. Posset pulchra haberi,& juxta malae famae. BAR L. Non sapit, qui

uXorem Oculis tantum, non etiam auribus duxerit.

ΗοΟFD. Tritum illud Biantis: Si pulchram duxeris , habebis κοινῆν communem . Si deformem, ποινη, poenam. BAR L. Si honesta duxeris , non erit pulchra communis. Si honestus tu, non erit deformis poena. Si pulchram duxeris, non erit poena : si deformen, non habebis communem. praete

quam quod mediae formae uxor placere possit sapienti. Η o o F D. Si doctam duxeris aut nobilem, contemnet te: si indoctam & ignobilem , contemnetur a te.

380쪽

De conjugii Neresstate. 6sSi doctam , habes domi Pe- peritam , habes quam eruis ripatum aut Stoam, in qua dias, expolias, sormes per- perpetuo , Praeside uxore, petuo. Si doctam, obiiciet disputes. Si indoctam & im- tibi aliquis Iuvenalis illud: Non habeat matrona tibi quae juncta tenebit

Disendi genus, aut eunum sermone rotato

Torqueat enthmema atrue historias sciat omnes. Si insipientem, obiiciet tibi hoc age, ut sis doctior; si aliquis illud Salomonis: nobilem, virtutum tu no-Mulier inolens defruti δε- bilitate illam transcende. Simum , sapiens aedificat . indoctam & ignobilem, Sa-B A R L, Si doctam ducis, tyrici exemplo animu firma:

Malo Venisnam, quam te cornelia, mater Gracchorum, magnis quae cum virtutibus adfers

Grande supercilium, oe numeras pνo dote ιriumphos. Eoo FD. Cicero roga- sint . nec enim habent, intus ab Hirtio,ut post Teren- quam curam hanc tuto relitiae repudium sororem ejus ciant. duceret, negavit, dicens se Hoop D. Aut placebit non posse uxori simul & uxor parva, aut magna. Si philosophiae operam dare. parva, metus erit, ne com BAR L. At Menedemus pressius mala sit. si magna, rogatus, num Sapienti du- metus erit, ne robustioricenda sit uxor Non ego,in- vapules. quit , videor tibi sapiens BAR L. Cum parva pla- quum annuisset,uxorem, in- cebit, grandes virtutes spe-quit, duxi. &tu, ΗΟolat, ra; cum magna, minuS ma- uxori vacas, & simul scri- Iam crede, cum vis mali disehendis belli Belgici annali- persa debilior sit.

hus. quin imo ejus sum sen- HoopD. Juveni nontentiae, aptiores esse studiis dum aiunt ducendam uxo- conjugatos, quam coelibes. rem, seni nunquam.

cum illi de re domestica BAR L. Iuveni ducenda minus, hi magis solliciti uxor ad voluptatem, seni ad C s com

SEARCH

MENU NAVIGATION