장음표시 사용
341쪽
3zo T. a. p. 733. Da. Frider. Gruuerus in commentatione de Honore et Virtute Diis assessoribus, inserta Actis Soc. Lar. Ienensis UOI. 2. p. 92. ss. Cabiros, y quoque Deos socios interpretatur V. C. Hadrianus Relandus dissi I. Misee l. V. Traiecti l os. 8. atque ita dictos obseruat Dioscorus Castorem ae Pollucem, nee non inferos Deos Cererem, Proserpinam, Plutonem ac Mercurium. Conser si placet Joannis Antonii Astorii JCti Ueneti dissertationem de Diis Cabiris, vulgatam Venetiis I o 3. 8. auctius recusam in Poleni supplementis T. a. p. 8 3. ct Tobiae Guiliberieti diatribam de Mysteriis Deorum Cabirorum, Franequer. I7 3. 8. ae in Poleni supplem. T. 2. p. 82 s. adde I. F. Valliandi Diss. de Diis Cabiris. Etiam liue referendi videntur Dii adhaerentes, de quibus vide Gregor. Redi in Collectione Dissi acad. Cortonensis T. a. p. Iop. sqq. Franc. Carol. Conradum in Disquis. de Diis adhaerentibus. Hel inst. I74o. & Anton. Frane. Gorium in Sylloge Inscriptionum Donii Classe I. N. i 29. Hi ne & imagines pantheae et numi panthei in quibus coiniuncta Symbola pluribus Diis communia, de quibus Struvius p. 82. Antiq. Rom. Claudius Nicasius-in diss de num o Pantheo Hadriani Lugd. I 689. q. Petrus Seguinus numism. pag. 3. Iae. Wildius pag. 2o8. 2o9. aliique. Det templis sestisque Pantheis infra erit dicendi loeus. Dii Penates, appet labantur quos quisque priuatim coleret, ae Patronos sibi et tutelares aestiuisset. VIII. Tralatilium et illud, multiplieia Diis nomina attributa et appellationes datas variis de caussis, siue a loco ubi colerentur, siue ab ope et auxilio quod ab illis exspectarent homines, siue ab alia occalione, in quibus cognominibus Deorum annotandis induistriam praecipue probarunt Iulianiι; Aurelius δε Lesilagniensis libris tribus de cognominibus Deorum gentilium, qui AntW. ι 4 I. et eum Phornuto Basil. i s 3. 8. et auctiores Louanti is 69. 8. separatim, et deinde manequcrae i696.8. lueem viderunt: reeusi autem sunt in Ioan. GOLClausing ii Iure Publico Romanor. T. 4. pag. r. sqq. LemgOV. I 737. 8, tumultus GFrridus vir doctissimus in syntagmatibus de Diis, quorum Index in editione praesertim Lei densi A. i 696. sol. a U. C. Ioanne Iensio subiectus amplam illorum copiam ordine Alphabetico spectandum suppeditar, quae tamen ex veteribus Inscriptionibus et numorum antiquorum supellectile multum etiamnum 3 Thomas Nyde de relig. vere. Persari p. 36o. . At a cibis in Phoenicum The tuis longe aliud sunt κάβειροι, senieet cancri seu enuerelli ab antiquis eniti. Sic HesIchiux: καβειροι, καρκῖνοι. Πανυ δὸ σιμῶ- τυτοι D Mμνω δε θεοί MDνταρ δἐ Ηφως
342쪽
DEORUM NOMINA ET IMAGINES. 3 ai
num augeri potest, haee enim ambo genera priscorum monumentorum aetate Gyraldi et Iuliani Aurelii nondum satis diligenter a viris doctis fuere lustrata. Adde Christ. Sehoergenti Lexicon antiquitatum, Lips IIII. 8. et Beniam-HederiPhii Lexicon Mythologicum, Lips I 24. 8. Specimen cognominum eiusmodi dedit etiam XUiu Belideius ad Lactantii L. I. C. 22. ubi nomina Ioui a Graecis & Latinis scriptoribus tributa magno numero exhibentur.
Imagines Deorum quales sinxere antiqui, passim in iisdem numis conspiciuntur, et a viris doctis qui numos ediderunt illustrantur, quibus addi possunt praeter Gyraldum iam laudatum Vinerarii Chartarii Rhegiensis Imagines Deorum, Italice primum vulgatae, Venet. ISTI . atque Latine Vertae
ab Antonio Verderio et sub Panthei antiquorum titulo editae Lugd. Is 81. reculaeque Rotem hurgi ad Tubarim I 683. 4. et hine inde a Paullo Hachen- bergio, ut habet titulus, illustratae, licet in libro ipso nihil reperiam quod ad Haehenbergium reserre possim Francos. I 687. 4. et Moguntiae 1699. 4. Praestanti si ima vero Chartariani operis editio est quae Italice eum Iiaurentii . Pignorii auctirio et dissertatione de Diis utriusque Indiae orientalis et occidentalis et animaduersionibus, Caesarisque Maliatii allegoriis prodiit Patavii 161 s. recusa ibid. I 626. 4. Venet. I 647. 4. Abrahami Ortesia Deorum Ddiarumque capita ex numismatibus, cum notis Phil. Gales AntWe . i s 73. 4. et Francisci Swertii I 6oa. 4. Amstelod. I 68 o. et Bruxellis I 683. 4. recusa, exhibentur Tomo VII. Thesauri Antiquit. Graeear. Michael quoque angolas Caucaeiu in prima parte Musei Romani, in Actis Eruditorum T. a. Supplementi P. 33. recentiti, exhibet et illustrat varias Deorum Dearumque imagines Rom. I 69 I. sol. reeus ibid. I74 . sol. et Tom. U. Thesaur. Antiqv. Romanarum. Idem Causiaeus nonnullas Deorum imagines exhibet in gemmis antiquis delineatis Rom. i oo. 4. conser Act. Erud. eius anni p. 48 r. Praeterimus imagines Deorum obuias apud alios gemmarum veterum collect res, illustratoresue Iob. Chi lii , Leonard. Augustinum, Hub. Golation, Asr hamum Gorlaeum, I . Petrum Bellarium, Iasi Grououium, Iacobum de Wilinde, Domini eum Rossi et Paullum Alexandrum Masseum, tum in Thesauro Palatino et Brandenburgico praestantissinai Laur. Begeri et apud antiquarios passim. Et iam prioribus Tomis, primo maxime Thesauri antiquitatum Graecarum, inter imagines a Cl. Gronouio collectas, Dii quidam, licet pe pauci, comparent, quo ipso nomine reprehenditur a Begero in colloquio quorundam de tribus primis Thesauri antiquitatum Graecarum Voluminibus, quod sub Diilodori nomine anno x oa. in lueem editum Berotini est in
343쪽
31i CAP. VIII. DEORUM IMAGINES ET GENEALOGIAE.
rum seriptoribus alio in Ioeo dicetur. Nunc sciat, praeter Ortebum ino. do laudatum nominasse Antonii Augisini Episcopi Turraconensis dialogos XL de numis, Hispanice scriptos vulgatosque Tarracone I s 87. 4, et a morasto Oelaviano Sada Italice, Rom. isso. fol. ab Andrea Scholio lari ne translatos et editos, quibus idem Scholius dialogum XII, in quo de prisca religione et Diis gentium agili subiunxit Antw. I 6i 7 4. Balth. Bebelli missertationes IUI de Theologia gentili ex numis illustrata, Witeb. 36s8. lautat Struvius in Syntagmate Antiquitatum Rom. pag. 39 Haud praetereundum hic est praestantissimum Spenceii opus, anglico termone hoe indice Londini i 4 l.
euulgatum: Polymetis, or qui F couce ing the Agreement beliseen themoris of the Roui in Poets, and the Remaius of the antii ut Arti is. Quo in Ibbro imagines Deorum tam superorum quam inferorum in aere eleganter incisae . exhibentur, simulque varia Deorum cognomina recensentur. Cui addantur : Capita Deorum et illustrium hominum pacis bellique artibus clarissimorum, nee nou Hieroglyphica, Abraxea et Amuleta quaedam in gemmis assabre incisa, quae collegit Ioan. Martinus ab Eber mayer: euarravit, obseruationibusque , floricis illustrauit Erhard. Reusch, Franc. et Lips r et r. sel. Ceterum illud notari meretur, Deorum simulacris hastas additas este, ob religionem, quin niam, Vt ait Iustinus L. 43. c. 3. ab origine rerum pro diis immortalibus voteres hastas coluere.
Genealogias Deorum praeter Hesiodum, cuius Theogonia exstar, seripsere olim Abaris, Andron, Antiphon, Dromoerides, Epimenides, Hecataeus, Musaeus, Orpheus et Pherecydes Athenientis, ut dixi libro a. Bibl- Graecae cap. 8. 9 3 s. Vbi de Hesiodo: Vide etiam, si placet, Cangit praefarionem ad familias ByZantinas et Iae. Frid. Rei manni Historiam litterariam de istis studii Genealogici apud Hebraeos, Graecos et Latinos. Quedlimb. 17Oa. 8.Ε recentioribus conserendi praeter interpretes Hesiodi et Burcardi PFladae Brixiani Poema elegiacum libris V. de Deorum genealogiis, Hesiodo in editionibus quibusdam antiquis adiungi solitum, Ioan. Boccatius in Genealogia Deorum, Venetiis I 472. et is I r. sel. Eilhardus Lubinus in seee poetica sue Genealogia et resius Gestis Deorum gentilium, virorum, Regum et Caesarum Romanorum tabulis illustrata, Rostoch. is98. 8. Thomas G
leus ad tollodori Bibliothecam sue libros de Diis de quibus in eadem Bibliothecli Graeca lib. 3. c. 27 His conserendi scriptores de Ualentinianorum AeOnibus, Irenaeus, Tertullianus aliique. IX. Vt ad summum illum verum ae singularem Deum et nunquam sine intimo venerationis et amoris setita cogitandum revertamur, hunc omnis
auctorem boni, omnium rerum conditorem adoratione et Rerificiis primi
344쪽
v Nivs DEI CULTUS ET NOMINA. . . 323
statim homines e oluerunt, illumque eius cultum tradiderunt posteris, sus-fragante cuiusque ratione ac sensu, et opificis magnitudinem, potentiam, sapientiam et bonitatem ex operibus eius colligente. Huius cultus per Omnes gentes et aetates vestigia expressa semper videre licuit, sed quum apud ceteros populos mirum in modum obscuratus et superstitiosis atque idolola. tricis religionibus contaminatus esset, purior S integrior apud Abrahami permansit posteros, cui Deus singulari modo se aperiens, atque progeniem eius per Mosen ac Prophetas subinde edocens de voluntate sua et nascituri
ex illa stirpe, quem protoplastis iam promiserat, Messiae spem fidemque
eertam faciens, veram colendi sui rationem comi non strauit et foedus cum illo icit. Primum igitur hoe verae et antiquissimae religionis sundamentum, num Deum veneratione et eultu prosequi, cuius unius plura in sacris litteris sunt nomina, attributa quaedam et virtutes eius denotantia, de quibus Irenaeus lib. 2. c. ult. Origines VI. contra Celsum p. 296. Epiphan. haeresi o. Hieronymus Epist. I 36. ad Marcellam T. a. edit. Marcianaei pag. 27O. 27s. ubi exhibetur etiam Euagrii sive Athanasi scholion Graecum eiusdem argumenti ex Codice Coibertino, quale vulgauerat Croius in specimine coniecturarum ad quaedam loea Irenaei p. so. et Cotelerius T. 3. monuinent. Eccles
Graecae p. I6. His addendi Theodoritus V. 3. haeret. sab. Photius Epist. I 6 a. 63. et Isidorus Hisp. VII. I. originum. Ε recentioribus Buxtorsus disi . U. Theologico Philolog. quae est de nominibus DEI Hebraicis, Angelus Caninius c. a. de locis Ebraicis N. T. Christoph. Cari rigilius in mellit - cio Hebraico V. a. Io. Drusius libro de nomine Elohim, Simon Episcopius in Institutionibus Theolog. p. 28I . Nie. Fullerus IV. I 3. I 4. Miscellan. Petrus Galatinus libro a. de Arcanis Catholicae veritatis, Theodorus Hackspanius in sylloge p. Is 9. . Hottingerus fasciculi dissi IU. quae est de nominibus DEt apud Orientales. Henricus Kippingius libro de Cruce p. 236.seq.Ιo. Leusdenius Philologo Ebraeo p. 283. seq. Leo Marius digressione denominibus diuinis, quae commentario eius in Exodum subiicitur, Petauius dogm. Theol. de Deo VIII. 9. Io. Reuchlinus de verbo mirifico II. l4. seq.ae libro 3. de Cabbata, et B. D. Augustus Varenius libello de nominibus . diuinis. Singulare nomen tetragrammaton, quod Δυουσωσιν DEI, ὐσίαν υπερο
ιυσιον et esιntiin vi Iac. Altinoi verbo Utar essentiautem denotat, prae reus
rentia ἀνεκφώνητον multis visum est, *s aliis quomodo efferendum sit in
diuersa Vide C. V. Andreae Christopliori Zelleri Cominentarium ad Maimonidem de va ea rusa p. ubi Iosephi, Clementis Alex. Nazianzeni et Theodoriti loca. Et de ve-
345쪽
314 CAP. VIII. CABBALISTARUM SEPHIROTH.
diuersa abeuntibus. Iebo h recte pronunciari eontendunt Nie. Fullerus, Tho. Garaherus et Io. Leusdenius, quorum dissertationes una eum contrariis Io. Drusii, Sixtini Amamae, Lud. Capelli, Io. Buxtorfit et Iae. Altingit in quibus diuersa sententia propugnatur, iunctim excudi curauit V. Cl. Hadri,nus Relandus Traiecti I7O7. 8. De eodem argumento exstant B. Mich. Waltheri patris spieilegium controuersiarum de nominibus DΕΙ Ieho vali et Elohim, Ien. I 66o. 4. Io. Beno Carpetouit filii de tetragrammato Exercit,rio, in disputationibus eius Academicis p. 28s. seq. qui Drusii sententiam propugnat: Christiani Rei neecii diatribae tres Lips i 696. vulgatae, Io. Tu
neri distertatio Anglice edita, cuius argumentum resertur in Actis Erud. A. 368 . P. 2Ol. seq. ex quo apparet eum nomen quod λεκφιδητον statum re Iudaei, putare esse non aliud quam Hiis. Vide etiam Rev. D. Io. Diee- manni scripta Germanice iunctim edita p. mss. 273. seq. et Memorias litterurias Trevotrinas A. t 7 . p. 2O67 4
De nominibus et cognominibus DEI LXXII. Cabbalisticis deeemplici modo dispositis adeoque ad numerum ro. ascendentibus videndus Galatinus eapite vltimo libri secundi: Io. Reuch linus libro de Κahbala tertio, illustris. sini Haronis Christiani Κnorrii a Rosenroth Rabbata denudata Tom. a. siue liber Zohar restitutus pag. i 79. seq. Io. Saubertus in palaestra diss. p. 66. et Eircherus T. a. Oedipi Aegyptiaci parte I. p. 229. seq. Apud Arabes nomina diuina XCIX. celebrari notant Ludovicus Marraccius ad Alcoran. f. 4 4. Olfert Dapperus in Asia p. ss3. aliique. De illis videndus etiam Κircherus libro laudato p. 369. seq. Atque ut ex Lambecii lib. t. de Bibl. Vindobo-neiis p. 187. cognoscimus, Petrus a Ualle diuina nomina seu attributa uno plus mi Ile ex Arabico et Persico Latine edere voluit. Nomina et attributa
Dei CXIX, Angelorum XVIII, Diaboli XXIX. ex Persarum triaditione refert Tho. Hyde e. XI. p. I 77 seq. de religione Vett. Persarum. De nominibus sexaginta diuinis apud Aethiopes vide lobi Ludoifi commentarium ad Hist. Aethiopicam p. 3so. Quinquaginta nomina Dei a Leonardo Lessio et totidem Diuinorum operum erotemata a Ioan Eusebio Nie relabergio exposta, traque compendio tradita a Ioanne Dubshy, S. I. Prag. I 684. 3 2.
De ratio ε decem Sephiroth siue ordinum in scala Cabbalisti ea videnadus Henricus Morus in operibus Philosophicis T. I. p. 429 seq. Zohar restitutus partea. p. 3 3 sqq. Abrahamus Hinckel mannus o μακαριτης in d tectione sundamenti Bohemiani P eto seq. Io. Stephantis Rittangelius ad librum Iet21rali , D. Io. Franciscus Bud deus in Philosophia Hebraeorum
stigiis nominis Iehova, apud Ethni eos conser Steph. le Moyne dissertationem ad locum fel iamiae XXIII. 6. p. SO. 1ςqq.
346쪽
SCRIT: THEOL. IVDAICAE ET DE PSEUDO-MESSIS. gas
p. 2 7. sqq. Io. Saubertus in palaestra dissertationum p. s3. seq. Deilem
Cluuerus in Historicis obseruationibus Germanice vulgatis Hamburgi A. 17o6. Pae. Ιε l. seq. et pag. I 3. Vbi decem Sephiroth conserri videas eum septem metallis et sale, sulphure.ae mercurio. Caesar Aeuolus Neapolit nus de attributis DEI siue Sephiroth Vener. 89. 4. atque Rivcherus T. z.
Oedipi pari. r. p. a 34. seq. qui decem illa Sephirothesi confert decem nominibus DEI p. aso. R. 38 a decem ordinibus spirituum creatorum: tum 3 coelo empyreo , crystallino, primo mobili ae seprem planetis: 4 decem hominis membris praecipuis Vide p. 336. ac s) decem praeceptis diuinis. Alli in illis Sephiroth deprehendere sibi visi sunt DEum Patrem, Filium et Spiritum S. septemque Angelos principes, sue, ut Mareo Valentiniano apud Irenaeum p. 7 a edit. Massueti, septem virtutes sue Videndus Ioan. Christoph. Suebius in caelo sephirotico Ebraeorum, Mogunt. Is s. sol. et idem Rireherus p. 3I6. sq. disserens de quinquaginta porris intelligentiae, et detriginta duabus semitis sapientiae p. 3I l. R. de quibus ipsis multa Rittange, lius et Iudaei ad librum Ietet irati Abrahamo Patriarchae salio adscriptum. Addatur IIermannus Visus in Iudaeo Christianirante p. 323. Uir eruditisi, mus Campegius Vitringa lib. L. Obseruationum sacrarum diss. a. p. I 34. seleontendit per nouem Sephiroth innui attributa Messiae Regis Eeelesae, diu,
nasque persectiones et virtutes quae in persona et regno ipsus demonstra, tur et illustrantur. Eandem sententiam so uel chriwantis Schoetigenius Hori Ebrate. et Talmud. T. II. p. I. et in libro Germanico sermone eo osto:
euth siue regnum, ex aliorum etiam plerorumque sententia Ecclesiam den lat. Hisce diuinis Sephiroth apud Cabbalistas opponuntur Resiphot ordinesque spirituum impurorum. et Daemones principesque LXX. gentium idololatri earum, qui voeantur Heliphot i. e. cortices, velut extra nucleum diuinae beatitatis et caelestis constituti. Vide Io. Andreae Eisenmengeri detectum
Iudaismum T. r. p. 3s 8I . seq. et 84 . Theologiam Iudai eam scripsit Iosephiu de Volsin, Senator Burdegalensis, qua eolligit ex Hebraeolum scriptis testimonia veritati Religionis Christianae suffragantia. Paris i 6 8 4. Idem sicit in notis ad Rammundum Martini quemadmodum et Raymundus ipse in pugione fidei Paris i 6st. sol. et Lips.
687. in qua editione aceesierunt Hermanni ex Iudaei et rea A. C. t 6. elari opusculum de conuersione sua, antea ineditum, atque B. D. D. Ben
dicti Carpronii filii introductio in Theologiam Iudaicam. et erudita de Ray- mundo et Volsiaio prolegomena. Ex hoe Raymundo multi obseruarunt εο 3. . non Diqili od by Corale
347쪽
316 CAP. VIII. SCRIT. THEOLIUD. ET DE PSEUDO MESS.
non pauca repetisse Petrum G latinum libris VIII. de arcanis Catholicae veri- . tatis, qui cum libris tribus Io. Reuch lini de Cabbata prodierunt Franeos. I 67 a. fol. post editiones Basileensem Isso. et is 6 I. in qua editione occurrunt etiam tres libri Reuchlini de verbo mirifico, et Francos 36o3. Uo, sinio iungendi sunt Do. m. Comerus in Theulogia Israelis eae scriptis Iu- daeorum Frsti i7o4. 4. et Ide. Basnagius libro quarto lusis me Iudaicae, rablica lingua editae. Veterum Iudaeorum de doctrinam exponit laudatus Schoetigenius, tum in Tomo secundo Horarum Ebraicarum et Talnaudicarum, tum libro germanice evulgato: Desus der inabrefflestias. Lipl. i 748 8. Antonii Hulsi Theologicae Iudaicae tantum vidi pi imam partem, de
Rabbinorum detorsiones et commenta persequentem consutantemque, Brdidae 4. Ceterum sententiam Iudaeorum recentium de praecipuis flacris dogmatis petere licet ex D. Henri Hottingeri Compendio Theologiae Iudaicae, quod Enneadi dissertationum, Tiguri 3662. q. subiecit, cuiusque capite primo disserit de variis inter Iudaeos sectis, Sadducaeis, Karaeis, Pharilaeis, Samaritanis, Gaulonitis, Essaeis r tum ex libro Ioannis a Lent δε cui
si Eiusdem Ioannis a Lent Schediasina Histori eum de pseudo Messis prodiit Helborn.
1684. et I 699. 4. in quo p. 93. maius opus de hoc argumento meditari se testatur. De eodem conserendus Moses Maimonides in Epistola illustrata a Christophoro Graefio in Politico Orientali. Aliendi I 678. b. Io. Chr. Wolfiuua Bibl. Ebr. Vol. I. p. 86 I. Exi aeus Claris . Gerson. lib. 2. Talna. Iud. c. 9. p. 43o sqq. Iac. Altingius in Schiloti, IV. II. Io. Christ. Ei sentirengerus Iudaismi detecti P. a. C. I 3. Riehardus Ridderus in demonstratione Messiae, Anglice edita parte 3. cap Io. Iacobiis Baseage in Histori Iudaeorum, David. Christiani Diff. 3. de Mellia pr i a 3. sqq. loan. Mulierus ludat sinidetecti p. So8. so9. Ioan. ΙIoornbeck III. I. de eonvincendis Iudaeis. Frider. Ragstadde Weile, Exiudaeus, in theatro lueido p. o. R. Aug. Calinet in Lexico voce Impo steura. Frider. Adolph. Lainpe T. II. Comm. in Ioannem P. I 29. Io. Henr. Hottingerrus Hist. Eccl. T. III. p. as r. et Io. Christophorus Mullerus iiii Greuel det salsienvesten, cuius lucubratio inserta est Pantheo Anabaptistico et Enthusiastico, vulgato A. I 2. sol. Singulare est quod Cosmas Indopleus es lib. VIII. p. 3or. scripsit Histri et nRegein vana persuasione existimasse se esse Melliam illuti ' a Davide tu Psalinis praedictum. Cui addendum idud R. Hillelis quod ex Geinara Sanhedri n. c. a. afferunt viri docti: Non es amplius Messias Israeli, quia abunde potiti icto sunt tempore His iae. Etiam δεισbamedem initio habitum a Iudaeis pro Messia scribit Constantinus Porphyrogenetus de administrando imperio p. 38. Ceterum commentum recentium Rabbinoruin de Men Aa dupliei, uno gloriose filio Dauidis, altero paupere et contemto filio Ephraim e stirpe Iosephi explodunt, atque antiquis Hebraeis ignotum fuisse et inauditum prisint CarpZωuius in diis p. 243. seq. Christophorus Cellarius in specimine anti-Iudaico de gemino Messia, Leucopetrae I 668. Io. Wu serus in theriaca Iudaica p. 369. Steph. le MOyne ad locum Ieremiae XXIll. 6. p. 139. seq. Carolus Dactus ius libro pro teitimonio Iosophi de Christo p. I 34. seq. et Iustus Martinus Glaeseuerus de gemino Iudaeorum Messia Hildes. et Lips I737. 4- l
348쪽
. Usi, MESTIGIA DOGMATIS DE SS. TRIN.
titulus seriN-8U 'a N seu da moderm Theolutea Iudaica Herbori . t 694. 8. cui iungendae Maimonidis constitutiones de fundamentis Legis et Abarhanetis liber de capite fidei eum notis Guil. Vorstii, Amste-lod. I 638. 4. Carpeto uti iam laudati Exercitatio de artieulis fidei Iudaicae in eius Disputationibus Academicis p. 466. seq. R. Dauidis Vital, Hispani ureolum Dauidis in eosdem XIII. articulos cum obseruati Io. Henr. Wolfit. Gerae l726. 4. D. Iob. Hemici mii Theologi Giestensis synopsis Theolo giae Iudaicae veteris et, nouae illiusque veritas et huius sellitas demonstrata. Giessae I 698. q. et Volsi Henr. Frider. Persisti Conspectus Theologiae Iudaicae e R. Iosephi Albo pay 'Bd, s libello de artieulis iandamental b
X. Vestigia dogmatis de SS. Trinitate apud Iudaeos pariter et Ethni- eos multos, perinde ut apud Multam edanos plerique visi sibi sunt deprehendere, cuius rei testimonia non pauca collecta videre est in illustris Huetii Alneranis quaestionibus siue Concordia rationis et fidei lib. 2. cap. 3. Phulippi Mor ei de veritate relig. Christianae c. 6. Eugubini libro I. et 2. de perenni Philosophia, Livii Galantis comparatione Theologiae Christianae eum Platonica lib. 3. pag. 9O. ieq. et lib. *. p. II 3. sq. ia7. seq. Is r. Iac. vin Bathu'seu Diss duplici paradoxa de Iside, Seruestae r I9. a Petro Bungo de mysteriis numerorum p. I 86. seq. Mutio Pansa de osculo Ethnime et christianae Philosoplitae c. 36. p. i 87. seq. et c. a. p. 289. R. et Radulpho Cud wortho in intellectuali systemate uniuersi Anglice edito Lond. Ivo. sol. lib. I. e. 4. De Iudaeis fgillatim videndus Raὶ mundus Martini, Galatinus, Rittangelius libro de λογιμ et altero de veritate relig. Christianae et in nintis ad librem Iet2ira, Hermanni Witsi Iudaeus Christianirans eirea principia fidei ex SS. Trinitatem: Petrus Allixius in iudicio Ecclesiae veteris Iudai- eae aduersus Uni rarios, Anglice edito Lond. 3699. et Germanice Berotini 17o7. 4. ae Iustus Mart. Glasenemus in Diss. de Trinitate in seriptis Rabbinorum mere Platoni ea. Heimst. 374et. De Mulimnetanis adseribam tanto lubentius loeum viri eruditi Andreae Mulieri Greisenhagii in notis ad Emeerpta Azizi Nesephaei, Tatari, quod et liber haud ubique obuius est, et de Iudaeis quoque Ethnicisque plura compendio exhibet: quod Mobammedani aeque ae Iudaei, uti et paganorum nonnulli, TRIAM DEO statuant: certum est. Et ista quirim TRIA tum coniunctim, tum separatim juis ex omni parte insigniuntur' nominibus. Coniunctis appellarae junt: λ . I. Inter Paganos quidem, I. H, υπειασεις, a Platonicis. a. Tres
349쪽
ars CAP. VIII. APUD IUD. ETHNICOS, M AMED.
a. Pres Reges, a Porpbris. I. VI
a. tres ordines vel Dignitates, Azietus p. 3 . quomodo vero TRIA i M, quae diximus, a Paganis et Iudaeis separatim dicantur, in dissertationae do promouenda etiam extraneorum salute deduci possit. Iam de solis Moban eda
c a. Illorumque Catalogum Alcor. c. LVII..exhiberi. 3. et nouaginta miwm nominibus diuinis quae pulcherrima nomina vocant, eontineri, uti v. Hebraeoi P ν, C a sexies duodecim nomino. de quo. Reuchl. Cubbal. L. III. . . . . .
s. Eaque tria unum esse, perinde ut Cabbalistae rimulo Tres illas Iploid res esse unum idemque solium. V. ReighL es. 736. τμm eandemque coronameo 7 7. 6. Me vero dici: Essentiam, Vitam, faciem.
Richard. e. r. quod si B. Nudus, ut restissme, εκ τῶν οι- δεγματων τους 'ΛΘην ους ἐχειρώνατο, h. e. ex domesicis dogmat ni Athenienses MI. VII, 23. cim uicit, uti Isi rur Pelusiota Ep. IV. 69. loquitur, quidni commode Iudaei atque Mohammeiani ad S. Trinitatis agnitionem ex talibus i orummen incipiis manuisci possint ' Et luanquam huiusmodi placita ex rationis potius ιumine quam traditione accepisse viaeentur, iuvabit tamen ostendere illis, quod quidam ipserum, etiam quum orthodoxi a jilis haberentur, loquutioni tu, strisus Ant. suoque vocabulum Personarum haudquaquarn multiplicitatem aut pia in 7 Hine nomen DEI scriprum per tria io in. Vide Io. Christophori Woliti Biblioth. eam Hebraicam Vob I. P, I99. Diqiligod by COOste
350쪽
pluralitatem essentiae diuinae importet. Hoc facilius ad fontes domatis de S. Trin. quod utique primo omnium fieri oportet traherentur. Nec omnino reiiciendum, quod duriorisus quibusdam vocabulis usi sint. Nam et Christiani M. Trinitatem varis appelgauerunt. Non dicam de iis appellarionibus quae damnatae sunt, ut quod Sabellius tres Nomenclaturas, Valga tres qualitater dixit, sed de iis, quasi qui in hoe articulo nobiscum recte sentiunt, usurpaverunt. quas enim tres personas Deitatis vocamus. I. a Graecis τρεὶς υποτασεις dictae sunt. Primo quidem non sine ingem
eertamine cum Latinis, tandem vero indisserenter. a. ab armeniis tres animae.
3. ab Aegyptiis tres spiritur. 4. ab Aethiopibus tres essentiae, personae, naturae. V. Iob. Ludον Lex. det,. ad Radicem Halaua. s. ab Arabibui tres Margaritae, vel, ex Persica Lingua Iplendores. suum tamen Aethiopes duas, quae in cirso sunt, naturas margaritas dicant. 6. a Syris Radicer s. principia, sic enim exponitur a Gieulari vox Mabica. quae a Syris tradita est. 7. tria attributa, PauI. Osc. Sidon. 8. tria Idiomata, Gennadius T. IV. Bibl. PP. P. I p. 949. pr. De quo v. Posuinus Ariar. ad Bibliora.
3. tria Indiuidua, M. t . . ., 9. tres formae, M. I . tres naturae, Erucidarius iussu Henrici, Ducis B Uiuicensis, scriptus,
cuius verba: 'Sir fullen gloubeii da; an Sote bii Naturen fuit, uiid haι die biisenant iiii ein mare Sotheit. Extat mi. in Bibliothee. ELECTORAEL
Hactenus Andreas Mulierus. Negari interim nequit, plura horum quae ex scriptis a Christiana religione alienis ad confirmandum dogma de SS. Trinitate afferuntur, si proprius inspicias, non parum esse ab illo remota et longe aliorsum spectare, ut de Trinitate Platonica et Aristotelica recte notauit Bessario Cardinalis lib. a. contra calumniatorem Platonis c. 4. et lib. I; cap. 1 . quatuorque proximis. Vide etiam de Platonica Io. Baptistam Cruspum de Philosophis caute legendis p. 37. et qu e disserit Franciscus Bal ruta S. I. in Apologia pro Patribus Platonisini aecusatis, edita Gallice, libro IV.