장음표시 사용
621쪽
et estem, sensius istos, receptui ne e crant, i Nuam aperit, stre menire te iubet. Που; εις Mis λ, α' ' αν βίου, εἰς in e σολῆ, εἰς m: aevo' non ad aliquid graue, sed ad ictie quibus ortus es, ad amica , Co C N ATA, ad
elementa. Cognata illa & amica, intelligit maxime astra. Et sane rarus ipse Epictetus est, alias sublimis, in immortalitate aut & longaeuitate animorum adstruenda ξ quid adstiuenda ξ vix tangenda. Nimirum inter
Stoicos ipsos controuersa ea res,nec conscia i. init. se recepta. Panaetius, apud Ciceronem, interire Amm.is arbitratur: & Laertius aliam
etiam sententiae diuisioncm olfendit. K ν-
grationem Mundi; Ch sippus, las Sapientum. Et Senec in verbis supra,eo inclinare vide
tur ad Chrysippum ilicoὶ cum scribit, eli
ces Animas aeterna finitas: non igitu r omnes. Tacitus apertius: Si, ut sapientibus placet, nou
cum corpore extinguuntur magnae Eanimae. No
ta magnas: minutae igitur oc fatuae pereunt, aut non diu manent. Palam ita Numenius,
in Eusebio, de nostris: Tiso A s- ί κα
νἀς χρον : Anianam natam, in mortalem esse. non statim t. Men interire, sed manere aptaseipsam. Sapientum quidem, Uque ad conflagrationem omnium: stultorum, ad breux aliquod tempus. Imo vero genere quodam sati exstina guuntur etiam meliores: puta, si pondere
aut mole magna,vna cum corpore obruun-Ε stivit. tur. Seneca: αuid interest, utrὐm super aliquem vigiliarium ruat, an mous, an turris ἰ Drunt tamen qui hanc ruinam magis timcant, quamuis Graque aeque mortifera sit. Nunc me put.u e Stoicis dicere, qui existimant animam hominis magno pondere extritι, permeare non
pesse, ν statim β Mi. quia Monsuerit issi exitus liberi Mira sententia, sed cui ori eo de firmamentum a scito, quod Anima sit corpus :itaque pati eadem,quae corpus, de affliyi .ac dissipari, solui. Alibi super hac sententia le- gere haud nunc memini: nisi in Statio, qui docte ut multa versibus insertiit, iliis.
- latet intus, monte fluto Obrutus, ac penitus rati um obductumque cadauer
Indignantem Animum propriis non reddidit si ris.
Loquitur de auri scrutatore, qui terras dicolles subit, earumque subito lapsu obruit 3 r: nec animam potest ad sidera emittere, pressam sic δc obtritam. Veteres de noui Scholiastae silent. An non simile autem in Aquis, ubi profundo mersantur Seruius dicat in Virgilium: cum instantc naufragio,
Ingemit a neas : non propter mortem, inquit, ν δ sej propter mortis genus. graue est enim, secum dum Homerum, perire naufragio, quia Mni nacti ignea, t se exstingui mi tur in mari. Quod idem Synesius notat, de Homeri vcrsum adducit:
x dissemit,postquam bibit aequoris sudam. Quasi plane ab Anima etiam pervinci: a gumento tamen parum firmo. Seneca ipse eodem adspexisse videtur, ubi saeuitiam Caij exagitat, qui morituris os pannis conscistis farciebat: duae ista saeuitia, inquit, cita D N liccat Ultimum Juratum tradere se lego: in da exiturae Animae locum. Sed populariter ea dicuntur: ipse diuersum sentit, do Stoicos adeo suos hic damnat. Nam relata sententia illa,de Obtritione , addit: Muι hoc dicunt, lactanti videntur mihi errare. αuemadmodum flamma non potest opprimi: nam circa id dissugit, quo
Prgetur : quemadmodum aer verbere aut ictu
non laeditur, nee scinditur qui cm: sic Animus, qui ex tenui fimo constar, deprehendi non potest,
Nec intra corpus affigi: sed beneficio subtilitarisse , per iis quibus affligitur, erumpit. Haec Vcriora, quam priores illae ' λ c. Sed heus, incidit male omissum, ex Dionysio Halicarnaisaeo: quem, vel hoc argumento, Stoae vindicabo. Ait super eo scito, in sua persona, ubi de Marcio Coriolano infelicia
quidam censent; aut tempus aliquod, post flu-tiouem corporum, permanent: longissimum qu dem, bonorum mirorum; breui simum, mal rum: subsiciens bonos habeatur Virtutis cultori
bii. Stoicis igitur manet sic Anima, ubi, dcquid faciat, mox docebo. DIL
622쪽
De migrat me Ammirum incorpora. Plures
iti si si, non tamen Stoicos. NAM Senecae ordinem insisto,& Qumstio quinta excipit, Au abunde alio transeat, domicilium mutet ' Si manci, inquit: an si forte, cum Pythagoricis, de corpore in corpus migrat Z Eodem sensu quae- Ε λιαν. fit alibi: Ego uesiam, rariae dependerim se mel haec: mihi et idenda sint, ause saepe enim : si reditus est, & ut Tertullianus arpellat, recus rus animarum. Et Pythagoreos. imo & Platonicos sic sensille, decantatum est: an de Stoicos addam Θ Volunt aliqui veterum. ut Lactantius : Superesse
Mimas possi mortem, Pithagorici in Stoici dixerunt: easque non vasis est insinuari in eo, pora, de aliis in aha merare. Item Damasce- De Hinc nus: Stoici corpus occi ere, uuimum a corporem cor ut migrare volunt. Tamen haec assertio
mihi anceps, de apud idoneos auctores tale nihil, imo contri lego. Nain Antinae illis ad
los abeunt, dc sociantia r astris mox videndum. De remi eratione, nusquam verbum:
nisi si hoc intelligunt, ex eadem Universi Anima iterum alias Animas fieri. de sic orbe quodam immitti: imo eas detri etiam, post Mundi innovationem. Sed longe haec ab illa Pythagorica quaecst de
corpore in corpus transitio, de cur non Latine Trans mitto De qua δd Platonici multa, vulgata aut obuia: quid veteres nostri Gallis in eodem sensu fuerunt. An a Pythagora Druides hauserint, nescio; an potius c, ita ipsc ab illis: nam auctores habeo, Gad eum audis c Sirachmanas. Gallorum qui- dem hoe dogma. Caesar : Non interire mar, sed ab at si poII mortem transire ad alios. Lucanus ad ipsos Druidas:
Non tacitas Ere sides, Distique profundi Palh a regna petunt: regit idem Juratus artus Orbe abo, lovgae, canitis si cogntra, vitae. iocritico. Sed de Germanis adscribit Appianus: To di hexis, e 'L. -υιαν 'μο λυ, i, δἰ is που αναcm σεως: Moribus feri, audacia promptismi sunt, ede mortis contem res, ob istem fecundae iterum Nit e. Iulianus C. In Cisa- sar,etiam Getis: quibus Xam xvn, nui apud eo colituriam opinionem in urse scribit. Itaque iidem vitae prodigi, οὐ nus,'Q .mSi HO D : non mori ed mlerarest exi- nantes. Simile novelli aliquot Indi. Quin I. Lipsssperum m. I v.
o I CORV M L I B. III. 6 IIIudaei posteriores hoc errore persus: quod
Iustinus Martyr notat, de Thalniud illa: in P --rofitentia r. A qua caussa in Sacris nostris lita β' ris opinati sciribuntur, Christum es aut Ieremiam, aut Elam. Ipsi Christiani aliqui sic de in nituerunt. Carpocrates,& Origenes: etsi iste magis ad Platonicos ascensus, de de scensus, tuit. Sed ne Stoica omittamus, ad
Animam corpus Stoicis esse. item rci trigo .Qv A. RεBAT cuiui sexto locot seneca, Utrum corpus sit, an hon siti omnino rcit ipsi ἴe Stoicis: est enim Spiritus. Lae
nuitate Tertulliani verba in de si e corporalitatis perichtetur. Est tamen. de ipse ille do ictu; Afer in multis Stoiciisὶ ita non sentit
solum, sed prodit de propugnat. Ipsum, si
vis, vide, de Stoicorum leos nominatim al- legat exposita argumenta. Hoc ita soli Stoici de Epicurei, prae ter auctores vcterum sc-ctarum, quibus incorporea visa: ctiam Pythagorae ut Plutarctius ait eis discipuli eius, qui ciereum aliquid statuebant,corpus sece- runt. Non tamen omnes: dc Sextus piter ac ruc i filius Senecae laudati, de Italicae illiti, sectaei hau super omni Anema tulere sententii ame I corporalis. inquiunt, omnis e i Anima, gu ED-ca s arque D depresensa vis quaedam, quae sine statio capax, corpus haurit continet. Ista in Claudiano Mamerto legas , qui tres det i
Animae statu libros scripsit, dici non po ''
test, quam cruditos, clegantes, de subtiles. Veteres omnes in hoc tractatu aequat, aut vincit. Et est reuera incorporea Anima: ac Stoicos iamolim rcfutauit Plotinus, in scripto: σπι il gi ατ η αγι ι λη 2b ἡ Ψυχῶ: si , bd non posse corporea spe Anima : cuius excempta pluscula .in Eusebio habes. At dices. Si corpus Stoicis, qua figura igitur aut cita cum scriptione 3 Per se quidem sphaerica, opinor, quae Mundi est, de astrorum : a que ipsa delibata ex astris. In corpore autem, figuram scilicet eius sequitur, cuius' 'membra Omnia implet. Ideo iertullianus uniuerse Humanam ei formam adsignat: 'F figiem, in quicias, Ammae non altum, praeteri in Nam QT quidem ei in corporis, quod uni quaeque circumtulit. Nota, circumtulit: er
623쪽
& post mortem talis. Caussam etiam addit: Recogita enim cum Deus si asset in faciem semias flatum et ita, totum utique per faciem satim fatum illam in interiora transmissum , simulque diuina a iratione densatum, omni m-tus linea expressum esse, quam densatus impleuerat, , velut informa classe. Inde igitur corpulentia Animae ex densatione obdura esta re ira expresone formata. Quod ad caus-landit tota est Stoica, & frigus, gelationem, densationem miscet, corporeae Animae so mandae, & efformandae.
Vbi Anima parata quid agas ' In Lunae
orbe, aut circa esse, ac contemplari.
O, ii. C ED illa e ' superioribus lucem suam, si attendisti, habent: si non, actum non ago, de aestu isto disputationum euoluere me pergo. Erat enim septima, aut facturus sit Animus, cum per nos fuere aliquid δε- si emit Sententia eli, Quia faciet Animus, solutus de a nobis liber 3 Duo hic videnda:& Vbi sit, & Qua sorte aut occupatione. Vbi 3 quaerit hoc ipsum alibi Seneca,& auet it lxv. discere: Nesitum quo hinc iturus sim quae sedes ex ectet Animam flutam ieribus firmimias humanae Dicam ego hoc tibi, e patris tui
staso .... libris 3 Apud eum Arellius Fuscus: Animis diuina origine haustus, cui nec senectus viti, nec mors, onerosi corporis vinculis exsolutus, ad sedes simu cu' cognata Dera recurrit. Dicam em Tim tuis 3 Reuerti e) de Veneris, qui raue e t ' Atqui venimus sanie doctumὶ e caelo. Ideo
Manilius: Mn dubium ea, basitare Deum sub pectorans , In caelumque redire Animas, caeloque Nenire 'Tamen distinctilis paullo hoc dicendum
est, ex Stoicorum scitis: quae Tertulli usne propagauit. Apud Platonem, inquit, in Ru -- rem sublimantur Animae sapientes; apud Arium, in Aerram apud Stoicos, sub Lunam Vide. Plato altius tollit in ipsum AEtherem , & inter sidera locat: Stoici, inodestitis, iuxta illum, & proxime a Luna. Ergo cum Ario, in Aere, sed supremo. Iterum Tertullianus: In Althere dormitis no a , cum at ' ne, aut circa Lunam, cum Endymionibus Sto
corum. Ridet scite . sed etiam Cicero hanci . sui, sententiam expressit, ut stoicam : NecesseeI Auimus, quo nihil Hi velocius, ita feratur,ut ρenetret in diuidat omne caelum hoc, in quo
cum superauit Animus, naturamque sui similem
contigit, ' agnouit: iunctas ex anima tenui,
ex ardore Solis temperato, gnibus insistit, stre μnem altius esserensti se facit. Cum enim sui sint
lem in leuitatem in calorem adeptus ea, tamquam paribus examinatus ponderibus, cum mpartem mouetur: eaque ei demum natura ι ea
sedet,cum adfui sinitae penetrauit in quo nusia regem, letur sis sustentabitur iisdem rebus, quo-bus astra sustentantur ω aluntur. Palam dicit, regionem turbidam Aeris permeare, insuperiore sistere, cum naturae limili, id est AEtheri leuius a Luna initium) appropinquat, aut est mixtus. Lucanus pariter: . duo que patet terras inter, caelique meatus, Semidei manes habitant: quos ignea Virtus Innocuos vita, patientes AETHERIS IMIFecit, gy aeternos Animam collegit in orbes. In AEthere imo ponit, circa Lunam: nec omnes , sed virtute praestantes. Plinius ab hac mente: Sed tu pater Traiane, si non sidera, tam proximum ta-en sideribus obtines fidem. Adulatio Principes ipsos, sed consecratos, sup riori caelo, & inter Deos, asserebat: at tu,inquit . principis nostri pater, inter Heroas agiis di Sapientum animas, iuxta sidera, &in aere illo supremo: aut& ipso AEthere, sed imo. Ab hac mente sortasse, quod Lunae populos suos quidam etiam e Stoicis dabant: de quo ' ante memini dixisse. Sed 'u i 'obserua, de Sapientum Animis haec dici sui diis. tantum: de stultorum & rudium, alia sententia est, quam Tertulliano item serimus acceptam. Nam cum in prioribus verbis edidisset, Sapientes Animas ad Lunam eue hi: addit: aeuos quidem Stoicos miror,
quod Imprudentes Animas circa terram
pernant, cum ilias a Sapientibus, multo super ribus, erudiri a ment. Dogma i tur. Sapi atum attolli, vulgarium versari & volui circa terram donec ab illis Sapientibus Odoctae.& vitiis purgatae, item subvolarent.
Non alibi legi de Stoicis quiden ' : et si Platonis similes ascensus de gradus scio, sed non cum hac disciplina. Quam idem ille Aser naso suspendit: & Vbi, inquit, erit
Scholae regio n tanta distantia diuersori u qua ratione d stipulae ad magistras conuentabunt, tanto crimine inuicem abbactae aeuiis autem ictis postumae erusstionis Uusacsiuoius, iamiam consuratione perituris In Seneca nostros ediscrimina non sic reperio: unum locum, ubi leuiter tangit. Ait ad Marciam: Interer
624쪽
que omnis mortalis cui excutit, deinde ad EX- quidem, quietas ac delectabiles incolere regione CELs A sublatus, inter selices currit Animas: bos vera luere poenas in tenebrosis locis, ar- excipitque ictam caesus sacer, Scipiones, Catoneo que ni caem Noraginibus horren s. Senecaque. Pater tum Cremutius Cordus in Murcia,
illa nepotem fium applicat sibi, v I CiNORVM si DER. v M meatus docet. Examinata
enim hue faciunt: & purgari in imo aere, quippe adhuc adolescentem , nec plenae Sapientiae: filium ostendit: tum ascende re,& micinum sideri ι non inter ipsa: fieri ac ferri. Alibi non sic exacte, & Diis ipsis miscere videatur. Vt in epistola quadam : Cum venerit dies illa, qui mixtum hoc diuini humanique secernat; corpus hoc rubi inueni relinquam, i se me DIis reddam. Iterumque alibi, indefinite vel ambigue, quod
M p ta ad locum: Fruitur nunc istater tuus moria
tuus ὶ aperto est. Ibero caelo, ex humili atque depresse in eum emicuit locum, QVJs Qv Is ILLE EST, qua flutas Mnculis Mutinas beato recipis sinu : num libere metatur, is omnia rerum Naturae bona, cum summa i
luptate, pes icit. Vbi postremis etiam verbis vides, quid censuerint egisse Animas,sie in excelso suas. Nimirum contemplatione suauistimo pastu Animorum se occupasse & oblectasse; ac supera ex vicino,& ima ex alto, lustrasse ac pervidisse. Itaque tu arcana Naturae peuetra ut Seneca alibi O sic rutatur caelestium caussas, in proseu da terrarum permittere aciem iuuat. Sed ibi dem profecto, sideribus intermiscet, & in crilegi arce collocat,sicut Sc in epistola CII .extrema : quod Platonicum magis, quam
Stoicum scito. Nam illi pandebant ipsum Etheta sapientibus: & in via adeo lactea collocabaot. Sed & hi sua disertimina sedium habebant, dc quasdam magis imas:
non nostro instituto nunc reserendas. Plutarchus, De facie in orbe Lunae, sub finem; Macrobius in Scipionis Somnium,Stobatanae utraeque Eclogae, dc ipse Plato, ubertim suppeditabunt cupienti. Absolui hoc S notionem.
ptimum spatium, pergo. AvD. Imo siste, α hoc addoce. Sapientum si in selicibus altisque locis : quid Insipientiu in , nihil iis poenae ac mulctae Z Si superi, nulli inseri sunt 3 Lips. lam dixi, purgari, & erudiri sed de Incipientibus aut bonae spei &prosectus hoc acceperim: de pessimis, quae
ratio eii 3 Pereant, aut certe vapulent. Ter cap. . tullianus , de Stoicis: Reliquas Animas non eruditas, aut erudiendas ad inseras Luciunt. Lactantius: Ue inferos Zeno Stoicus docuit,
noster aliquid tangit: Cum de Ammarum im Epistolam talitate loquimur, nou leue momentum apud nos habet Consensius hominum, aut timentium inferos, aut colentium. Vtor hac persuasionep
blita. Publica, sed non propria tamen: &ipse abdicat ac spernit. Vt ad Marciam: Ilia quae nobis inferos faciunt terrabiles, fabula caro in
ent. Nullas fimus imminere mortuas tenebras, nec Gincerem, nec flumina flagravita igne,nec ob- iuionis amnem, nec tribunalia, nec reos. Lus runt ista poetae, in Navis vos agitauere terroribus. Mors omnium dolorum c flutio Hi, gysiuiis: vltra quam mala nostra non exeunt. Idem Epictetus : Aulus Orcus ea, nudus Acheron, in rem. nullus Cocytus, nusius Pyriphlegethon, sed om r a plena sunt Deorum in Gen: orum. At cum isti sic negant, imo pernegant , an distentiunt igitur a capite suo Zenone 3 Non a bitror meque Zenonem aliud sensisse, quam circa terram in caeno de sordibus volutari, contrarium naturae igneae, atque hos inseros esse. Lactant ij verba inspecta hoc dicent. Tamen mirum , & nobis notat dum est, plerosque omnes veterum, imo
pleras ue omnes gentium, aliquid de Inseris scriptione, aut opinatione , liba se . Tris me istus aperte , in bis 'uae exstant, inspersit: & de eo Tertullianus.
mercurius AEgyptius dicit, Animam detressam a corpore, non refunda in Animam et - Σues, sta manere determinatam, iti rati nem , inquit, patra reddas eorum, quae in compore gesserit. Platonem omitto : res nota
est: Indos & Brachmanas illi addo, quos
Strabo scribit eadem fere Platoni, eo et, ρσίαι ψ υς auis xeso , de immortalitate Animae, ω de iudicitas apud inferos, sensisse. Et vere Empiricus, De inferis, sicut de Diis, omnes homines habere communera
De Remin entis Animae, aut Memoriat, cura a Corpore abu it.
METAM video, imo iam tango. & vltima quaestio, An obliuificatur priorum, g i nc nosse incipiat, postquam de corpore ab-
ductui in sub e secesi Nihil hie de Re
miniscentia Platonis, qua in terris locum
habet: sed dubitatio est de sublimi iam
625쪽
Anima: an illic memoriam priorum habeat; an in se acquiescat, oblita priorum 'Definite super ea re nihil repperi: in Sen
Odi tamen, ad Marciam, agnitio aliorum ponitur,&quod catus sacer,Scitiones, Catonesque, cremutium excipienti ipse suum nepotem. Sodidem alibi, eadem omnia fore quae ante Natalem, non semel dixit: ergo ignorantia aut obliuio vilium istarum rerum , 5 cura ac meditatio meliorum. Testimonia igini rambigua sunt,aut deficiunt: rationcm si vides, credam pro aiente parte esse, id est, re minisci & scire. Si enim ab Anima mundi hi ac auulsae venerunt, atque o omni scia; retinent in ipso corpore notiones eas &scintillas: atque ita Plato ἀπι- κD, Ariam ' haud absurde dixit: Discentias cum Ter- 'in' . tulliano vertami reminiscentiat esse. Quidni igitur eadem diuinitas & scientia post corpus λ Nec facit, si viles curas dicas: cogitant talia, non iam curant, Ac suis quaeque pretiis pendunt. Ad summam, Stoicos non alienos ab hac sententia suisse, Iulius Fi micus mihi ad suadet, fidus eorum asscesar s. i. de satelles. Ammiu, inquit, suae originis ac se-4iu minis antiam retinens, omnia quae digitabaatque ardua putavtur, facit. diuinae mentis inuestietatione consequitur. suis in caelo iter maris 'et dis i quis attritu lapidum sint Ium l. tentis ignis excussit i quis potestates cognouit herbarum' cui se tota natura Dulmitatu semdit, prodidit, nisi imo, qui ex caelesti Hi igne profecIus e computos tradidit, i se Solis ac Lunae, ac flectarum cursu, ruressus,
sationes, societates, augmeuta, ortus occasusque mongruuit: s V in fragilitate terreni corporis consstutus, breui malegatis suae RECORDA-TiONE, haec omnia edis traderet, NON DIDICIT, SED AC Novi T. Vides Platonica haec
esse: nec ego video quid sposito illo principio originis ) possit obduci. Mein inisse igitur priorum concludamus, & sine sensuum aut instrumentorum orira scire. Dionysius Halicarnasseus etiam curare nos &nostra Animas facit, atque adeo vota suscipere pro nobis. H m - τας-- -
locus Animas corpore jolutas excipiat ; non illa sub erraneus aut calici si meam capiet, nec
oblisionis qui dicitur campus, sed illi subbi ις' purus AEther, in quo Deorum silio. ω H
mas ponunt. quibus icta pietatem tuam renunciabit, gygratiam sibi honoremque habitum, pro que iis semper a Diis petet mercedem tibi, praeclara praemia. Quae postrema,quis abnuet ad scita religionis nostrae esse λ Nec ultra ii sisto, quia Senecae haec alibi intacta. Dic
Diuisio Ammae Varronis, cr- ea breuiter explicata.
Ei Nivi etiam Quaestiones super Ani mo , quas ipse proposuit: alia pauca, magis illustrando, dicam. Animus etsi uni forme quid & simplex est,tamen Partes sic Stoici de Platonici appellant; siue Faciat res isti in Aristoteli; in siue, ut scite Varro quid autem ille non scite 33 Gratis dis linctos quosdam habet. Hos alij atq; alii aliter
diuidunt: Varro hoc modo. Digna enim verba eius dari quς Hipponis antistes libris suis consignauit, & conserit auit. Vareo in ta ζ ci, bris, de Diu, seleritis, tres csse a firmat Amma r. ni.
Gradio, in omni πχnuersaque Natura. Vnum, qui omues partes corporis, quae νι uuut, transit:
θ non habet Sensium, sed tantum ad Viven
dum ' vultudinem. Hanc vim in no bo corpore 'μιδε .
permanare dicit ad ossa, ungues,capitisse sicut in Mundo arbores sine Sense aluntur, es' cres ut, est modo quodam suo e uuut. Secundum dum dicit, tu quo Hi Sensius. hanc Nim peruenirem oculo, Aures, Nares, in , Ta Zum. Tertium Gradum ouimae esse summum, qua locatur
Auimus, in quo intel gentia praeeminet : hoc, praeter Hominem, omnes carere mortales. In
qua, quoniam homines Deo etudentur esse simi tes; hanc partem Ammae Muudi, dicit De V,
tu nobis autem Genium vocari. Sic erro , in Amma Mundi tres eradus instituens,
eius partem dicit esse Lapides e Lir , Ο
hanc Terram quam Videmus, quo noN permanat Sensi: ut ossi, sire ungues Dei. Solem v ro, Lunam, siclias, quaesentimus, quibusque iis sentit, Sensius esse e . a thera porro, Animam Hiem: cuius mim, quae peruenit in astra, facere Deos. per eam quod m Terram permanat, Deum Tectarem , quod autem in mare atque Oceanum, Deum esse Neptunum. Pulchra ista,
pro veteri philosophia: 5e quae talia merito desiderium suscitant scriptorum Varronis, quae pessimo publico perierunt. Sed lustremus,& adeamus. Gradus appellat, a pr stantia ; de quia alia facultas aliam, quasi
626쪽
ascensu quodam, excedit. Partes qui dicunt , parum proprie loqui videntur. quia. Is s. P hqμα subiecto, forma, infun Anne ab aba parte dissert: at Facultas in eodem subirio est, si, plures es possunt, suantitate tamen non
discretae. Sicut pomi facultates omnes in m ccrnuutur; partes abae alibi exsistunt. At cx-ihi L cusantur qui sic locuti, quia etsi per sic quidem Anima partibus careat, tameu corpora partibus constanti est indita, ac varias eius partes
varis uultionibur occupat, ' eo res ectu Partes habet. Neque enim eadem Iunclio caput tenci, in pectus, δ' iecur. Sed his omissis,Varro igitur tres Gradus fecit: Pcripatetic rum etiam ritu. Vnum Vitae tantum . quem eis ἡν Graeci, Aleutem Plinius, hodie me e tautem dicunt. Hunc ipsum in Mundo in lius fortasse Mundi, vel Mundano , nempe corporei ponit: Sc arbores, plantas, ac talia includit. Nam perseuerat in hac comparatione Animae Mundi, cum Anima Hominis , de utrobique paria ostendit. Tertius autem Gradus Animae, inquit, Hi Fummus,
qui Animus Vocatur. Notemus discrimen inter Animam, & Animum, quod sere priscis Latinis fuit. Nam illa est, qua viui mus , ac sentimus : iste , quo intelligimus sapimusque. Itaque bestiis haud te
mere veteres dabant. Attius apud N nium: Sapinius Animo, Fuimur Animasne mimo Anima est debilis.
Distinguunt de Epicurei, ac Lucretius pul-L chre Animum velut pupulam oculi, id esti fise Animae. facit. Ipsum hoc Philo : AH
ut pupulum in oculo. Est quod Homerus sui Plato notat) ψυχα dixit, cor Animae: sicut Latini euentem Animi saepe, de saepisti me Meutem, Graecum illud Nουν exprimen- .via. tes. Lactantius: Non est idem raseus si Anima. aliud est enim quo etinuimis, aliud quo cogitamus. Sed pergit Varro, isto Animo omnes carere mortales: intellige, brutas Animantes. Amplius, hunc Animum in Mundi Anima, Deum esse& dici: in nobiis, Ge- Lib. it. nitim. De Gemo isto in ' Manu luctione, si memoria tenes , adfatim a nobis ductum,& Varronis hunc locum iunge. Reliqua in Varronianis lucem a se habent.
Aba Stoicorum diuisio uberior, itemque S ccae,
AT vero Stoici aliter & plenius multo diuidunt : quorum sententias nam de inter se leu iter di ferunt i quia Tertullianus su inmatim rettulit, eius verba audies, tum nostram interpretationem. Ait: λ- De Animam itur Anima in partes nunc in duas a Pla 'rtoue, nunc in tres a Zenone, nuuc in quinquecu in sex a Panaetio , ω in septem a Sorano , nunc in octo penes Ch si pum, etiam in nouem penes Aposiophanem, d in in decem apud quo am Stoicorum, e in duas amplius apud
Posidonium, qui a duobus exorsus titulis, Primcipali quod aiunt ramisiῶν, ην Rationali quod aiunt , in duodecim exinde prosecuit. Ita in alias ex abis Species diuidunt Animam. Huiusmodi autem non tam Partes An:mae fiunt;
quam Vires, caciae, verae: sicut
de quibusdam in Artoteles suaicauit. Sc- intra
milia vides, quae in multam & uberem messem surgant, si colere lubeat & cito-care. Leui manu fiat, & qua utile nobis aut opus. Primum, diuiditur a Platone in duas.JEtiam in tres creberrime : sed Plutarchus utrumque dicet, qui fiat. Pythagoras re is neri
Poto , summaria quadam ratione Animum QR ς. statuunt bipertitam , Rationalem ιν Irrationalem : at ne Sas M'. accuratius, tripertitam. nam Irrationalem ι am iterum diuidunt in Ira .
sentem 6st concupiscentem. Addit, in tres a Zenone. J Doctissimus Pamelius ambigit
an non a Varrone. nam Stoici, inquit, octo eas secerunt. Quod verum est in Physica illa, ut sic dicam, & pro natura tota Animae, diuisione: at ubi Moralis res prae manu, tres etiam partes faciebant cum Plat ne, Rationalem, irascentem De Animnsam, crConcupiscentem. E Seneca mox videbis. Pomro, in quinque gy ms a Panaetis. J Idem Pa- melius, ambigit an non vox defiat, scribendumque in quinque ab Aristoteli. Et fa
teor hunc interim sic diuisiste: sed quis de
Panaetio firmiter etiam abnuat, cuius scripta non exstant λ Potuit in variis libris variasse, de modo quinque, aliquo adspecta aut caussa , modo sex posuisse. De senario
numero est in Nemesij Antistitis libello De
Anima: Zeno Stoicus, ira Pan, octonarum par- cv x tium Animam esse censit. partiens eam in Principem facultatem uω γ ὶ in quinque Sensus, Uocis mittendae, Procreandique
627쪽
mim. Panaetiu male editur Panaeti philosophis edendae motas facultatem, motionis eius qua per se Animalia cientur , partem esse et ultequidem rem me. Procreatricem vero, Non
Ammae, sed Naturae partem. Duas ergo de octo tollit, sex relinquit. Pergit Tertulliani , in septem a Sorano. J Nihil ultra scio, aut
legi. In octo penes Chrysippum. J Imo de Z
nonem, ut supra Nemesius,& communirer omnes Stoicos. Laestius : MN c γηλε
tes Mimae octo dicunt. quinque Sensius, Semi vilem in nobis iam, Vocadem, , Ratiocinam viii. De tem. Varro, ut solci, Stoice: Anima diuisa in
' octonas partes. quinque quibus fuimui, sex tam qua cogitamus, septimam qua progener
mus, octauam qua vocem emittimus. Cogitan
di verbo in λο xii utitur: quia proprie Latinis Cogitare est plura in unum cogere &velut ratiocinari: dc Cogitatio Um , non solum νωμα. Amplius, In ricem apud quosdam Stoicorum.JQuos credo addidisse, Alendi ω
Mouendι 'υιm. Denique, in duas amplius apud
P domum. J Quae illae, nescio: suspicor tamen addidisti Irocentem, in Cou viscentem: atque ita ad eum numerum ventile. In
Seneca nostro diuisio est nulli harum conasona, sed inisci Ila. Ad Lucilium suum:
Epist.xera. Inter me teque couuentat, in Animo isse partes
Vistras, per quas Mouemur, Anmurque, ρ pleri .m Principale nobis datas. In hoc Primcipab est aliquid Irrationale, ω Rationale. ILlud huic seruit. Et post pauca: Irrationalis pars Mimi has habet partes . alteram ammosam, ambitiosam , impotentem, positam in Affemo-mbus; alteram humilem, languidam. Voluptatibus deditam. Ecce septem Eae sunt partes,
nalis, Irrat malis: iterumque sub ista, Irascens, Cupiensque. Sed quid ita duas partes ministras nominat, klouen i , , Alendi tNon est Stoicum: atque adco in octona illa diuisione neutra harum inserta. Sed credo alios .ut tetigi, secisse: δ Seneca obiter nunc, M ut in exemplum nominat, aliis omissis. Cur autem Stoici non inseruerint, puto δε- etiam , quod Naturae illas & viribus Seminis tribuebant ab Animo abiungebant. M nigrae autem partes bene in bonis libris scribuntur, non missae: quia, ut ait, ob ipsum si incipale sunt datae. Ita Stoici, apud Sto-
incrutatis τι cf Vi, reliquas partes in ministra
loco quamque ducebant. Est deinde in senera, alteram partem Assectionibus deditam: intelligit si Θιμακον Ammosum it d Irrit bile, quod aliter m Graeci dicunt, in Assectionibus positum, ut noster expressi. Facit& alteram, Voluptatibus deditam: τὸ τ Θιμε- pix, scilicet quod Concupisiens nominamus. Sed notae virtusque bellae: una, inquit, ammos, impotens eis; altera humilis, languida
Philo Iudaeus scita imagine hoc illustret. In Auima nostri est, Equi sunt, sist Auriga ver ΛΙ - , pensior. Equi duo, Irasiens , concupiscens : ille velut m.tsi haec semina. Illa gestiens, solutis , liber esse vult; iste seruitu, humilis, fritiegaudens, domi desidet poticur, sed, disicit deuoratque. Graece hoc argute,
si Prudentiam quidem , Rationem audis: is non audit, A scensior tantum siue πιαcα- .Pul clire sane. Si equos hos duos regimus, &Rationis fraeno domamus; Aurigae sumus, digni hoc nomine, & per icctam viam ad optimum Finem imus: sin aliter, Adscensores tantum. sedemus in vehiculo, sed imperiti regere, de
Fertur equis auri a , neque audit curriuhabenas.
DISSERT. XVIII. Principale Animae βι id, sest Vbi sit ' m Corde
AusoLvi de Partibus : nisi quod ex
plicatius aliquid de dicen dum videtur, quod Principale Seneca vertit: Cicero autem Principatum. Ita enim alibit Principarum id dico, quod Graeci ἡγε- M itari quo u bilin quoque genere nec Potes nec
debet eis praestotius. Plima igitur & praecipua pars, est Principali: quam tu i & ex- pedit Plutarchi etiam verbis, pro sensu Stoi-
s premam partem, Principale. id quod facit imaginationes, assensiones, sensus, in appetitiones: atque id Rutiocinationem a pessunt. Addit nam Graeca non opus consignare: ab isto Principali septem partes reliquas Animae euatas esse ac protensu, Vt ς ' polypode cirros. Ex his Visium, esse Spiritum qui a principe par Mia μα te ad Ocules pertingit: Auditum, Spiritum qia ab ea em ad Mures: sic de Sensibus reliquis. Seminalem autem partem, esse Spiritum qui a
628쪽
Principatu ad genitales meatus permeat. Vocalem , Spiritum qui ab eo em ad fauces , linguam. In istis nota de Spiritu ubique dici: scilicet, quia ipsa Anima Spiritus iis est : que adipectu de Vocalem Seminalem et in t aliter Panaetio visui nὶ ad Animum pertinere. Nota amplius, N: Hi , id est Rotiocinationem, siue cum Varrone cogitationem, Principale dici: non autem ipsum λα- ον sive Rationem. quia illa pars de Rati vale continet & Irrationale. Adscensus enim
in ea& iudicia, sed non semper recta; d prauante opinione & corpore, verum illud rectumque, quod a caelo habet. Est igitur
siue Rationat is, cum recta Ratione utitur; est γ siue Irrationalis, cum Errore. Vt verbo absoluam, non aliud ille Stoicorum λογψM, quam aliorum NQ, siue Mens, siue Animus cum Varrone. Vbi illi sedes 3 nam reliquas etiam partes in corpore vim alibi atque alibi exserere,& ibi velut incolere scimus : ubi igitur primaria, inquam, sedes Disputant: & Stoici nostri
titus fiunt, in unde sermo san Ratio φ se
sum mittitur. Id autem in Corde esse. Idem Tertullianus, qui summum in Anima gradum agnoscis Varronis verbum: Vitalem , Sapientialem, quod , 'pelgant, certo in corporis recessu consecratum ait, eumque in corde. quoniam 5e i 'ectorem Cordis Deum logimus , oe Corde credi ad iustitiam, corde numquemque reprehend di denique hoe
ipsum Chi sinum etiam sapere adfirmat. Nee de Chrysippo tantum Plutarchus: sed,
cipale ponunt. Ergo valde mirum, eumdem eodem libro mox scribere, ubi de Stoicis:
li, sicut est in Amudo, habitat in nostro ruundo capite. Profecto non est hic Stoicus, sed Platonicus sensus: & pro illo capiendus est
loqui. Nam iterum alibi, ubi Stoicos ca De Com. pit,miratur illos Assensioves, in Visiovei, ων Ario, , Memorias in Coria puncto povere smbi principem Animae partem. Clara sunt: de mens illorum sontem vitae & intelligentiae in Corde esse, loco medio dedignissio I CO RV M L I B. II I. 623mo:quem ipsa Natura thorace praecordiis, undique munivit: quo laeso non ita in aliis partibus) hominem illico perire neces lum& exstingui. Ab eo igitur, ut e castello aquarum riui ducuntur, reliquas Animae sacvltates effluere. Ac suis quasque locis se prodere dc usibus seruite. Ridet Galenus Chrysippi in hac re argumentum. quod Natura ipsa doceat, de clamet Animi vim illic elle: . quoniam sponte homines, clan de se aut illo loquuntur, manum Cordi admouent, Feci,Dixi, Sensi, Non feci, Dixi, Sensi, pr
nunciantes. Rideat: cur non de Hippocratem suum, qui ita palamὶ ricii riῶθ - De corde. - πέφυκεν ὀι τοῦ λιῆ κω, , s Q, τῖο ἀλλ ic '. Cogitatio enim siue Mens hominis in Hvistro ventriculo Cordisὶ ista e reliquae iAuimae imperat. Ausonius idem: a vi, quae caelesti sensu rigat emeritum cor: in Modin Cor vegetum, Mundi iustar habens, Animae fl
Epicurei pariter. e quibus Lucretius: 'silium, quod nos Animum Mentemque ν -
idque situm media regione in pectoris haeret. Ponunt, inquam, vel in ipso Corde, aut in Pectore circa. De Stoicis sensiisse etiam Lactantium puto cum Mentem aut inmedulia Deo scerebra haerere facit, quod Plato Aut misi o-Hyguine bipertito, qui ea inclusus in corde, quod nostri.
D I S S E R T. XIX. . quid de praestantia Mimi, Qq ad eius
Vbi, vides: o quam merito sic dictam, Animus ille est dux atque imperator mitas nudi mortalium : idem rector humani generis, arit atque habet cuncia, neque ipse habetur. Vis praestantiam, de paene diuinitatem eius, videre Omnia momento pervadit, sideriabus velocior, cogitatione velocior, temporibus velocior. Quid dicam paene ubiuque est. Corpora, ait Seneca, obnoxia sunt γ D renes. adscripta dominis: mens quidem sui iuris, quae adeo libera in vaga eIt, ut nec ab hoc quidem
carcere, cui inclusa eii, teneri queat, quo miniis impetu suo utatur, , in infinitum comes caelest, bus exeat. Quid ais, comes imo antecessor. Tu ipse alibi: Ammonihil non eodem, quo m- M in re tendit,momento permum est, sideribus velocior,
quorum post multa secula fluturos cursus antecedit. Addam amplius, gitationem ipsam
629쪽
antecedit: quid autem ea celerius 3 Pulchre Homerus cie Phaeacibus:
Mut breuis in nobis sensius. Quod Claudianus imitari voluit,aeuantum non iaculu=n Parthi, non impetus
Austri, Non Luefossicitae Mentis disicurrit acumen. Denique magis dixi, & dicam, Tempora ipsa antecedit. Praesens hoc quod in lapsu est , praetcritum quod lapsuin , futurum quod labetur, totum illud assidui monis agmen Animus complectitur, & ut Ciceroii. in im ait, simul trium temporum particeps est. Ita - - que vere Philo: Sola Meus, ut omnium oc ma etiam Tempus ipsum, quo omnia feri videmtur, praecure occupat; viribus occultis, sine Tempore, uniuersum hoc. partes euu peruagando, pertractando. Trismegistus hanc ce ορ . i. teritatem bene ingerit: Dic, inquit, Animae tuae lita abire, ait cistas i dic erit. Praecipe
oceanum tranare ; celerrime idic erit, non mi eloco in locum delata, sed tamquam ram ibi ex- Deus. Iube in caelum euolet: alu non egebit, neque vitam ei obstaculum. non Solis ardor, uiseriar, n caeli volutatio, non corpora astrorum: quin omnia peruadens ad extremum Naturam
mola. Imo extra eam Gi qmἀ extra eam intueri tibi licet. Mira & maxima haec aestimanti sunt: quid reliqua: dotes intelligentiae, inuentionis, memoriae 3 Pelagus rerum& laudum : & vere imago ac simulacrum Dei. O attende, de culta in te , praeter δειμ' '. mum, nihil e se mirabile: cui magno nihil est magnum. Quid ista vilia, & terrena,& peri tura sunt Z lunai. Similitudinem tuam recole, atque item originem: utraque diuina est. Vt igitur radi Solis contingunt quidem te dum ram, si ibi sunt unde emittuntur: sic auimus Ege magnus Osacer, ς' in hoc demissus v T
quidem nobiscum, sed lacreat origini si . Fiat
mi Auditor de hoc sine Phr sica ista lustremus: non ut curiosi abditorum in spe res, sed sedilli Animi cultores: ut dignitate eius coan ita, locum ei suum decusque scr- .uemus' Quein locu mi Senecae verbis: viquem in hoc Mundo locum Dei oblivet, hunc ε λ . in homine Animus: id est imperet regatque, colatura nobis,& astemis. cupidines, om- .nia humana domita habeat ac subiecta. H cvia ad ultimum Finem,ad Felicitatem quo Porticus tota, & magnus eius tubicen ac tibicen Seneca noster, vocant. Huc teli de, hanc de illum ama, qua amant Honesta.
Fi Nio his Lector: quia reliqua de Sensibus non gularia sunt aut
umbrosa. Finio etiam, quia appositis ab hac Rationali pari , qua fons esἱ θ' origo Moralis scientiae, Dradum proferam, Deo duce ita comite , ad tres in ea Liros, Affectuum, Virtutum, Vi
APPROBATIO. Physiologica haec, in quibus multa non Auctoris sed Stoico
sensu asserta, ad lucem Senecae utiliter imprimentur. Eiel. Fabriciii Nouiomagus, Apostol re ac Archid calis librorum Cens .
630쪽
a viro erudito, & qui e domo ac disciplina
Lipsi AN A prodi jt, Concinnatus.
Numeri indicant paginas: literis videlicet maiusculis praecedentibus, A, Lipsij Op tum Tomi primi, siue Critici; B, secundi, siue Epillo laris; si terti j, siue Historialis; D, quarti siue Philosoplaici , Commentatiorum Notarumve in Tacitum ; EM,
Dispi metionis Notarum Codicis Mirandulani ad Tacitum , F, Animadiuersionum in Vellei uita; G, Commentariorum in Senecam: & G continuationis eoruindein Liberti Fronaondi. Literae autem minusculae Numeros sequentes, adcb, quatuor priorum Tomorum paginarum columnas denotant: at a, b, c, in Commentari rum inis, sectiones ipsim in columnarum. Quoties vero Numeros nulla litte a minuscula subsequitur, intelligendum, aut talem assignatam paginam in colum- non diuisam, aut in ca tota de re ista agi.