장음표시 사용
601쪽
ta quidquid ortum habet, idem finem. Cui
Plato nam is immortalem constituit sic
- Θ-: sit mortalu quidem, qua genitui est; sed non soluetur, neque sortem mortis subibit,
propter Dei voluntatem. Significat, ita iactum& conditum a Dco, ut ne pereat; dc, tua De Dogm. eo ducunt, desint. Apuleius: Ad haec a tri y buta est ei perpetua inuentus, si si Diuiolata letudo. EO 2e nihil praeterea extrmsecus eu re-bctum, quod corrumpere posset eius iugenium g si super et, non eum Laeret. cῖm ita apud se ex omni parte compositus aque ordinatus foret , ut a uersutra utraria naturae disici 5
que eius officere non posent. Tris inegillus ut saepe bic quoque P Litonissat: o et ρ --
γε vis: Pater Deus in ipse astaetcr-nus: Mundus autem a Patre semper vitiens immortalis esse Ius. Altera Stoicorum ratio, uod partes Mundi corruptibiles.JIta est, lementa dotant, & ipse aether: quem tamen Aristoteles voluit exemptum. Nostri minime, sed hunc quoque pasci, minui, verti &in aerem solui. Si quattuor clementa, si ea quae ex his nata; ergo totus Mundus. Lucretius pariter concludit:
Lib. . I IN Uto, quoniam Terrai corpus, Humor, Aurarumque leues aut , Calidique vapores,
E quibus haec rerum consi Dre summa νidetur,
uta nativo ac mortati corpore confiam: Delet tota eadem Mundi nasura putari.
Debet. nec Plato hoc rei jciat, nisi scuto iteium assumpto a Voluntate diurna. Tertia ratio, quod Mutationem in deterius admiti t.lij xxi Verissime. euodenim ait nollet mutationisp
riculo exceptum' non terra non dum, non totus hic rerum contextus, quamuis Deo agente ducatur. Non semper tenebit hunc ordinem, sed i umex hoc cursu aisquis dies deiiciet. Sed addebat etiam Laertius, :n deterius. & pro exemplo: exarsit euim et mundatur. J Apposite. duo exitiae r in manent sitae Aquae siue Ignisi &utriusque iamnunc signa alibi, & alias, mittit. Hic aquae deficiunt,& siccitas & isterilitas superuenit: ibi abundant, de bona terrae perdunt. Haec velut via ad illa ducit. Plinium audi. qui sci ibit multa in dies minui , consumente ubertatem seminum Exustione, in cuius ices nunc a .u aeuum. Homines atque alia,
minora. quaret quia Exumo paullatim appropinquat , & ubertatcm seminum absui . .e i. init. idciron AElna ignivomo notat: P et tantum, inquit, lai Natura uit, ii Aonem
terr is denuntians: sunt enim plures eiusmodi montes: atque haec omnia signa aut notae in partibus,suturae communis illius exustionis. Vides Plinium, in capitalibus dogi natis, bona fide Stoicum est cὶ Seneca claudat: Σ - Εrist. ι r. cumque Nides supra nos currere, gre hac quibus innixi atque impoliti sumus, carpentur, ac desenent. Nulli non senectas sua et
Dupliciter interit, Aqua e ne. Primum,
de Aqua, siue Cataclysmo. SEN EcTu s , ergo& mors. Sed qua via mors duplici, ut ictigi, Aquae aut ignis: siue, Diluuij, 3c E xustionis. Sed cum di scrimine.
quod illa prior animantium tantum, & frugum fritiniumque sit, aut litae in terra sata: haec ultima, ipsius terrae, clementorum, αMundi. Itaque magna haec mors est,& omnium: illa minor, & quae partes modo tangit. De utraque illa Cicero: Propter elumones laso Bionesque terrarum, quas accidere tempore '' certo neces is est, non modo non aeternam, sed ne
diuturnam quidem eloriam a Sequi possumus. Quae tamen pro Platonis sensu dicta modo vult Macrobius. ut crescens humor siue ipnis, alter alterum vincat: sed numquam tu L mcn, seu elumo,seu exustis,omnes terras aut omne hominum genus, mel omnino operiat, vel penitus exurar. Plato ipse in Timaeo, AEgyptium sacerdotem facit Solonem alloqui: sSolon, Graeci pueri semper estis, neque vita bis caua silentia. αuοὰ ideo euenit, quia multa C rvaria hominum exitia fuerunt , eruntque. Maa ma quidem, aut ignis combustione, aut aqua inundatione euenire necessum eni: minora, alijs
quibusque casibus aut eludibus sieri. Et addit, Egyptum ab his duobus immunem, idem que antiquissimarum illic rerum monumenta seruati. Propius ad sensum Stoicum
Aristoteles accesserit, si tamen ex vero Censorinus hoc ei adscripsit. Ea praeterea An-m N Wnus, quem Arigoteles Maximum potius, quam ' Magnum appellat. quem Solis er Lunae Nazarumque qmnque 'Parum orbes consciunt. cum
ad idem signum, bi quondam simul erunt,
a reuertuntur. Cuius anni hiems summa, ea Catac simus , quam nostri diluuronem vocant; at autem Ecpyrosis , quod e I mundi incendium. Nam his alterias temporibus mundus tum ext sere, tum ex uesere idetur.' Aristo- A Mirit clem aduocat: de lane tale aliquid ille vir, sed contracti ius, nec de Mundi mutatione, scd paruum aliquot terrae diserte prodit. c
602쪽
In Moteoris super ea redit sertio. & damnat Wijcitque eos , qui ad Vniuersum produ-
quit, praesumenduin, quod haec seri temporibus sto aut natu iad vitis. Sicut tu auni temporibus Hiems tuteruenit s ita in muυά aliqua temporum couuer Ave, magna Hiems accidit, siremptu aquarum. Dicas locum cile, quem Ccnsorinus aspexerit: et sit paulluina se auxit de ampliauit. De H eme hic sane comparatio. m. - . quae&Senecae placita,atque usurpauit: Inum y V datio, vis situs quam Hiems, quas a . . , lcges uuae venit. In eo distensus, quod nostri etiam totam terram hoc genere fati aut per- dunt, aut nouant. Seneca: Inundationibus, Qui D vi D HABITATUR, Obducet: necabitque OMNE auimal, ORBE submerso. Idem, 2 ubi ex proaecto hoc tractat: s o quandoque
erit termimus ebus humanu , cum PARTEsterrae interire debuerint, abolerise FuNDi TusTOTAS , Ut de integro totae, rudes, IVNoxiae
quet generentur, nec supersit in deteriora magister. Nam hunc finem ponebant, eincia sa-n α re & in nouare. Itaque , ut idem ait, non semper ea licentia und is erit, sed peracto exitio generis humaui, exstinctisque pariter ictas , in quarum homines ingenta transierant, iterum aquas terra si bebit, sir reiectus e nostris sedibus, in sui freta pellitur Oceanus et antiquus ordo r
uocabitur. Omue animal ex integro geherubitur,
dabiturque terris homo i iussi elerum, , m lioribus auspicijs n.uus. En , quam vere haec, nostri: 5: quis non e Sacris libris hausile putet, de tuentum & caussam 3 Ceterum de Inundatione , de quomodo ea fiat , belle &diserte Seneca, sine libri restis Quaestionum: tu vide. Uctus autem & popularis haec opinio de Diluuijs ac plura fuisse Plato allelit. etsi illud Deucalionis decantetur tantum :sed & Noui Oiliis incolae a maioribus sica A. m. perunt. Perilani tradunt, terras eas omnes c aquis mersu latuisse; petius homines, exceptiis paucis,qui in lignea vase se receperunt, velut naues: ibi commeatu prouiso egi isse, donec aquae decrescerent, δc abirent. quod indicio canum collegerunt: quos foras identidem emittebant, & cum madidi a natatu redirent, sciebant aquas superesse; cum denique sicci,decisse. At Mexicani, qui ue Solis ad hoc aeui luxipe. Si pri oum litam aquis perise,V que cum eo bomines, si est quidquid in terris est.
Haec illi picturis de notis prodita ab antiquo habenti fidem Platonici diluuij, quod ino I CORVM L I B. II. 697
Atlantide insula, & circa, euenisset. Heus, etiam illud obster. in Czniorino leat, e igne, ere, , exquefiere: quae sunt ipsa Stoae verba, quae in Laertio supri & Graece crant,
DIs SERT. XXII. De Pris interitu, tui Dp rosis aim. Evando, uomodo, aerea gratias: MINOREM inor ten, diximus, magni iiii
exitium videamus , ὀκ Dera solleii niter ijs ducta in , Latine cons rationem siue Exustionem. Hinc illi eodem fine indu Cunt, purgandi , de est,ta omnia inllauarandi. Itaque non est proprie Mae, siue Interitus , sed M, ολὴ, mutatio , ut Numenius apud Eusebiu scribit. G, si mi s αὐχή, ni, e
ἀλκαHὶ --φίαι gολλ χρω γ τη Mi . . νήα. φθορῆ : Non enim in muuri inuritu, qui fecundum maximas conuersiovea sit, proprie interitum accipiunt illi, qui in lavem om- via reflui docent , quam Nocant Exustionem: sed pro Mutatione secundum uaturam, utuntur Interitus ruerbo. Itaque de in Seneca eam
vocem sic accipies, Numeni j quidem monito : Mundo quidam c Stoici θ minantur
INTERI Tu M, ω hoc inmersum, quod omnia diuina humanaque complemtur si fas pu- , tas credere , dies at quis dissipabit , sty in
confusionem meterem tenebrasque deme ei. Etsi reuera, quidni interitus, cum prior Gma tota occidit, nec nisi Materia manet Sed Numenio hoc visum edicere, quia non
idem , sed talis iterum Mundus Signitur, mox docendum. Ordine enim videbimus, ακaudo, duom do , te diuo sine fiat. Quando 3 Seneca respondet: Camma visium ut ii, et M. dira meliora, ν tera Diri. Deo, id est Fato. Nam Lege Mundi ea Fatum est ) alibi scribit euenire. Ita Aristocles, apuὸ Euse
fcce quoque i N pATIS reministitur assise
tempus, AEuo mare, qua teIII correptaque ruta caeli
Ardeat, θ mu i milles vero a laboret. Aliqui tamen ad magnum annum reser bant, ut in Censorino supra vidimus:& tangit Numenius, verborum aliquo desectu:
603쪽
πωiot:. Verba,ut dixi, defiunt: tamen sensus aliquis apparet, decursu annorum, ιι m si Araa eum em locum veniunt, Anastasin,id est timsionem rerum ieri, atque ide e Magnum annum; iterumque post eam fieri locatastasim, siue R diuturationem rerum , Nestitutionem. Quis autem ille Magnus annus, & quot ann rum millium, variant: in Iulio Fit inico huiciab. i. sei legi illa. Disputat de die Natali , siue genitura Mundi. & negat ficili posse ratione concipi, aut explicari. Nec, inquit, eo que se
intentio potuit humauae fragilitatis extendere, praesertim cum trecentorum missium annorum maior S mi τάς me, hoc est T dintegratio , per Γκ bor, aut per Καγα- μ' , spatio perficiatur. Illas enim duobus generibus locatastasii sieri covsuetui. namque Exiustionem Diltimums-quitur. 2 ea enim re alia poterant res ex aere sit, nec vita reata ad pristinam faciem sese
mamque reuocitra , nisi admixtiones atque con
cretus puluiis sui arum omnium genitabum sem uum col e iam conciperet Ioecunaetatem De
Magno anno illic vides c nam alia disseroo
' sane mayno. de trecentorum mil7ium annorum,
' Mi . a si icci o cist rccha. Equidem ' variant, ut dixi: or Macrobius, qui Annum Mundanum
scite hunc appellat, ut communem nostrum illurn, cu Macrobius, dico, quindecιmmi ibi eum dc sinit. Ccnsorinus lententias plurium rescit: sed duorum qui maxime ausent, Irphei, ad centum ita miginti a Ca - an iri, a tricus exies centena mi Era. Bono ani- lino simus. πύσαν non videbimus, istis
quidem auctoribus: sed nec Firmico , in quo triginta mi tum legere aliquando volui, sed de sillo. Nam & iii Numenio est, haec. fieti συοδως -κ πιο μιγkM : post periodos quasdam MAXiMAs. In Didymo : -Uἡια πείρους : periodos infinitas. Qualia vacuum autem, imo ineptum, ista definire, quae nulla experientia aut ratio allirmet, aut inda per 3 Tam hercules, quam quod etiam caeli statum de si gua notent, quibus haec euentuit, uis, 1. ra. Chaldaeorum illa vanitas: de Bersi, e qui Belum interpretatus est ait Seneca in dicit
cursu ista se rum sieri, in adeo quidem
mat , ut conflagrationi atque Diluuio tempus adsignet. A pura enim terrena contendit, quam do omnia side; a in Cancro convcment f inianda tionem juturam, cum eadem siderum turba in Capricornum conuenerat. Videsne Z apposite.
nam sunt haec aestuantia, de biemantia it cin
signa. Seneca tamen haud plane reijcit sed ibi .
rationem istam, quae in con gratione Stoicis pla- iacet, huc quoque transferendam putat. Sine animal est Mundus, siue corpu/, natura gubernante, mi arbores, ut sata sab initio eius que ad extrum,
quidquid facere, quidquid puri debeat, inclusum
. Ut in semine omnis futuri hominis ratio com
dum natus infans habet: sic origo Mundi, non minus solem, sise Lunam, d vices siderum a
que animalium, quam quibus mutaremur terr
na, continuit. Ad occultas,&ab aeterno fatales caussas, reuocat: verecundius, veriusque. Initio verborum aliquid mutaui,&Siue aut-mal, legi, non Anima, ut pastina edunt: res ita vult, nec quisquam tam stolidus, qui Mundum Animam esse dixerit, sed Mundi. At illud ambigitur, si me sentiens Corpus , an Corpus tantum. Itaque in ipso Mundi conditii inclusum est, quamdiu vigeat vivat- que: ut in quoque ani in ali Se vitur,quonet do haec Conflagratio fiat. An ab aethereo illo igneὶ atqui innoxius est,& vitalis tantum. Respondeo, nec ab illo solo, nec sine illo.
Sol de sidera calorem intendent, aer exard scet, humor absumetur, & quae Natura antea temperabat, eadem exasperabit de extra legem mittet. Vis Senecam audire 3 Cum tempus aduenerit , quo se renouaturus Mundus
exstingua miribus ista uis se cadent, sidera
sidere Ius incurrent,Womni flagrante materia, uo igne, qui qui nuuc ex di posito lucet, ar- Lbu. Et statim haec fient, nec magno moli, mento. quia nihil difficile est Naturae, biis sen inmmem sui properat. Ad originem rerum parce utitur viribus, di pensatque se incrementis fa lentibus : subito ad ruinam, ρο toto impetu Hvit. Auam longo tempore opus e i, mi conceptus ad pucrperium perducatur in rus y quantis ti oribus educatur, sest adolescit at quam nulti negotio hiatur Vrbes constituit aetas, hora i stat. momento sit cinis, diu plo. ilcherrime dicta, & capiunt me recitantem. Ergo ab Igne illud exitium, cuius indomita vis rebus est inclusa, tunc educenda. Philo Iudaeus:
di esie, at non interatus Od eam quae in rebus est insit ignis potentiam, post longa temporum Interualia, via in se resoluentem. Deus,inquit, non est caussa. Secundaria & instrumentalis:
ello. Quis ergo Ignis inclusi rebus omnibus
604쪽
omnibus potentia quae tempore se exserit &vires capit. & omnia populatur, edit, & in alimentum sui vertit.Considera tot illa astrare canorum orbes, ignes aut ignea; dij boni, quanto cetera clementa exsuperant ZQuid in ipso mari , nonne calor de semina ignium3 quid in terra, ipsis eius penetralibus, & Ω- per eam 3 Idem in aere,in animantibus, stirpibus: ubique ignis : & ille, inquit Philo, paullatim augescens, omnia denique in se
vertet. Iust,optime. Ita Numeniust Στωικυς *-- αι εἰ ζ τάρ , ο ῖνε οπερκ : Placet Stoicis omnem essentiam ac naturam in Ignem conuertere, tamquam in semen. Sed
quem hunc Ignem Z Ethereum & purum, obserua. Mixtus est ille qui vastabit; purus Mi Materia paullatim reducendus ille, qui gignet denuo de formabiti Nam Materia secernetur, ut dicemus. AEthereii dixi: mccum Numenius. Stoiciis placet ea OR πάν , V πι-
- πάν-: omnia et vestere . perire , potilouissima Jatia, omnibus in aethereum t 'nem resolutis. Sed omnia prius pereunt. omnia' ips
tiij minores, Genth, Animae, & quidquid est
extra unum supremum Deum, id est Iouem.
Ita Seneca, solum hunc superesse facit, de acquisere sibi , resoluto, inquit, Mundo , s
DIIs IN v NuM confusis. Sane in unum, in ipsum Iouem. Plutarchus Cleanthem indu- c, . cit diczntem, Lun.wi,v' sidera, ' Solem peri -N re, lauem autem ι desunt in Graeco quaedam, sed is sensus est) όξα u Ἀπί. αἰ I, 3 μ βαλσο εἰς ἰαυω:ad mitire omnia sibi, et in ipsum semertere. Nam Iupiter sci licet est, purior ille Ignis. Cicero etiam, de in tetitu hoc Deo-0. d- min: Ste in omnes, terram, mare eos esie: Iore tamen aliquan , omnu bis Mundus ardore
Here Oet. CH regia concidet, certos atque obitus trahet, eique OMNEs pariter D Eos
αξ ἰαυ- s qui est incorruptibi sis, in ingenitus , conditor huius Mundi, absumens in se omnem egentiam, rursumque ex se generans. Quomodo autem idem perdat, oc generet , videamus. Omnia iam Ignis, ut dixi, sed turbidus , materiae mixtus, &saeculentus: tamen ignis: ideoque tenuis, Se diffun
ditur, & totum hoe Mundi, qui fuit, spa- 'OICORUM LIB. H- 99
tium occlipat, imo de Vacui extra eum regionem implet. Ita Stoici tradunt,& hoc e iam fine Vacuum ponunt. Plutarchus cia rillime: Τὸ πυρ inimo λέγου εῖ κώμι, ine Coim.
in cim. : Ignem semen aiunt Mundi. st post Exussionem, mutare Mundum e corpo re minore, habentem iam tumoris , amplitudinis multum , Hucui regionem immensem occupantem, quae Esa angusta facta sit ligo augmento. Rursumque cum gremiur Mundus ,seu-
sim abire ἔν co tibi maguitudinem, siubeunte ficiis hcet , cὰm generatio exsistit, 2V contrahentes in stimam Materie. Vacuo igitur iam pleno, fit paullatim Ratione administrante J depuratio. de mertitur omias substantia in A rem, deinde in Humbrem ex Laertio ante docui: ον tum Egementa γ' Mundus giguuntur. Sed ita in Aquam Omnia vertuntur, 'ut scire debeas excretum illum purissimurn qIgnem superesse : qui agat, moueat , di Materiam per se inertem animet. Philo notatat , Stoicos hoc caute monuisse, Q
cum nouus Mundus condi debet, omnis ignis nouexim uitur e sed aliquanta eius portio manet. Caulam subdit : Ualde enim merebantur, . ne omni eo interstincto , maneret materies qui eata, ignaui, inepta eo ere, cilm causia motus
non esiet. Aqua igitur post Ignem, sed non sine reliquo igne. Hoc est, quod siue oluuium Firmicus vocare videtur , in verbis quae alio etiam fine supra dedi. Nam palam ait: Echyrsu Cataclysemus mquitur. nulta enim re alui exustae res poterant
renasei, nec Lare alia ad nstinara si cum formamque reuocari, nisi ' admixtiones, atque con- ' i M. cretuspulus sui Earum omnium genitalium si minum conciperet secunditatem. Non aliud
equidem, vel e verbis, vel ex ratione addita colligo, quam eonversionem illam in A uam, Cataclysmum ab eo dici: atque itai tui puluerem, & mixtione humoris ignis aque cundari. Satis de modo : tertium superest, aeuo sinet Et sit nec id obscurum e di istis est enim idem ille purgandi & renouati di, qui in Diluuio sui: Tolluntur mali. domata aut victa: boni de innoxij creantur, de pulchra iterum ac iuuenescens facies Munia
605쪽
tenderint,m.ili nihil et fruam relinquum , sed uniuersis est prudens, probum, sapiens. Sciaetas te cars eam lex tuturo generabitur, dabitu que terriis homo iusicius scelerum, , melioribus a luciis natus. . Sed istas quoque innocentia non durabit, ni sidum noui sent: cito nequitia si repet. Nova igitur omnia, an potius nouata 3N que enim alia facies Mundi erit, quam huius fuit: de eadem omnia, imo de homines, .n sii. ijdem, redeunt in orbem.Cicero: infama
dum consititui di persici,c ALIS ANTEA erat. sirimi De ipsis ctiam hominibus, Seneca : Mors,
quam pertim scimus ac recusamus, intermittit . vitam,von eripit. Vcutet iterum,qui nos in lucem reponat dies, quem multi recusirent, nisio litos
reduceret. Vides momst εσία sed alio quodam, a Pythagoricis sensu. Atque has innovationes, iterationesque, aeternas fac icbant: G - ωπιν - Π , ait Numenius , αξ MI, M γst yωνα et παι - : talibus conuersionibus periodisque ab aeterno et evient:bus, IN DESINENTER. A
que hoc est, quod Tatianus, vetus piusque scriptor, in ijs damnat, non ipsam Insain
quiis Deum flaruitἰ ego incorporeum. Incorruptibilem Mundum ego corruptibilem. Exustionem per Uttes temporum aduenire' ego semel, se iu
iure1sem. Nam & Christianis proba haec sentcntia, sed sic modificata. DISSERT. XXIII. Christianos etiam linius sententiae si diuise,esie:
item Epicureos , UT Heraclitum ante omnes: neque omnes tamen Stoicos.
HRisTIANis, inquam. qui inflamman- dum, renovandumque Mundum agia r o D scunt, vel Diuo Petro praeeunte. Gi,inquit, qui nunc sunt ω terra, igni reseruati in dum iudicii. Iterumque: CH magno impetu transibunt, elementa calore fluentur, terra aretem, O quae in ipsa sint opera, exurentur. Quod autem de Caelis, transire modo dixit: mox tamen inani scito etiam igne soluit & purgat. Οὐ es, inquit, Aci λυθίαν : Caeli ardentes
soluentur: etsi de superioribus caelis, sunt inter Theologos qui controuertant. Sed iam olim,vi inuidiosum,obi jcitur Christianis in Mintilio Felice: quod caelo in astris interitum denuntiarent. Respondet Octauius, tarn- pridem Philosophos hoc secisse. de Stoicu,
inquit, con ians opinio ias, quo consumpto h more Mundus hic omnis ignes t. Et Epittire is de elementorum conflagratione, edi Mundi ruina, eademi a sententia est. Vbi tamen, quod ait Conuantem Stoicis opimonem : temperandum , de ad plures referendum est. nam se runt etiam, inter sectae principcs, qui abnegarent. Philo Iudaeus: B Θ μ, Q Π: AJ-
ta os: Boethus, se Posidonius , in Pavaetius, Irri in Stoicis dogmatiis primarii, turaquam a
numine correpti, relictis Exu Aonibγs, ad diuimus dogma de immortalitate Mundi transfugerunt. Dicitur so Diog es, cum ita: cris pH,
e et G tyli sistis. Quattuor ipse nomi- snat, qui distenserint: licet quintum ex Numenio addi. 'TAn si . nux, inquit, s
ve primi si T antiqui mi eius pictae truuerunt, Zeno, Cleantias , Chrysippus: , huius tam discipulum, ac holae successorem, ' Zenon sia iisai: ut dubita, e de Vniuersorum hac con grati U. ne. Quod autem in Philone de Panaetio crat: etiam in Cicerone. Euenmrumno sim Stoi- ας cil putant id, de quo Panaetium addubitare dicebaut, ut ad extremum omnis Mundus ignesi ret. Item uc stobaeo: mi him m νωripo ει-
tius probabiliorem censet, certe sibi magis probo
tam , Aeternitatem mundi , quam erus in ignem 'commutationem. Idem in Laeitio Graeco, etsi aliter & contrario ab interprete versum. Erat
autem in Minutio supra, etiam Epicureis hunc sensum csse. quod verum est: de putant Mundos singulos infiniti ijs sunt ut animal quoddam esse, de varijstationibus interire. Sed discrimen etiam ponebant, plane cum Stoicis, etsi alijs verbis: Suni navi interi re Summam summarum manere aeternam.
606쪽
ne. Hoc discrimen sermonis in Lucretio allia Plutarchus carpit an cauillatur. in Quae- quoties occurrit, nec satis interpretibus ob- stionibus Platonicisi quia haec ab accide te seruatum. De interitu autem, Lucretius: maeo est, inquit, egentiam in sim temporiis Sic tritur migm quoque ciαὰui marma Mundi non promit. Itaque Platoni magis adlinet, Expuuata dabuut labem, putres ue ruinas. qui aiebat, I Ho ει trux tim, ψ Et ex pro iselibro quinto poeta id probat. τοῦ , ut in Laertio legas. Et Apu- Ante autem omnes istas, Heraclitus id do- leius vertit Tempus aeui e imaginem. qui bis
cuit: L αt i κόσμω, ον et ἁυῖ - πυρὸς, temptu movetur , pereunti. N a UT tm-παλο πυροῦ Uinoso, αξ et 'μ- mota est natura. Et est, ut Plutarchus vult, πασῶ αιωνα : Unum ege Mundum , eumque ex Tempus , non cuiusumque motus asse Lis autium facitam, rursus in levem mertendum accidens; se cau a, apta, principium omnia con post aliquot periodos ; idque, per vices, mom- tmentis triae ordinis . qus Vmuersine aeuum ita futurum. Sunt sermana Stoica, animata natura mouetur e aut potub , motio& ipsi auctorem illum sibi inscribant. Fi- ilia' ordo, mmcti tu, Tempus dicitur. niui, nisi placet adnotare, quosdam Chri- Probat igitur Pythagorae dictuin interros lianorum nimis etiam hie fuisse Stoicos, gati, T χρόνω ; η i P respondentis:& alliduam bane exustionein renouatio- Muid Tempust mi uri anima. ista & plus anemque approbaste. Origenes inter eos. qui, Plutarchus, in tempore tibi videnda: no-
ut ait Hieronymus, Mundos te innumera- siri a re & natura magis abstrahunt, &cir-biles asserebat, non iuxta Epicurum o tem- ca eana dumtaxat ponunt. Itaque Chry-
re plurimo, o sui similis ι se post a truus sippus etiam definiebat, a. -s A. ph, Mundisinem, alterius e se principium. Dante J : mensuram celeritatis tar itat, Lbunc nostrum, abum sui , i μmque: quae talia Quae definitiones sensum nostrum de Σῶ Basilius etiam alibi ei obiectat. Tempore magis exprimunt, quam ipsum. Imo vero non nisi in nostra ratione & rati DISSERT. XXIV. cinatione quidam illud potacbant, 'lilaere- Cc orca textus. qui eae qu. mi, tu a, b nxque An rcucta Tempus csset 3 Apud
nihiln: teuencis Hilare,di a prehdum. cam: V Tempore P et de Duam multa r stam. primum an per se sit aliquid dem
HAses pleraque, in i Auditor, quae com- ri, an aliqui ante Temptu sit, si Tempus cum
muniter ad Mundum: nam ad mi ino- mundo crepit /- , ante mundum, quis se ra aut pati ita non timus. Tria tamen cliam rit aliquid, fuerit , Tempus En, primam considerari in eo selent, morus, Locus,Tem quaesitionem, An per se sit Tempust Quod pres. In dii obus prioribus vix est. aut leuiter; Epicurus negabat, asserebatque accidentium
vi Stoici ab aliis discedant: & siquid tale, accideri est, ut scribit Empiricus : & ipse
ad Senecam nihil facere comperior, quem Epicurus, ου imis , cac e tahis Distertationi ius illius tranatis. De Triw- λ - ὀν - Gisi 1 t,rpia, , His et Eu-- . pore dicatri , quod tamen originem habet πις coa ψῆναι πώ ηιιὰ - 4-: Tempus ex Motii. Varro Statis Mistos, duo. md non est quaeren um . sicut nec cetera q a iu ut aut agitatur, corpius ibi uitatur, Locuti Subrecto quaerimus , referentcs ea ad anticis dum agriatur,rem us; quod e 7 magitatu,Aetio. tumes quodam a nobis ipsis misit. De quo- Et singulorum dat exempla : Cur V , βω- rum tamen vero sensu, idem Empiricus alidium, Hora, cursio. Itaque platique omnes quid volenti licet. At Stoici esse, & qiit qui Tempus definiunt, a Motu explicant, dem per se intelligi. Tamen idem incorporeum& hunc includunt. ut Aristotcles: esse : sicut Inane , t y Locum. Empiticus,
suram es notus. ω nu erum fecundum prius': Esse UT Tempus incorporeum. Et de In ponte ius. Vt Stoici nostri, quibus est corporeo, alij consentiant: in Essentia vel
V μα ἀκοσμου κα- ως. quod Varro verba- Exsistentia Tempolis, aliquid etiam nostri ..de Lina. um reddidit, Inter Eum munia motus. Is au- mutant. Nam videntur nullum Tempustem motus ab Solis & Lunae cursu maxi- flatuere lait Plutarchus cum Chrysippus me innotuit, diui limusquc in partes: ideo dicat, Praeteritum ' futurum non exsi ure, nescis . ait idem Varro ab eodem tenore temperato, sed sub tisse s , ἀλλ' Mφες ηπα :Tempu/ HAZ m. Vtramque hanc tanaxn fi- . solum exsistere is ὀ est, initius siue praesens. Ac nitionem , Aristotelis dico & Stoicorum, idis sum mox scit in distribuit, Θ uim I. L: PSI Operum Tom. . E ce Iovi,
607쪽
sens, partim iraeteritum : ita nihil quo ex si 't. γehu ruit. Talia Plutarchus: ipsa verba de veri sensus in sto auis exsiliat. Sicut In nei nitum est, ita stu Tempus omue a trimque e. Nam in praeteritum, et futurum, sine
arere: traesens autem nusium integrum tempus esie. Cum enim continua in infinitum secentur, tempus quoque se Lonem eamdem recipere. I setur nullam , secundum per se moveo , tempus
praesens eis, sita late O crassiore modo ita dict. Sid O flum praesens tempus ex Dre υ τα χη:ὶ praeteritum oe futurum subsistere quidem . - να si non Dere, nisi ut praedicatum
aliquod eavere dicitur, merum accidens : si ut Ambulare mihi adest, stre exsistit, cum ambulo ; tacente autem in se eme , non exsistit. Primum ait, Infinitum omne tempus wrimque
esse, Quod ita quidem cum alijs verti, deest in Graeco , c;: Γλάrio : sortasse tamen verius . ad alterutrum reddas: id est, ante aut post infinitum elle. Exempli caussa, Praeteritum, anteriore parte tale est :Futurum, posteriore: utrumque t en ut tectὸ Posid
nius) Praesuti 'itur. Quod autem de ipso
Praesenti est , persecte non existere : haud vane. nam reuera est in assiduo fluxu, de constat ex praeterito aliquo , futuro ut idem Posido nius ) sedcum di sirimine Nunc, quod tamen iusto puncti est. . . rem ὀψια, A tu , e us υτ ά wnσMω ν VC : Iilud autem quod Nunc dicimui , turre di laxe, non stricte O absolute intelligi. Haec vera sunt, & extra calumniam , probe accepta: neque diuersa valde Aristoteles tradit. Noster etiam S neca : Praesens tempus breui mum est, adeo et i qui sitim uulgum iideatur. In cursu enim semper est, fuit in praecipitatur : ante desinites , quam venit. Chaidius: Usa quoque a duo labuntur tempora motu, Non secus ac flumen. neque enim consistere flumen, Nec leuis hora potest. Ita vere aliquis dixerit, non aliud esse ten
Pus, quam Nunc fluens. Altera quaestio insciaeca, Mn aliqui ante tempus i ita, sed id L. S T O I C. L IB. II.
appellatur H uum. Tempus autem non nisi cum motu incipit, eoque digesto ac ordinato. Nam de ante Mundum erat motus in materia , sed indeterminatus de confusus. Ergo Tempus, cum caelo. Atque ex hac
distinctione etiam tertiae quastionis solutio prompta est: in qua quaelitur, tuta aliquid fuit, au ω Tempus fuerit' Negamus, ubi sola Principia sunt, Tempus csse. Mat
riae hoc non conuenit: Deo autem .ssiternitas conuenit. ο ρ ρ ait Damascenus ὶ -
enim ijs quae Tempora subiecti sunt est Tempus,
id aeternis istis e i Aeuum. Argute etiam Tertullianus : Non habet Tempus Aeternitas, omne
enim Tempus es est. Sed, mi Auditor, quid argutamur quid quaerimus,sit necne sit; de dum quaerimus, patimur elabi Z O thesaurum, non vltra reperiendum i Fluit assidue,& nobis effluit: quod unum auariter habere debeamus, de nulla merce aut pretio permutare. Illic otio, illic alea, illic conuiuiolo perdimus: de quantum iuualetudine , aut somno3 Deus bone, cum recogito: undecim lustra fui, quinque ex illis vixi de quod vixi, ubi est 3 Infinita est velocitas temporis, quGm - sinam. gis apparet re scientibus. Modo in Iscano puer lusisse videor, modo Bruxellae primas scholas adijsse, modo Athi, loniae, Romae egisse : de a Batavis quam recens memoria est 3 Pisuetam est quod vivimus : sed hoc pun- S uia..ctum specie quadam longioris temporis di uisimus de Pueritiam, Adolescentia, Isiaci tutem,Senectutem secimus; heu,ubi ista de quam in breui suntl Abierunt prima,& tunc
denique computamusic damnum taxamus, cum abierunt. Ah, vel tarde, non enim sero, incipiamus aestimare de amare, cui μή -iμi nh, vi honesta auaritia est. Et illius breuitas,&nostra να-ρι ii fragilitas nobis occurrat: bene ponamus, hoc quidquid datur, nee tunc viiure iucipia- i ci mus, clim desinendum est.
Nec nasii bis posse datur. Fac, de ad te abi.
608쪽
DISSERTATIO PRIMA.Vectibulum ingressius. De occupa tionibus aliquid ; s inter ωπνoque phil optandum.
v n. Mi doctor salve. L i Ps. Tibi idem. quid tana mane 3 Sol lineam quartam vix tangit. Au D. At tua monitio heri excitauit, &Euc misit. Meministiti 3 aiebas Tempore utendum : labi id & fluere ; nec fas lapsum umquam reuocare. Parco igitur , dc uti fruique meditor, & primam quamque horam Bonae Menti consecrare. Quid scio an cras , an a meridie licebit
Cum temporis illa vclocitas animo obue satur, cum incerta haec & in sidiosa mortalitas : cur non properem 3 quem futuri temporis praedam accipio Z Mum di fertur vita, transitirrit. Ibi Ps. Overe. quid autem dum pitur vita, an non transcurrit3 Hoc nobis fit, quos litterae, sermones, aliae cur. T vel actiones assidue occupant : δc vix serijs
tempus est dare, nisi quod relinquitur in
DE 3 . subsecivis. Omnium occupatorum , ait An-- naeus, misera est conditio; eorum tames miserri
ma, qui nec suis occupat ovibus laborant. Credo eum de me scripsisse, aut in inc ccrte competit: qui cum Livio Druso possim eqclamare, tam nec a puero ferias conti isse. Mane surrexi 3 Ecce i iterae responde. Feci, ad alia me verto: puer, Est nobilis vir aut adolescens e Gallia, Germania, Sarmatia : vult
salutatum. Ille autem 3c illi , libellis suis Amicitiae symbolum inscriptum. Vix suspi
raui, en e Belgis meis aliquem, Heus cam
men aut libellum scripsi, lege. Quid etiam
cense, & emenda. Quid amplius Z carmen aut elogium praescribe. Absolutum me cen- sco, alius: Mihi aut fratri, patri, amico epitaphium : domui aut arci, arae, inscriptionem. Quid studiosos iuuenes, & tui similes dicanas scis quam ijs pateam, audi
re, respondere, dirigere, dc in via ponere, quam rectam censeo , studiorum. Huius
unius operae minime inter omnes me poeni- .
let : dc quid interest, voce an scriptione iuuem : nisi quod haec ad plures sortasse venit 3 sed illa si ad pauciorcis, efficacius & seu citiosius fortasse venit. H. xc sere vita mea est, deferre inducor: leuius sit patientia, uidquid corrirere est nesu. Fit etiam sapientia leuius , quam pro meo modulo usurpo . Seneca exemplum mihi monitumque praebuit: cilin, inquit, me amicis rhis iii
dedi, non tamen mihi abduco : nec cum iitas moror , quibus me te in aliquod congruauit, aut
'ex oscio nata. Quid ergo λ ad me sub inde redeo, de in animo salutare aliquid, atque usui meo verso. Leuiter atque obiter quidem : sed verso. Quis vetat cupienti, de in theatro solitudinem , de in solitudine theatrum esse Vtrumaue tibi struxeris, animo dc cogitationibus huc aut illuc mistis. Aiunt apodes quasdam aues, a re dictas,esse: quae cum longum aut firmum insistere non possint spedibus enim carent) tamen muro aut arbori adfixae , aut in aere suspensae, quod satis sit quies unt: imitari possiimus, de agentes aliquid aut loquentes, animo in teriungere , de serium quidpiam meditari. Cogitationibus bonis , etsi breuibus, semper est locus. Facio igitur, qua possum : scd quanto liberius atque uberius cum vespere morem meum nosti licet mihi prodeam bulare, 6c moenia illa . agros, prata calcare Tunc mihi in pascuum meum immitius vi- i
deor , tunc vetera de noua ruminor atque
agito , tunc Graeciam de Latium , philologa de philosophatullio. Tunc, ut apud tela iatear, libellos istos, de siquid amem publi-
609쪽
cum miliat, se e concipio aut dispono:&iliti operam, cum domum redij addo. Quorsum ego i ibat ut tibi quoque praeeam, & velinta turbas quictum csse suadeam, inter occupationes seriarum. Sicut medicus inter aegros, sine sensu morbi sui agitat sic inter nugatores scri j , inter vanos grauescise conemur. Impediant nos fortasse, non mutent. Ate,inquam non abeas: aut statim certe ad te
redi. ad te, id est ad philosophiam. & animi
illum intcriorem cultum. Huic vacare nihil excuses etiam cum non vacas, licet. At ego nunc tibi, imo milii: communis cnim res
dicenda,& mihi quoque discet adaeis. . euidsit hino: in qua notitia,illa etiam Dei & Vir totis fere est inclusa. Nam de ipso Deo, tum de assuri , ut scis, diximus : Mundi igitur praelian illimum Homo sequitur , quem lustreinus, & in eo nos illus iremus. DisSERT. II. Hominem punium Mundum e*:, breuiter
v R E autem statim a Mundo. quid lenimaliud ipse Ilomo , quam parmus quidam
minem , breuem Mundum. O uid itaὶ quia ut ille rectorem in se Deum habet, sic homo . diuinum animum. Quid ampliusξ omnia, quae Mundus, iere baiat: quattuor in se clementa; capitis quoddain caelii in inco staminantes oculos ut stellas: ipsam formam rotundam, vcl in matris utero ; vcl iam liliar, cum brachia dc pedes expandit. Lineae enim ab extremis illis ductae, iaciunt iustum sere
orbem. Quὶd quod omnia quae in Mundo
sunt, ipse continet. & in capaci illa mente pellat 3 Ita est solus homo scientia omnium M amat, &. pro captu, habet. Quid ei clausum cliὶ caelos penetrat, & Deum ac diuina mente adit. Manilius scite: quid mirum, siere Mundum
Sip sit homines,Pibus estist A sidus in ipsis: implum, Dei qui que e i in imuive parua Itaque Tris in illus prolem Muudi, id est
casti. Mundum alterum, Hominem facit. I 0 ο
EU Mundus qui rim Dei filius, Mun ι autem solo Hom. in verum si dicimus nos Dei
siij &velut proximi ab illo sumus. Seneca: - ,
Da est: carisimos nos ij immortales habuerunt, De R .h cvtque: qui maximus tribui honos potuit ab ipsis proximos co ocauerunt. I Iagna accet: mus, maiora nou cepimius.O aurca verba de sena
uapropter audendum est dicere, Homonem terrenum, ille Deum mortalem; Deum caelestem,esse hominem immortalem. Praefatur audaciam. &siquid supra verum , non longe a vcro. Idem iterum attollit: o' O ,h 'το , ἰόν ibid.2εα , πις α' i:- ου Hi M.
confertur, sedi sequi sursum vi caelo Dii natur. Imo vero, si merum hbere dicendum est, etiam saperi os est is, qui vere homo est: aut cer pari cum iis aestimatidine. Euge, attollere . se cum modestia. & pietatem ac Deum si co- lis iis mere Homo est, inmercii rio ad beatos Genios, aut supra corum quos data, ascende. Colis, inquam . nam, ut Acte Cicero, Deus homi vem , quasi contemplatorem caebui Deorum, IPsORvM E CvLTOREM fecit: ω hominis utilitati agros omnes sor maria parentia. Iure addit omnia nobis parere,& se uire. Quid clarius 3 terias habitamus, ara mus, peragramus: ipsa maria, indomitum clementum, domamus: bcstijs seris hie omnibus legem 5 imperium damus. Musi dubitet post haec homine contu ere caelo' MMLit. Eximam natura dedis singuamque, capaxque
Descendit Deus atque habitat, IPSUMQVERE IRIT.
Multae hominis dotes, de praerogatiuae: tangit 'tias dam, sed extrema an nona diuino instinctii sunt 3 Dicat suo ille sensu , nostro veris lima sunt: Deus in nobis habitat,Iemplum eius sumus: Deus hominem requirit,
I sce teipsum, hoc sine et tibter edictum.
C go alibi etiam de hac praestantia cona do
Animo videbimus : nunc , quod pi misi homo eminet, & in pa i te sciser quia
610쪽
D. A l. quia solus cupiens scientiarum, & capax. In tanta animantium varietate, ait Cicero, homini Iob cupi uri intem ala est comitionis sust ientiae. Ideo iure φάνα, id est Lumeu, Graeci dixerunt : quia odit ignorantiae tenebras, nosse de not cicere vult, scire de sciri. Atquin ante omnes scientias, una ei necessaria sui. Infera ac supera scrutare; nil tibi prode Z- Aerias tenta e domos, ammoque profundum Percurri se polum, hoc tet inoris.
Huc de verte, ad te,inquam. Seneca noster: conta. ad Hoc iubet i a Pythiciis oraculis ad ripta mox,
Nos CE T s. Vox merito adlcripta oraculis: de quae a Deo est, aut certe non sine Deo. Ab iplo esse, indicat Seneca: de alit item vo- rhim. lunt, Chiloui roranti, qui optimum esset r ponsium hoc ab Apa Ane, ri di immo : Nosceret e. Alij tamen P omes, alij Pbanotheas quidam Thaletis, Diautis , aut chilonis etiam vocem adfirmant. Cuiuscumque, emisit Deus, aut immisit: - ὰ Caelo de eidit γωλ σεαυit . Et constat sane inscriptum sui illa in vestibulo atque aditu templi Del-E pM- phici, ante ipsa αξ ρ i Eim: ubi ingressuri se adspergebant aut lauabant: una cum dicto
Con Q. ad altero, Mi ῖν α ra, Ne quid hi mss. Conspirat Ar '' enim utrumque, ait Plutarchus: de in illolaoc continetur, ac modestia praecipitur, ut
iam videbis. Ad sensum enim dicti venio, ma*ni, ardui, dc quod legant siue audiant inulti, non intclligant; nec qui intelligunt,
homini usque aliquo pcrtingere licet, de pro ingenij modulo se capere ac scire. Quissensus igitur 3 i contrai io Plato indagat . ei. Ni H . assequitur. P cum triplex est, inquit , sui istu raulia, in opil , in Corpore, in Anima: triplex igitur dc Scientia, in illis ijsdem. Opes tuas vides, de omnia haec externa Θ nec tua vides: abcunt, veniunt, ludicrum, aut potius ludibrium quoddam, Fortunae.
Vt puer om ludens ad tora ponti,
Co igit in cumul varie de ormat arenas, Ox manibus pedibusque ea subruat, acco uu it.
sic, illa Dea sit u destruit, donat, recipiti. LIPSI Opera Tom. iv. OICORUM LIB. III. 6Os
omnes has opes. Opes tan: um honores etiam: dc Summum ad radum cum claritat se venor A,
si ei aegre,o quam Alcides. Itaque haec noice : de quid sequitur non attollere in ijs, sed di i . inquam, id est modelle age de senti: quod quidam pr cipue subiectum voluerunt huic dicto. Sed altera scientia partem mi spectat, Corpus.
Ab eo, quid est homot quodlibet qui imi
late opus ess, ut fluaris. Quid est homor lucerna tu meuto pagia. Quid est homoὶ qui zfacti
ab ipso lucernae odore terire potuit , a quo pim . . plerumque abortus. Nosce, nosce, de
immense uiuendi cupido,um superstriis. Iterum dicam, nos de At iam tertia, de
praecipua scientia, Animum tangit. Nosce te, sed a pulcherrima illa re diuina tui parte 3 Partes imo toto. Nec enim tu is es, quem
tas, τι g αυ ειοῦ υ Λογγα - : Homo, Don it d biforme anima sed pars optimae Auimae, quae Mens'Ratio dicitur. Est prosecto ita. duplex in nobis homo, ut Ter- maximus ait, ὀ ἐῖ ύλα ος, ο δὲ emω m Vnus ς PMateri itis, alter F sentia ii r atque iste vere Homo est, princeps alterius, ductor, de rector. Mancipium est, inquam, pars altera: dc homo quoque, siquis eam colit. Diog nes ille Canis scitistitiae olim , cum aliquando, Heus bomnes, adeste, dixi ilat: oc concursus factius est et, baculo abegit omnes, addens, KQ si e λισα, c G θάραν : Homnes enim a uacaui, non purgamenta, non haec
mancipia. Pars illa est, quae eminet, quae sola ab animantibus brutisque distinguit. Nam corpore valet' 6, leones. forma us est O s ,.pa dives. elox est T vi non dicam, iubis omnibus vincitur. Vnum ergo Hominis dc proprium bonum, Ratio: quae noscenda, de colenda est. Neque enim, ut Homericus ille Laertes, hortum, agros, domum, omnia cu rabat, se neglecto: sic nos oportet corpori dccxternis mancipari,animi securos. Imo vero Te nosce. Et nimirum hanc vim habet raereptum Apolyinis, ait Claeso, qt a m uet, ut se l.T
qui que viscat. Non enun i praeci ri, ut membra nostra, usaturam guramve noscamus: NEQv ENOS CORPORA sv Mus: neque ego tibi siceus hoc, corpori tuo dico. clim igitur, Noscete, dicit, hoc dicit , Nosce a limum tuum . nam corptas