Hermanni Boerhaave ... Tractatus de viribus medicamentorum

81쪽

De i diu cirporis morbosi T. Omne Medicamentum essetius suos mechanice producit , vi scilicet soliditatis , molis, figurae , motusque

particularum suarum. 8. Actionis mechanicae effectus , est mutatio figurae, motus, molis ueco poris.

s. Hinc in Morbis curandis non immediate agunt instrumenta illa ,s cilicet Medicamenta, sed mediate IO. Quoniam autem actionis essectus, vel bonus vel maluS , omnino pendet a mole, motu, & figura particularum agentium , ideo a Solidi, solummodo deducenda est aequilibrii ante dicti destructio. II. Triplici modo destruitur fluxus aequabilitas Fluidorum intra Solida ; α) Fluidorum in Solidis existentium ablatione; r) impetu & pressione nimia Fluidorum in superficiem Solidorum interne, a causa externa con

primente, vel ab interna obstruen-

te ; γ) vi contractili ipsius Solidi

nimis aucta.

82쪽

dio P . CAP. IV. De solidis. CAPUT IV. Do Solidis Fluidis nostri Corporis in

genere.

I. Erna quidem diversa , totum Corpus Humanum constituentia, Principia agnoscit HIPPOCR A.

Io usu recepto ) Solidas appellamus : et ) τα-, i. e. , intus Contenta; quae quidem hodie vocabulo licet

minus Romano dicuntur Fluida, sive Liquida , & apud Latinos , Humores , seu Liquores: 3 )τα O μωντα, h. e. , Impetum facientia; per quem vero putamus AUT HORΕΜ intellexisse ilium qui fit ab Humana Mente , cum aliquam Corporis partem movere vult; hic autem impetus qui fiat ignoramus :nec arbitramur, ut Scholiastae, Hippo CRAI EM intellexisse per hoc verbum Spiritus animales , sed ipsum solummodo voluisse significare, quod Mens nostra non mechanice, sed incognito modo a 3 BOER AVE, ibid. Part. s. omin agat

83쪽

θ' Fluidis nostri cor ingenire. 2 Iagat in nostra Solida & Fluida , seu

ο μῶντα, ad scopum nostrum in hoc Tractatu non ita faciant , ideo naturam tantummodo Solidorum & Fluido.. rum corporis Humani in jam expendemus .

a. Partium Solidarum & Fluidarum

ideam generalem sat claram dedimus in primo Capite; quae vero partes So- Iidae dicuntur omnium corporum re pectu, hae, quatenus ad GFus nostrum pertinent, proprio senixa Firmae vocantur, sicut modo vidimus. Diximus autem initio corpora quaelibet constare Staminibus quibusdam firmis& immutabilibus , quae sua aggregatione corpus constituunt, & haec quidem Elementa corporum appellavimus. Sunt igitur quaedam particulae primae& minimae, quae partes Firmas Humani Corporis constituunt : particula enim quantulacumque nobis 1 ensibilis in corpore, non est unica pars, sed ex

pluribus constat simul aggregatis; has

ergo moleculas cognoscere debemus , si nostrarum Partium naturam cogni-. tam habere velimus.

. a Sunt autem hae particulae corqca) M. ibid. S. 3.-natura lolidorum

84쪽

:r PR. CAP. IV. De Solidis puscula exigna, satis similia , simplici

sima, terrestria, ex Midis humoribus aA- ducta, ad fingula loca fecreta , Θ π-- posita omnibus firmis partibus. Haec vera sunt Elementa, ex quibus Corpus

Humanum constat.

. Dicimus I. quod sunt eorpuscula ex gua; & is,ud quidem clare demonstratur ex anatomicis : maxima pars enim , quaecumque sit in Corpore nostro, fit ex Vasis, Vasa fiunt ex Mem branis , quae involutae constituunt cavum ; hae vero membranae constant iterum ex Vasis, quae Vasa Membranas formantia rursus conflantur eae Membranis, quae iterum ex Vasis, donec ad ultimum Vas perveniamus, quod

habet Membranam ex Fibris compositam simplicissimis, non vero jam amplius cavis seu vasculosis ; aliter enim non esset ultimum Vas: sed illae Fibrae sunt mera filamenta solida,quae constant meris tantummodo parilibuisolidis minimis, & inter se ita adunatis & cohaerentibus, ut Membranam simplicem conficiant: de quare vide plura in Cap. sq. Sunt igitur Elementa nostrorum Solidorum valde exigua; sed praeterea dicimus, a. Sunt satis fimilia . Nam profecto examinavimus per ignem chemicum

Solida plurimorum Animalium ; atque his experimentis nobis constitit, quod si

85쪽

nsri Corp. 1πgenere. 23 OS, V. g. , Omnibus membranis, & omnibus suis liquidis orbatum fuisset , tamdiuque coqueretur in acqua, donec acqua ultimo effusa, aeque clara & insipida inde rediret, ac fuerat cum a

funderetur, tum semper Fibrae solidae in hoe osse sibi ubique similes remanerent: Idem quoque verum fuit de aliis partibus experimentum, I. g , resia pectu Musculi , &c. Neque istud tantum G sed maxima mutatione quae in Naturae contingere possit, hoc idem semper accidet : si enim comburaturos , vel Musculus , non ideo tamen destruentur hae Fibrae; sed rectae'extensae manebunt , quasi integrae , &erunt ubique, in una parte , & in omnibus, eaedem; nam & ex osse, &eκ Arteria, Vena, Musculo, Pilo Capitis , &α eaedem sunt , eandemque praebent in conspectu materiem: ita

ut illud quod nostri Corporis firmitatem facit, sit idem sere ubique ; quod quidem mirum videbitur iis qui putant , singulis partibus inesse singularem firmitatem , seu singularem materiem , pro singulari firmitate danda r sed si consideremus Embryonem , an non Arteria, V. g. , ipsi eadem est hoc senta , ac in nobis r Imo sane: si enim comburatur, similes Fibras exhibebit; & Membrana in Embryone idem dabit post coe

86쪽

24 PR. CAP. IV. De Solidis 'ionem, vel combustionem, ac Mem brana in Adulto ; & ex omni parte di versa, eadem semper habebitur materies in utroque subjecto. cOROLL. L Ergo illud quod maximum est, vel firmissimum, in Corpore, ex eadem materie constituitur , ac est materies illius quod tenuissimum , vel minime firmum extat; Membrana enim ex Vasis Lymphaticis , i. e. , tenui mimis, consecta, ex eadem est materie , atque os maximum durissimum

que.

COROLL. II. Ergo Firmae nostri Comporis partes differunt tantum majori

minori-ve aggestione & compositione minimorum corpusculorum quibus con stant. COROLL. III. Hinc jam concludimus, ultima Stamina ex quibus conflantur mnes nostrae partes majoreS minore V non modo esse valde parva, sed etiam

satis inter se similia. Verum dicimus Sunt adhuc simpliasissima; illud enim quod, in omni puncto suae Molis , eandem praebet Materiem , vocatur simplicissimum , vel illud tale dicitur, cujus una pars est eadem ac tota reliqua massa et hujusmodi autem sunt omnes partes Corpus Humanum constituentes, ut jam jam vidimus. Tum dicimus A. Sunt terrestria , de hoc

87쪽

hoc utimur vocabulo, quoniam aptius haud novimus ullum, quo natura hujusce matellae exprimi possit. Chemiaci enim Terrestria vocant 'corpora , partes illas quae nec lane, nec Acqua

solvi queunt, sed in his immutabiles

manent: 'Vocant ea corpora ,

quae & Igne, & Acqua solvuntur, iterumque Coeunt in materiem quasi l pideam: Ofessa sive Sulphurea nomianant, quae lane quidem λlvuntur,&comburuntur, sed Acquae sponte sua non miscentur : Spiritus appellant corpora Acquae miscibilia, & ad Ignem combustibilia et Aequa m dicunt , compus quod, si concretum sit, ad minimum Ignem liquescit; &ad eum sem per avolat absque odore dc sapore: &c. nullis ex nostri Corporis i partibus hi charaeteres conveniunt, si charaetere' excipiamus partium terrestrium, hae quippe nec ad ignem, nec in A qua solvi possunt: atqui talia sunt u lima nostrarum Fibrarum Stamina; haec

itaque terrestria vocare: cogimur , qu

niam sunt simplicissima, ct haec in omni parte, ubique eadem , similia , &immutabilia reperimus. Sed recentiores Anatomici dixere partem Corporis Humani sim teli a esse Os : verum profecto in Ossa sunt adhuc Membra- me , Medulla, Sanguis, Lympha, &ς.

88쪽

as P R. CA P. IV. De solidis quibus omnibus si privatur, remanebit utique tantum , pro ultimis Staminiabus, pars fibrosa & terrestris Ne quis

dicat igitur si os per Chemiam examinetur, dat Acquam, Salem, Oleum, Terram, & haec est materies ossis , erraret sane quam maxime qui hoc ita conciperet: videmus enim quod Ossa in coemeteriis sole primum exsiccata. dein rore& pluvia humectata , tumque vento & sole iterum exsiccata ,

uni tamen adhuc Ossa ; sed si tum Chemicus vellet inde Salia & Oleum educere, non id prosecto arte sua eLscere posset: verum materies maneret

fixa, omni Sale & oleo privata ; OLia tamen adhuc integra perstitissent ante hanc operationem Chemicam o Exliis igitur patet, quid sit materies Osia sis, nempe terra solummodo, &sic de ceteris Corporis partibus. Iam vero si quaerimus ab Anatomicis quid sit Hus 3 Respondent , Vas est Membrana sic involuta ut canalem conicum formet ,& ita fit Vas arteriosum, M. Si ro gamus eos quid sit Membrana e Resia pondere debent, ex suis principiis, est

textura Vasorum plurimorum .ari giosorum, venosorum, &c.:quae Liquida serunt transsudantque .' Sed ut rein

die sciamus quid sit Membrana , me definitione tollere debemus omne Fluia, E dum;

89쪽

ἐν Fluidis nostri corp. in penere. NIdum; & inde patet, quoa Membranae

materies sit iterum terra tantummo do , non minus ac in Osee. At e iam si Pilum comburamus ad flammam Alcohol vini, ne scilicet inquinetur dissipabuntur tunc temporis liquidissimae partes; si vero postea Pilum huncce tenaculo subtiliter sustineamus, consideremusque, tum videbimus quod extus adnuc cohaereat ,

suamque pristinam figuram pertinacia ter retineat. Hinc liquet, ultima Si mina nostri Corporis componi partibus nec Acqua nec Igne solubilibus , ac

proinde constantibus eX mera terra,j--

ω simul oleos Nurine . quod quidem so lum destruitur per ignem apertum, s lidis interim partibus intactis dc iisdem

semper& ubique permanentibus. . Dicimus denique 3. Corpuscula baee mici a i i terrestria eae Fluidis bu- moribus esse advecta, apposita Firmia partibus . Novimus enim quod nostrum Corpus , quantaecumque molis nunc sit, initio tamen suae formationis minimum extiterit , ac plus quam millies minus uno grano sabuli , dceκ tantilla molecula sic accreverit ;quodque istud omne factum suerit per appositionem minimarum molecularum 'ad reliquas jam simu compactas c e enim si Fibrae. alicui non apponere

B a tur

90쪽

P R. C A p. IV. De Sesidis . tur aliae partes, haec equidem long1or fieri, & adhuc simul in partibus 1 uis cohaerere non posset. Ergo hujulmoli appositione particularum Increvit Machina nostra: ista quippe omnia Vala, elongata, aucta, ampliata iuere ;unde & reliquae itidem partes . Cum igitur omnia Vasa sic aequabiliter increscere debuerint , hinc oportuit ut ad singula Vascula dictinctae applicarentur particulae ; quod quidem neri non potuisset, nisi cum Fluido, per Iasa transvecto, eo deductae sultient 1llae

partes. 1

4. Perspecta igitur Vel , ut vocant, Solidarum Humani Cor ris partium indole generali , lupere1- set ut aliquid de Fluidis. adderemus ;Verum quia Liquidorum in genere proprietates in primo Capito jam explicatae suerunt, ea quae de Fluidis . nostris hoc sensu dici possunt Inde u rum peti debent: sic enim illorum d

finitione ibidem jam diximus, quod

Uuida constant moleeulis minutissmis , coacervatis ,-fine cohaesone costiguis, is tactui levissimo cedunt, in se invicem arietant. Haec autem generalia omnibus nostri Corporis Humoribus

Plane congruunt, utpote cunciis communia Liquidis. Haruciero cum Liquor nullus eκ-