Thomae Linacri Britanni De emendata structura Latini sermonis libri sex. Cum indice copiosissimo in eosdem

271쪽

αν DE EMEND. s TRVCT. LIB. VI.s est domi,ui an ut quod Demipbo, Nos ad te ibamus Phormio Phor. De eadem hac βrtasse causa. Nec ignoro Quintilianum ex his plaeras, in quibus scilicet ex aliis certum est, quod omittatitur, ad figuram quam ille sub s necdoche comprehendit, nos Eclipsin vocamus, refrre. Ad Aposiopesin uero ea duntaxat,in quibus uel id incertu est,qualia maxime fiunt quae per iram remeentur,utique dum iratis ipsis non satis liquet quibus uerbis exta plicent quae minantur,uel certe id longiore sermone est explia eundum,atque idcirco potiore aliqua re instintcomissum. Noae bis Apollopesicos appellatione latius uti cum grammaticis, Quintiliani pace libuit. cui tamen eius sententia placebit, uta det,arbitro quid sequatur.

S Equitur dere ctionis genus, quod in pluribus eiu modi Ad

sulis consistit,inter quas aliquid est commune, quod tamen in unica positum,in reliquis est subaudiendum. Inq; Graecis geneaeruli nomine Miνὴ dicitur, quo etiam nomine Porphirio CrPriscianus aliquando sunt usi. Hoc genus in tres species a granis malicis diducitur, Zeugma, Sγllepsin, Cr de qua post agetur, Prolepsin. Quintilianus priora duo,uno genere comprehendit, quod s3nezeugmenon uocat, atq; ita finit, ut sit figura, in qua ... P unum ad uerbum plures sententiae restruntur,quarum unaqueaeque desideraret istud, si sola poneretur. Sed grammatici distinis guunt,ac seorsum definiunt. Donatus ad hunc modum,Zeugma est unius uerbi conclusio, diuersis clausulis apte coniuncti: ut, Troiugenu interpres diuum,qui numina Phoebi, Qui tripodas,. clarii lauros,qui Jdera sentis, Et uolucra linguas,Cr praepetis omina pennae. Rursus S llepsis est diuersarum clausularum per

virum uerbum conglutinata conceptio : us, Hic issius arma, hie

currus fuit. E t subdit, Hoc schema late patet,cr feri solet nousolum per partes orationis, sed etiam per accidentia partium. Diomedes sic,Zeugma est unius uerbi conclusiridiuersis clau

272쪽

FIGUR. sulis reniuncta, cum duo aut complura ad unam partem oratioranis iungenda restrantur. Rursus S)repsis est disimitum clauissularum per unum verbum conglutinati conceptio, cumi fingi iam dictio plurali uerbo,uci posteriori tantum,uel ultimo retaditur: u Hic illius arm hic currus fuit. sed cum multo latins pateant barum figurarum uocabula,quam pro iam di larum se nitionum ungunt sicut Donatus ipse dicit,Cr tsi ipse,tum Seravius,Cr Porphirio in Teretiij, Vergilij,Cr Horatij enarrationiis bus subinde confirmat: nos alias,quae nominibus suis magis sint

pares,nec tamen a sententia ueterum alienae,adaptare tentemus.

Esto igitur Zeugma, quoties in finalibus clausulis commune ali Zeugma quia quid in una positis,in alijs non mutuam desideratur. s, Py-MM psis, cum in disimilibiis elasimodi commune in una positam, in ceteris satisfacere non postsi nise mutatum.De his quoniam steriquentisimus eorum est usus, magnam compendij gratiam scrmoni alterunt,non ab re mihi videtur diffusius,non ut grammaraiici quod sciam bactem βcerunt stribim,disserendum: pr sertim quipngulas constructionis figuras, singula sermonis omnamcnta,quae saltem grammaticus constrre queat,exinimem. FIT I G i τ v R Zeugma siue id insticias,quod detrabitur, siue locum unde detrahitur, siue ea, quae clauctulus coniungunt,

multis sine modis. Quippe quod detrahitur, in uniuersum tria plex est. Aut enim ipsum est uerbum, aut aliquid quod uerbum praecedit, aut aliquid quod ipsium sequitur. Et verbum quidem ipsum si Non locus uirum,sed uir locum honestis.

α V o D verbum praecedit, quadrupliciter. M odo unica diactio: u probus non solu praefientes amicos colit, sed etia absonores amicos obseruat.supplendum enim item probus. Modo plures: Qui uir probus uideri uolet,praesientes amicos cole CT abnsentes amicos tuebitur. Ubi totu illud qui uir probus uideri uoα, let siubdendum in secundo sessu est. N odo totum,quod uerbum praecedit cura ipso verbo: Qui vir probus uideri uolet, tucbitur

273쪽

DE EMEND. s TR Vc T. LIB. VI. micos absentes,nedum amicos praesentes. Petentam est enim a priori sensu totum illud qui uir probus uideri volet, tuebitur. Etiam cum aliqua parte eius,quod uerbum sequitur,utsi e proximo exemplo, amicos, si et dempseris: sic, Tuebitur gnoicos absentes,nedum praesentes. Avicivin quod uerbum sequitur, itidem quadrupliciter. Nodi unica dictio: sic, Ut probus absentes amicos tuetur, ita improbus absentes destituit. Modo plures dictiones hoc modo: Vt probus absentes amicos sua opera tuetur,ita improbus destiatuit. Modo totum quod sequitur cum ipsio uerbo, ad hunc in dum.Vt uir ingratus beneficio est indignus,sti er qui facile o liuiscitur.Etiam cum aliqua parte eius, quod uerbum praecedit, Non solum Mutius bini metum incussurus,manum rogo iniurilli,sed etiam Agesilaus.

V A RI A T V R Zeugma er a loco, ubi commune illud quod

alibi subauditur est positum. N am id uel in priore siqua clauario: tvm . sula ponitur,uoeaturi Proeteugma: ut, Vicit pudorem libido, timorem audacia utionem amentia. Ues in postrem diciturq; Hypomim Ηγpoeteugma.ut Ouidius, No Venus er uinu sublimia pectorangit. TerentiusHoc pater de dominus interest. Vel in media,NGozeugma. eum Mesoeteugma uoci ut in illo supra posito, Troiugena inuterpres diuἰm,qui numina Phoebi, ani tripodas, clarij lauros, qui isdera sentis,Et uolucru pennas,. praepetis omnia pennae., TERTIA Μ uarietatem accipit a particulis, quae clausiulus committunt. Hae tribus quatuorue ummum partibus continenatu Nomine, adverbis, coniunctione, er aliquando participio. Sunt igitur in nomine, quae Zeugma sciunt,ea qWae relatiua dia euntur,tum substititiae:ut Vergilius est qui enarraturi integri . enim est,qui Vergilius enarratur.Tum qualitatis:ut niger homo est, qualis Aethiops. Tum magnitudinis: Magni nominu erat, quanti quisquam.Magnus copias secum duxi quantus Xerxes. Mettium pascit gregem,quantu Anglorum quiuis. Tum numerari:ut,

274쪽

DE CONST FIGUR. ira, ut,centum uel multas exaedificauit naue quot non alia f. xτ redditiuasi si genere:Talis est hi qualis ille. Tuta ba bet agri,quantwm ciuis quisquam. Tot tenet uersus,quot auditit T uniuersalia insinui: Quicunq; uult esse cotinens,potest.

I N adverbio uero,dictorum iam nominum adverbia: ut F

est apte,qualiter semper. Studet impense, quantopere nullus. Puagnauitsingulari certamine, quoties nemo alius. Et per relativa: Diu uit absens, quam diu praesens. Venit botra tertia; quando etιam praeceptori Pergit ad urbem, quo tuus pater. Tran uit Roma, quam noster hospes. Red i Londino, unde noster Moarus. Studuit Patau ,ubi Latimerus. T v M collationis adverbia, er finalitudinis i sis uel ita tibi inuidit,ut mihi. T v M paritatis: Tam deest auaro quod habet, quam quod non habet: -Tam sunt Arcturi isdera nobis, Hoedorumq dies seruandi,σ lucidus anguis, Quam quibus in patria uentosa per aequora uectis,Pontim Cr inriseri fauces tentantur Abdidi. Acciapiendum enim a priori Gunt seruandi

I TE M congregandisue negatae solitudinis adverbia, Non Dium nobis nati sumus,sed etiam amicis Cr patriae. coniunctione rum copulatium Socrates iudicatus est opire . Arinido iustus. Sol auget ventos Cr comprimιt. N rat colores Sotharam Turandus, nec aliad ex iis, quae pilo inateguntur.

T v M disiunctivae, Vel quod certo scis, uel nihil est loque

diam. Aut Ararim Parthus bibe aut Germania Tigrim. I ii hoc genere,ubi scilicet duplex est coniunctio, uri particula, quaesia militer duos sensus nectit, monet Laurentius, si praecedat co iunctiones, quod cum aliquo seduentium est construendum, oba sequi illi debere clausulas quae sequantur . non enim recte dici,

Tu nec faceres,nec ego te permitterem. Dicendum nanque uel troiluta in priorem Io m coniunctione si Nec tu facere nees s ego

275쪽

ira DE LNEND. STRVc T. LIB. VI. ego te permitterem. Vel -tato secundo uerbo, sic, Tu nee mceres, nec a me permitterer i. Rurius uitiosum esse,Potes cognoriscere partim ex aliorum sermone, partim docebit te ipse tabe, iuriss. Dicendum enim uel sic,Partim potes cognoscere ex aliorum sermone, partim docebit te ipse tabellarim. Vel sic, Potes cognoscere partim ex aliorum sermone, partim ex tabellario. Accipiantur enim hoc Ioco partim, uni,pariterissimi quo coniunctioncs sint: cam ipsa quoque priori loco posita clausi geminent,ssicut copulatiuae Cr d unctius. Sed nec diuerse cor buctionbs uerba, cum talis,qualem diximus, particula conα iunctionem praece, i coniungenda esse, idem Laurentius est a tor. non enim satia Latinum esse, I lle mihi nec nocuit unquam, nee adiuuit: Sed dicendum esJ ἡ,aut sic, Ille mihi nec nocuit uno qum,nec pro vit. Aut sic, Ille nec nocuit nubi unquam, nec me adiuuit. Alitis diuerse constructionis uerba uni casui subiecisis st,parum terse Latinitatu uidetur,necstudiosequentam: quod genus est illud Ouid , Nescia gratentur, consolentur ue parci tem. caeterum siquid apud magnos autores contra Laurent praeceptum legitur, esto Sallepsis, sicut silud Quintiliani, Et quas res, quos, homines,quibus rebus, aut hominibus, uel coimciliasset,uel alienaset ipsa natura.Et illud Terent , Quem neci pudet quicquam,nec ineruit quenquat nec legem se putat tene re ullam. De quo alio loco plenius.

PRAETEREA discretiuae: ut, Is adeo ex me natus non

est,sed ex statre.E Athenienses Peloponnesiacon bellum sco

ruit Thuodides autem conscripsit. ITEM rationιs redditius,credibile estissum fecisse: nam stater non negat. uel quippe,uel etenim frater non negat. Ε Υ subcontinuatiar, Quoniam haec domus tibi non placet, altera tibi quamenda est. E T continuatiuae, si aliam succurrere probibetis, saltem hunc ne prohibete. Si tibi ut iniurius,qua quaeso in res Terei

276쪽

Nam sit adimat subaudias,dllepsis erit.

Σ τ persectivae,ut Ad sti me,non ut salutare ed vi tentetres. Ex illativae,Vnicus es patri, itur haeres. v x aduersutivae, Etsi patri tuo ni tum ecbeo, non tamen cr tibi. PRAETEREA Qrsam electiva, Est magis amicus tibi, H. E t per sdinon m ARCT,Atq;, Magis alienus usus est a nobis,atque a relιqujs. Item,Aliud hi esse cinci quam utaxenum.Praestit in ege te vivere,quam inhone, te. ΣΥiAM dubitatiuae, ut ne Melιboei hoc pecus, an tu sIn hoc genere saepe alters sua: in desideratar totus, cum D en coniunetio alterum omnino exigat, ut aliter coniunctionis munere ungi non possit: nt An ueni: s uel uenitne s supplenda enim utrobis oratio est per an nou. Saepe non modo alter ωα

tam sensus com gno, sed etiam ipsius positi sensus dubitationis

nota. Veluti in iliis simplicibuε interrogationibus, ibimus f pro, an ibimus,an notis Qua s Io be subauditio in ilius non requiri ritu ubi per interrogationem aliquid uelati extorquemus.ut in illis, Tune impune hoc scies di Cr Ita ne paratus tandem aduerim3sσHoccine est credibile aut memorabile, tanta vocordia inrinata cuiquam ut siet si NCIDIT Zeugma Cr ubi interponitur,ne dicam: ut, An Derasset hoc uiuo Milone,ne dica consul pro,conctule Milone. In quo genere notat Laurcntius, libi talis strino per nominatiuufiguratur, si proprium, pellativumve praecedat,rectius siubqci accusativam:u crudeus canor,ne dicam sceleratu Cr impium. Secus autem sisequitur.rectius enim dic crudelis ne dicam sic Drarus er impius castor: quam,scelaratum Cy impiam canori rem: Quae diuersitas in alijs coibin non accidit. s i τ Cr alias subinde Zeugma in epexegesi ucssi, dico. ut

in rio Horati , Tutior at quanto max est in classe secunda, Lia,

277쪽

, DE EMEND. s TRVC LIB. VI.bertinaraem dico. Repetendum enim ad absolutum structu

illud, da,e,ut i,dico classe Libertinarum

Sae repsis,ut supra diximus,est crum dis libus clausulis rem

mune aliquid, quod in una ponitur,mutatum aliquatenum in alia desideratur. Fit haec ut sub Donato autore prael inest er per partes , Cr per accidentia parti . Et per haec quidem, ubi quod subauditur, genere, persona, n ero, casu, modo, uel tempore ,s adhibeatur, est mutantam. Per partes modo, cum earum signiscutio est uarianda: modo aliter, ut post dicetur. Prior ratio, id est quae per accidentia fit, per nembrum, adiectivium nomen, praeterea nomen, pronomen uerelati

v , aut participiam sit:quae particulae in generis, saltem n meri Cr personaeis lapsi, tum singulariter communis Iociam furistinere, rum pluraliter possunt: Cr singulariter quide positae conyrmari erum aliqua particula clausulae, in qua adhibetur,omniano debent pluraliter cum eorum quibus in omnibus clausulis reristondent, maxime digno. Sed prius ut singulariter com ps I cum sustinen agamus. Fit igitar sγllepsis communi eo,quod in usulis est,singulari er per genus, sicut in illo Terent ,ut Donatus confirmat, Utinam aut hic surdus, aut haec muta facta sit. cui siniae est illud eiusde Dati anuli, locu tempus costiturum est Et Vergili , Tu quos ad studitum atq; usum krmabis au stem. In hoc quoque genere monet Laurentius, ut si commune praecedat, quae sub ciuntur in clausulta praesertim duplici cor uinctione copulattis, tum appellativa, tum propria omnino o sequantur. Non enim apud Ciceronem recte legi, optima sunt Cr mente er utribus: sed legendum esse,uel sic,Et mente optima sunt Cr utribus. ut uidelicet commune illud appellativum sequatur. Uel GOptima sunt mente Cr uiribus. altera scilicet coniunctione detram. Nec dicedum esse, Nulla virgo est dicenda coris rupta uel mente aes corpore : sed uel mutato altero appellativo, 'visint

278쪽

DE CONsTRVC FIGUR. ut sint Iuuilia, ad hunc modium, Nulla uirgo est dicenda corruipto uel animo uel corpore. Vel translato adiectivo in medium ues postremum locu ,-ratione sub generali S re eos prorepto cadet,ut cum proximo appellativo consentia hoc pacto, Nulla uirgo est dicenda uel mente corrupta uel corpore. Vel sic, Nulla uirgo est dicenda uel mente vel corpore corrupto. Quam re illud Gelvj omlpe non probabitur,Isem libro nullam esse in eo uerbo nec mendam nec uitium. sed hic facile reiici culpa in librarium potest, scribentem mendam pro mentam, Ernutilam pro nulla PER personam vero, Cr communi in clausulis singulariterposito. Cicero ad Cu fatrem,Et pene ille timore,ego risu corarui I dem de somnio Scipionis,Ego illam de suo regno,ille me de nonra repub.percontatus est. I n hoc genere,ubi collusio aliqua subcst,licet innum poneriori loco adhibeatur,tamen cum prioram clausula nominatiuo potius cosientis ut Tu melius isti,quam ego faceres,non acerem. CGEgo melius im, quam tu jacerem, non Iaceres. Simili modo, Tu ita ut ego haec milles. Ille perinde vi tu liber est. Cicero ad Atticum, Nunc cum hoc tempore nibialo magis ego,quam uos subsidio Domitio ire posita. Sinali moado ubi,nisi clausulam subiungit, tametsi uerbum posteriori loco ponitur, me cum priori no nativo potius in accidentitas concordabit. Terentius,Talem filium nulla nisi tu pareret.Legitur

emen Cr aliter apta alios poetas, sed figurate. Vergilius N ibit hie nisi carmina defiunt. Ouid. id nisisecretae ei ut Phalliada diluae Ide,DJ maris et coeli quid enim nisi uota supersunt Soluere quassatae parcite membra ratis, v I τ personarum Sγllepsis er pericum,ut comitem signim est,ut in proposita rationcubi scilicet communis particula si gulariter adhibetur. ut in illo Ouid , Tu quos cum Druso pramia statre Dei.Et Horati ,Tu quid ego Cr populus mecum deas dere ausi

279쪽

DE EMEND. s TR Vc T. LIB. VI.PER numeros Cr communi singulariter posito s)rcpsis fit. ut in illo Vergili ,-hic i ius arma, Hic currus Ait. I tem in

illo eiusdem,Socios Cy rege recepto. . A T cuin plurale est id,quod in clausulis commune est, cum digniore in ipsis,ut dictum est,coaptabitur. Est porro intcr g nera imis linum dignias foen nino Cr neutro. In personis prisma praejtintior,quam fecunda Cr tertia: secunda uero qum tertia.Ergo per genera in hac ratione sic fiunt sdisse es. Ouidius Fuctu, I une face .cternos pacem,pacus mini os. Idci Dulciaberis capti Maras Venuss dolia. Terentius, Domus,lixor,liraberi inuenti inuito patre. Cicero de Ostic Propter summam crdoctoris extoritatem er urbis: quorum ulter te scientia augere potest,altera exemptri. VirgἰL-CasOss reportant, Almonem puerum foedatis ora Gadi. . sv Nτ qui foemininum neutro praestire volunt, quor est Priscianus,illo nimirum Lucani inductus, Sunt lcges Cy pleribiscita cod Le. Ego contra, an alibi semper neutro potius c dere foenaninum observem,illud π monadicon CT alias ad comruptelam lubricum,potius deprauatum censeo, cum diuerse raratiotiis exempla, ut plurima. ut SalluIstius,Praeterea diuitiae, dericus,gloria in oculis sita fiunt. I dem,Genu uetas,eloquenti prorape paria Aere. Suetonius, Pulsis cultoribus obtinuere terras in

quibus urbs Cr templum dedicata fiunt. N ce Ut quod quisquam illud Lucani Graecorum imitatione dictum,defindat, apud quos scubi talos locutio legitur, non nisi ubi sexus est discrimen, per participium id fieri obseruatur. ut in illo Homeri, mi

Quasi dicas, At uestrae uxores,er pignora nescia Laudis, sub tectis resident expectantes. Et poricam. Ollidius FG. Ilia cum Lauso de Numitore sati. PER persinas er commune plurale ad buc modum. Cicero, Si tu σ Tullia lux nostra xesas, ego σ suauisimus cicero: Mesemus

280쪽

ig0tas Acere nos. Vergilius,-1polia ampla rest puerit tuus. Horatius, si modo ego ex uos Scimus inurbara . num lepido seponere dicto.Et peric LV ilius -Aucili rinde sphitis er Pelias mccam.

PBR mineros quos Sallepsin feri sub hae ratione uolunt

Grammatici ut uni nobita ratia poma, Castineae modes, Crpresi copia lactis. Ponitur enim hic in una clausularum, quod . ctiam mutato numero subaudiendum es in alijs. Volunt er iuralibus S depsin esbe,cicero Cr Hortensius regnarunt in causis.

sed paulo diuersa ratione,cum id quo singula sunt supplanda,in nuda potnt non mutuum poni. In illo natis ii di est Sa epsis,

Vαιt annis uiginti uno, fue uno er uiginti dicis,cum sint ponte)cite duo sens nec post utris purulis isse,annis,scruire. PER cura. Ouid. N etamorph. Fora eadem Ismarios E brugni cum Stromone sicca Idem in primo,Littera tam plausu clamor superiis deorum Implevere domos. FIT CT per casus Sγllepsis, maxime in hii clausiusis quis per prouocabula Cr relativa pronomina connectuntur,quoties sciaiicet quod per ea ad legitimos costructionis tumeros repeti naratura debet,in diuerso casu ab eo,quo positum est,desideratur:ut Arma intrianis cano, Troiae qui primus ab oris. Num si codem, quo in ultera clausula sunt posita, in altera desiderantur, Zeum maAciunt,non Sallepsin.ut Ouidius,Hanc tibi Naso tuus mit

tit Rufines alutem, Qui miser est,ulli si suus esse potest. lnquo

tractvι in Zeugmate magia postulatat: nos petita veni de Otras si mi ratiotici quae succurrent trademus: si pauca,quorunt ad utrans rationem nonnulla pertinen de uarietate cius, quod repeti per supradi dis particulas sole apposuerimus.Repetitur go per ha3 particulas modo proprium. ut in illo Ouidi; modo posto exemplo,Hanc tibi, c. Modo appostativa m. ut in icto,

Taul Damoetas dono mi hi quam dedit olim. Modo pronome. ut Illa