장음표시 사용
101쪽
curauit.Multa supius logiusculo tractatu a nobis-d urbis Rotna: c1 uici 1crem Dio quod Oibusiain sicut&nobis Constare credimus:a data nominus prudenterberaliter cinitate latinis:d ipsam circunstantibus ut bem prio:post aliis Italiae ciuitatibus:&uiris demu externis prouenisse: ut nunc accomo deliceat repetere:qd supra ex Titolinio sumptu scrisipmus: dum nulla fastiditur genus: in quo uirtus cluces cc re tuomanu crevistio imperiu. Ad nostruitaq; ordine redibimus: ut ostensis superiore loco magistratibus rem. p.gubernatibus: civium ac populip multitudinis Origie propositarcuiugmultitudinis: cura gubernationis ripsis erat magistratibus demacla,
rarsorma edoceamus: qua steti ta multi ac prope infiniti populum costituetis Romanu ciues Roani ipsos diligebant consules:ptores M alios magistratus. Appellarunt Comitia uero maiores comitia diligat imagistratus predictos forma:de qua . M. Varro sic ha bet. Comitium libi coibant comitiis curiatis &litium causa. Vnparet si a dictu/ri sumus 1 hoc comitii loco noco sules:praetores:aediles: censores: N tribunos : sed incapo martio fuisse delectos. N Aulus gelius de noctibus articis locu coeundi tepusinta actu ipso eode comitii uerbo signincari dicit. Locus aut ita nune euanuit: utpou diruta iampridem: qsolo siupereminebant aedificias effodiendis iandasnetoae lapidibus in calcem concoquedisnter sanetos Adriai dc Laurentii imitanda basilicas: iter quae Bra magnu&neruae transitoria: decimo insudatum este anno 1spexerimus. TD. pus comitiorus ab edorum id erat: augures designabantiquanq obseruatio diu te ' nuit. kalendis Ianuariis consul ii praetorti aedilium: censoru : tribunorum mitia haTempus beri. Sed de loco si, supra diximus comitii litium causa istituto. Liuius 1 tertio detri/gesimo sic habes. Eo anno comitium primo rectu ee rumore proditum:& tamen γε itea trigesimo libro sibi sic contradicit Saepe comitia 1dicta perfici: tepestates prohibbueriant: quo 1 comitii loco sacra per regem sacrificulum fuisse facta: Plutarchus siet Sacra ps ' problomatibus ostendit. Regi sacrificulo qui factis omnibus praeest: ncc magistra Com tib ' ge Ter nec cotione habere licet: ppter nomen legium fusi es ur ut solui templis De Comi potestatem habeant: dc rcgnum per dcos sustineant. Hinci sacrificior quod fit in co/tiosae in initio ubi reae peregit:statim ex foro te proripit. Actum comitii describere aggredia mur:qui longa b altissima sed omnium gratissima oratione indiget.Comitia feribit. A conius pedianus prima in Verrem actione suisic aedilitia: praetoria: tribunitis: Nconsularia.Sed Aulus gellius magis nccesssariam affert diuisionem:quaemulta & magna idiget expositioe. Dicit enim cu de generibus omnium sere' suiu agium euriata comitiarcu ex censa 5 aetate centuriata: cum ex regioibus 5c locis tributa. Pinus aut Efforph, Pompeius: scribit. Ceturiata comitia item curiata dicebant erga populus Tomanus sti per celenas turmas diuisus est In quo Fellus d si uerum dicit: populum Romanum in centurias si me diuisumterrori nequaqua paruo fio mentum dedisse uidetur:quasi uero centuriata:& curiata comitia inserat:eadem suisti quae dc Gellius supra ed alii loCRU' ge diuersa suisse uolueruti Curiata nais comitia erui quae eae curiis idest tribubus absque aliquo censul Naetatum respectu nebant: unaquaeq; enim tribus separatim ceci turiata suffragium per ipsas centurias prout a casu acciderat segregatas serebat:ad fiCetutiata nemi magistrarus uota attendebant:in qua maior ipsarum tribuum pars conuenis, comitia set.In centuriatis uero comitiis classium separatio fiebat:& primam dcchine secuda post tertiam quartam ecquinta seorsum centuriabat: pariteri aetatu facta saepe ra/tione iuniores primo milites:pos seniores seorsum centuriabantur: Quibus omnibbus cetutiis in suffragia missis maior ceturiaru pars praeualebat. Haeci comitia semper Paviora
102쪽
per grauiora: θ illa magis popularia suerunt habita. In his nas centuriatis senatorii
ordinis 5 equest risuiri praestantiores in prima: secunda classe erant:quorum iudicia dc uoluntatem aliae: minorum cestuum classes semper sere sequebantur . Hinc uidemus Liuium quinto dicere. Camillum qui exul solus uidebatur rem publicam sicut
fecit possercst ituere: comitiis curiatis reuocatum de exilio:populare enim hoc beneficium suit:ad quod uniuersus populus tanta confluebat auiditate ut nullam grauiorem sormam per classes aut aetates quaeri oportuit: pariter. M.Cicero 1 oratioe daru
spicum respolis dicit: domu sua populi Romani cuius est summa potestas Oiam rara comitiis curiatis omm aetatu ordii aut sufflagiis: eidem iuri cuius erat restituisse. in Scipione et similiter contigit. De quo Livius. xxy. P. Cornelio. Scipioni cui post aphricano fuit cognomen peteti aedilitate: cu obsisteret tr.pl. negantes ratione cius habendam esse: Quod nondu adpeteda legitima aetas esset: Si me inquit oesquirites aedilem facere uolui: fatis annos habeo: tanto enim fauore adsumtagium 1 triba, bus discursum est: ut tribuni repente incepto desisterent: Et insta Liuius . xxyi.Cum subito. P.Cornelius illius qui in hispania ceciderat filius quattuor :5 uiginti ferme annos natus:professus se petere in superiore unde conspici posset loco constituit: in quem postsi omnium ora couersia sunt clamore&fauore ominari extemplo sunt. elix faustumq; 1 perluiturussi deinde mire suffragili omnes ad unianS centuriae modo sed ec tribus oes. P. Scipioni impertu esse in hispania iusterunt. Et isra.xxyiii. Cinturiae omnes ingeti fauore. P. Scipionem consulem dixerunt comitia maiora quila per id bellum celebrata frequetia. Sed pro maxima parte comitia deligendopa ordine cosulum realiorum magistratuu nuere centuriata. Vnde Liuius.exactis regibus duo cosules comitus centuriatis creati apsecto urbis excomentariis Seruit Tulli. L.Iunius Brutus. L. Tarqnius collatinus.&mfiar Brutus collega sibi comitiis ceturiatis crea. Dit. P. Valeriu. Cic. aut Luctu Murena defendes ambitusi petitione c5sulatus accusatu iter alia argumeta hoc uno usus est: Murena forma oram grauiore delectu fuisse illo die:quo auspicato comitiis centuriatis. L. Murena consularenuciaui. Vnicoq; 1 loco magisqi caeteris Oibus ostendit Li. qui tributa a centuriatis comitiis differebat: a Valerone . tr. pl.lex lata ut crearent plaebeii magistiatus tributis comitiis: qd cudenegasent pia sarata plias interesso cosalaribus comitiis noluit. p patres cliente i patria consuleS creati sunt. P.s uitius. C. Servilius . Itaq; licet plaebs no incessuerit: patres cu clientibus ex pr1a secuta:& tertia classibus centurias consecerui: declarandiscosialibus necessarias. Tributa comitia q Aulus gelius tertio diuisionis suo loco posuit: ade Merui q & curiata: sed ipse u multa dc qnq; nimia breuitate res attigit cognitu dignissimas tria ibi posivit uocabula: q diuersis teporibus: sed nuq eode simul
in usu saeriit: si aut ei ut qui contendat suas eum cuiq; ex ipsis uocabulis dedisse disti nitiones: respondemus nultu esse Livii aut Ciceronis aut. M. Varrois locum: i quo ea uocabula simul in usu fuisse& rem ipsam appareat. Et enim videmus Ciceronem in epistola ad Lentulum sici cribere. In campo certe non istica hora secunda comitiis quaestoris istitutis sella. Qu. maximi quem illi consulem esse dicebant posita esset quo mortuo nunciato: sella sublata est. Ille autem qui comitiis tributis esset auspicat, tus centuriata habuit: quae itaq; in libris Liuiirquos habemus gesta narratibus a Cis ceronis aetate plurimum distantia dici videmus curiata comitia Cicero ipse hic tribata uerbo Pprio expressiit: quandoquidem supra ostendimus a curiis mulicribus api Apellatas fuisse primo tribus: curiata prio comitia postea suere tributa Fiebant ta
103쪽
comitia haberetur In potesta, te et tribu/nora piae. fuisse:Ῥς mitioria
declarare Fabii ma ximi uisti. tutum Tribusur hanaequa tuorimen aliquando eonsules etiaha sine eomitiis per interregem radicla popillo creatuiti
L1uius. Libro tertio per interregem consules creati cum prouocatione. L. Valerius.
M. Horatius:actaq; resin faminiis pratis:qui nunc circus Flaminitus. Et Asconius pedianus orationem Ciceronis mitonianam exponens: fiebant interim alii ei aliis 1 terreges equi comitia consularia propter eorum candidator u tumultus : N eorum de manus armatorum: habere non poterant: Pompeius sine collega laetus est de quare plutarchus in Pompeii vita. Pompeius a senatu selus consul creatus per Sulpiscium interregemque: collegaeque asianendi potestas attributar Catone omnia sua dente ob rem. p. ut dixit.Comitia quando fierent non satis cortum habebatur. Nam
eis kalendis Ianuariis ut plurimu fiebat: in aliud in ips qnq; disserebas Macro .scri.
kal. Martii eomitia auspicant . Et Pli. nundinis rustici urbe revisebant: ec io comitialis e nundinis no licebat ne plaebs rustica auocaretur. Et Cicero ad qui tu fiatrem . Comitia in mensem Septembrem reiecta sunt. Et aliquando in tribunorum plaebis po/testate suit: comitia quado haberi deberet declarare. Liuius libro .y. C. Licinius N. L.Sextius.tr. p. tulerunt: ne tribunorum militiarium comitia fierent sed cosulum eclibro. xxiii. Qu. Fabius in eum quem postea comitialem habuit diem comitia ediaeit. Et infra .rxr. Dilatator primo comitiali die creauit consules. El. xxyi. diemque comi liis a.C. Calsarnio praetore urbano petiit. Vnde uidetur augures quod supra scribit Plinius q multos dies ianno kalendis Martii inaugurasserquorum uno siue praetor: sue consules: siue tribuni plaebis comitia habebant. Vnde prudenter a Fabio maxi mo censere institutum est: ut postsi comitia ad multorum libidinem habebantur:&simul multi atque omnes pariter in eis poterant: aliqua pars ciuitatis esset:quae sua
grauitate rem ipsam moderarentur:ex omnibus enim ciuibus sorum cxercitio dc usatrequentantibu sequatuor instituit tribus:quas appellauit urbanas unde maximi cognomen nactus est: quatuor enim illae aliarum temeritatem tribuum moderabatur:
Unde in petitione ipsa: Vrbanam tribum semper plurimi suisse habitam. A conius
pedianus pro milone: inter auctoritatem loges. P. Clodii tr. pl. quas sorte praepostic/ratteam quoque qua libertini non plus qua in tribus tribubus suifraolum serebant possent quoque in urbanis tribubus:quae propriae ingenuorum sunt sei re: qua in petitione quid obseruatum fuerit dicendum duximus: est uero apud multos triti tum quid Cicero de hac re Quintum fratrem admonet in hanc formam: Ualde claborandum est tibi ut tribulesiue uicitii:&chpentes: ut deiq; liberi: post remo etiam scruithis: nam serme omnis sermo adforensem famam a domosticis manat auictoribus :&lixis:eaeimiam magnam gloriam ec dignitatem:& rerum se starum magnitudinem esse oportet in eo: quem homines ignoti nullis sustragantibus meritis: honore assiciant. item instar Senatorcs:equites romanos: caeteroram omnium gratos homines e gratiosos complectere: multi homines urbani industrii multi libertini in foro: gratio signauis uersane':cura ut sint cupidie dei de habe oratores: urbis collegia: omnium pagorum uicinorum. Ex his pra ncipes: si ad amicitiam tuam adiunxeris: per cos relii quam multitudinem facile tenebis:postea totam italiam fac ut in animo M m moria tibi distributam comprehensamq; habeas inequod municipium:colonia p sectura nec locus este possit nec quem in Italia poste patiaris: 1 quo non habeas firmamenti quod satis esse posset. Perstras etrinuestie es homines ex omni regionereoscpcogno/scas: appetas: nfirmesrcures ut 1 esultatibus suis aliquot petati & tua ca quasi cadi
dati sint bene holas nosce:comiter appellare: assidue ac diligeterpeterea benignu ac liberalem
104쪽
liberalem esse opo=tet. Vnde Cieero ipse postea Octabio scribens Iquit. Nos in omni munere candidatorio fungendo summam adhibemus diligentiam ec sol tal se quo niam uidetur in suffragiis multum pos lagallia cum Romae a iudiciis forum refrixe
rit:excurremus mense. Septembri. Et item ad fratrem de petitione. Tota petitio procura ut pompae plena sitrutillustris:ut splendiga:ut popularis rut habeat summam spem ac dignitatem. Sed haec tibi retinenda: ut senatus te existimet ex eo quod ita uixeris defensorem auctoritatis suae fore. Equites Romani boni reclocupletes ex uita acta re studiosum ocii ac rerum tranquillarum: multitudo cx eo dumtaxat quod ora/tione in contionibus atque iuditio popularis suisti te a suis commodis alienum non futus: petitiois Armadp artes dc instituta.Cicero multas ac difficillimas supra ostendit: sed postquam uentum erat ad ipsum petitionis actum:resque uariis modis quos infra docebimus in campum actumque deducta erat: maiores praedictis: in dies suboriebantur candidatis petitoribus difficultates: de quibus irem Cicero pro Ma/ Dedissimi rena sic dicit. Quod si illa solemnis praecatio comitiorum a consularibus auspiciis c5 talabus pe/secrata: tantam habet in se uim e religionem: quantum res. p. postulat:ec instar quod xςn i Vmdicnim fretum:quod euripum tot motus: tantast tam uafias habere putetis agitatioes hsuctuum: quatas perturbationes N quantos aestus habet ratio comitiorum: nihil C incertius uulgo mihil obscurius uoluntate hominum: nihil saltatius ramone tota co- mitiorum. Nam dc tempestates aliquo certo coeli signo commmcntur: sirpe Impro Dissio nul a ex certa ratione: obscura aliqua ex causa excitantur: sic in hac comitiorum tempestate populati: saepc intelligas quo signo commota sit: saepe ita obscura es et ut casu excitata esse uideatur. Et infra petitorem cgo prae itim consulatus: magna spe magno animo: magnis copiis: ec in serum N in campum deduci uolo: praelei tim cum
hoc iam nouo more: omnes sere domus omnium concursant: ec ex uultu candidato/rum coniecturam faciunt:quantumqtiisque animi ecfacultatis habere uideatur.Vides tune illum tristem: demissum: iacetrdiffidit: abiecit hastas: serpit hic rumor. Magna at est comitiis cosularibus repecina uoluntatum inclinatior praesertim cum incuouir ad uirum bonum: id multis aliis adiumen iis petitionis ornatum: huiusmodi etiam petitioniς dissicultares Scandidatorum. Ciccro in oratione pro Plantio sic ostedit. Non enim comitiis iudicat semper populus: sed mouetur plerumque gratia: γνdit praecibus. Facit eos a quibus maxime citambitus: denique si iudicat non delecta. aliquo aut sapientia ducitur ad iudicandu ira: sed impetu nonnunquam: et quadam
etiam temeritate Inon est enim consilium in uulgo. non ratio. non discrimen. non dia .
ligentia semperq; sapientesca quae popuIus secinci serenda moti semper laudanda di I lxerimi: primum illud debes putare comitiis praesertim aedilitiis studium este popul1 non iudicium .eblandita illano enucleata sustragia:eosq; qui sufflagium seiat: quid den i ipsi debeat considerare i pius q qd cuiq; a re. p. viscatur deberi. Nostrum est aut qui in hac tepestate Populi iactamur ac sues ibus: ferre moderate populi uoluta.
res allicere alienafrierin rc partas: placate turbatasrhonores simagni no putam' n5
seruire populo:sticos expetivsrno defatigat upplica do . Sut ire dictis dist cultata sentet iis smillla q ide Ci. in epistola curioni scribit. Habemus haec ora. bono' studium cociliatu ex tribunatu :pp nostra ut spero re intelligere cam.Vulgi d multitud1sppmagnificetianume iliberalitates naturae iuuentutis id gratiosos, suffragiis stadiu;propter eius excellente in eo gencrc uel gratiam uel diligentiam: nostram suffra
105쪽
Pet tib gationem simi nus potentem: at probatam tamen Ec iustam: 8 debitam. Erat adrem malim a putentibuS maxumum adiumentum paucitas competitorum. Vnde Cicero Athico. adium etsi Luceium scito consulatum habere in animo statim petere. Duo enim soli dicunturcia PIOru pctituri. Non solum autem libera ciuitare artes in petitione sunt adhibitae: de quib'llua. tam multa superius sunt dicta: sed a Wicipibus etiam se gratos populo reddere adnitentibus: hinc scribit de Octauio Augusto. Suetonius. uotiens magistratuum comitiis interesseta tribus cum candidatis Bis circuibat: supplicabatque more solem. ni:serebat de ipse sufflagium in tribubus: ut unus e populo: N magnae spei: ac consi
dentiae fuit petitio uariis ex adiumentis prius prudentia comparatis.Cice. pro inla μrena. Nos quoque scaenam habuimus competitricemrquod si ego qui trinos ludos sedilis seceram: tamen Antonii ludis commouebar. Habuit pronciscens delectum in umbi ia. dedit ei secultatem res publica liberalitatis:qua usus multas sibi tribus: quς municipiis umbriae conficiuntur adiunxit. Et pro Plantio idem Cicero humilitate supplicandi omnibus plurimum in petitionibus magistratuum ualuisse sic ostendit. o quidem tempore si id lateranensis facere uoluisses taut latauitat esse putasses tuae:quod multi nobiles lape fecerui: ut cum minus ualuis At suffragiis proster. Humilita: nerent se populo: fracto animo atque humili supplicasent:non dubito quin omnis j ' ad te conuersara sucrit multitudo :nunquam enim nobilitas integra pWsertim atqueti ho ma innocens: a populo Roano supplex repudiata fuit. Eteotracta undique studio Ec disgistramu ligentia multitudo plurimum inpetitione adiuvabat. Hinc Plutarchus in Pompoὼfuissς ii vita.Caesar in galliis agens ad suffragia frequentes milites ire iussiit: ut sibi aliud sinquennium decerneretur. Nunc de candidatis quorum supra frequens est mentio dicendum. Eos ab indumento quod ipsum indicat uerbum appellatos constat: de ea quaere Plutarchus in problematibus sic habet Candidatis erat moris iti tunica absia
que toga esse: ne argentum sitius rentes ipstalios corrumperoni ciues ueli imperio dignos non gerere: non diuitiis:non gloriar sed uulneribus 8 cicatricibus commendari oportere iudicabant: quae quidem uulnera ut ab iis quos ambiendo prensabant conspicerentur sine toga ad petendum descendebant. Idem quae Plutarchus in . M. castili aemilii uita dicit. M. aemilium uirum consularem qui tricies singulari certamine pu/gnauerate semper hostem trucidauerat contra Galbam in umbra nutritum conden
dentem: cum cicatrices populo ostendisset. statim omnes tribus triumphum ei dedisse. Veterem uero suisse candidatorum in petitione morem. Liuius quarto libro ostedit:qui dicit a tribuno plaebis: tunc latam legem: ne cui liceret album uestimentum induere petendi causa. Et tamen infra sicribit. Tribunis militum consulari potestate creatis. C. Iulio Tullio. C. Seruilio hala. Cn. Cornelio costa artem adhibitam aptis triciis cuius eos icilii. tunc quoque insimulabant : quod turbis indignorum candi./L ἡ ἡ da torum intermiscendo dignos taedio sordium in quibusdam insignium populum
si pei etsi aptis eis diuertissent. Ratio nunc a nobis rauctoritas: ac tempus eam deserendica alba uti, candidam uestem dicetur. Rationemque solam suisse constat ut petituros insignesta se in magistratus ostenderet alba uestis. Tempus deferendi auctoritas ostensia docebit. Nam iubentibus tribunis militaribus constulari potestate supra videmus candidaratos dignis indignos suisse immixtos:&pariter aliquando factum est adiciatorer aut patribus.Nam idem Liuius quarto libro: dictatore Publio Cornelior 5 Hala Seruitio magistro militu : sicut priore anno p id nissimos explaebeiis cadidatos et oi uin ci
106쪽
dignos tedium fuerat:sicrum pruinoribus partum splendore gracia adpetedia prae/paratis ota loca obtinuere: quos sidem candidatos ad petendunt ut psertur impulsost per diem solummodo petitionis albam detulist eues viri non dubitamus alia aut fuit de qua paulopost dicemus petendi tui e: dc ordine confiulatu forma: cum quis qu sturaecedilitate functus:petere ad suum libitu instituisset. Hiqi anno uno a creatis. s. Cosulibus ad aliorum ordine creandii comitiaucite alba utebant '. Vnde videmus Ciceronem pro murena orantem ducere: euanquam coepisset in Alia alba mucstem Ro- Cosalaramam ut 3 uenientem detulisic. Multi obviam piodi erui de prouincia decedenti:c5sulatum potenti solet fieri:& cui autem non proditur reuertenti. Ogud habet admi/rationis tali uiro aduenienti candidato consulari. Obviam iuisse multos. Catoncm quos superiorem in alba ueste dum censuram peteret dixisse testismonium in Marcuat ilium Glabrionem copetitorem suum Liuius in. xxxiii. sic ibit. Quaecunq; hacten' a nobis de comitiis candidatis N petitione dicta sunt: generalia suerunt: ad ipsam renunc ante oculos ponendam particulariter descendamus. Q.si consulatum petituri in campum martium candidari descendebant: deductoressu Tragatorcsq; suos circa se habebant sicut Linius. xxxiiii .habct: potentes petebant patricii plaebet uc P. Cornelius. Cn. Scipio qui ex hisipania prou1cia nuperiecesserat magnis gestis rebus. Er.
L. Quin tus Flaminius qui classi in Graxi a praefuerat N. Cn. Manilius uolso: hi patricii: plaebciaut. Cn. Lilius. Cn. Domitius. Cn. Liuius Salinator.L. Attilius ante omnia certam nacccndebant fratres candidatorui duo clarissinii sivae aetatis imperatores: maior gloria Scipionis&quo maior eo proprior inuidiae. Quintii recentior: ut qui eo anno triuphas et: quod alter dccimum iam anum afliduis in oculis holum fuerat: quae res minus uercndos magnificos holes ipsa satietate facit. In qntio noua di te centia ora ad gratia erat. IS obtinuit ut praeseretur candidato quem Aphticanus fra ter ducebar: quem Cornelia gens Cornelio consule comitia habente comcndabat L. Quintius ec Domitius Enobarbus cosules saeti . A deo ut ne ira plaebeio cosule capro. C. Laelio niteret Aphricanus ualuit. E. xli. Liuius Claudius unus cx oibus no bilis candidatus erat opinione olum haud dubie destinabantur. Quintus Fabius la/beo S. L. Porcius Licinius. Sed Claudius cosut sine lictorib'foro toto uoltrado ela/mantibus aduersialiis: dc maiore parte senatus incae inisse cum deberes prius consu tem populi Romaniqfratrem. P.Claudii este: quin ille sedens pro tribunali aut arbitrium aut comitiorum t spectatorem se praeberet: coerceri tamcn ab effuso studio nequiuite magnis contentionibus tribunorum quoq; plaebis:qui aut contra consule aut pro studio cius pugnabant: comitia aliquotiens turbaret donec : pervicit Appia os ut deiecto Fabio fratrem traheret. Eam petitionis animi anxietate. Seneca epistola. cxysiii. sic deridet: Quam putas csse iucundum thibubus uocatis cum candidati inteptis suis pedent: Malius numos pio mittit: alius persequi stre agit alius eoru man'
oculis contexit: quibus designatus contingendam manum nriaturus est: omnes a toniti uoccm i raeconis cxpectant Durauitquc aliqua ex parte petitionis magistratuum umbra sub principibus. Suctonius de Caesare . comitia cum populo partitus cst ut exceptis consulatus compotitoribus: de caetero numero candidatorom propaitc
dimidia: quos populus tu lici pronuciaret. Pro parte altera quos ipse dedissct. Medebat p libellos cireu tributim missos scriptu breui. Caesar dictator it si tribuit comendo uobis illum: οἱ illum ui uestro suffragio sua dignitate obtineat: coitia nulla habuit pter tribuno Foc aediliu:&Pli. orator: anxium me demuta habet petitio Sexti eruci.
107쪽
Itaque prehendo amicos: suppilico ran)b1o: domus statione'; circumeo: quantu uel auctoritateruel gratia ualea praecibus experior. Locu ubi haec comitia haberet suprata diximus capum huisse martium saepenumero a nobis descriptum .lae quae erat cou. y tra quae aqua uirgo in urbem nunc et currens finitur: ut intercolunam Antoninicocleam extantem: & dictam aqua ipsis fuerint septa ad instar clausuras:quae armentis in campestribus fiunt sic appellata: erantq; e materia di tabulatis de quibus. M.Cicero ad Athicum scribens. Emiemus rem gloriosam. a in capo martio tribus comiotiis marmorea sumus e scepta saetvitreaque cingemus excelsa porticur ut mille pasi suum coficiatur:stinui adiunges huic operi uilla publicarquod in nec Ciccro ipse ne
alius postea facit bello prohibente ciuili:quod breui post hanc epistolam est suborousit, tum ad ipsaq; scepta totidem suere ovilia minoris ambitus loca in qbus centuriae: adir*tores tota triba separate de agendis priusquam citarentur consultabant. Et suos quaeque SV Cturia tribus habuit diremptores: multitudinem incenturias diuidentes: succenturiato resque et quos dicit Festus explendae centuriae causa: aliquos qui sorte non adessent Ceturiato suppleuisse. Vnde coniicimus centurias: non singulis comitiis fieri consaeuisset sed potius cum saetae essent diu permansille: nam extat nunc lapis centurias ut appa
ret aliquas incisas habes uix dimidius in sancta Luciae nuc ecclesia ubi Orphei tem.
plum erat: uetusta cuius ornamenta a nouis mutationibus dignoscunt Zecclesias orphei retinet cognomentumralis erant centuriatores appellati:quibus es ut curia diaeta aceturiis colligere. Erant ite unaqua siti tribu diuisores: diuidendis: aequaliteroibus quae tribui darentur.obuenirentq; emolumetis praefecti: quos largitionu cor
ruptelae auctores tapetiumero suisse docebimus. Iam in eapum N ad septa oviliaque ipsas p tribus Neeturias usta peruenimus:candidatos ad petitionem a luis deducto ribus suffragatoribusq; deduci uidere videmur. iore igit conatu diligendi forma Tresordi ducimus explicandam. teneda uero quae supra diximus fuisse in tribubus trium ordii Cusis ' num uirosrpatricii: equestris:&plaebeii: fuisse et classes quin a censu plurimu difὸ Suffragias serenteS: dccenturiisl praerogatiuis sortitione di uenturia: quaeq; i ipsis tribubus fiepontem bant reconiseles praetoreiq; cum aliis magistratibus ad pontem consediste:qui in campo esset martio ubi cocleam colunam Antonii extare videmus:quae dicemus attente consideranda sunt primum de consule. Livius. xx1i. consul in campo martio comitiis
priu centurias in suffragium mitteret. N Nonius Marcellus scribit sexagonarios prolarem non mittendos quod suffragium non ferant: quod pro ponte fiebat. Sueto. niusq; de ponte apertius sic habet. De Caesare enim.continatis in suam mortem sieinquit. Illum in campo per comitia tribus ad suffragia uocantem partibus diuersis ex Praerogau ponte ut diicerent atq; exceptum trucidarent cogitasse. Ceturias dirimitores quoiuVeturia ce significat: eκῆ omnibus enim qui militarent iunioribus: l panter ex ueteranis militia per aetatem Nocincti dimissis diligebantur centuriae: praerogatiua iuniorum siue ueteranorum appellatae: Rd ἴψNR ipsi', praerogatiuae eeturiis facto itera delectarprima lectorum quorumcunque diu deputi praestantiorum centuria dieta est tanquam ab aetate ec dignitate uencrabiliorum. ue i turia. Et ne fraus aut corruptela posset fieri. Non cincti ad custodiam sustra orum deputabantur: de quibus quid fuerit Plinius sic habet. Decuriae pluribus nominib' distinctae tribunorum iudicium propter hoc non cincti uocabantur ex omnibus selecti ad custodienda suffragio' sita in comitiis:aliis se no cictum:alius fracturalius tribunuappellabat Tiberii pricipatu eqster ordo mot':i id costitutuq; ne qs nciet'cce
108쪽
nisi ciuis ingenuo patre aboq;:qbus sextertia quadringera cestis suissent a lege Iulia theatrali quatuordccim ordinesse dedi. Sortiebas collui quae pro uno quoq; cadida to praerogatiua iuniorum prius in suffragium mitteretvi r quam praeco citabat: cu/q; acceptum esset ad consulis caeterorumq; magistratuum praesentiam in ponte suffragium: ea centuria in monte inde citatorum appellatu dimist pco: qdegislat: renun/ Moscitatqciabat citabanturia post praerogatiuas tribus eiusdem prima deinde aliae classes i oen rumturias distributae. Eratq; arbitrii candidatorum tribuum in quibus magis uiderent praerogatiuarum s ortitionem fieri: asq; quas sorte contigisset exiret 8c deinde alias centurias a consule uocari. Nam piserui accidebat cos in petitione pualere quibus progatiuae praesertim iuniorum fauissent. Unde Cicero pro Murena. Etenim si tanta illis comitiis religio est: ut adhuc super omnem ualuerit praerogativa. Vnde uidem' Helium spartianum:de Aleaeandro seuero dicere. Ipsas deinde tribus 5 eos qui inititaribus niterentur praerogatiuis purgauit. Haec at omnia facillime itelligere poterit et dicta Cieeronis de Lutio Pisone philippicoru secundo titili uerba considerabit. ecce Dolobellae comitio' dies sortitio praerogatiuae exit:renunciaturi tacet prima classis uocatur. Renunciatur deinde ut assolet suffragiatum: secunda classis uocatur: et omnia celei ius sunt factaqdisi: sed ad rem multo copiosius faciunt: quae a Cicerone in oratione pro Planco scripta subiecimus. Neq; ego nunc consiliu reprchedo tuum lcas tribus quibus hic maxime notus erat non edideris: dc instar uocatae tribus lata suffragium: descriptae: renuciatae: longe plurimum ualuit Plancus. A ita dem una ce . ruria praerogatiuae tria habet auctoritatis: ut nemo nunq prior eam tulerit quin renaciatus sit aut ipsis comitiis constultacit certe in illum annum. 8c infra de Planco sic habet cuius in honore non unius tribus pars: sed comitia rota comitiis fuerunt praero
gatiua ta ubi Cicero in praedictis non satis edoceat supplebit Liuius infrascripta lib.
y. Haud inuitis patribus Paulum licinita calutirpraerogatiua tribunum militu nSpetentem creauit:ec infra populus nihilominus suffragia inibat:ec ut quae , intro uo/cara eraticeturia:consulem haud dubie Fabiu dicebat. Ccturiae quae supererant. . Fabiuec. P. Decium dixere:&infra. Tumi praerogatiua&primo uocataeo es centuriae consule eum dicebant. Item insaeo diecusors praerogatiuae exisset: eaiy.T. Attilici. Et libro. xxiii. Liuius interiit progatiua: suffiragium iniit. Creatiq; in ea cosules. Q. FabiuS maximus quartu. M.Marcellus:tertiu:eo dec5sules caeremeeturiae sine Maiiatione ulla dixerui: ec libro .Hyi.nsae inretioni in plurimis satis acie Liui Fuluitis cucomitia coluies haberet praerogatiuatieturia iunioru Titu malium torquatudixit: qui ad tribunal coistis uenit:petiitq; ut sua pauca uerba audiret: ceturiami qtulisset sum agiu reuocari iuberet. oculo'.n. ualitudine excusauit:post haec cu cetuoria Deques succlamasset:se nihil mutare: tu torquatusmes ego uros mores c5sul serxe potero:neq; uos 1perita me ut redite in suffraotu. Tuceturia mota auctoritate uiri petiit a costule: ut ueturia senio' citaret uelle se cu maiorib' natu colloq:citata senio δruueturia:dathi secreto 1 ouili cultis colloquedi ips:ita cosultatione data : seniorib' humnia dimissis iuniores sussa a uincutes. M. Mar.M. Vale .c5sules dixerutauictoritate in giorum rogatiuae omnes centuriae secute sunt. Reliqua esst uobis hac comitioram parte qualia centuriae: Aut tribus ipse aliter suffragia ferrent ostendere. Duobus cmmmo odis: Sed diuerss temporibus id factitatum fuit. Nam uocibus primo dc si mentiis palam: ab uno quoque dictis : post tabellis suma a dari mos fuit. De qua re cleagantissimam disputationem: Cicero legum secundo: cum Quintofratre sic habet.
109쪽
Leges tabellariae Comitiora ordo
In casum sentent aqua te suiste semper scio: nihil ut suetit in suffragiis uoce melius. Paut non sentito em auctoritatem optimatum tabellaria legem abstulisse quam populus liber nune desiderauit. Id oppressus domiatu: dc potentia principii flagitauit. Itas grauiora iudicia de potetissimis hoibus crat uocesqtabellae:qua obre suffragadini ia libido: mno bonis causis eripieda fuit potetibus:no latebra danda populo in qua bonis ignotatibusqd quislsentiat tabella uiciosum occultaret suffragiu .ita, listi rationi ncq; lator quisquam cstinuentus ne pauetorum bonus. Sunr. n. quatuor leges tabellatiae: quarum prima de magistratibus mandandis. Ea est gabinia la
ta ab homine ignotota sordido:sequuta biennio post cassia est:depopuli iudicio ista ab homine nobilitata. L. castio Carbonis est tertia de iubedis lcgibus acuetandisse diciosi atq; improbi esuis. Vno in genere relinqui uidebatur: quod ipse Cassius eaedi. peret perduelliones. dedit huic quo iudicio Celius tabcllam. Eamq; optima re.p. esse dico:qua hic cosul constituerit quae sit in potestate optimatu . Sic.n. recitata est: de suffragiis optimatu plaebi libera suntorquae lex hanc sniam tinet: ut oes leges tolleret quae postea latae sunt:qn tegunt omni ratione suffragium: ne quis i spiciat ta bellam ne roget: ue appellet: deinde hoe optimo cuique S grauissimo ciui ostenda, tur ultroq; omcratur. Eo p nunc fit illud quod a te nuperrimae dictu estriat mi us multos tabella condineis solebat vox: quia populo licere satis est. Hoc retento reliqua uoluntas aucto1itati&gratiae tradit Itaq; ut omittam largitione corrupta suffragia non uides si quado ambitus sileat:quaeri in suffragiis quid optimi uiri sentiant: qua .
obrem lege hac libertatis species datur. Austoritas bono Fretinet contentionis causa tollitur. Vnde cu uoce Cicero tabel praeponeret: sic oratione in Pisonem habita gloriatus est. Me cuncta italia: me omnes ordines me uniuersa ciuitas no prias tabellast uoce consule dcclarauit. Simileqsupradictae Ciceronis disputatione Plini. ora/tor Mesio maximo scribit. Meministi ne te saepe legisse quantas cotcntioes caecitauit lex tabellana. At nuc in senatu sine ulla distensionc. Hoc uelut optimu placuit. Omnes comitios die tabellas postularunt. Supersunt senes ex quibus audire soleo: huc
ordine comitio'. Citato no1e cadidati silentiu summu dicebat:ipse pro se explicabat uita sua: testes de laudatores dabat uel cu quo militauerat: suo sub quo quaestor sue rat uel utrus si poterat:adhibebat quosda ex sum agatoi ibus:illi grauiter: ec pauca loquebans: plus hoc si praeces proderat. Nonunil cadidatus aut natales copetitoris aut anno staut et mores arguebat. Audiebat senatus grauitate cesoria. ita saepi 'digniq gratiosi pualebat. Invaluit in & diutius seruatus est mos tabellas. De quo Cic. in lege agratia Rulli secuda:in suas sui ipsius gloria sic habet. Sed in magnificentius: atl ornatius esse illo nihil p5t: quod meis comitiis no tabella indice tatae libertatis rsed uoce una pro uobis indice uestra si me uolutatu ac studios tulistis. Itaq; me noextrema tribus sufflagios: sed primu cocursus po. Ro. sule declarauit. tale aruassuerit inqd suffragia mitterens. Asco. pedianus pro Corne. de maiestate sicha bet. Du sytelsa defere dii sertitio fit. Et Cor. Taci. de Vespasiano.Sorte S urna mores no diserni:suffragia ad extimatione senatus reperta: ut cuius a uita famat penetraret. Et tabellas ipsas fuisse caera delinitas:in Ous stilo faciliter sci iberet cuiusque uotu infra in accusationu partibus:du sentetias iudices se. retos sedemus. uetusta uero huius uerbi uim beatus Hieronymus ad Nicea Hyppodiaconu eleganter sic scribit. Rudes illi italiae ho1es quos callos. Enni. appellat: qui sibi ut in rhetoricis Cice/ro ait serro utinam quaeritabant:ante cartae r de membranaru usum:aut dedolatis ex
110쪽
ligno codicillis: aut in corticibus arborum mutua epistola' colloqamisitabat. Vn de ec portatores earum:tabellanos:&scriptores a libris arboF librarios uocauere ad quarum tabellarum imiratione hae quoq; oc saetaeadictae sunt. In quibus sitiatorum Sc iudicum in sententiis uota seribebantur.De caeteris uero quod diat infra dicto io, co patebir. Scriptas aut suisse tabellas. Plinius Mesio maximo scribes sic indicat.Scripseram tibi uerendu esse: ne extantissum agiis in quibusdatabellis multa essent io. cularia atq; et eda dictu: in una uero pro nominibus candidatorum: sussi agatorum nomina sunt inuenta. Excanduit senatus: magnoq; clamore: qui scripsisset iratu principem est compraecatus: im licetiae prauis negociis adiicit illa fiducia. quis enim sci. ci. Et tabellae pro epistolis cum uictoriam continerent laureatae mutabantur. Cicero in Pisonem ne tu quidem Paule noster tabellas Roma cum laurea mittere audebas. Hi sui supra tanto ut ostendimus studio pcractis: consul in ponte residens eum cuius suffragia superauerant consulem suturi anni declarabat: praecos palam nunciabat: ri IIae pariterq undiligendis:pra torae: censoraera dilibus: dc tribunis faetumisit: declara, qt in consules candidati: cum senatui usq; ad tempus ineundi cosulatum interessent: di, iri ma, maxime erant auctoritatis: declarandi in comitiis consules e alios magistratus forma gistratibus
mores psatis supra docuimus:quod quidem&si suaptae rei natura integre N biq; ui c., tib :cio Scorruptela fieri potuit: malis tamen artibus saepenumero saetitatum est: quib' Ie in magi, artibus primarium largitio somentum deditriinde N repulsas a petitione nonnulli: stratuu peqns immeritas retullere:ob idq; Cicero quintum fratre ad petitionem consulatus is ruens sic admonet. Et quoniam in hoc uel maxime uiciosa est ciuitas: si, largitione interposita uirtutis ac dignitatis obliuisci stolet: secue se abs te custodiri atq; obseruari sciant N ad Athicum idem Cicero.Consules sagrantinuidia. uod Memius candidatorum pactionem in senatu recitauit: quam ipse suus competitor Domitius cuconsulibuς fecisset: ut ambo talenta quadraginta consulibus darent. siessent ipsi consules facti: Nidem Cicero largitionissae insimulatum Plancum defendens du purgare nititur:quo fieret modo corruptela S largitio sic docet. Sed tu doce sequestrem fuisse ilargitum Bisserconscripsisse:tribules decuriasse. Unam tribum deliger tu do ce quod debes:per quem sequest rem: quo diuisore corrupta sit. Dcide habere coepit subito praeter opinionem hominii: ut ne si cogitasset quidem quispiam largiri: darce'spacium comparandi tribus. Latum suffragium: descriptae: renunciatae: longe pluris Dediisti, mum ualuit Plancus. nulla largitionis ne sui tmec esse potuit suspitio. Erat aut gra tribus laruissima poena his qui largitione tribus aecentimas corrupissent per legem de ambi/ Ulioe cor tu constituta:cuius legis metu diuersis ec occultis artibus largitione ipsam fieri oportuit. Vnde dixerat Placi aduersario' oratores ipsum quosda mimmoue habitu subornastetqui ad tribus d centurias per ludi simulationem penetrantes:pecunias in largitione detulerat: quam diluere calunia Cicero cu adniterete his uerbis 1 praedicta opo. ne est usus.Illud uero crime de mimis: quos in circo faminio deplienses ee dixistis: tuc caluit recetis nucica refrixit: neq;. n. q illi mimi fuerint nec qixibus mcce diur ronditis. Aseo. pedianus in Cice.ofone pro Milone. Annius milo M. P. placius his pus ec. . intellus Scipio cδsulatu petierui: n5 soluiti largitione palam effusa: sed etiam sectionibus armatorum succincti ita Cicero ipse in Verrem actione secundae comitia haberi coepta sunt. Cursare iste homo potens eum filio blando N gratio se clacum tribus: paternos amicos hoc est diuisores appellare. Hine videmus Oetauium
Augustum populi gratiam aucupantem tollendis largitionibus curam adhibuisse.