장음표시 사용
151쪽
narius: se pulus:&uetusta uerborum supra a nobis positorium turba sui per libros
Motata.qua signa natius rarate nostrarccognoscit. quae fortassis cognosci post et li/brariorum uicio deprauata sunt. sicque nulla potuit lectiois diligentia quod non in velligebamus ut disceremus efficere. Ital aerat ii partibus absolutis ad alias rei pub. administrationis palles redeamus. Eaque primum attingamus: quae ex ipso aerario: authoncisa praesectis aerario primum institutis: ad populi Romani utilitatem bo/namq; gubernationem de P mpta fuere. Scribit Plinius populum Romanum coepisse stipem spargere. Sp. Posthumio. Qu. martio consulibus . tantami pecuniam istario suisse: ut eam coierret.L. Scipioni: cx qua his Iudos secit. Annium quoq; martiu
... R idem dicit aedilem plaebis primum frumentum populo in mo filo askibus donasse. HePrumdiu liumq; pariter in aedilitate stumetum populo assibus praestitisse: qua ex re statuae illipo lodo in capitolior palatio positae fuerunt: de supremo die humeris a populo 1 rogum dela i , Mi '' ius sit. sed huiusmodi munera populus Romanus sub principibus ampliora: ac ste
ito querit ora accepit. De Caesare enim Suetonius scribit populo praeter flumenti dui. Caesaris os modios: ac totidem oles libras trecentos quoq; nummos quos pollicitus olim erat
MVRς 'd uiritim diuisit. Et munus populo epulumq; cum daret quis macellarii oblocata daret v e ctiam ipse domesticum apparauit. Item dedit epulum populo ac uiscerationem. Et post Hi aniensciti uictoriam duo prandia. Nam cum prius parce net pro liberalitate sua praebitum iudicaret:quinto post die aliud largissimum praebuit. Dederunt uelo principes Romani uariatis pro rerum opuletia modis quando I partem: sicut Cς sarem supra de duobus modis secisse diximus: quandoq; totam summam familiis ne cessariam:prout infra docebimus.unde Augultum dicit Suetonius non stolum sum Augusti mam toto suffecturam anno dedisse. sed cum singulis dari mensiibus consueuisset ter xδ in anno distribui uoluisse. Sunto haec Suctonii uerba: ac ne plures frumcntationis
causa frequentius a negociis auocarciatur:tcrin annum quaternorum mensium t s/seras dare constititit: sed de sidcranti ueterem consuetudincinconcellit ruitus: ut sui
quisq; mcusis acciperet. Idem 1 princeps: ut incrcatoribus industria ualentibus: sed a rei tenuitate laborantibus opem serici: quotiens ex damnatorum bonis pccuia su perfueret usum eiusgratuitum eis : qui cauerei duplum post ent: ad corruaucmpus
indulsit. Sequitur Suetonius Augustum frequenter dedi si e congiarium: quod qui dem uerbem stola cosuetudine notum: ec nullum habenas priscae latinitatis origine incam uim habuit: ut qnq; res qrus ec saepius peculam populo uiritim data sui sie 1ignis Cularia sicet. Is italcon ianum populo frequenter dcdit. sed diuersae suerunt summae modo quadraginta: modo triginta monnunquam quinquaginta ic ducentos nummos. At ne minores quidem pueros praeteriit: quavis non nisi ab undecimo aetatis anno acci. pere consueuissint. Idemq; frumentum in annonae difficultiatibus saepe leuissimo interdum nullo precio: uiritim admensus est . Et testamcnto quod ultimum fecit ingenti usus est liberalitate: legauit populo Romano quadringinities: tribubus tricicSqnn isti quies sexcercium.praetorianis militibus singula milia nummorum: cohortibus urbanisqngentos:Legionariis trecetos nummos qua siumma representari iussit. Nacbfiscata temp xcpositaq; habueraQ. Tiberius uero priccpsco aFppso trecctos nil in
mos uiriti dedit: pradiu mille mesis. Et Gai .cogiaru ppso bis dedit tricctiis sexter ciis: toti est abu datissimu epulu seatui eqstriq; ordini et colu b' restiberis utriusssexus:posteriori epulo foresta insup uiris scemis ac pucris fastias purpurae ac cochiliudis lubint. Et ne sordidissetidus inator ea cosuetudis priscos liberalitatis Miam co
152쪽
seruaret incute ano dixit phal Ianua .strenas rereptismi stetit Iuestibulo reditum
kaledam die ad captandas stipes:quas plenis ante cumanibus:ae sinu omnis i riba ferebat. Claudius congiaria populo saepissime dedit. Et annona deficiente negocia- roribus cena luci a proposint: suscepto insedanano: si cui quid pertempcstatem acci.
disset:&naues mercaturo causas abricantibus magina commoda constituit: procon, Neioditione cuius resuis. Neronem dicit Suetonius deductum inserum populo congia/rium:militi donatiuum proposuisset diuisiste*popuIouiritim quadragenos numos Senatorum linobilissimo cuius date familiari destituto annua stalaria: Nousdam singena constituisse. Dcqi eodem Nerone Cornelius Tacitus: plaebi congiariu qua draginta numi uiritim dati: oc sextertiuin aerario quadringenties illatum. Quin diissi
mniandis rerum externarum curis. Nero frumentum plamis uetustate corruptum in
tyberim iecit quo securitarem annonaesiuitantaret: cuius praecio nihil additum est: quis ducentas fornac naues portu in ipso uiolentia tempestatis: ec centum alias in tyberiin subuectas fortuitus ignis absumpsistet. Et Domitianum scribit S uetonius Coti. Dottianus glanum populo nummorum tirecentorum ter dedisse. Haditanum pariter dicit he H dx Vδlius spartianus. Congiarium duplex praesentem populo dodisse tornis singulis aureis diuisis.infinitamq; pecunia quae fisco debebas priuatis debito sib'in urbe: aei italisi prouinciis etiam reliquis ingentes summas reliquisse syngraphis de chyrographis in
soro diui Traiani: quo magis securitas omnibus roborare tur inccnsis. Traianum pricipem optimum gestori iacuius scripta indignissime perierunt: resert in panegyrico. Plinius orator inter Micras liberalitate una usum fuisse scinimis laudibus extollet laqui pueros quinq; milia cx omni imperio scelcctae ita dolis: ita alii:-a pi a ceptoribus crudiri curauerit: ut ea inflicta traicco in genero inlli tutiois uitae erudiri uolue iitra id Tr.31.imis natura procliuiores sunt uisuq liberalitate imitatu suis te Hadrianuscribie Spar. 6cle natoribus: qui non uicio suo dcco Ycrat patrimonium pro modosmatoriae profestionis expleuisse:5 post caeteras immensias uosuptares in honorem socrus sitae aromata
populo dedisse. in honorems etiam J Hiani baltaria:.crocum pcrgradus thcatrisuere lusisse.arii in adoptione Elii Virceionii dcdisis populo congiariu nudi militi .hus sextercium milies. Ab Antonio item pio imperatore optimo scribit Spartianus: Congiarium populo&militibus dc proprio datum: ecit in alias cund cm Antoni, Dum dedisse populo congiarium:&militibus donatiuum addidis te. Vinique ec OIei tritici penuriam per aerarii sui damna gratiis populo dando sedauii Ie. Marcum Anto nium philosophum imperatorem pariter scribit Iulius capitolinus filio ante tempus consule facto: dedisse populo congiaritim: quod in iterato uxorccide filio datamter M. An. phirio item post tritiphum simul cum filio de Mareomannis actum dederit. Quin id CS
modus iperator inplexin puerili cogiariu dedit lea Lapsidio resertur quod postea ipc coliticia istator denarios singulis septingenos uiccnos scierit impallitus. Scribit et Capitolinus tacitus pi e Heliu pertinacem imperatorem congiarium dedist e populo ccntenos denarios: promisisseq; praetorianis duodena miliu sed dedisse sena. Seuertis aut apher princirps bo ph. Vnus M sico artu populo prius n5 dederit:qad bellia parthicuellet prosecturus: rei A lux:ia .e frumentariae cura habuit diligentis Iima: ita: ut post datum abunde semperiti uita si ha
dioru milia singulis diebus expcndi possent. Alexandrum ctiam scuerus D urtianus cum esset imperator optius cogiarm populo trer dedisse: donatiuu uiuit,' i cu
153쪽
. aridissus M super congiam1 pecunias camem populo distribuisse. qui&pauperes honoratos
uuit: quos pauperes uereno per luxuriam: aut simulatione uidit. Data aurein sue, xit per imperatorum liberalitatem populo Romano rerum omnium abundantia: si
ci se intelligetri mirari potcritequi Flauii Vop1 scide Aurel1ano principe gesta leget
ex quibus haec durimus cerpenda. oti pia tereundum uidetur:quod nacinoria tenet dc publicar& fides historica . A urelianum eo tempore:quo proficissicebatur ad bellum ouentale bilibres coronaspopulo promisisse: si uinceret:& cum aureas populus speraretrael Aurelianus aut posset dare:aut uellet: coronas eum fecisse de panibus
qui nunc siliginei uocantur:& singtilas quibuscunq; donas esita ut siligineum suum quotidie toto aeuo suo: et unusquin reciperet: posteris suis dimitteret. Nam idem Aurelianus etiam porcinam carnem populo Romano distribuit : quae hodie quos diuiditur: Q ut panibus urbis Romae uncia de aegyptio uectigali auxit: dicens Des enim populo Romano saturo: potest quicq csic laetius. Statuerat uinia gratuitu po
pulo Romano daretiit quemadmodum oleum: dc panistic porcina gratuita praebetetur: sic etiam uinum daretui: quod perpetuum hac di ositione conceperat. Hetru,
riae per Aureliam usq; ad alpes mafitimas ingentes agri sunt: hique sertiles ec silvosi:
Statuerat igitur a dominis locorum incultot uni: qui tamen uellent gratis dare: coe mereat illae familias captiuas constituere. Vitibuς montes conseret cratque exin/h. i dedit. Et in sex imperii sui annis populo Romano tunicas albas manicatas: ex uniuersis prouinciis. Et Lineas aphras: dc aegyptias puras doauit. Tacitum uero se ihitidem. Flauius possessiones quas inmauritania habuerit archis rectis capitolii de
Tecta sar putasse: argentum uero mensater quod habebat ministeriis conuiuiorum: quae in toplis fierent dedicaste. Quid autem sibi uelint sarct a tecta Festus sic docet: se rete ponebant pro integret ob quam causam opera ptablica quae locantur: ut integra praesene 'rareta tecta locantur: dc enim sarcire est intcgium faccre. Nec solium largitione: douatione: uaria liberalitate populum Romanum consulares ti iumphalesque uiri :&postea principes: bene laetum opulentumque reddcta sunt adnixi. Sed abusur e saenotis vorastine defenderunt. Idque rut melius ostendamus uocabula ipa ptimum diffiniemus. Dcenus inquit Nonius a scitura dictum: quod pariat aliam cx se pecuniam N insta Versuram sacere mutuam pecuniam sumere: co dictum est: q, initiorq mu uha si tuabantur ab aliis: non ut domum serrent: sed ut aliis Bluerent: uelut uerteretit credice e torem. Quanta audem suerit cura patribus cresente re publica pauperes ab usu ae danis tutari. Liuius multis ostendit in locis. Nam quinto. Gn. Licinius: M.L. Sextiushq h, is tribuni plaebis legem tulerunt de aere alic nor ut deducto eo de eapitc: quod usuris p/usuris numeratum esset idq,siuperesset termino aequis portioibus solueretur: dc in septimo. rurata T.Manlio torquato bis . G. Placio consulibus semiunciarum tantum ex unciario foenus factum ec inpensiones aequas trienti: ita ut quarta pars esset solutio aeris alieni. Infraq; iudicia populi eo anno insceneratores fuere:quibus ab aedilibus dicta dies et ligati uetii desierui:ob unius foeneratoris libidinem cosules tulerunt ad populum: ncq senisaqnoxa meruistit: donec poena lueret in copcdibus aut in neruo teneres pecuniae debitae bona debitoris: non corpus:obnoxia esset: Ita soluti nerui cautum et 1 posterum ne nectorentur. Et xxiii.Marcus Portius Cato praetor Siciliam obtinebat sactus: ec innocens. a prior tamen in scenore coercendo habitus. Fugati ii ex insula sceneratores:&siumptus quos in cultu pioru socii sacere soliti erant circucisi: aut sublati
154쪽
c.xxxvii. ciuitas scebore laborabatissi cum multis isneralibus Iegibus costra illa a uaricia essetmia saudis inita erat: ut in socios:qui non tenerentur:his lcgibus nomina transcriberent. Tribuni plaebis ex auctoritate patrum plaebem rogarunt:quae sciuit: ut cum sociis: e nomine latino credita pecuniae Ius idem quod cum ciuibus Roma nifestet. Et insta. Iudicia in sceneratore eo anno multa sunt facta: de 1nuicta damnatorum quadrigae inauratae in capitolio: di in cella Iovis supra fastigium aediculae duo, decim elipea inaurata. Sed. M. Cato de re rustica expi essius innuit. Quanto Romani odio usuram persecuti sunt. Maiorcs nostri hoc habuerunt: dc ita in legibus posuerunt: larem dupli codemnari: sceneratorem quadrupli. Ciceroq; quid in usuris aetas sua seruauerit sic ostendit ad Atticum scribens. Salamini cum usuram sacere uellente non poterant: quod lex gabinia uetabat:tum bruti familiares: secti gratia Bruti: dare
pollicentur: si sibi senatusconsulto caucretur. fit gratia Bruti na uscosaltus Druino uesalaminis: neue qui excis dedissct fraudi esset: pecuniam numeraucriant. Et ilia. Nam aut bono nomine centesimis contentus crat: aut non bono quatcrnas centesimas sperabat: ut solueret centcsimam sc xenii cum reuocatione singuloium annorum At Scaptius quaternas postulabattinetui si impetiasset: nctu ipse me amarc dcsine. rcf.Impcratorum uero primus Alexander seuerus Mamea genitus christiana: Nuir optimus usu ius foeneratorum contraxit ad tricntis pensioncm: ctiam pauperibus co sulens. Scnatores si scenerarentur usuras accipereptimo uctuit: ut nihil nisi muneris
causa acciperent. Postea tamen iussit: ut scitiis lias acciperent. Maior et pnaedicta suit senatus in populum caritas atq; liberalitas cum . P. Valetius publicolae patribus N. Senatus C. Martius rutilius cplaebc consules quod Liuius in septimo traditi solutionem alieni aeris in publicam curam uerterunt. bini enim uiri cxcati: quos metarios a dispe/ Alino uisatione pecuniae appellarunt rena difficillimam tractatuo plςrumq; parti utriquiem per certe est cri grauem: cum alia moderatione: cum limpendio inagis publico: i iactura sustinuerui. Multa re magna superius a nobis scripta fiunt adminimationem rei. p. ostendentibus. Ex quibus Romana res a parua opibus a mnui in amplitudincm peruenerit admirandain: sed una nobis est: reliqua ipsius administrationis pars quam siumos ac sapientissimos uiros existimasse videmus: prae caeteris ipsam auxisse: dceon eruasse rem publicamquς quidem pars licet multiplex uocabulis:&pareitam distinctionibus uideatur: duorum ad summam triumue uerboruin appellatione contincturri/tegritate. s. modestiari frugalitater quaed his sintilia cum ostenderiinus: facile appa renit: nec communicatam orbi terrarum ciuitatem mccarmorunt uim maximam iu/ sities is euiis de comparatammec alios administi aiidae intus forisque rei mores: linc praedictis tan sanetiae uitum: aut constitueror aut conseruare imperium potuisse. Quin hanc amrtionem nostram id certius argumentum probabit:quod simul cum ipsis Canctae uiuendi artibus
labi ac ruere: ac penitus inaniri Romana res coepit. M. Cato apud Salustium crispia. Nolite inquit existimare maiores nostros armis rem publicam Ex parua: magnam se cistersi ita esset multo pulcherrimam nos habercinus: quippe socio1 um e a a ciuium praeterea armorum S cquorum maior copia nobis quam illis es :scd alia suere: quae illos uiros magnos secerunt: tuae nobis nulla sunt: domi industria: foris iust una impetium animus inc5sulendo liberine libidinieno delieto obnoxius: pro his nos ha/bemus luxuriam:atque aliaritiam:publice cgcst atom: domi opulentiam. Laudamus diuitias: si quimur inertiar inter bonosita malos discritiae nullu: olacii, tritis pinia altibitus possidet. Id aut quere Cato uir doectissimus: eca que saucius dixerit. Ex Liuio
155쪽
aliisq; magnae auctolitatis uatibus libet pamculariter ostendere. Publi una Valerium
P. uaIerius refert in secundo Liuius post libet atain patriam: l consulatus quatuor morientem
diph gloxia ingentI: pHS familiaribus adeo exiguis suisse: ut suncri sumptus deestet: De ob paupta publicos fuerit elatus'pariter Meneniu Agrippam plaebis cum patribus concilia/re publicς torem:quod sumptus saneri deesset:elatum aptae bes extantibus in capita collatis. Moti' chies in tertio habet Liuius Valerium publicolam consulem in recuperatione capitolii oenatisti, cisum in eiusque domum piamem quadrantcs: ut sunere ampliore efferreretur laetas C. sarii se:quo in libro Lucium Quintium cincinnatum quatuor iugera agri collantem con/tra novalia: quae prata quin lassi erui. Dictatorem fuisse creatum refert:qui dictator L. Tarquinium dixerit magistrum equitum:stipendia pedibus propter paupertatem tunc facientem. El. C. Fabritium resert A ulus gellius magnam uim pecuniae offerentibus famnitibus respondisse: dum omnibus membris corpus consistere atq; imperare posi et: nunquam quicquam de tui um: propterea pecuniam no accipere: qua noindigeret. Vnde est quod Liuius in . xivi. scribit eundem Fabricium. Publium Cornelium Russimum consularem senatum ouis seriis decem pondo argenti facti haberet. Quantae etiam diuitiae suerint. M. Attilio uiro claris limo imperium ita aphrica habe.ti. Livius.xyi. sic ostendit. Attilius regulus consul successorem: sibi dari in Aphrica cum non obtineret inter causas scripsit: ' agellus suus a mercenatiis relictus erat. comiti tu, re RQmanorum prisci temporis:&aucrsionis ab avaricia animorum nulguriis tum videmus argumentum certius: si 'ex secunda Liuii decade mutilatum habem' tinetia . Misisse Pyrrhum regem epirotarum Cineam oratorem petitarum ea conditionc pa/ω h. 4' cem ut retineret: quae de Italia occuparat. Cineamque admirandae uirtutis: ec memoriae: qui nominaec cognomina Romanorum ciuium insuper uxorum:& filiorum sciret:postquam omnia peitcntauerat nullam domum suis muneribus patentem inuc/nis c. unde ad Pyrrhum reuorsus non improprie dicitur inici roganti respondisser urbitu se regum uidissetquodque iii legibus Cicero piae cribit. Nihil pNter laudem bonis δcini iocentibus: neqra sociismeq; ex hostibus reportandum. Idem Cicero tertia in Verrem actione a multis praestantibus uiris factitatum fuisse sic ostendit. M. Mai cellus syracusas. L. Scipio Anthiocum in Asia Flamini 'regem Philippum e macedoniam. L. Mumius corinthum plenissimam rerum omnium: urbes lachaiae:&boetiae multas sub imperium Romaum dictionemque redegit:quorum domus cum ho/ -u, florerent: signis M tabulis pictis erant vacuae. At uero urbo in totam hoste ibi templa deorum omnes'; itauae partes illorum donis ac monumcntis cxornatas uide, M. Curius mus C. Elium multi scripserunt cum legati gerulorum in consulatii prandentem in
fictilibus adissent: uasa argentea obtulisse lilleno acceperit: nec aliud huisse argeti ad supremu uitae die qpocula duo quae. L. Paulus socer ei ob virtutem deuicto Pei donauit. Aphricanusi posterior libras. xxxyi.argeti facti reliqtherodi: que de poenisi ivphate. iiii. millia qdringetas libras argeti tras tulis Iecostabat id argetuto tu iuchuisse apbrica cosstitit: qd post ea aliqfi Romae in mesura c5uiuii unius apparatu puri est uisum. Qui at ca diuitias paucitate c5tetus sacrat id e Scipio modicis piter appa ratibus priuatim in o1 uita est usus. offieio legatiois stareis sui senetus 1 A sia post Carthagine numatia deuictas post duosi nes triuinos.yii. immodo scruis seqntibus addicta legatione accessit. nec plures eo bello secubuit. M. Curii notisti ao1 hus modestia Nitegritas a nobis quoq; supprimi no det. Is oblata sederi ad Deci i scano rustico S uesceticatio I nco auri suma reuit se dices diuitib' ipare no diuite fieri
156쪽
eupe.Ideq; postea pulso a se 1talia Pyrrho nih1l pter decretos piablice septem iugerum munus accipere uoluit. Q . Tuberogetulicus constat oblata ab aetholis omnis Qu.tu usus argentea uasa remisit: dc fictilibus suis uti malitit. Fabricius Licinius oblatum as amnitibus auri: dc arvnti pondus spreuit: ostenditqr mors quantas suis stabile:&integre uiuendi altibus diuitias cumulauerat: cum patellam deorum tantum argente
am iuris pontificii lege habuerit: sod quod licuit pede corneo sustentatam. idcmque ad Pyrrhum legatus cum audissct philosophum Thimcum thcssalum uoltuptate om Celpinarnibus bonis praeserie:eam sapientiam Pyrrho &samnitibus impraecatus cst. Calphur Diu Pisonius piis eo usu luietis in Sicilia fugitivis filium qui multotlans bene pugnauera corona aurea trium librarum donare debebat: scdidpci mutauit in legatum quod testamentum sibi facere promist. Publice etiam it aliquando quam in priuatis tantopere laudamus sobrictas Nintegritas. Marii enim: FSylle bell6 ciqili pioscriptorum
ciuium: qui erant inulti: bona populus oblata renuit. nec inuentus cst: qtu partem illorum minimamcmerct. t Asiam minorem bello captam populus Romanus Atta
Io regi possidendam donauit. Donauit etiam Lucius paulus si non rcgno Possem: cuilli uicto ad perducto obuius procedens:pro tribunali sedenstillum apud se uo luit considerer coena dignatus est. naaior tamen. Gn. Pompeii libet alitas fuit: Otii d. st. cum Tygrannem armcniorum regem ponto pepulisset: viribusque protrivisset: diadema postmodum: quod ille abiicerat capiti eius imposuit:&tam afflictum in pristi.
nae sortunae statum restituit.ncc parua. P. Cornelu Scipionis primo bello punico benignitas fuit: civi cum Albiam oppidum coepisset:pro quo defensando dux cartilagi nensium Hanno pugnans occubuerat: cxcquias eius ducis sunere publico: dc sua p/ Tituς Vesentia honestauit. Transiuerunt autem paucae ad impcratorum tempora priscae illius continentiae&hutnanitatis libcralitatisque reliquiae: ut unicum supradietis castorii
temporum uiris aequare libeat. Titum Uespasianum delicias humani generis appel. latum:cuius animi affectus uel ex eo patere possunt: quod dicere solitus fuerit : non oportere quemquam a sermonc principis tristem discedorc. quom tradit Suetonius recordatum super coenam:quod nihil cuiquam toto die praestitisset: memorabilem illa edidisse uoce . Amici die perdidi. Scio suisse nonnullos atque Ctiam plaerosque nobiscum uiuere qui solis philosiophantes uerbis: cum re ipsa: longe a uera absint philosophiareos de quibus dictu es Romanorumores: rictis ut aiunt buccis laudant
quasi uicio dantes: quod non madis ob ipsariam: quibus uterentur : uirtutum amo/renus ob gloriami famae appetentiam assecuti sint: idq; nos ingenue fatemur: ad dimusque eum semper stimulum ad uirtutes plurimus i aluisset quo utinam nos ii inculi ho mincs moueri uideamus. ncchoc dicimus: quia non meminerimus animae salutem iis qui sub gratianari sunt: ipriniis quaeienda: aut quia ignorcinus multos ex priscis uirtutem ppiseipsam suill essecutosnacria gloriae appetentia eas semper habuit uires:utcu animae salutcin quaeiciatibus:&cum uirtutem ppseipsam amantibus: so cietatem non asipernanda conseruauci ita iacia mobrem ipso in loco ubi pra tantisti mos ex priscis Romano' laudis&gloriae appetentiain: quae uirtutibus opcra dari faceret laudamus: si a proxuDisici oribus ictib et Dari arce quael nostris ccsoriae gra Philippus uitatis: maio31:qgloriς 1 seruierut honorii poterit satisfacer adco ut nostro iudicio
Oibus ad imitationeproponi possit. lsabetis burgudiae ducistae qua summ' uir lacob 'portugalesis regiς stirpis cardialis German' frater sorore. Spli ilipp'burgudi, iux
157쪽
maritus uxorem: sicut debent: plurimi faciunt religioni christian:xi pensissime fauet adeo ut turinos Constantinopolis inuasores:omni conatu a christocolis pes seque, dos esse: dc horretur: ec data enixe opera pro uiribus adiuuet.Quibus in adhortationibus: dum apud uirum paucis christianoruin principibus potentatu secundum: apalios principes: Sc potentes uiros agit: aliquando dixit: se non paruo teneri deside, rio: eam expeditionem cum uiro 5 suis magnatibus: ac populis ineundi:munera: ut dicebat multa pro posse non inutiliter obitura.Sed cum sola in coetibus es la uidere
t quae id ex animo loqueretur: nonnulli ut a proposito auertcrent callidae respon,
derunt: gloriae id sibi ab omnibus: dc laudis appetentiae: parui christianis mcriti: potiusquam religiola intentioni attributumri.quas per iocum: ut simulabant: prola tas uoces responsione compescuit: quae praepositae superiori loco priscorum purgationi accomodari poteriε ais in ostri poste christianum uirum cum animae meri. to ac inuenti lucro ita aeriae stimulum suis operibus admittere:ut uirtutis operibus
insistat. Non dissimile eniminquit erilaea mulier sapientissima quod cgo M appeto:
N si dabitur agere intendo uiatoris quem peregrinum vocamus intentio ini: cui facile posset accideretui beati apostoli Iacobi limina apud Galliciam iuisurus currum mercede conducat:quo cum uesic&leui supplectile itineraria perseratur. Is si gemmam
neces litati forte ingruenti praesidio futuram deserret:& pluris in Gallicia sic ut altili
do contingit vendat quam domi emetit.Lucellum quidem domum praetcr intentio nem simul cum an is yae lucro report eno iniuria gaudebit. Sed ipsos audiamus pri i seqq seos de facti sui ratione copiosius dulerentesipaque sis prima gloriς diffinitio:quain in oratione pro Mar. Marcello sic affert.M. Cicero. gloria est illustris:ac peruagata magnorum uel in Mos crues uel in patriam uel in omite genus humanum fama meritorum .ec pro Plancio. Est enim in uirtute multis ascensus ut is gloria maxime cxcebiat: qui uirtute plurimum praestat. Et infra: neque quisquam nostrum in rei publicae periculis cum laude ac uirtute uersatur qui non spe posteritatis: seu stuque ducatur. Itaque cum multis aliis de causis uirorum bonorum mentes diuinae mihi atque aeternae uidentur esse. tum maxime φ optimi ec sapientissimi cuiusque animus ita praesen, tit in posterum: ut nihil nisi sempiternum spectare uideatur. Etenim quirites exigui um nobis uitae cuniculum natura circum cripsit:immensum gloriae. Et pro Archia Cicero.trahimur omnes studio laudis : Noptimus quisque maxime gloria ducitur. nullam enim ilia, uirtus mercedem laborum per culorum disiderat picter hanc latidis:5 gloriae:qua quidem detracta iudices. Quid esst quod in hoc tam cxiguo uitae curiculo: ec tam breui: tantis nos laboribus exerceamus. certe si nihil animus praesenti. ret in posterum:ec si quibus regionibus uitae spacium circumscriptum est:iisdem omnes cogitationes determinaret suas nec tantis se laboribus frangcrct: nec tot curis ui gilusque angeretur: nec totiens de ipsa uita dimicaret. Nunc residet quaedam inopi timo quoque uirtus:quae noetes:ac dies:animum gloriae studiis concitat atquc ad,
monet: non cum uitae tempore esse dimittendam commemorationem nominis
stri:scdeu omni posteritate adaequada.Ego verooia quae gerebariarum ingerendo spargere:merac disseminare arbitrabar:in orbis terrae memoria sepiterna. Haec uero siue a meo sensu post morte absutura est: sitie ut sapietissimi ho1cs putauerur ad aliqanimi meipteptinebit. nucsde certe cogitatioe quada sipes delector. Plin. et oratorsid de hac re sentiat uideaus:is ad Paulinu. Ego beatissimu existio eu e bonae ec mala
158쪽
rae limae praesuinptione perfruituricetiusque posteritatis clam satura gloria uiuit. Et Cornelio Tacito scribens ut paucos in luce fama prouexitrita multos ectencbriS:&silentio inuoluit. Ilcm Rutant omnes ego i qui magnum aliquid memorandumq; fecere no modo uenia uerum ctiam laudc dignissimos iudico si immorialitatem qua meruere sectanturi uicturique nominis famam supremis otiam titulis prorogarc ni. tuntur. dc de se ipso idem Plinius ad Maximum sic scribit. Nunquam maiorem Coepi uoluptatem: quam nuper ca sermone Cornelii Taciti. Narrabat sedisse Circen, sibus proximis equitem Romanum: huncpost uarios cruditosque sicciuones quaesiς se. Italicus csan pio uincialis ad hoc illum Tacitus an Plinius Ego cclcbritate no/minis mei gaudeam non debeo. Ego uerord gaudeo:& gavdcre me dico mcque enim tacreor ne laetantior uid ar cum de me aliorum iudicium non meum profero ad Ciceronem redeundum cs . Is oration6Ubita pro milone:addit hic quae certe uera sunt sortes&sapientcsuubssion tam praemia sequi talere reficia lorum: quam ipsa rect cfacta. Sed ex omnibus praemiis uirtutis: si es Iet habenda ratiori aemiorum amplis i. inum est et pia nitu indoiacse Eanc unam: quae brcuitalcm uitae: post vitatis me. moria constuletur: quae efficiatriit absentes adessemustmortui uiuet cmus:hanc dcniquc esse:cuius gradibus otiam homines in coelum uideantur assecddi c. Et pro archia.
Nam nisi multorum praeceptis multisque litteris suasissem mihi nihil esti in uita ma/gnopere expetendum nisi laudem atque lipnestatem. Et infra. Darcsircs haer quas gessimus orbis terrae regionibus diffiniuntur: cupero desicinus: quo minus mauu um nostrarum rela pcruenerunt: odem gloriarm famamque peneti arc. quod cum ipsis populis: dc quorum rebus scribitur haec anipla sinu: tum his certe: qui de uita gloriae causa dimicant: hoc maximum periculorum incitamentum est: oblaborv. Qi libus etiam amplectendis uirtutibus gloriae appetentia stimulus saerit ostendent. Modelatio in omni uita: S contincntiarquibus siue ut boni essent: siue ut tanquam bo,
ni &inrevi laude:&gloria digni cssent haberenturque prisci adnitebantur: confira mandamque in primis hanc sentcntiam duximus a beato Aurelio A ugustino: cuius Ditae sanctitatis doctrinae addita ingenti:facit testimonium locupletius est. . Is deici uitatem aedificans scribit. RomanHaudis auidi:pecuniae liberal cserant:gloriam magnam:diuitias honestas uolebant ranc ardentissime dilexerunt:propter fiatico mori non dubitarunt. Sed uideamus in publicis: qui crescere in rc publi. 5b maiores ina gna spernendo fieri quaerebant: qualibus quamque bonis usi sint artibus. M. Fabiuconsulem scribit insccundo Livius oblatum deuictis Ue hiis triumphum spreuilictob fratris:&collegae moricin rc odesse consule altero: dc fratre mortuo publico privatoque deBrmem luctu laurcam non accepturum. Et Liuius item vigesimo sexto. Cum de recusato a.T. Manlio consularu&creatis consulibus non petentibus praerogatiuarum modestiam laudibus extollendam ducerct sc habet. Eludant nunc antis, qua mirantesnaon equidem si qua sit sapientium ciuitas quam docti fingunt i magis quam norunt: aut grauiores temperatioresque a cupidine imperiimul multitudinem melius moratam conseant fieri posse. Centuriam iuniorum seniores consulere uolu/ister quibus imperium suffragiis mandaret. A quibus aurem causis fictum sit: ut camoderatio dc temperantia in Romanis postea cessauciit. Livius trigestaro tertio p xlVI. Porcii Catonis legem oppiam fendere conati uel ba sic ostendit. In matronas enim Cato inuehens dicite ut auro purpuraquesulgeatis. Vt carpentis sestis pro ofestisque diebus uelut triumphantes: De legc uicta per urbem uectcnuni, Et si a
159쪽
Hinc ergo quo melior laetiori in dies fortuna rei pub.est imperiumq; ei escit: ec iam in graeciam asiam 3 transendiinus:omnibus libidinem illecebris pletis: Niam regias attrectatis saetas: plus horreo ne ille magis res nos coepelint: qnos illas. Infesta mihi credite lagna a Syracusis illata sunt huic urbi.Iam nimis multos audio corithi:
ecathenarum ornamenta laudare. mirari . Alia etiam ratione in eandem concinen,
tiae sententiam Scipio masinissae dissuasiurus Sophonisbae nuptias apud Livium lib. xxx. dicit At qui nulla earum uirtus est propter quam tibi sim appetetior uisus i qua
ego ac temperantiaoc continentia libidinum gloriatus sueram: hanc te quoq; ad caeteras eximias uirtutes tuas Masinissa adiunxisse uelim. Nam non est crede mihi tantuab hostibus armatis aetati nostiae periculum: quantum a circumfusis undiq; uolupta
tibus. Vnde Scipionis sententiae.Cicero legum secundo non parua ex parte licet diuersa ratione)similem de moderationeta temperantia principum uirorum a cupidu. . . Datibus sic habet.Vtcnim cupiditatibus pi incipum:&uiciis infici solet tota ciuitas iij, tui' facemendari:&corrigi continentia. Vir magnus: dc nobis amicus. LIucullus: cum tales infiti esset obieeta magnificentia uillae tusculae: duos se habere dixit uicinos. Superiorem CF inetia equitem Romanum. inse1iorem libcrtinum. quorum cum es lant magnificae trillae co- S -s,opo, tere: quod iis tenuioris ordinis qui essent liceret. Non uides a te Luculle id ipsium natum: ut illi cuperent quibus id si tu non faceres no liceret. Otiis cuina sciret istos quis non uideret eorum uillas signis ec tabulis resertas partim publicis p times sacris direligiosas quis non frangeret eorum libidines Nec enim tanti malle peccare principes: quamqest hoc magnum per seipsuin malumi quantum illud:
spermulti imitato1es principum existui. Ego nobilium uita uidluq; mutaro mores mutari ciuitatum puto plures exemplo qpeccato nocent. Quamuis autem cicero duistis in legibus moderationem in ciuibus: eclaudet:&praecipere uelle uideatur: habenas tamen eisdem laxare nititur: Lucium Murenam elegantissima oratioe illa de senλdens. Sunt uerba in Marcum Caton in dicta omnis licueritatis: Nausteritatis uitae potius:qmodcrationis auctorcm.Horribilis oratio tua Catorsed cam usus uita mores: civitas ipsa respuit. s. n.Lacedaemonii avetores isstius uitae atq; orationis qui quottidianis epulis in robore accumbunt: neq; enim Cretes quorum nemo gustauit unquam cubans naelius:q Romani homines qui tempora uoluptatis laboris ii dissip. tiunt: res publicas suas retinuerunt:quorum alteri uno aduentu nostri exorcitus dei
leti sunt alteri nostrii efii praesidio disciplinam suam leges conscruant. Et post qaliquantulum progressus est. Cicero stoicorum philosophorum austeritatcs damnas sic prosequitur. Fuit eodem ex stadio uir eluditus apud patres nostros:&hoestus homo*nobilis. Q.Tubero Js cum epulum. Q. Maximus Aphricani patrui sui nomine populo Romano daret:rogatus csta Maximo ut triclinium sterneret: cum esset Tubero eiusdem A phricat fiororis filius. atq; ille homo eruditis limus ita stoicus stia. tiit pelliculis edinis icctulos punicanos exposuit uasa famia quasi ucro eset Dio/genes cynicus mortuus:&non diuini Aphricani mors honestaretrix quena eum supremo eius die maximus laudarergratias egit diis immortalibus: lille ut in hac re. p. potissimum natus esset. cesse enim suisse ibi este terrarum imperium tibi ille esset. Et tamen Cicero paulo post probatissimam eius rei sententiam asscit. Odit res. p. priuatam luxuriam:publicam magnificentiam diligit. Si quis uero fuerit qui miretur in hac ultima partes administrationis rei pu. moderationem: integi itatem: continenti/am tantopere a nobis laudaruuleas uirtutes par pondus habuisse credamus:caeteris
160쪽
ptimu& secundi eiusdem administrationis librorum partibus: supra declaratistito,
bis cum considerate dcbebit:quae qualia sunt argumenta: quibus innititur in liλ. bio nono Titus Liuius: cum disputat : quid futurum fuerit: Si Alexander macedo magnust Italiam traiccisset. Inter caetcra enim argumenta quibus Alexandrum spe potiundi deiicit: illa sunt potissi ina: quae a morum diuersitate sumuntur: quod cum uiris grauibus res suisset: supelbam uestis mutationemrehumi iacentium adulatio/nes deflacrafatiuuiliciq; pariter cum sobriis ita abstinentissimis ui 1 o scedis suoru suppliciis per ebrietatem solito dcbacchari.&sobrietatem in re militari Romanam cominendatissimam sinisse: infla suo loco ostendetanis: δί non minus capvclicitiam: Cuius pussicitia :unicum hic a Ciccrone afferemus exemplum. Is enim pro Milone orans inquit. Pu/ priscOF dicitiam cum criperet milit. I ribunus irailitaris in exercitu Caii Marii: propinquus: cius imperatoris interketus ab co est: cui ima stercbat. Facere enitu probus adol iscens periculose: l perpcci turpiter maluit. Hae enim quas tam attcnte laudamus be/ne uiuendi artes: uix solis philosophis per aetatem nost rarolicstae: quid 1 ci publ. administrationi attulerint adiumcnti: icero pro Lucio Flacco orans licos edit. Haec eniratio a magnitudie animoru in maioribus nostris su ita ut cum ita priuatis rebus sui isumptibus minimo contenti: tenuissimo sumptu uiuerent: i11 impello attin publi ca dioenitate: omnia ad c loriam splendorem 1 reuoc irent. Hinc publice cautum suitne per auariciam leuatoi Hordinisci ucs a uigilitatcra it c importune quaerendam di/ ratu te V
uitiasque cumulanda savcrsini et ipsi mercaturae nimium si dederent. Liuius enura lant nimiuriit. 1. Claudius tribunus plaebis a lucisus senatu iii atq; utio patri maditurantc. C. Flaminio litici a tute quis senator quiue senatot is pater fuisset: Daritimam naucia
quo plus ircoctamna amphorarum estot haberct. sdiat inia Bitum ac metus cx agris uectandos quaesius omnis patribus indecorus uisus.&cu tenuitati opulia siue publi hi, figlutaca siue piluata uniuscuius institutiones ludere dcco' csset dignitatem ctiacam cla tis a nostionis suspicionei clinentes:laudibus digni ducebantur. hinc habet Liuius in nono Caius Flauius scriba libellino patro aedilis currulis: cum ad uisitandum collegam aegrum accessisset uio allui roxerunt nobiles. Issellam afferri iussici ecasIc sit honora. tior El. xxiiii. Liuius .cosulcstia LucanosSempronius: Fabius in Apuliam: pater filio legatus ad Sucstellam in castra uenit. cum obuiam filius pios lederi tur: lictores
lucrecundia maiestatiscius taciti annus itant praeter undecim fas es a quo ucetus ut consul aduertere prox inuini lictorem iussit: de titis defccnderct cx equo inclamauit:
tum demum desiliens ciperiri inquit uolui fili: satin scii cs re consulcra esse. Faciebat
uero cana in priuatis moderationem temporantiam: Nanimorum gCm rosealcm p
bira publice exempla. Livius. xxxy. a duobus regibus Philippo ec Ptolomeo aegypti rege lcgati Romam uenei unt:pollicentcs ad bellu auailia:&pccuniani: ec si ii metu:
Na Ptolomaeo mille pondo tuas i. xx. pondo argcnti nil acccptuni:gratiae actae. Item a
Carthaginentibiis&rcge MasinitIa legati uenerunt: Carthaginenses tritici modios Dasilerordeiqiainquagintantilia: se: dcclustum suorum sumptu coin palaturos:&st ij pendium:quod pluimus pensionibus in multos annos deberctur : prcsens omne daturos. Masinisse legati tittici trecent a milia: ducenta quinquaginta ordoi: equites quingentos:el pliam os uiginti: ad. M. Attilium consulem misi ilium. Dc si timento utrisq; iesponsum: ita issurum populum Romanum si precium acciperent: dc claste Carthaginensibus remissum: de pecunia resposuim nulla ante diem accepturos. Abeat animorum magnitudine publica: uiri Pro diei ut quales Liuius. xxxyi. sic descii.