Gasparis Colinii Castellonii, magni quondam Franciae amirallii, vita. ..

71쪽

quae nuncio de tanta clade accepto, celeribtet in castra contendit: pri imos ae totius exercitu se talata , militesque ne pristinae virtutis obli vi scerentur, cohortata, filium

se suum vnaeum Henricum sad quem ipsius morte Regni t editas rediit iis se Impe

ratorem donate ac tradere pronuntiauit a

perteque testata est, non sibi unici sui filij

vitam , quam totius exercitus salutem chriorem esse. Huic in tanti honoris societatem Hemicus Princeps Condaeus Ludovici F. adiunctus est. Verum omnis belli administrandi curam, reique militaris laborem principes,turmarum duces,ac centuriones omnes uno consensu Amirallio madarunt.quippe,quo neminem amplioris apud Religiosos auctoritatis fuisse eonstabat. Etenim praeter summa rei militaris scientia, iustitiam, temperantiam, constabat inter Omnes, illuna primum ex omnibus Regni proceribus religionem amplexum, palamque professum fuisse: primum domesticam disciplinam ad religionis normam emendasse: primu ausum esse apud Regem Franciscum secundum , qui Guisianorum affinitate implicatus tenebatur, de postulatis

72쪽

VITA GAS PAR Is

Ecclesiarum referre, supplicemque illarum nomine libellum ad Regium consilium deferre: primuin pietatis exemplum nobili-,tati Gallicae praebuisse , quam propter stari gitiosissimam aulae Regiae consuetudinem perditissimis moribus fuisse cost ba Praeterea postquam religionem semel ample xus fuerat, nullam in Ecclesiis reformatis vel minimam offensionis caussam praebui so: cumque ad eum undique illarum Ecclesiaru nomine accurreretu . prudentissimus emper omnibus consilium impertisse. a

ma non oppugnandi Regis caussa s ut nonnulli loquebantur sed Reginae matris rogatu ac precibus cepisse: neque tamen priuato vel suo,vel Reginae matris consilio id fecisset cum Rex annum XII. aetatis nondum expleuisset, sed fretum auctoritate publici concilij Aureliae, s ut superius dictum est habiti,post etiam edicti Regii quod me

sibus aliquot interiectis Lutetiae summa ordinu omnium voluntate scriptum ac promulgatum fuerat, Guisianorum contra impulsu atque consilio factum esse , ut tot honestissimae familiae fortunis omnibus e uerterentur et florentissimae ac nobilissi-

73쪽

rnae ciuitates diriperemur et tor Principes ac proceres, summique rei militaris Duces ac magistri , summo cum totius Regni. detrimento interficerentur squod caput es I tot florentes Ecclesiae ., c*Mctis fere in Galliae opidis oppximerentur: eo deniquo Galliae Regnum adductum, Ut iam cuiuis extero Principi ad praedam ac direptionem pateret. His peractis rebus, grauis Amirallio casus accidit, fratris An-

delotti morte, qui in urbe Santonum repentino morbo oppressus est: a quo Veneni suspicio non abfuit: eo magis quod Biragvij Procan cellari j qui aliquanto post Cancellarius factus est hominis Insubrh,

vox in Regia persaepe audita erat, totum istud bellum non per homines armatos, tanto molimento , tantisque iacturis, sed per coquos re culinarios minimo negotio conficiendum esse. Et quonjam pro

ximis illis diebus Amirallius epistolam sua

manu ad suos , atque Andet otii filios , qui Rupellae uno eodemque praeceptore Diebantur, consolandi caussa misit:quam bpsius manum catque chirographum praemanibus i m habeo,non alienum visum est,ea totidem prope conuersam verbis, hunc in

74쪽

hi quoque ipsi eius exemptum Mi Fud M'. propono: Deumque ac dominum oro atque obteitori ut mihi aeque pirum ac be3rio maiorem in modum affici sq, s bis, quo modexatiui dolorem istum feram, sitis, toto pectorei 3 pietatem M relig ne incumbite: ac tam in ista aetate estiS, otiu vestrum in litte rum studio con mite, Em y sebi virtutis inducant. Etsi Wut licue patior vos iis horis, uM

vestrii, aut fiarum ac vobis, . ut pronun iecur,

quo Deus offendi ppi x. In

Hymin Vestrum s li S,SHuc n n e u 3 mibimet ipsi phtemperate. Confido enim illum vobis nullum imque praeceptum, nemque cosilium das Rin, quo bit,''nuhonori re emolumento sic futuroru Quod reliquum est; si me arnatis, ac potius,si vosmmj bs amatis, date operam, ut si Spei incundissimuM de votius nuntium occipia:

75쪽

8 v ITA CAS PARI sta quihium annis SI corpore, tantum pie late & virtute adole scatis. Deus vobis omisibus benedicat praesidiHqile sit, Si Spiritu suo sancto uti in perpetuum tueatur. Sactonibus. X v Il I Maij MDLXIX. CAsTELL O NI v S:Neque vero apud celetos fotiis Amital iij animus in tanto doloth perferetio ignotus mitiua etsi eiusm di fiatrem amiserat . eur neque pietate.iustitiae: virtute, neque serum gestarum gloria &: 'silitari laude parem ullum cognourat: qu que identidem dexterum suum bra ea supellabat,tame crebris apud amicos suos se mibit id os stat e dentia' pho nunciabat . quippe, clim i lireba

neque hunc Christiarium exeresto, Dufio tum itute adminis Farii ac plerum

76쪽

flumineBiturigit agro coniugebat.Cum in I emouihum lineis ad opiduChallucis inmani copiis omnibus accessissent, Ami in Ilus suas quoq3 copias cu illis Gniugere saluitiquo ipso die V volphgagus graui oppresus morbo e vita excessit. statimq; -nai - perij Germanorii omnisi volutate Uvolo

doComitiMasset desi,qui praefectus ipsius fiserat,delatilest. Eac5iuctione aduersarij maiore in mbra horrebatin eqs locus i ta Galla aullus etai quo no haec opi ni per ualisset, si

GermanPouin Galliis c5iungi possent, acta esse de Regio e telluc aulicdstiis aduersariis suppli-ssitu reis. Hi l aequom tu in ca

cupidos ostedebat, perfidiatu auctores ex crabatur'c dirutabat millis inqua seculis no exitialbsyrethrioru exitus fuisse.Illud in Ter omnes cmabat,si Amirallius colutas illus copias recta in iisteriore Gallia, Lutetiaversus deduxisses,qu aplurimas ciuitates deditione facturas fuisse Asoq; in Amital Paetestate mitaras Haec opinio paucill iis is d ieiur,agnopeia e mata emtarmcisi Heri is duae Andidus suas copiastiti procul col locasfri ign-;edtulisset faciabdeptuses,anagrii peditu suo adiumero amiis captoq; qui iblis praeerat, Strossio, Reg.matris cosobrino,

77쪽

pacis coditionem esse, nihil ab omriibus iis qui secum iii armis essent,aliud peti, quam religionis colendae potestate, toties illis & publici Concilij aultori tate,& postea multis edictis Regiis permissam.Extremam hac Italorum & paucorum qui proximi Regis

erant,insaniam fuisse, qui bis centena hominu Religiosoru millia tam paruo nego tio tolli ac deleri posse confirmassent. Cuius rei superioris temporis euetus satis documento esse potuisset. Andicus ea quam diximus accepta contumelia,de suorum sententia, magnam exercitus, ac pra sertim ebquitatus sui parte ad unius aut alterius me- sis tempus dimisit:doniumque corporum reficiendorum caussa reuerti iussit.ac tum. in

V volph gangi locum, V Volradus Mansteldensis Comes,ipsius praefectus,summa omrnium voluntate, suffectus est. His constitutis rebus, Amirallius concilium aduocat. placuit omnibus , quoniam ab Rupellae portu, toraque ora illa maritima ciuitates, agrique omnes et Religiosorum . potesta te tenebantur , eos fineis muniri , Pictauiumque opidum tentari , ut co propugnaculo tota illa regio tecta, munitaquoesset. s Huic consilio magnopere susea

78쪽

gari visa est Lusit,iacae arcis deditio, oni. inium quae in Gallia sunt, longe muni- illissim ecquae cum perpaucorum dierum oppugnationem sustinuisset, deditionem fecerati quod idem de opido Castellerotio, per idem fere tempus nuntiatum est. Castris ad Pictauium positis, coeptaque opupugnatione, Amirallius tot vigiliis & laboribus confectus, distenteria correptus est. qua dies triginta sic prostratus est, ut ne- que operibus superesse, neque consilium ad rem gerendam suppeditare posset. Itaque opidani & commeatu , dc recentiet

bus atque integris militibus, qui in dies

summittebantur, crebrisque excursionibus recreaticlitterisque Regiis ac pollicitationibus identidem confirmati, oppugnati nem fortitet sustinebant. Constabat at tem inter omnes,nisi Amiralij morbus rem conturbasset , Pictauium in eius potest tem venturum fuisse. Per id tempus, Dominicus Albio, unus ex Amirallij famu-,

litto , natione Valao , qui a Regiis ca-

ptus , in eorum potestate & castris me ses aliquot fuerat, ad Herum reuersus, lacriterque in ipsius domum regressus proepter orationis vanitatem,& sermonu quot, . rumdam

79쪽

U L I IN I l. lcrutridam inconstantiam , clim sibi plerumque non constaret, nonnullis in suspicio- .nem venit. Qua de caussa comprehensus&excussus,veneni pixidem exhibuit,quam

sibi a Riuerio , Hemici satellitum praefecto,& altero quodam eiusdem Principis secretario traditam , confessus est: promisesaque sibi aureorum duo millia, si Herum suum Amirallium eo veneno interficeret. Qua re coperta,danatus,& deprecate domino, cum pleriq; grauiore illusupplicio affici endu censeret, gula fracta,reste suspensus est.Nodu liberatus morbo Amirallius,cum ei nutiatu esseCopidu Castellerotis,quod castris circiter septe milliarib aberat,ab aduersariis obsideri, copias suas eo deduxit, seseq; lectica deportandu curauit:neq; magno negotio intromissis in opi tu militibus.

aduersarios fugauit,caeso eoru ,ac praesertim Italoruimagno numero:neq; prius fugie

tes hostes persequi destitit,quam illi flumen trasissent,quod propter altitudine,popularilagua,Creusa nucupaturanterea Guisius adolesces,quiPictauio praefuerat, noctu ex urbe magno comitatu egressus, reccies alios

atq;integros intromisit. Neq; ita multo post Hericus magni no modis Galloru, veruetia

80쪽

Germanorum, Helvetiorum reparatis cinpiis, ad Chinonium accedit. Erat Religiosorum copiae longinquaPictavij obsidione;

commeatus S vini inopia,tempestate de , nique atque imbribus fatigatae. accesserat uodem valetudo, quae peditatum, ac prae sertim Germanicum,haud mediocriter tentarat. Plerique autem Santones domum se ad corpora reficienda receperant. multi etiam in Galliam interiorem ad Charitium re Sancerram, quae Religiosorum potestate tenebantur, sese contulerant. Quibus cognitis rebus, Amirallius cuctandu ratus a detes ad dimicandum animos reprimebat. Crebrae tame& militu re coturionsi voces audiebantur, minitantiu sese domu reuer suros, sibique consilium capturos. multo

quemque commodius in patriae suae; quam alienis finibus , bellum gesturos, dUme sticisque rerum omnium copiis Vsuros praesertim cum in Aquitania, Delphin ad Ligerim , opida quaedam ipso rum potestate tenerent' r, quo se recipe- unde excursiones facere , atque hostium agros facile populari possent. Non absimiles audiebant ar Germanorum militum sermones : qui ctam menses iam