장음표시 사용
291쪽
siuam Iconem nunc laudatin Vir D. MAJOR in sua a me Hamburgo Hai iam Epistola elegantis e nobis explicavit. Ita Epistola
habet. Vir Clarissime. Ut quam primum Stem promissis, ecce obices, uisic rixerim,lduos, quosi,ficere, dum ita vis, liceat currentibus tuis in Equor immensum Gloriae. Rheni Cataractis. Exemplum geminum videlicet Cataractarum in Italia Ar tificialium ; quas siquidem benevole, tanquam valvis animi patentibus, exceperis , authoritate concepti scripti Tui rarissimi. ad feram haud infeli-oiter Posteritatem prolabentur'. Kk PAus
292쪽
Prius V de Aquae Portis inter Patavium in Venetias, in Brenta'. qui Vicentia delapsus , Patavium dictum rigat, usque dum quarto fere a Venetiis milliari s Italico) in Lacum Maris Hadriatici exoneretur. In quo itinere quemadmodum segniin hinc inde progreditur, ob alvei altitudinem in aequalem: ita ad commodiorem vecturam navium, ab Artesubsidium petitum est, construi a multis jam annis Senatus Venetus mandavit in locis aliquibus , tribuι videlicet aut quatuor praesertim in Villa, quae it Dolo C quae la Mira aicitur) fran 'eium machinas, in quarum parte alterutra Bren ta assuens, aliquandiu intercipiatur, ut increscat, sed postea per oppositam
partem emissus, Navicularum genera varia, nominatim Barchas in Gon- dolas, ad Urbem Venetam eo facilius deferat. Fabricam genuinam ex Ita
lico Machinarum Theatro Victorii Loncae, Arnitecti Patavini rudi calamo quidem, a fideliter , quam potui, delineavi, ut ex adjuncta literis his Charta,
videre est. E que is fere ejusdem sensus:
Ipud Dod Ovali Hura utcunque adumbratum est, Murum denotat, intitroque Brentae littore constructum, 3 O fere passuum longitudine, coeuntemque in transversa parte Fluvii, mediantibus valvis maximis, ligneis, ferro bene communitis; quarum duae superius videntur, juncturu sibi arcte respondentes, ut afluenti, qui ibi tantisper sufflaminanduu est, amni, eo fomitim resistant; sed aperiri vicissim popint, ut incrementa illiin, una cum Navibus eo vectis sensim ac sensim in Ovalem Murorum capacitatem transmit tantur. Uuando itaque intus Aquarum jam est assatim, valvae illa partim pondere suo proprio, partim ipso stumine adiutae, sponte rumin coeunt, ut minime opus sit catenarum ex ferro, sibi affixarum, auxilio, quibus circa
vicinam alioqui columnam ligneam versatilem, tanquam trochleam aut ver tebram, convolutis, magno antea hominum nisu aperiebantur. Internae fluvii parti dein unica tantum valva fusocii ad emittendum collectae aquae laticem, quo subsequa Fluminis vada uberim perfundantur, in Naves sine impedimento transeant. Emissarium pro e dixeris, ut valvas duri priores Ad missarium; penes quae vectigal tribuendum, Columnse versoribus est. Omnes vero eae, flve superiores, sive inferiores, F justo celerim referentur, Aquae cinjunctum strepitum maximum exhibent, ex fuctuum, acervatim prola bentium, multiplici crispatione ortum. Uuem proinde, quam rectῖ ad C taractas referam, eo, quo clavus, Praeclarissime Vir, Ingenii Cr judicii acumine videris.
Interea alterum quoque similis rei Exemplum nolui tacere, imprimis, quoniam id ad Rhenum sed Italicum pertinet, qui notanter aut cum add tamento Parvus Silio Italico lib. 8, v. 6o I. dicitur, atque cum Aposias. Bo'noniam irrigat, ad cpnt distinctionem illiuου Majoru Rheni in Gςrma-
293쪽
nia , cujus Cataractis a T. descripta, admiraturo Liseratorum ordini desti
minore Rheno Joh. Henricus a Psaumern lGM ; per Italiam peregrinator sagacissimu , disserit, parte I Mercur. Italic. pag. m. I 3 3. Rhenuσfuvius qui Bononiam alluit, inter paludosa alveo suo conclusus, Ferrariam ducitur, verum fluxu adeo languido, ut Naves equis ιrahi opsis sit. Vulgatum hoc etiam alibi terrarum, adverso sumine navigandum est: sed Italica Rheni Navigatio hoc rarum in singulare habet, novem circiter Fosis, Istu mauu dicere, Lacunae, altius depressae muroque in Orbem circumducto munita, Aquarum magnam copiam retinent; Fossae autem istae strinque Ostia habent, claudi, recludique, pro libito, possunt: clauduntur autem, quoties nauu illac transitura in conspectum venit , tumque fluvius in Fossam infuens, negato exitu breve rutra tempus Fosiam adeo implet, ut na mim alioquin praecipiti lapsu decursuram, Fossa ad Fluvii usque altitudinem restagnans, leniter recipiat, tuncqMe restrato, quodfluvium morabatur, ostio, inter effluentes aquas placide Non minus emittat. Utile peregrinantibus, , jueundum imprimis hoc inventum, nihil aliud incommodi habens, quam quod Nabium malos, quibus equi alligati, demitti tantisper, dum Fossa superatus, necesse sit. Haec P flaumerus; qua pariter boni consula , Praeclarissime, Vir, in Incrementum Ecelsa in Ret literaria totius, longum ac bene Vale. Scrib. Hamburgi.
I. U Sse revera C ptas, Cameras sive Antra subterranea, post accuratissi- is mana A. Tircheri earundem demonstrationem, Mund. Subterr. T m. I, ιι b. 8 , sect. q, cap. 3 , nemo amplius dubitat, & libro superiore hac de re fusius actum est. II. Sed Crypta Troglodyticae ad singularem nos excitare debent admira tionem atque contemplationem industriam. Ingressis enim in Antra subterranea, variae interioris Oeconomiae ossicinae, Penuaria, Siphones, Camini, imo & Gaare perquam divites, adeoque nova quaedam sub Terris Respublica, sese nobis Osierunt. Quae Naturae adyta Omnipotens Creator, Kk r Dro
294쪽
,co Lib. s. DE CATARACTIS IMPROPRIIS Cap. 1.
pro immensa sua sapientia, certo consilio excavavit; nobis sane novum Gloriae suae argumentum ibidem recondidit, nunc vero toti Orbi Terra viscera aperit, spectandaque & adeunda praebet. O DOMINATOR Db-mine, quam magniscum est Nomen Tuum in universa Terra lΙΙΙ. Sunt autem Crypta Troglod licae Antra, Specus sive Camerae intra Terram, in quibus homines vitam luam agunt. Suntque 1. sub Porta Ju-ki, quod inter Abassiam & Arabiam Troglodyticam e tenditur, a. In Agro Viterbiens Hetruriae, 3. In Insula Melite, sive Malia, q. In Africa, ad Montes Lunae, s. Intra Montes N Porta Caspias, 6. In Anglia, 7. In Septentrione 3cc. de quibus vide Strabonem S. Plinium, suo loco. Bochartum in Geogr. Sac. PHALEG loco suo. Maxime vero A. Lircherum loco supra cit. qui locus reconditissimis Observationibus picnus est. Unde ad Ameae iter subterraneum, Virgilius lib. 6. A neid. Excisum Euboicae latus ingens Rupis in antrum. IV. Operae erit pretium dura nobilissimas C pias Troglodyticis, Atili iensem & Anglicanam ex laudatissimo Lirchero l. c. excerptas in gratiam eorum, qui tam vasta Sapientiae illius Volumina per fortunae tenuitatem comparare sibi nequeunt, hic apponere, Lectoremque Operum DEI cultorem devotum iisdem oblectare. Ita autem habent:
Habitationes hominum subterraneas fuisse, etiamnum esse, plena sunt
omnium pene Historicorum monumenta. Dupliciter autem considerari post sunt: vel enim concavas m scopulosas terrarum regiones cryptasque inco lunt, GV hi vel inopia rerum aut commoditate loci, illuc fese contra aeris temporisque iniuriab tutandos receperunt; alii vero vel bellorum turbulentis temporibus proflati, intra Montium vast simas regiones una cum rebus advissum necessariis, concesserunt: ex quibus postea dum exitum non reperirent,
ibidem remanere coatili sunt: ubi in propagatione facta perpetuo inclusi, accommoditate loci ad feminandum arandumque terrenum solum allecti, inevitabili necessitatis lege remanserunt. Civitates subterraneo Gaffarellus in suo de Cryptis toto orbe celebri bus, Libro fuse describit: cfm rei veritatem non credidissem, nisi ego hu- immodi habitationes tribus in locis propriris oculis lustrassem. Cum enim A. 3637 Melitae commorarer, contigit, ut quodam die cum ordinis Hierosol mitani Magistro Joanne Lascari, in villam quandam amoenitate deliciis refertam, quod Buschetium vocant, concederem. Ubi c.m de natura proprietate Insulae ultro citroque actum fuisset, addidit dicZm Magnus Mag 1fer, esse in vicino colle habitationem iubterraneam hominum sibi subditorum, seque desiderare ut eam adirem, lu=raremque miram hominum in adornandi, subterraneis siu mod; Specubus disponendisque habitaculis indu-
295쪽
Lib. s. DISSERTATIO XII. Can. r. 261
striam; m cum nil mihi gratiin posse contingere, dicerem, aclyun Fo mihi duce viae Cryptarumque perito, habitatiqnem accesto, quam Arabica Lingua Indigenis Infulae domestica in familiar; Gbaar Kebir, id est, Speluncam
Ingressus itaque Portam principalem longe lateque patentem, plenam hominibus utriusque sexus, pueris puellisque rusticorum more vestitis reperi; in tametsi confuse inter se habitare viderentur, singuia tamen familiae propria sibi receptacula seu recessus, sive arte sive natura. facitos possidebant; intra quae per alias aliasque cellulaου, pulchra distributione facZa, alimentorum differentes species conderes lebant; hic lectus intra rupem incisu, illic pani bus caseisque collocandu apti loculi, alibi vaccarum, pecorum asinorumque stabula, quin in gallinarum nidi comparebant; non deerant vas et lia, ad
aquam cisternarum loco continendam, satis capacia: caeparum alliorumque praelongae catenae, velutι corymbι quidam, parietes exornabant; aderant in fornaces coquendi, panibus opportuna, quibus subterraneu Cryptarum ha
bitaculis lumen per rima3 scopulorum ac foramina in hunc usum ea industria facia, ut nec pluvia, nec ventus facile i nocere posset, allabebatur; fornaces quoque suos hahebant caminos, ne accenso igne, siue camino, fumo per Cryptas dissulio su carentur. Interdiu tum ruficii extra Cryptam laboribus exercebantur, tum necessaria ad vitam fustentandam in vicinu locis procurabant, mulieres colo, caseis faciendu , smilibusque foeminis propriis laboribuου distinebantur: in quoniam ligni S carebant, eorum loco excrementis jumentorum ad Solem esiccatis ignem
fovebant: homines utriusque sexu praegrandistatura, robusti Macrobii ad rue decrepitam aetatem vivere dicebantur, in quod mirum est feminae non in venustae formae. Adeo autem Cryptarum s arum desiderio tenentur, ut siquando eos vel vendendi res IDM , vel comparandi alia nece Fama Melitam adeundi ne cesto urgeret, ibidem tanquam exilio quodam damnati, vix teneri posse vi debantur, quin statim expeditis negotio Cryptas suas repeterent, dum ne quidem unica nocile ab iisisse amoveri paterentur. Carnibus va Carum, pecorum, galli' narum promin abstinebant, utpote quas in lucrum tantum venastionefacta ref rvabant: pane, castro, lacte, capis, allio herbisque contenti. Magnus Magister ut veritatem experimento mihi commonstaret, men amflem justit, in qua ex una parte, omnis generis carnes, in quicquid tandem ex opiparo in maeni cosani prandio superfluum fuit cupediarum; ex altera caseum, caepas, ausa, caules in pulmenta, quos Maccarones vocant, poni praecepit, vocatosque Troglodytas j os, quos ad culinae Is rviendum ex Cryptis accersiri curarat, mensae assidere jussit; qui mox relictis carnium deliciis, iisque ne tacitis quidem, ad cibos illos quibus assueverant, quibusque libenter vescebantur, conVces, pleu pugnis in canina quadam aviditate devorabant.
296쪽
161 Lib. q. DE CATARACTIS IMPROPRIIS Cap. 1
M Melitas Insula vicina Gaulos, vulgo Gogo nuncupata, in qua similem promus Cryptam homini bin refertam reperi, qui eod. quo supra memorati, ritu viventes. In utraque Insula, Lingua Arabica pura, fine ulla Italicae
Linguae alterimve mixtura utuntur.
His consideratis nonfalsa videantur quae de Troglodytis ad Mare Erythrae um infra terram habitantibus, s me admiratione digni sima scribit S olinus, Plinius cir AElianus Mira historia de Hominibus Subterraneis, ex Guillelmo Neu-brissensi Anglico Scriptore decerpta. Ita autem inquit: Pagus est in Occidentali Anglia, quatuor aut quinque milliaribus a nobili Monasterio S. Edmundi Regis & Martyris dissitus, juxta quem nonnullae antiquissimae Speluncae spectantur, quas vulgari Linguamul putes, id est, Luporum latibula vocant, a quibus & pagus supra memoratus nomen suum obtinuit; EX quarum Specuum una, tempore aestivo,
quo rustici segetibus metendis operam dant, duo pueri toto corpore viridi tincti colore, incognita adhaec vestium materia tecti eruperunt. Cum itaque hinc inde ex novi coeli intuitu veluti coecutientes, per campos aberrant, tandem a messoribus capti in pagum, magno hominum ad tam inusitatae rei spectaculum attonitorum confluxu adducti sunt, ubi ad nonnullos dies sine omni cibo vixerunt, neque ut ex iis cibis quibus pagus vesci solebat, quicquam sumerent, induci potuerunt, adeoque paulatim deficientes, de vita, congrui nutrimenti defectu, periclitarentur. Contigit autem ut eodem tempore quidam curru fabis onusto pertransmret, quas simul ac viderunt, ac statim pleno impetu currum involantes, cum apertis scaphis nihil reperirent, suam miserabilem sortem copiosa lacrymarum effusione una ejulatui juncta contestati sunt. Postquam vero ii digenae fabas illos appetere cognoverunt, statim recentes fabas apposuerunt, quas magno gaudio & veluti proprium ipsorum nutrimentum sit inma aviditate comederunt; atque exinde nonnullis mensibus nullo alio praeterquam dicto nutrimento usi sunt; usque dum paulatim panis esui assuescerent: postquam vero nostris cibis paulatim assueti essent, ecce viridis, quo imbuebantur, color sensim in caeterorum hominum colorem abire visiis est;
deinde sacro Baptismate initiati, idio ma Anglicum didicerunt; masculus qui
foemina junior credebatur, statim suscepto sacro Lavacro extremum diem obiit; soror vero ejus, quae in nullo quoad corporis proportionem a caeteris foeminis differebat, diu supervixit, &, uti fertur, juxta Lennam matrimonio copulata, non ita pridem adhuc vixisse dicitur. Cum vero jam Linquam Anglicam didicisset, & interrogata, quaenam &nia lenam esset, respondit, homines sese esse ex Regione S. Martini, ubi maxi
297쪽
Lib. . DISSERTATIO XII. Cap. r. et
mus ejus cultus vigebat; & cum ultra interrogaretur, Ubi nary illa terrarum Regio existeret, & quomodo in hanc nostram regionem emersissent; Respondit, nescire se; hoc tantum recenti se memoria tenere, cum quodam tem pore patris eorum pecoribus pascendis invigilarent, percepisse sese sonitum quenclam similem illi qui in S. Albani Templo hujus loci,campanarum com plosione datur, & cum insolito hoc sono attoniti ulterius progrederentur, tandem sese in eo quo capti fuerant campo reperisse. Et cum rursus interrogaretur, An in memorata Regione in CHRISTUM crederent, & an Sol illis unquam alluceret; respondit ad primum, Regionem esse Christianam,& templis instructam; ad secundum dixit, Solem nunquam nec orientem neque occidentem ab iis videri; neque ullis radiis Solaribus illuminari: sed luce quadam dubia se frui, eo fere modo quo ante Solis ortum, aut post ejus occasum, crepusculorum tempore, nobis modo hic apparet: distare vero non procul inde Regionem multo clariorem a sua Regione haud exigui fluminis latitudine disterminatam. Haec & senilia de praefata Subterranea Regione mulier,
Unicuique suum de hac historia judicium relinquo; Certe hanc tam ad
mirabilem historiam me conscripsisse non poenitet. Contigit autem hic mirabilis eventus sub Rege Stephano, anno II o. Fateor diu multumque me de simili casu suspensum haesisse, donec tot tamque conspicuis hominum fide dignissimorum testimoniis convictus, ita rem se habere, credidi, miratus illud quod ratio minime capere videbatur. Hucusque Neubrisensis; qui non immerito de veritate rei diu anceps haesit, cum revera mira sit, in multa contineat, quae rerum nastura inexpertis
OV videri possunt; in nos vix rei fidem adhibuissemus , nisi
multas milia apud Auctores obvia mentem confirmassent. Oui plura hujusmodi de Subterraneis Habitationibus desiderat, is legat ad mi rabile opus Atlantis Sinici, a P. Martino Martini concinnati, in quo mira de hujusmodi recensitis reperies. Haec Kircherin. V. Praeter homines Troglodytas visuntur quandoque in Specubus Subter raneis etiam Nymphae, aut Umbrae potius Virginum, de quibus Saxo Grammaticus lib. I. N Olam M. Histor. Septentr. Quas ego tamen Larvas, Lemu res, aut Spectra Sathanica, superstitiosae olim Genti Gothorum imponentia, fuisse existimo.
VI. Majus autem ingenio est, quod in hujusmodi Antris Thesauri etiam, non ii promiscui quidem, sed signati, operaque labem- efformati dentur , qualis est Cornu illud prodigiosum Oldenburgense, quod Hermannus μ' melmannus in Chronico Oldenburgico Anno I 199 excuso, idiomate Germani co, describit, ego vero in gratiam linguae Germanicae ignarorum L atino stylo
ita trado atque interpretor: Anno
298쪽
16 Lib. 1. DE CATARACTIS IMPROPRIIS Cap. r. Anno CHRISTI 99o, temporibus OTTONIS Comitis Oldenburgen-
s. accidit res admodum memorabilis. Cum enim Comes ille rei venaticae studiosissimus esset, tempore quodam ministerio Nobilium comitatus, ad sylvam Seriae fetir dictam, venatum profectus, feram magna canum ala critate aggressiis est, quam asylva nunc memorata Zetauleiir usque ad Collem quendam nomine Osenberg a suis divulsus, studio pertinaci perseque batur, donec, sera oculis ejus subtracta, in Colle illo equo albo vectus subsisteret, canesque inter nemora & saltus errantes solicitus circumspeet rel. Fessus autem equitando, exhaustis siti aestuante Canicula viribus, suspirans ait: O DEUS I utinam mihi nunc potio frigida esseti Quo voto, aperit se Mons sive Collis potius Osenberg, proditque ex hiatu ipsius Virgo
forma elegantissima, vestitu & vario mundo muliebri ornatissima, pastis ac dispositis supra scapulas crinibus, sertoque caput redimita, Cornu vero argenteum inauratum, ad instar Venatici , variis imaginibus Veterum distinctum, cellulisque hinc & inde dispositis scite 3c faberrime elaboratum, dcxtra gerens. Quod Cornu liquore quodam plenum Virgo Comiti sitibundo tradit, rogatque ut hausto potu isto sese reficeret. Comes, Cornu a Virgine accepto, amotoque operculo turrito A, L. introspicit, &subinde liquorem concusscando examinat: cumque aut color displiceret, aut rei novitate perculsus, fraude sibi propinari potum existimaret, bibiturum se negabat. Virgo autem, Bibe, inquit, Mi Domine, sde enim mea caveo, non
fraudi Tibi potionem hanc, sed saluti fore. Addebat insuper: Si ex Cornu isto biberis, omnia Tibi OTTONI Posterisque tuis, salva fore, Domui
vero Oldenburgens Incrementum ac perpetuam felicitatem Divinitus polliceor; E contrario, si, fide mihi abrogata, bibere dubitaveris, Domum, Posterosque Tuos Comites oldenburgenses mutuis odiis & factionibus distractum iri, eventu certissimo, Tibi praesagio. uo audito, turbatus
Comes, suspecta omnia putans, substitit aliquantulum cogitabundus, nunc propinantis verba, nunc faciem examinans. Tandem, damnata Virginu fide, liquorem a tergo effudit. Qua vero parte equum colore albo nitentem forte perfuderat, continuo eo in loco, tanquam si rasus novacula esset, aut oleo ardente perfusus, setae defluxerunt. Hoc facto , puella indignabunda Cornua Comite suum repetit, Comes vero, retenta praeda, puellaque insalutata cMonte festinanter descendebat, ac respectans subinde, eandem in pristinum Montis Osenberg hiatum iterum concessisse, observavit. Comes ergo Monstri perculsus religione, equo calcaribus concitato, administros suos ferebatur, quibus tandem sibi occurrentibus, Cornu ostentat, remque, uti gesta erat, Ordine enarrat. Nihilque cunctatus , O Menburgum, ad Sedem