장음표시 사용
261쪽
Tempestiva placet Ioperis μετάνοια malorum, Et si tarda venit, fero querela venit. Pauperis heus vitam magna nunc postulat emptam, Hatto: fuit populi dignus obire necem. Muribus incumbit merito sententia justi Iudicis, in Iudex spectat ab arce Poli. CHRISTUS erat pauper, nunquam contemnet inaneis, Pauperis est ratio paupere digna DEO.iusta Creatoris subito decreta facessunt
Et nimio mures antra furore replent. Mosbus invadunt Hationem, carnibus ossa Exspoliant, favo membra cruore lavant.
Sibila veloci fundunt ultricia faltu Unguibus, in rapido vulnera dente fricant. Nec libitum cessare fuit, devulsa priusquam Stirpitus exeso viscera ventre fuant. Tantisper saevire datum, suprema misello Sacrilegi donec gutta eruoris adest. Horribiles inter peragit lamenta doloreis
Hattor replent mures ora, tonare vetant.
Mortis in adventu mutavit flamina vita, Occidit: indignus vivere latro fuit. In lacerum cessant mures saevire cadaver, In lacero nullum corpore corpus agri. uuinetiam dempsit misero fortunasepulchrum, Cujus in improbulo viscera mure latent.
Ossa ferat Turris, verum Regnator Olympi Pars ubi sit melior spiritus, ipse sciat.
sa licet credantur eo transata fuisse, Attamen effectus nomina Turris habent.. de fit Albani tectus, non desinet Hatto Exitii famam signi care sui. &c. NI nunc , in saevi bilem contemne Tonantis , Mure potest minimo paena nocere DEL
262쪽
DE CATARACTIS FLUVIALIBUS Cap. I . a 3 o Lib. q.
DE CATARACTA RHENI, AD OPPIDUM SANCTI G9Λ D
Simmerensi, in Ripa Rheni. -Incolis S. Geor, Vel Guershusen promiscua appellatione Sanct- dieitur ab Illustri quodam ac praedi vite Viro qui Caenobium prope oppidum Colli impositum, magnificentissimo opere propriisque sumptibus'niam , postea ibidem Religiosorum
Dominicanorum ordini & sacris ipsemet initiatus est, ejusque imago passim in postibus aedium C. ostentatur. II. Supra oppidum tribus fere stadiis, in Rheno Cataram a reliquis supra recensitis Cataractis multum ac tota facie diversa, conspicitur. Etenim ibi ad sinistram vastissima ac immensa Abnsus est, qua Rheni descendentis aquae tanto cum impetu a Voragine corripiuntur, inque gyros tantundem versantur, donec deficiente circulos spatio in Centro Cataracta a Voragine absorbeantur ; Rhenus autem circum circa, &l maxime in ce tro Voraginis, ex tanta contentione aestuans spumas evomit, quae ad Oppidum usque supernatantes feruntur. Facile ibi quicquid lignorum injeceris, in centro Voraginis momento uno mergitur & sorbetur. Quamobrem periculi evitandi causa, Nautae locum illum declinare, ac e regione sita ripa K, navium cursum dirigere solent. Incolae & Nautae Cataractam istam, ob rotunditatem ejus vastissimam, communi voce, Mensam circularem , den 'distb I aut die Sanct appellant. Cataractae hujus Iconem, si lubet, contemplare: III. Sed altioris erit momenti, ad Uuaestiones istas respondere, I. Anaquae Rheni in Voragine Goariensi absorbeantur, an vero in Cataracta Bingensit et . Si alterutrum affirmatur, quonam Aqua illisabsorptae per sub terraistos ductus deveniant: Quibus Quaestionibus expediundis ego quidem imparem me, & infantissimum ingenue fateor; nihilominus, ne peni tus ab iis discedam, quid hac de re sentiam, ut hacsccasione aliorum diligentiam in perscrutandis Barathrorum & Voraginum mysteriis
IV. Quod ad primam Quaestionem attinet: Accolae Rheni utrumque, sed sententiis dissidentibus, affirmant. Aliqui enim, in Cataracta Bingensimultum Rhen, absorberi, constantes dicunt & asseverant: & eapropter
263쪽
Lib. . DISSERTATIO VII. Cap. Iq. 23 ICatara len hunc, Foramen, 'Dag Tinyrsioch l communiter vocant. Pl rimi, a Voragine ad Fanum dc Oppidum S. Goari aquas Rheni plurimas devorari contendunt. Rationes postulati dum proferunt. Alteram a natura retinum, quae, circumactis hinc inde gurgitibus, quicquid sibi supervenit, in momento hauriunt. Alteram a spumanteibi Rheno sumunt. Ego, salva Clarissimorum Geographorum dc P sicorum, quorum nemo adhuc de Cataractis Rheni, quod ego quidem sciam, scripsit, expertus testisque άυτ serjης , ita sentio: Quod Cataracta Bingensis partem aquarum Rheni Alveo concavo absorbeat, quas Cataracta Goariensis Vortice suo iterum evomit. Assertionis meae rationes istae sunt: I. Quia praecipui Accolarum Bingensium constantissime oculari adducti experientia id confirmant, atque ideo Cataraeta sui angustias Foramen sive Abnsum Bingensem, i agia iugerio G appellitant, quod de alio Rheni Cataracta nemo unquam di xit. 1. Quia S ille Danubii Cataractes, cis Viennam quas devoravit, ultra Viennam aquas iterum eructat, simili Voraginis facie. Sed obj1ciet forsan aliquis: Rheni Cataractam longe lateque spumare, atque ideo eum aquas sorbere. Respondeo, hoc non sufficere ad evincendum contrarium: quandoquidem Aquae non ideo spumant, quod gurgitibus absorbeantur, levi enim & molli circulo in Ab sum illam feruntur; sed ob aquarum, in Saxa & littorum angustias impingentium', collisiones, aut violentas eructationes. Exemplo sit Danubii Cataracta. Sed dissicile est de tam obscuro N turae mysterio certi quidpiam pronuntiare. V. Quod si vero uterque Cataractes aquas Rheni deglutit, quonam quaeso, aquae istae deveniunt ξ Resp. Non equidem in Abysso Terrae otio com putrescunt, sed , Omnipotentis Creatoris mandato, per meatus subterraneos ad alias derivantur scaturigines. Hinc si quaesieris ex me, Unde aquis Scaturigines perpetuae sussiciant, quod nunquam Fontes exarescant, nu
quam deficiant, sed perpetuo impetu ex fontibus suis exstiant λ Facile tibi ex eodem principio respondebo: Lege, quaeso, quae Spiritus S. hac dere, Eccles. cap. 3, 6. &c. dicit. Audiamus autem interea, quae supra laudatus B. Mollerus loc. cit. hac de re tradite
Oppidulum inquit lao petitur regione GOARUM,
Hic celerem mergit crebra Charybdis aquam. Ocyus orbifluo circumdatur impete fluctus
Transfuga, sub fundum turbine fluctus abit. Antea qui fluvio potuit spatiosior esse
Creditur amisso Rhenus ab amne minor.
Non tibi sit mirum, Natura quod utitu egit, Hac aliis etiam fata reliquit aquis.
264쪽
13 2 Lib. . DE CATARACTIS FLUVIALIBUS Cap. r .
Taurominitana superest vertigo Charybdis
Grandis ibi Siculo demitur unda Mari. Obstat Norvegiae Muscostrum cae ruta sorbens: Integra sub Scopulos cedere rostra facit. VI. Superatis itaque tot Rheni portentosis Cataractis appellere solent Nautae ad praedictum Oppidum S. Gari, vectigal, quibus Rheni Tractus infestissimus est, persoluturi. Ibi, in proximum ad Portam Diversorium effigie S. Goari insignitum, peregrinantes divertunt, quibus mox poculum
Societatis Nauticae S. Gmeri argenteum, millenis viatorum nominibus temere inscuIptis asperum ipsis propinatur. Poculo illo plerumque, qui primum illuc appulerunt, novitii Rheni hospites salutantur: quo epoto ad Portam Occidentalem etiam inviti trahuntur, ubi, numellae, sive collari aereo ex muro pendenti inclusit, nominibus frivolis acceptis, aqua aut cerevisa
perfusi quasi baptigantur, solutoque congiario Societati Nauticae initiati, novelli Hospites Rheni Civitatem sic investiti accipiunt, quem ritum ut puto, ab Anseaticis Civitatibus habent, vocantque eum da g harisen. der
cae est, ut viatores ibidem loci, Deo gratiis pro liberatione e tot Rheni furoribus peractis, genio indulgeant, seque reficiant. Atque haec sunt quae de Admirandis DEI Operibus in Rheno, quotidie, non sine religione ac metu conspiciendis, cum Bono Publico com municare voluimus. Vale RHENEl
CAPUT XV. DE CATARACTA DANUBIANA.
I. ANUBIU S Europa Fluvius nobilissimus, varias ab Autoribus I I accipit appellationes. Erieti- Parall. Geograph. Tom. 2, parte secunda, lib. I, primo, ait, dictum fuisse lingua Scythisca Matoas , quae vox άσινη innoxium, significat, eo quod Olim navigantibus sine periculo transemitteretur. Postquam vero Barbari in eo semel cladem accepissent, non Maioam amplius, sed Δάνουβιν sive Δάνουσιν dixerunt. Δαν' autem, PL-xarcho teste, apud Macedonas Mortem significat. Cato in originibus Danubium derivat a Danis, ego puto a Dacis populis, qui Polonis nostris molosi' dicuntur. Recentiores cum Plinio lib. cap. I 2, methathesi literarum, ab Adnobio, loco sontis, pro Adnubio, Danubium vocant. Obtinuit tamen communiter ab Adnoba Monte Germaniae, & in specie quidem
265쪽
Lib. . DISSERTATIO VII. Cap. 11. 233
dem in Suevia cx adverso Rauraci oppidi. Caeterum de Nominis Eumologia cum inter Strabonem, Plinium, Ptolomaeum, Appianum aliosque Geographos, nondum satis conveniat, frustra de ea dis ςeptatur. Videri
hac de re prae caeteris potest accuratissimus rerum Germanicarum extispex Cluverius Introd. ad Geog. I, suo loco; nec non Brietius Ioc. supracit. Germanis, quibus debet incunabula die DolidivI vel di)onam a Sonitu multorum in eum influentium Amnium. Ungaris, quos interluit, Duna; Nobis Polonis vero, Dona' dicitur. Dignus sane est Danubiin, qui Tigris Europaeus, a celeritate pernicissima cognominetur.
II. Oritur itaque e jugis Adnobiis in Suevia & quidem in Sylva Hercynia dicta Indigenis, in pago quodam tone fingens
octo aut novem milliaribus circiter Tubinga distante. Scaturit autem none montibus, aut jugis ut vulgo putant, sed ex Colle humili, vix trium Or gyarum aut novem ulnarum altitudine. Hunc ipsum collem Veteres Arnobam alii Abnobiam vocabant. Danubius vero mox ab ipso ostio duobus amniculis gremio suo acceptis auctior, Ulmam Suevorum haud procul a fonte ejus sitam contendit, eamque egregie irrigat, atque, quod demirari satis non potui, mox ab ipsiis fere incunabulis, Urbem amplissimam tam potenter munit. Non ine Danubii per multas Gentes, Germanos, Unga ros &c. immenso aquarum auctu, progreditur. Ubi Illyricum attingit, amisso Danubii nomine Uer audit, Tacitus lib. de Germ. Ammianus lib. 22. Amnis, inquit, Danubius, oriens prope Rauracos Montes, limigibus Rheticis per latiorem orbem protensus, in sexagmta pene, navigabiles recipiens Fluvios, septem Ostiis per Scythicum latus erumpit in Mare dcc. Appianus credit, Danubium, recepto Savo Flumine, Nomen primitivum cum I pro novo commutare. Sane Savus in eum, ad Belgradum, Germa nice Elii Mivcist enluirg I tanto impetu ruit, ut eum sorbere videatur. III. Hoc autem admirandum ac prae caeteris fluviis Danubio nostro singulare est, quod, cum caetera Flumina versus occidentem ac Meri diem, nonnulla pauca etiam versus Septentrionem descendant, solus Da nubius versus Orientem cursu rapidissimo ac superbo contendat. Quod adsumaminandos Portae Ottomannicae impetus Christianis Europaeis haud pa rum facit. Quapropter etiam apud Scriptores Nobilissimus Germaniae Fluvius cum Rheno audit. Facete sane nec incongrue Auctor quidam Germanus Neander de Rheni & Danubii connubio ita dicit; Die asser Master gna dem fram I ober der Alpem ni ag mit chren Miami
fel n. Exonerat autem se in eundem, cum Borysthene nostro Polonico, in Pontum Euxinum, ex sententia Plinii & Ptolomaei, sex Ostiis.
IV. In nobili per Austriam progressu Cataractis tribus horret. Strabo,
266쪽
Σ3 Lib. . DE CATARACTIS FLUVIALIBUS Cap. 11.
Catarasso Danubii Nomen mutare in Urum demolistraturus, collocat eas inter Dacos & Geta3; qua in re tamen falsus est; namque illae in Au-fria Germaniae ferociunt, non in Dacia, aut inter Getas, nec Eu musseque Metropolin sedemque olim Regum metariae ulla in Danubio visitur Catadupa, adeoque non Ipe' volvit Cataractas, sed Danubim. V. Cataractri Danubianas Munsterus in sua Cosmographia duo; sed M. Iohannes Rawe Cosmograph. pag. 6sq, tres numerat. I. Dein Samrustest a. Strudet 3. QBirbeI. Qui Auctores Clarissimi tamen ideo committendi non sunt: nam, quia Muservi posteriores duia conjunctim, Rau
267쪽
I . . DI SERTATIO VII. Cap. 11. 23s
ve autem eas divisim tractat, conciliari possunt facillime. Quid, quod
Suidis in voce κα Οερρα α ι, unam tantum, conjunctim cum aliis, codem
fere modo, quo Munsterus esse tradit. Catararitae, inquit, Rupes s uni in Istro Flumine Montis instar, quam latus is est sub aqκa enati, in quas fu vius incidens cum maximo strepitu regurgitat, in in rupιbus murmurans, easque superans, mortices aestus in Charybdes in orbem agitata, fi xa efficit. Denique Fluvius iis in locis non multism dissimilis est Siculo
VI. Prima Cataracta servet mox ab oppido Austriae Linte, quam navigantes Rostrum Suillum eine Samrnistra vulgo vocant, eo, quod ibi a ripa Rupes quaedam instar Rostri oblongioris & praeacuti sese in Danubium porrigat, in quam ille summo cum impetu intortus undas super saxa ibidem latentia convolvit, & quandoque navigantes incautos ibidem haurire solet. Et haec Cataracta est periculosa in primo gradu.VII. Sed majus longe periculum damnumque secunda Cataracla sub oppido G RE INA, minitatur. Nautae & accolae eam a stridore voce Teutonica de in Strudet I non sine stomacho, appellant. Nobis esto Catarassia STRUDELANA. Quam Cataractam Joannes Aventinus Annal. Bojorum lib. , p. 129, graphice describit: Est, inquit, oppidum Austriae Grei non vocant) juxta Cr supra id praerupta Rupes surgunt, Saxeae moles cubant ac prominent, per quas Danubius va sto impetu, ingenti fremitu, qui procul auditur, spumabundus fertur: crebri fluctus, A, hinc proram, hino
latera pulsant: modo cunarum nunc huc nunc illuc navigia concutiunt, vectoresque humido imbre aspergunt. Teutones hunc locum infamem perni ciosumque navigantibus, a strepitu aquarum Strudeton Θtrudet in dera iam ber Stocteraim nuncupant, tum poenos tonos a patiendo dicebatur. Nam si in illis navis impegerit cautes, illiditur. Quare conducendi sunt, pacto pretio, periti locorum accolae, qui Navem, inter Scopulos subtus Catara iam ferventem latentes, tuto deducant. Ad locum istum tot periculis atque terroribus infamem, situm est Oppidulum, a Catara la adiacente, Strudelia dictum. Freunt quoque Arcem B, ibi olim munitam in Rupe eminuisse, quam praedones & latrones incolebant, cujus Turris diruta & rudera hodienum Viatoribus monstrantur. Est autem Cataracta haec procellosa & spumans, siquidem Danubius in reconditas in alveo rupes intortus super easdem attollitur, undasque spumantes tandem scopulo e Flumine prominente allidit, unde procella & fragor undarum cum saxis confligentium praeternavigantes tantum non exanimat Nautae tamen trajectum procellae ordinarium C metuentes, proxime Id littora D Naves remis contisque quanta vi possunt, agentes , periculum evadunt.
268쪽
ειτ Lib. . DE CATARACTIS FLUVIALIBUs Cap. re
VIII. Tertia Catara , plus minus ducentis passibus a Si d uisa
Ionge maxima navigantibus intentat pericula, quae ed majora sunt, quominus ocul1s obiter aspectantium obvia est. Vorago est Danubiana, quae intortas in Rupem quandam e Danubio eminentem, in qua Turris diruta vulgo Turris Diaboli, spectris nigri Monachi aut e thiopis horrida & infamis videtur, aquas sufflaminat, obnitendoque impetui, easdem in circulum reflectit, atque in vorticem motu rapidissimo torquet.. Qua de re Tatius fol. Io9 I. M. Raave Cosmograph. p. 6sq. Merianus Topogr. A striae p. 2o, 21 . Aventinus autem loc. cit. una cum hist. tragica, quae ibidem
269쪽
se seris, aliud continuo malum periculosius cohaerens illi, te excipit. Inra' ,, pidissiinos vortices, quibus intorta navis obliqua & gubernaculi imp ,, tiens agitur, incidis. Orticosum barathrum aquarum contorquet, hiatuis maximo haurit atque absorbet, nisi remis pro viribus incumbatur, na- A ves attrahit atque subvertit; sed pertinacibus remigibus everberatum ,, veluti, navigia classicis eripientibus cedit. Ergo nautae ingenti certami ,, ne concitant remos, quantaque vis humana esse potest, fluctus, qui in ,, se vehuntur, everberant, undas findunt, gurgitibus navem eripiunt. o Circum circa habitant remiges horum locorum ab ineunte aetate periti: is hos navigantes conducunt, his gubernatoribus haec pericula incolumes,, evadunt. Caesarem tum illac navigantem Bruno mitrigburgensis se is scopus, cognatus ejus alia nave comitabatur, dumque saxo cuidam emi se nentiori allabitur, atra i Ethiopis imago, satis nimis aperte ferale, ut
,, exitus probavit, signum, ibidem consiliit, Erunonem appellat: Heus, is heus Episcope, malus sum, inquit, genius, meus es, & quovis gen- ,, tium proficiscare, meus eris; nihil quidem impraesentiarum agere a is versus te habeo, brevi tamen iterum me videbis. C unctis abominanis tibus, pestilens Spiritus ab Episcopo signo immortali appetitus, alura se tusque carminibus sacris, sub oculis omnium evanuit. Atque hoc is xum adhuc monstrari solet, cui imposita turris lapidea absque tignisse & tecto cognomen ita sortita, adhuc retinet: NB. dicitur deus elε suum. se Respondit eventus. Unde haud procul decem millia opinor passuum Caesar & comites ejus in vico Bosenburg ubi & nos saepe divertimus is appellunt. Ibidem Caesarem Richlitta vidua, cujus maritus Adalberoo ab Ebempe primae Bojariae castelli nunc templum est) Dynastasse se periore Quadragesima decesserat, magnifice hospitio & convivio exci- is pit, oratque, ut Bosenburg & praedia, quae hisce locis maritus precariose possederit, Gelphoni, tertio nepoti suo ex fratre, tradat. ar coe- naculum conscendit, dum coram Erunone & Alemanno Praeside Ebers is bergensi atque Richlitta extendens dextram, postulatis annuit, repenteis contignatio collabitur. Hainricus in alveum solii balnearii absque pau-- perie cecidit. Bruno, Alemannin, Richlitia, margine tabellisque ligneiis labri graviter allisi, paucis post diebus hoς casu extinguuntur. Haed
IX. Quid de Defctris Cataracticis, cujusmodi circa TROLLHET
TAM , teste otio & Accolis, visuntur, nec non inter Cataractaου Danu
bii speciebus . thiopis aut nigri Monachi apparentibus statuendum sit Lectoris sapientiae committo. Caeterum quia Bruno Episcopus Herbipo
270쪽
Σ38 Lib. . DE CATARACTIS FLUVIALIBUS Cap. 16
lenses salvo & illaeso Caesare, una cum Alemanno dc Richlitta fracta contignatione tragico fato perierunt; justo Dei judicio ad poenas Episcopum
deposcente , apparuisse Daemonem e thiopem fatumque imminens eidem praedixisse, existimo. X. Erit autem operae pretium inquirere accusatius in penetralia Dani bii: Num G rus ille Danubianus sit Vorago proprie dicta, aquas Danubii infundo hauriens λ Assirmo id argumentis istis: I. Ubi est Vortex continuus, ibi naturalis aquarum ingluvies, sive Vorago aquas hauriens. Ast in Danubii tertia Cataracta circumflexa est Vortex continuus; Ergo in Danubio etiam est ingluvies sive Vorago aquas absorbens. Quod ipsum probe observandum contra illos, qui in Charybdibus Sicula & Nometica vor gines dari negant, meramque obsistentibus Scopulis fieri aquarum circumactionem statuunt. Equidem propositio ista, Ubi gyrus ibi & Vortex est,
falsa est: multae enim aquae absque Vortice, aquas Putei instar nigri in centro hauriente circumvertuntur: Haec autem assertio certissima est: Ubig)-- cum Vortice perpetuo atque injectas res sorbente circumagitur, ibidem etiam morago aquas aut in Abyssum trahens, aut per meatus subterraneos alio transmittens est. 2. Accolae omnes, fundum illius Cataractae nulla arte explorabilem esse, adeoque fundo carere, omniaque ibidem hausta non amplius emergere, communi experientia docti testantur. Exist mo autem aquas Horagine illa absorptas non in Abyssum subterraneam descendere, sed cuniculis alio derivari: & quidem Nautae experti, nec non curiosi rerum talium scrutatores asserunt, Danubium absorptas prope Lint-Gum aquas & res leviores, intra Lacum metaria prope Canischam evomere. A. Kircherus in Mundo Subterr. suo loco.
CAPUT XUL DE CATADUPA ITALLCH.
I. TI Sse ruereque ex Alpibus & inter Alpes multos Catara dis certissi XLmum est, ast quis mortalium iisdem perquirendis ac delineandis su
sciat. Quapropter duas tantummodo, ex Kircheri Mundo Subt. Tom. I, lib. 2, cap. I9, y. I q,p. II s , recensebo. II. In ea Italiae Regione, quae Umbria olim, nunc vero Ducatus SP LETTO dicitur, inter Mare Adriaticum & Apenninum sita, horret taractes ruitque praeceps magno impetu, tremendoque fragore. Quam ita accipe.