장음표시 사용
191쪽
sapido immediate, nullaque interposita sensibili moru-Ia ad novam gustus sensationem eXCitatur. XXXVIII. Sed haec ea sunt , qtiae tantum transcribere allerit Horatius, nunc autem adeam VS alia, quae impugnare satagit . Dubitari etiam potes μὰ ess insu papillaris conctitutionis linguae , A eiusdem uniformis Vihil. structura in Boete, Capra, O , 9 ipso etiam Homine, pag-2 considerentur I etenim in configuratione, disserentiis , o
natura conetentu ut praedicta papillae in animalibus adductis , ut babet Antagonisa , quammis in guctu maxime differant oec. Quam porro rationem evertere se posse credidit Horatius his verbis . Mihi mero sud argumen- utum malere mideretur , si a suppo sita papillarum tu homi- pao. i S. ne, ct dictis brutis conmenientia argueretur , quod, si papillae sunt ad guctum insitutae , 9 bomo , ct dicta bruta
debent guctare; non mero aqualiter guctare . CVjUS quidem argumenti Uis, ut mihi satis non Constat , neque steris, Ut Vereor Constabit ; nam quemadmodum eX
generi a con Uenientia licet argumentari, quod, si papillae sunt ad gustum institutae,& Homo, & dicta Bruta debeant gustare; ita eX uniformi convenientia in con guratiove , disserentiis, o natura licebit argumentari, quod & Homo, D Bruta aequaliter debeant g Ustare zNec satis quidem est,praesupposuisse insensibilem papillarum differentiam, quoties rigorosa uniformitas sensibiliter observetur, quae talis in membrana linguae non deprehenditur, ita quod satius pro gustus organo possit determinari, atque ab hac ipsa sensationum diversitas, quae inter Bruta,&HOmines intercedit, CORVenientius eΣplicari . Quod si quidem etiam aliquando contigerit, ut quae uni Homini grata sint, alteri ingrata . Videantur, Vel quae uni, Cum Puer esset, jucunda , tristia vero, Cum Sene X sit, parum refert, modo prius non probetur in hisce casibus, eandem fuisse omnium ass-
192쪽
gnabilium pro sensorio convenientiam in eonfiguratione, disserentiis natura, qualem esse inter Bruta , &Homines jam adducta, aut mavis inter papillas Hominis, & papillas Bovis, Caprae, & ovis, quod foret ostendendum, ne temere ex insensibilibus differentiis diversi sensus ratio desumeretur . Multo minus ex ipsis quoque differentiis insensibilibus eruenda videtur ratio, quare papillae, quἴ in lingua sunt, pro gustu, &tactu fabrefacts sint, quae in ambitu corporis pro taC-
tu tantum, quum utrobique structuram eandem sensibilem praeses erant, atque adeo uniformem, Ut in Omnibus idem tactus habeatur . Haud enim est credibile , quod duae structurae sint in papillis linguae, quarum altera sensibilis sit pro tactu, altera vero insensibilis pro gustu, & quod illae eaedem adeo distinctae sint, ut nullam inter se dependentiam obtineant , atque Communionem, ita quod verisicari possit, ut quae gustui data demi possit,altera, quae tactui, incolumi remanente. Nihil hercle ineptius est, quam ea quidem estingere, quq nulla ratione constant, quod facit Horatius, qui ut sibi, suaeque opinioni consulat, nimirum, ut qua ratione papillae in lingua sint organum simul tactus, & gustus, in ambitu vero corporis tactus tantum assignet, ad insensibilem earum, quae in lingua sunt differentiam recurrit; & ea, quae nulla ratione probata sunt, tanquam certissima suo more venditat universa . Nolim tamen hic me putes, Floriane, esse, qui velit e tantum in rerum natura admittere, quς sensibus percipiuntur: scio enim, & multa esse, quae sensus aciem effugiunt, & multa sensu videri falsa, quae probata ratione constant; sed inter haec tua esse, quae de ultimis insen sibilibus papillarum fructuris affers commenta, Valde dubito, qui sciam te ea quidem nulla ratione pro-havisse, eaque tantum ad libidinem, qua polles,obju
193쪽
gandi Virum, ejusque argumenta convellendi, essin-Σisse . Et quoniam de papillis institutus est sermo, praestat hic, adducta Malpighii circa illarum usum opinione, nonnihil super his, quae ab Horatio adversus
Sbaraleam proponuntur, immorari . Posteaquam Observatum fuit, triplicis generis, aut Configit rationis papillas in lingua haberi, non defuerunt Anatomici, qui putarunt, triplici distincto muneri esse destinatas, alias nimirum, ut cum Domino Tauvry loqui videar tactui, alias gustui , dolorique postremas; quae sane opinio,
utcunque probabilis aliquibus videretur, non ea Ce te est, quae ab omnibus admittatur, ab iisque praesertim, qui cum Malpighio sustinent, iis singulis papillarum differentiis passonem gustus posse conUenire . Sbaralea vero, qui adversariorum armis plerumque Pugnat, Cum animadverterit, ex uniformi papillarum structura in Homine, & Brutis aequalem sensum nota ,
esse admittendum juxta Malpighium, quia insensibilis aliqua illarum differentia esse possit, ita long d majori ratione sibi visus est, posse arguere, quod posita sensibili papillarum in Homine differentia, diversa quoque
iis esse munera adscribenda : Quod unum praetere comprobat Cardani observatione facta in Augusto Cor- beta, qui ex pipere dolorem, neutiquam vero saporis sensum persentiebat, quod fortd satis non posset intelligi, nisi aliae papillae in lingua admitterentur pro gustu, aliae pro tactu . Nec certe obstat, quod, laceratis eae pipere iis papillis, potuerint consentire pro tactu, non autem pro gustu , ut ex Malpighio notat Horatius, nam si una , & eadem particula sit utrique sensui destinata, ut supponitur, certd nihil constat, qua Tatione potuerit assici, quemadmodum in Augusto CONLeta,ut, servata ad aliqualem tactum proportione,Omnimodam gustui convenientiam amitteret; hinc Sbaralea s
194쪽
se . lea . Si radix neris corporis consentiebat pro tactu morsa 8 . boso , cur nou consentiebat pro gusu morboso p Neque mihi dicat Horatius velim, tactus, & gustu S Organum is,
quod unum , & idem per Malpighium est , ex pluri.
Η0rat. bus , Hetersis a etariis cerebri locis proetententibus
F'S J fibris componi, ii, quod una,& eadem papilla aliis constet fibris, quae tactui, aliis Quae gustui praecise famulentur, quod certe nunquam somniasse Malpighium , crederem , qui sciret, quam facile, & quam frequenter ex implicatione praesupposita alterutra eX sensationibus posset interturbari; quique sciret, ab re prorsus naturam eam implicationem effecisse , quandocunque posita diversarum fibrarum necessitate, eas saniori consilio , & commodiori usu , distinctis inter se locis potuerit collocare . Digi, posita diversarum fibrarum necessitate , quae certe nulla apud Malpighium est, qui per indistinctam nervi propaginem utriusque sensus,
ta n his nimirum ti gustus sensorium Constituit, attent dumtaXat objectorum diversitate, quibus evenit, ut pro diversa motione in eodem organo, modo tactus, modo gustus eXcitetur , quemadmodum pro diversa motione , modo unius generis tactus, modo alterius generis pro-moVetur, attenta differentia,quae in eadem linea motionis est. Hoc idem etiam intellegisse visus est Horatius, qui tametsi, ut supra memini,distinctis nervorum propaginibus e diversis cerebri locis provenientibus papillas componi posse crediderit , constans tamen in ea minim desse potuit sententia , qui concessa tandem uniformitate Organi, adductam Sbaraleae dissicultatem amoliri studuit,
afferendo motionem tactus, & motionem gustus no ita invicem Convenire , ut qui nervus idem moveri
potest pro tactu , semper moveri poste debeat pro guitu; quod sane proportionum legibus assuetus Geometra ne uti quam concedet, cum trium quantitatum pro
195쪽
portionalium altera , quae duabus respondet propo tione alterari, aut minui non possit, quin aequaliter ad
Utramque correspondentem amittat proportionem ς
quod satis est, ut intelligatur, papillam eandem, quae e X pipere divulsa , lacerataque consentire potuit pro tactu morboso, debuiste etiam pro gustu morbosis consentire, quod voluit Sbara lea, adduXitque. XXXIX. Sed audiamus alterum, quem C multis scelectum , jactat Horatius S baraleae errorem . Ille quidem est , per quem asseritur, Virum hunc statum quaestionis mutasse, cum diXerit, cognitionem usus uoue se Ampliciter necessariam ad sanitatem inducendam,qUasi quidem satis non sint, quae e X BOhonio , & Malpi-ghio ipso super hoc argumento adducta sunt, & majora, quae eX HOratio videri queant, quae nihil praeterea post Unt, quam Ut de nomine quaestionem instituant, de qua non est, Cur ego ulterius disseram , si quae dicta ab Auctore Uigiliarum ad delendam terminorum aequivocationem sussiciant pro tot, fictisque er- Torum generibus e X pungendis. XXXX. Similiter ludit tantum verbis HoratiUS, ubi Sbaraleam culpat, quod nullam Cognitionem medicam posse eX salium figuris obtineri, asserat ; nam aut a Medicis Consideratur figura totius aggregati fa- lini, & hqc utpote quae inconstans est , Ut e X e X perimentis Bonnani, BOylei, Olai Magni, alior Umque , nullam Certam normam pro medicis speculationibus tradere potest; aut consideratur figura minima mole- Cularum, ex quibus sal Componitur, quae cum sensus aciem effugiant, de iis nihil quicquam tuto pronuntiari potest , quod profecto satis videtur, ut merito AU-ctor noster concludat e X nulla salium figura ne ipsam quidem Theoricam Medicorum Cognitionem augeri posse . Vis enim argumenti non Iespicit particulam s
196쪽
indivisibilem, sed minimam, si qua talis tantum in sensibilis est, & nulli sensus cryterio subjecta ; & ideo
Sbara lea in medium attulit indivisibilem mole culam, ut ea quidem minima intelligeretur, nullique obnoxia mutationi, quae porro talis ea esse debet, quae ab albquibus primigenia vocitatur.
XXXXI. Ad id autem, quod ex mantisia de mi-eroscopii usu per Horatium adducitur , impugnaturque nihil est, quod velim pro tuenda Viri clarissimi opinione multa adducere, atque probare. Lis enim est de is secreto naturae sine in construendis oculis ea ratione, ut non omnia percipiant Objecta . Arcana quidem Ut multa naturae prostant, ita quae causam attinent finalem omnium obscurissima visa sunt, adeout adducta ratione una, alteri locus semper remaneat adduceΠ-dae. Caeterum ne sicco, ut dicitur, prorsus pede rem integram praeteriisse videar , Problematis de quo agitur solutionem utramque proferam, ut de te, Simoni, judices, quam meliorem esse, aptioremque putaUeriS.sbifil. Problema est. Cur natura insiluerit perspicitum natu-Vigil. rate cum indigentia arti talis pro rebus minimis explo-P-S randis , respondet Sbaralea; quia melius es, quod oc Ius nudus non etideat id , quod microscopium ostendit , quam quod idem Oidendo etideat, id , quod non est, mel confuse iideat , mel aequietoce . Quam porro solutionem tanquam futilem , & longe petitam damnat Ho- ι , ratiuS potiorem redditurus, quae talis est. Naturam in pag. 18suimalibuν conseruendis ea potissmum infrumenta solere
in eisdem fabrefacere , qua frequentissimis, atque assiduis
eorum indigentiis conetentant - - Nunc mero cum ita com
paratum sit, ut plerumque magna uno intuitu objecta , o
nobis non ita propinqua oculis percipere dabeamus, non ut
evitaret issas, quas noster perperam timet fallacias; sed ne infrumento rei omnino impari nos inserueret, idcirco
197쪽
e α tissimi microsui, fructuram in oculis fabricaudis
non obfermalit . Quod utique rectum , Optimumque videretur ratiocinium, quoties satis probatum esset as-sduis animalium indigentiis unam potius, qUam alte Tam oculi fabricam convenire, & objecta potius diffita, quam minima esse ab animalibus percipienda. Ve- Teor ne Certa Horatius paralogysmi specie fallatur, qui putat ideo fabrefactum taliter esse oculum , ut Videat quae remota non nihil sunt, non quae minima, quum Potius dicendum sit e converso, ideo oculum Videre non nihil' dissita, & non minima, quia taliter fabrefaC-tus est ; secus recte dici posset, ideo taliter fabrefac
nima, quam dissita, quod est rei causam confundere,& diversam hominum videndi indigentiam admittere . Longe itaque alia est oculorum artificii ratio , quana quae adducitur, & potius cum Sba alea putandum est, quod animalium natura conveniat, atque exigenti S Videre objecta in eo statu in quo sunt naturaliter constituta, quam eorum pauca tantum attingere, & diVersa, ac in se sint, quod foret, si quae minima per auC- tam speciem viderentur: hinc merito Philosophi fretus auctoritate asserentis , naturam de possibilibus facere quod melius est , hanc Sbaralea subdit interrogationem . Si melius erat fabrieare oeatria siue indigentia 'microscopii, quare natura aeon formavit oculum sive pra- Uigil. dicta necessitate Θ Cui se satis interrogationi fecisse Cre- pδg 64 Idit Horatius hanc alteram reponendo . Si melius erat ita fabricare humanum oculum, ut oculo AqNila, σνς θ Vr ub ,
eis perspicacitate non concederet, ut uno verbo UunqNam pag. 181 Galilei tubo iudieeret,quare natura nou formamit bumauum
oculum absque bae indigentia , edi necessitate P quasi vero una, & eadem esset necessitas videndi remotissima, quae nihil fere humano usui praestant, ac videndi minima ,
198쪽
& propinqua, quorum nobis commercium est ad vitae
commodum Comparandum. Prius enim probandumis fuerat ex Horatio propter eam praecise rationem, propter quam non fuit melius formare oculum sine indigentia micros copii,non fuisse melius oculum humanum ita fabricare, ut oculo Aquilae, aut Lyncis perspicacitate non concederet, aut Galilei tubo non indigeret; ac propterea talem fuisse rationem diversam ab ea ., quam adduxerat Sbar lea non spernendam, Cum ea , quae de indigentiis assiduis est proposita,levis admodum reputetur, ubi animalium indigentiae esse possint cum minima, tum remota videre objecta, quε alicui etsi usui esse queant. Quod nisi natura sic us secerit oculum, ut omnia quae videnda forent, percipere posset, ideo non effecis e dicendum non est, quod nequiverit: nuhil enim vetat, quo minus natura solers, doctaque po-ltuerit artificium oculi, aut plures oculos, quibus pro
pinqua, & remotissima, magna, & minima cerni possent , instituere, sed ea ratione tantum contigisse, ut quae ex minimis dissitisque inspectis menda prodirent, evitare potius haec enim summa indigentia est quam quod aliis indigentiis, ut asseritur, prospicere animalia possent omnia. XLII. Eo devenimus jam , ut Horatii pustrema Epistolae pars adeunda sit, eaque nimirum, quae Coro. nidis loco dicitur posita, quaeque non admodum diversa ab dictis continet argumenta . Primum autem
Ss, ii Sbδr istam errasse, quod dixerit experientia eontilaia
& Vernaeus oppositum observaverint, ut si quidem Anatomicis non liceret aliena facta, dictaque impugnare . Mininad putandum arbitror, Sbaraleam latuis Se
nedum Haversit, & Vernaei observationes, sed aliorum
199쪽
quoque, quae cum ita snt, ut minus tuto ConVeniant
ad probandum eundem medullae usum & propagationem, mirum haud videri debet, quod propria voluerit experientia rem dilutius examinare , tutioremque
de hac re sententiam constituere. Vel enim hic errasse Sbaraleam , dictum est, quia Haverso , & Vernaeo contradixerit, vel quia falsa, & mere supposita evulgaverit . Non primum ne tollatur libertas, non modo de rebus Obscuris, & incertis sentiendi, sed vel ipsa laudabilis ad inquirendam veritatem A Uctorum C Ura, qua nihil antiquius . Non secundum, quod gratis asseritur, nulla ratione adducta, qua falsitas eXperientiae, aut praesuppositionis evinci queat. XLIII. Neque praeterea Constat qua ratione puniri Auctor idem possit, eo quia dixerit Continuo se- Tum in Cerebro luxuriari in soporosis, & convulsi vis
affectibus, modo ly continuo minus rigo rOSe sumat Ur,
atque ab ipso Sbaralea probabiliter factum est, quandoquidem ad probandum, quod hac ratione assumpserat, fatis profecto sit, qnod continuo, aut plerumque res ita se habere veri ficetUr. XLIV. finiter vero locus quem quarta Vigiliarum pagina notari deprehendo tot, tantasque , Ut CXHoratio, adducitur non involuit repugnantias. Siquidem in eo est Auctor noster, Ut probet nat Uram Donesse conformem in distributione vasorum, fabrica, &viscerum constitutione. AC ut primum ostendat nedum ex mente Antagonistae progressum Vas Ortim renum adducit, sed praeparantia quoqUe Vasa, arteriam lienis ex Arantio,& venam sine pari eX Fallopio, quorum ea est distributio, ut inter se, vel cum aliis nullam servent convenientiam , D similitudinem : Quicquid sit de anastomosi in renibus a Malpighio non admissa, ut supponitur; admissa tamen est inter arterias, A a a & ve-
200쪽
& venas in pulmonibus Ranarum , ut supra num. IV. probatum est ; i quod satis videtur, ut vel ipsius Mal-pighii auctoritate inconstans vasorum sanguiferorum distributio in animalibus comprobetur. Quod si quidem Horatius ipse voluerit minorem adhibere fideri ,
V Villisio, qui tanquam quid singulare , & rarum appellaverit arteriarum unionem Cum arteriis, quam Ver-heyento , qui frequentem , aC: undique Obviam han Canastomo sim diXerit, parum refert, quum Uni Cuique sentiendi sit pro voto suo libertas de Obscuris rebus, ac inter summos Auctores Controversis . Hoc autem mihi certum , ac integrum esse debet, quod nisi ex anastomosibus inter arterias, & arterias, aut inter Uenas, & venas dissimilitudo naturae in distribuendis sanguineis vasis eruatur , utpote quod similes conneXiones in singulis corporis partibus ex Verheyenio detectae sint; ex unione tamen arteriarum cum venis id satis probatum iri credam, quandoquidem haec ea anastomosis vasorum species est,quq non ubique nec frequenter in toto Corpore reperiatur, quod ait V Villisio , qui venas cum arteriis pia mas i S invi Cem communicare tanquam rem mirandam se Obsersas e tradidit adduxitque; de qua porrb Observatione non est quod vel jI, aut possit Horatius dubitare per hoc quod multos jam
ante annos scripta sit, quandoquidem non ea,quae magis nova, sed quae magis Vera sint admittenda. Forte enim eorum Oblitus est, quae pagina 188. suae Epistolae dicta sunt,& per me supra num. XXX XLI. notata, quae Ciam his haud quaquam consentire videntur. Damnat eo loci Sbaraleam , eiusque Observationem circa medullaeta sum, & propagationem, quia ante ipsum aliter Observaverint Havers, & Verny; nunc vero in dubium
revocat V Villisi inventum, quia post ipsum alii aliter cripserint. Poterat ne homo ille magis pugnantia