장음표시 사용
171쪽
dictae propositioni repugnent, quin potius eandem solidissim h confirmare Videant Ur. XXV. Alterum aYioma hoc esto. Sic libet HO- ratio propositiones S baratianas appellare , & non immerito, ubi nulla sit, qua infirmari possint, dubitatio. Usum proprium partium medici tu praxi considerant, vovgeneri cum, qui nihil docet in eadem . Et nihil sane , si relictis Pathologiae speculationibus ad Therape Uticam inspiciamus, quae nullatenus ditior est, quamquam e X inventione novi usus generici particularis alicujus falsitas aliquando deprehendatur : facile enim est asserere, quod antiquum dedi scendo usum, ulta superflua e se remedia, addiscimus; sed quaenam haec ipsa sint non . tam facile determinare o Si quidem, & nostris temporibus, quibus jam communiter receptum est , lienem
non esse melancholiae promptuarium, nec hepar hemato sis ossicinam , quemadmodum putarunt VetereS, eadem prorsus remedia usu veniunt tum spleni Cata. , tum hepatica dicta, nec ulla certe ab antidotariis sunt expuncta , atque ipsa hominum eXcellentium cogitatione nondum usui noviter invento Conformata. Di Xi, communiter receptum esse novum hepatis, & lienis usum, quod forte falsina est. Etenim post inventas hepatis, & lienis glandulas , si quae vere inventae sint,
quod idem est ac dicere post inventum usum genericum secernendi , non inde Certa emergit ratio asserendi, hepar non sanguificare, & lienem melancholiam non recipere, quod ad illationem Horatii foret necessarium . Satis, Ut puto, notum est, ne Vel minimum
laedi hepatis ossicium , quin hematosis ipsa laedatur ;& lienem, post inventam structuram minimam, terrestris , & limosae substantiae a V Villisio praeclari limo
promptuarium adhuc appellari, quod satis est, Ut probe constet, usum generi cum hepatis, di lienis noviter
172쪽
ex structura minima deductum nihil quidquam veteri, di specifico detra Xiise, quod antiquam praXim immutet, aut saltem Castiget. Ut ex veteris specifici falsitate, minus Certe e X NOVi Usus generici inVentione neque m latari, neque extendi praX in medicam satis Constat, ne C sane quidquam probat e Xemplum a parotidibus desumptum, quae licet cum axillaribus , inguiualibus , mammis in suo se parandi munere cuuioniant, non
inde satis infertur, quod parotides sint glandulae, nisi
prius praesupponatur, in humano corpore mediis glandulis secretiones fieri universas , quod nondum Certe satis probatum est, Optatum tamen ad naturae uniformitatem salvandam , atque ad Certam rationiS COngruentiam . Ad hoc enim, ut recte parotides glandulae dici possint, non sussicit , quod ea ratione ConUeniant cum mammis, di a X illaribus, qua conVeniunt Cum hepate , renibus, cerebro &c., sed praeterea opus est, ut conveniant in suo separandi munere per determinatam structuram, unde determinatus succus eliciatur, quod esset specificum usum adducere, non generi cum ad dirigendam praxim . Altera Horatii illatio est, quod, cum sciamus, parotides esse glandulas su D ficit, ut sesamus quemadmodum alias glandulas caute , ct cum metu excitandi si uiam tu praxi esse tra ctandas, quasi quod aliae partes , quae non sunt Mandule, ne CCaute tractari debeant, nec Cum metu fistulae possint, ut sit quidem particularis glandularum morbus fistula dici posset , & quum adhuc talis esset, perspecta generica glandularum natura, facile pra caVeri posset, atque impediri . Nee praeterea damnari poste videtur Sbara lea ex adductis pag. 37ῖ. Vigiliarum Uerbis, quandoquidem nulla particulari limitatione Coercet, quod universaliter probandum actium pserat, Ut putat Horatius; sed id tant. M efficit, ut, post Quam probaverit ri-
173쪽
gorose nihil ex usu generico posse pro praXi medica lucrari parum etiam eX usu specifico obtineri probet,& hoc praesertim, quod non suffciat scire , aliquam particulam esse vel muscularem, vel glandulosam &C. a C propterea huic, vel illi dignitati adscriptam ; sed
ulterius requiri notitiam particularem partis, nimirum determinatam structuram, a qua cognita remedii gentis determinetur . Vel enim remedia sunt generi Ca, Vel
specifica . Si prima nulla attenta ratione partis sint adhibenda; si secunda non ideo Conveniunt partibUS, quia vel glandulosae, vel musculares &c. sint, sed quia taliter glandulosae , taliter musculares, quae tale itas e X nullo partis usu constat . Ob id enim alia specificata sunt hepatica, alia splenica, alia cς phalica &c. & tamen OmneS partes , a quibus ita denominantur , sunt per Adversarios glandulosae : Quare ly non su cit --
interdum - - 1eru semper -- saltem in ori ex parte se parum o c. -- non sunt limitationes propositionis universalis appellandae, ut dolose tradit Horatius, sed limitationes potius diversarum propositionum, quae ad rem propositam incidenter prolatae sunt, ut ex ipsiis etiam facilius dignoscatur, quod, ut nihil ex usu generi CO, parum ex specifico pro Medicina practice facienda possimus lucrari. Quod si quidem aliquando contigerit, ut dependenter a similitudine naturae , quae intercedit
inter unam , & alteram partem ; inter unum , & alterum corporis humorem , ut ex Sylvio inter succum pancreaticum, & salivam , recta methodo utriusque
igsionis Therapeja instituatur, non inde satis infertur, Vel usum partis, vel anatomen minimam id utile praestitisse , nisi prius probetur, alterutrum e X similibus vel
CX UsU, Vel e X anato me minima , novum remedii genus indicasse; quod ut nihil hic eX Horatio probat Umest, ita pro nihilo contentiosa ej us verba sunt reputanda.
174쪽
XXVI. Ad alteram nunc venio propositionem quq loco axiomatis est recepta . In ea Vigiliarum Aussi iii Aor, isti tenti , qubd non sit necessarium Medico ργο
vi il usu partis cognoscendo , cognoscere adamussim , ct ad mLP S. as.. nimum fructuram partis - ω Medios debet usum a Phi-IUopbo detectum accipere ab eodem , ct non detegere. Quae verba non ideo nugatoria sunt dicenda, ut ait Horatius, quia videantur supponere, Medicum debere usum a Philosopho detectum accipere, etiam si falsum sit; & legitimum non quaerere , quoniam id verὸ non supponunt, sed hoc unum tantum, vel lumine Naturae cognitum, quod intellecta falsitate usus a Philosopho detecti, cum legitimum velit Medicus inquirere, non amplius Medici, sed Philosophi personam induat, quandoquidem nulla ad inveniendum verum uissum praecepta medica prodesse possint. Ut de usu partium, de cognitionibus mechanicis esse sentiendum aD serit Horatius, hac latione potissima , qudd aptius a Chirurgo instituantur medicae operationes, qui denti- forcipis non tantum usum habeat, sed rationem usus mechanicam, quod unum,& idem esse videtur, ac si quis diceret, hominem, cui nota sit ratio innatatus, aptius piscibus posse innatare ; sc Horatius, qui praeter usum dentiforcipis, mechanicam rationem usus intelligit,Dentiducum facile se praestiterit aptiorem, melioremque.
XXVII. AEquh falsum est , quod Horatius pergit opponere de supposita Medicinae rationalis inutilitate, de qua relate tantum ad praxim locutus est Sba-Talea, & cum limitatione, non absolute, ut Creditur,& secundum quamcunque rationem, ut ex sequenti-v; n. bus ejus verbis colligitur . Nullus dicet nisi mente cap-
pag. 133. tus rationem non esse quarendam . Praeterea. Nos nulls
175쪽
eensura in hoc consistit, quod scbola rationalis sit optima, Ied adhuc in tenebris sepulta. Interdum debemus esse ςmpirici, ct frequentissime ; nonnunquam, raro rationales . Et demum, ut multa sileam . Nunquam enim diximus , Medicinam rationalem ese reprobandam . EX
quibus porro locis evincitur, ut nullum de inutilitate rationalis Medicinae fuisse axioma traditum, ita nullam argumenti vim ex propositis ab Horatio interrogationibus . Quid conducit boς Θ Quid conducit illud P esse desumendam.
XXVIII. Magis quoque fallitur Horatius , qui
ex adducta Cartesii auctoritate carpendi Virum fundamenta sumit. Haec sunt verba Carte si . Se quia a Mart.trambunc effectum etiam fructura oculi facit, ex hoc loco de . d*hψm' scribenda est . Et majoris facilitatis causa id efficere
paucis conabor , omissis data opera minutiis multis supervacuis, quas Auatomicorum curio sitas hic nota vit . EX
quibus porro Uerbis, tanquam ex Clarissimo Viro , cui multum tribuunt Adversarii, notatis, id unum sibi visus est Sbaralea posse deducere, quod, quemadmodum supervacuae sunt minutiae anatomicae ad explicandum videndi modum, multo magis erunt, ad eXpli Canda visionis vitia , atque visionis vitia sananda; quod aliter est, ac dicere, quae in una Philosophiae parte sunt 1upervacua, in tota Philosophia inutilia e ste dicenda, ut singit Horatius , qui saepe propositiones S baratianas, vel ad ea tradit probanda, ad quae minime datae sunt, vel ultro quam patiantur, ac opus sit ex ipsis inferre velit . Et quoniam Hippocratis , & Galeni vetustissimis temporibus nondum minutiae anatomicae dictae constarent, D adhuc felicissimae curationes haberentur, argumentum ab Auctore nostro desumptum est ad probandam inutilitatem subtilioris anatomes in Medicina
facienda , quandoquidem Auctores Praecitati , quos X a m ub
176쪽
multa eorum latuerant , quae nunc temporis Clinico necessaria dicuntur, morborum admirandas Curationes praestiterint, quae neque Casili, neque naturae viribus sunt tribuendae, ut credit Horatius, si praeceptis iis curativis sunt habitae , quibus vel nostrates ipsi Medici quotidie diriguntur : qui si quidem aliquid arte faciunt, vel Galenica, vel Hippocratica auctoritate su D fulciunt . Quare nihil hic Horatium attinet animad-Vertere , componendam esse cum observatione rationem, quod vel Lippis notum est, nec unquam ab Auctore nostro negatum, sed probare feliciorem esse Neotericorum praxin, qui minimam partium structuram edocti sunt, quam Veterum Hippocratis , & Galeni, quas latuisse compertum est . Haud multum disimiliter per Horatium invicem Confunduntur ea, quae Uigil. pagina et o I. cum iis, quae pagina 29 I. adducta , sunt. In primis enim fit quaestio de usu rationis, & eY- perientiae in Medicina facienda, probaturque potiorem e Te experientiam vel ipsis Hippocratis , & Galeni auctoritatibus, qui tametsi communiter Rationales appellentur , re ipsa tales non sunt , quum Observationibus plerumque ad dirigendam praxim innitantur , §atores Omnes adhuc nostrorum temporum, qui vel nomen empirici, tanquam artis ludibrium, abhorrent, fastidiuntque, ut in consultationibus Medicis peritiores aliis, atque omnium eX certitatissimi videantur,majoremque de se, suisque curationibus fidem faciant, tot, tantasque historias medicas recitant, in quibus hoc, vel illud remedii genus utile Compertum est, ut plane tota consilii ratio ab observatione deducatur, quod est Sectae nomen Empiricae, non usum odisse. Quibus ita
jam praelibatis, intellectisque Horatio nihil mirum videri debet, nisi ex libro de optima Secta, aut ex illo de Sectis Galeni vota sint recepta , etsi quidem verum sit
177쪽
si per Sbaraleam, mentem Auctoris debere de sumi , ubi ex profuso agit de illa materia ; quandoquidem non hic cer id sermo fuerit de Secta Rationali reiicienda, sed
de iis tantum Galeni auctoritatibus, quibus facile constaret, rationales ipsos Medicos, qui se tales jactitant, rigorose Empiricam non abjectile. In secundis autem, iis videlicet verbis , quae Vigiliarum pagina 29 I. adducta sunt, inquiritur , num quae subtiliorem attinent Anatomiam, practicae Medicinae inserviant, quod idem
Certe non est, ut censet Horatius, a C inquirere, nec ne,
Empiricie Secta Rationalis sit praeferenda, quandoquidem ex ipsis rationabilibus Medicis subtilior an atome ad praxim inutilis prorsus diceretur , ut e X pluribus Galeni locis habetur, iisque presertim, in quibus de hac re ex instituto loquitur; qui si quidem aliquando,
ac praeter proposit Um anatomi Cas minutias Commendaverit, non eas certe Clinicis esse necessarias, unquam
attulit, sed iis dumtaXat Medicis, qui speculandi causa magis, quam medendi naturam introspiciunt. MΗlto minus memorabile Cardani monitum, quod affert Horatius, ad praesentem pertinet controversam , si de instrumentis Medicis theorice, non praetice loqui intelligatur , qui talis est . Iam olim querebatur Galenus propter unum Thessalum: Luid facturus set nostra aetate
cum tot I bessalis' Ille unus sex mensibus pollicebatur se totam docturum Medicinam uid bi nostri faciunt, qui sine Dialectica , Philo sopbia, Matbematicis cum suis me-iboris ab surdis , quas Galenum superaturi , longe minore - temporis spatio totam Medicinam docere possunt , A mera
essent, quae illi promittunt . Sed mereor ne Medicos faciant , ut Nero per ludibrium mocare solebat , ides Carnifices . In summa dicam mo sub poena capitis deberet admitti ad exercendam Medicinam , ni si bonus Matbematicus, Dialecticus, ac naturalis PK o optas esset: ita ut
178쪽
toto quinquenio solism bis operam daret , omissis etiam prima Philosopb0 sudiis, quae non solum inutilia sunt sed,
dum communia loca explicant, larmatos sapientes pro meris es iciunt. Ex quibus porro verbis luculenter, in nifesteque deprehenditur, Virum hunc de theorica Medicina locutum esse, non de practica, eaque illius pa te, quae ad instituendam Iuventutem utilis esse posset; quod manifestius intelligitur ex aliis ejusdem aphoris mi verbis , quibus Galenum increpat , accusatque -- Quarum omnium , si quis recte consideret, sententiarum
Dialecti arum s Hicet, Pbilosophicarum , ct Mathematicarum) expers fuit ipse Galenus , glorietur ,-jactet se, quantummis Patrem habuisse Geometram , ct ipse afferat geometricas demon strationes , facile nos perspicimus, illum mix prima elementa eiusdem disciplina, tum etiam Arithmeticae , atque caterarum matbematicarum attigis se: ut si ex ungue leonem , perspicuum si, prater Media cina partem, qua ad exercitationem attinet , nibit scimi isse . Igitur Galenus ex Cardano poterat scire eam partem Medicinae, quae pertinet ad eXercitationem absque Dialectica, Philosophia, & Mathesi, quod certe nequit componi cum altera ab Horatio adducta ejusdem Catadani sententia, nisi dicatur, Virum hunc duplex M dicinae studium intellexisse, alterum videlicet praetiacum, cui nihil tribuant praedictae facultates, alterum Uero theoricum , ad quod nemo sub pgna capitis deberet admitti, nisi bonus Mathematicus , Dialecticus , O n turalis Philosopbus esset . Ex quibus 1atis, ut reor VLdebitur, qua ratione Auctorem nostrum coarguat Horatius , & quam callide unum cum altero confundat, ut Viri ipsius ratiocinium impugnet, ejusque aXiomatum fundamenta Con Uellat. XXIX. Post haec nova pergit Horatius Oppone-xe , ut absurdam aliquam Sbaraleae illationem ostendat.
179쪽
Negat Vigiliarum Auctor, pinguedinem datam esse
ad temperandos sales hac una, inter caeteras, ratione,
quod exhibita in statu salino morboso nihil quidquam
prodesse visa sit; atque ita certe hoc unum negat, ut eorum, quἴ Vigil. pag. II s. adducta sunt, minim δOblivisci videatur , nimirum aliud se , quod aliquid immediate sanguini addatur, ct misceatur, aliud media- se per longus alimentorum vias , quandoquidem nulla ratione constet, Virum hunc locutum fuisse de statu salino morboso sanguinis, ad quem per longas alimentorum vias pinguedo deferretur,& non potius deflatu salino morboso stomachi,ejusque fermenti digestivi, cui immediate commisceretur. Quare de pradictu il- 1t, i
ιatione, re alia dicere,boe certe dicere non debuerat Hora- pag. 16
tius,bune ipsum hominem de more sui oblitum quoties illatio recta sit, quae sic se habent. Pinguedo exhibita,& immediate admixta succis stomachi salinis nihil prodest, nec sales temperat, ergo immediate admixta sanguini nihil proderit, nec sales temperare poterit. XXX. Manca similiter, & imbecillis illatio dicitur, quae talis est , si Cina Cina non fuisset ex arte ad- sbarat, mini rata, febris non fuissrt sublata. Sed qua ratione manca st, ex Horatio percipiamus . Si praedicta illatio
hona esset, bona erant bae quoque illationes: opium sUμ- pag. At utcunque dolorem , aut opium fusulit utcunque delirium; ergo ex arte adminis1 atum fuit; sed si ba illationes bona suMt ; tunc etiam , quando optum imprudenter exhibitum dolorem, aut delirium ideo fusenlerit, quia mi- res penitus prostra verit; tunc etiam bona erit hae illatio: Opium dolorem , aut delirium sustulit; ergo ex arte administratum est; uno merbo bae illatio bona erit: Opium agrum interimit; ergo ex arte adminis ratum fuit. Ridet quidem Antoninus , ut ipse rideo , non propter
egregiam , ut, Floriane, ludis, illationem: ea enim est .
180쪽
qua risus minime provocetur; sed propter te, tuumque facilem cavillandi morem, ac indolem, qui neglectis rectae rationis usibus, patiaris tantum sophisticis argumentis docti Viri mentem confundere , atque ab una in alteram suppositionem indecenter educere. Satis quidem constat , quod, ubi optum sustulerit dolorem utcunque, nimirum Vel quia etires penitus projira- merit, Vel quia aegrum occiderit, haud legitime inferri; ergo opium ex arte fuit admin ratum ; nec aliter ex
his inferri, optum sustulisse dolorem, ac si quis diceret, Stibium, aut Veratrum, quibus Arthriticus occideret uti, sustulisse dolorem arthriticum . Sed qua ratione similem ratiocinii progressum ad Cinam Cinam revoces , ubi sustuletit febrim, non utcunque, quod addis , aut quia Vires penitus prostraverit, aut quia mortem intulerit, sed quia aegrum sanaverit, certe satis non constat, ut ipse possis, aut debeas absurdam illationem dicere, Virumque esarissimum intemperanter, ut so-
ὰρ pig.les Cavillari, qui si quid*m multa protulit, qua facilibeadem . concidant, per te Certe non con Cident, quousque majora non proferas argumenta , quam quae illi ludibrio esse possint, non doc Umento . XXXI. Ab illationum vitiis iterum ad inconstantiae rationis vitia regreditur Horatius, culpatque Sbaraleam, qui Vigil. pag. 3 3- ,& sq. ad rejiciendum comticis cerebri usum secernendi serum , adduxerat , li- qui dissimum atramentum , aut serum concrescibile aliquando per carotides injectum , nulla unquam ratione substantiam corticis, & medullae penetrasse, eorum forte immemor , quae eX Celso Vigil. pag. 23. Ietule- Iat, nimirum , uequq quicquam esse Voltius, quam quale quidque Gi vo bomitae est , tale existinare esse moriente, immo iam mortuo: aut est Boneto, spiritum mimi an-scm , I audio micat, omnia expansa suffluere, in ordine