장음표시 사용
61쪽
ta. Ex quo apparet, ad huiusmodi initio , non solam secales se
c.te consue uisse, sed in iisdem cibos percoquere. Sed validius argumentum est, quod Vitruvius nusquam in bruis Architectura, camini mentionem feceriti nec Pollinc in omnia , Mo, omnes aedium partes minutim exequitur, quibus adstia latur Grapaldus in libro de partibus aedium, voce Caminus. Non longe abit ab hae sententia Paul. Manutius ad Udi vir. Epist. Fam. Epistola x. Ine. tantum a Brodae dissentit,innod exi.
stimat non fuisse omnes caminos postatiles, mobiles, sed certo loco aedificatos, non quidem iuxta parietem, sed in medio concla. vium , superaddita concameratione quae iocum ambiret. Ceterum
quod Iubo, ac fumi exitu carerent cum Brodaeo sentit. Quod au. tem inmedi conelauium aedificarentur probat ex Catone derorest. cap. X v III. Focam purum circumae fam , priusquam cabrium φησι habeas . Quomodo enim circumuerti, siue in orbem ambiri focus potuisset is excavato parieti inaedificatus fuisse te Et COIu. Inedia Lib. v i. cap. 3 o. Consuescat rufieas, e/rca Drem domin/, in
ηmque familiarem semper uuiari. Quod nihil aliud significat, nisi larem duocum, citia quem erutaretur familia rustica, medium in conclaui locum tenuisse . Sed hoc non est ita difficile explicatu, nec multum diuersa Bro
est sententia, nam ut obstruat Iaco, Mazzonius vir eruditus com-nrintario in Dantem L. i. 41. Catonis, di Columella verba etiam
de ni obili, siue portatili camino intelligi possunt, quid ipse in uin-dio aedium rore batur. Illud plane mirum, at perdissicile intelis, in quo Broda tis, di Manutius consentiunt, huiuini Odi caminum, siue portati lani siue immobilem, di conclaui in aedificatum, Nun habu hec xit uni, unde fumus evaporare posset . Exiιum fami omina ant/quoram non habebat, inquit Manutius itaque mei ias mi vacare non poteνat, nis vel o a ureren , quoa ιρ- τά in urea rauia et cι ve/us Mestris suerentur, quorum Hieru/αν δεηθ
vidi: it Μanutius, sibi illud vinicii viae dinuitus - , nurulus rubus erat, per quem sumus alaemicret. α reddemur, ne siesui ac, corium Fiaiocari, qui in eo cubiculo essent. Et duplici
62쪽
simum non reddentibus, unde acipua, dicebantur. Semando quod apertis,nestris viverent , per quas illii inolestia effunderetur . Sed primuin fuisse magnae impensae, alterum vix credibile, saeuiente hieme apertis senestris vixisse,srigida tempestate cuncta peruade te. Huc accedit, quod illa conclauia alta fumi caligine sita suisse necesse est , etiam cum per senestras emitteretur. Quod ad primum attinet, scilicet morem ungendi Iigna, ex. Iccandi, Plinius L. xv. 8. gna, ait, macerata marci , altius fimi radio ardere . Quae diligentia licet adhiberetur, ea ueri tamen non poterat, quin aliqua fumi molestia afficerentur. Vitruvius non solum, ut dicebamus, nullam camini mentionem in toto opero aedificat otio fecit, sed hanc sententiam approbare videtur L. vir r3 ubi ostendit conclauia minime vacasse fumi.& fuliginis iniuria quod nequaquam accidisset, si sumi spiramenta in usu luissent Lo..iquitur autem de coronis, siue corona mentis cubiculorum Itali earnices appellant λ. Creonarum, inquit, acia seunt pura, auaraiate. Conclauibus ubi ignis , o plurima lumina sus ponend. pura feri delent, ut easaestius extergantur. Is a tuis, exedrιs, utinans uxi usus, abi minime famus est, nec fatigo potess nocere, ibi cauia Iani facienda. Et capite sequenti . Tric ny hιbernis non es aliisti ista compositio, nee megriographia, ne ea merarum coronari veis is simitis ornatus; quod ea, ora ignissumν, ab umisum errarii
Praeter Erodaeum, Manutium, etiam doctissimus Lipsius inadadem sententia uioillamque propugnauit, Centuria Irr epist.
dis. In qua negat Romanos habuisse ista fiunt emissaria, siue patuiatis, d ab imo assurgentes gulas, quibus Europa hodie utitur ναπιν, ii ruit nonaria vis prisco, et uini, μοὶ,- αν Eius am scies, esi fimuistiam dum est inmodo vera sunt, quae dicum aur. Nemre, nec Munae, imo nec in prouinciis, in toc difici tum ruinis , parietinis, ac ruderibus , unum,n.am alium spira culorum vestisium apparuisse, nullam ut diximus,cum apud vi iluvium ium apud alios scriptorestiuius rei menti em inmis idem vocem Camini, sed asio sensu , ut initio innitis ius, sanisi
63쪽
hatius in Galila esset euius extum frigore inses uni Peiminum pialiter cuni ceteris, interpretatur fornaculam, aut seculum in cubicu- Ium illatum inqtioca ibone signiti essent, ex aere ferro. aut testa, Pro copia, aut ibitrio cuiusque Suetonius in Tiberio cap. LXXIV. Cinis auuia, ct carbonibus, ad caisfaciendam triclinium antis eaertinctus, exarstrepente Plutarchus in apophlegma sies, refert di-oum Alexandri M. Cum quidam amicorum eum epulo hieme, ac stigore excepisset, atque σχά- ιαι κράν parvum oculum, mo
di in ignem intulisset, facete laxander, aut ligna, aut thus, in seni iussit, innuens, talem ignem cum sua acerra , magis sacrificio. quam calefictioni aptum suisse. . Api d eunde, Flutarctimn quarta conuiu Lib. vi , arharsis eum mola morum ea peret, lauri riwm quiexim ibat, quodsi π rno'uentes Ἀρμα- ριπι-- λαι- η mnt. Nam accendebantur seris, accensosa ortabant. Postea, ut idem Lipsius obseruat, exemplo inlineorum repertu es alter modus, isque sui, ut lamacem, suς aminum subi oc biculo, aut coatione construerent,vi per tubos, atque canales, qui pari libus in orbem inhaerebahi, calorem in ea loca transsinde rent. Quos tubos ex imbrice, siue tegula con istos in antiquis Oidificiis viridocti obseruarunt: debis capiendum Senecamon prouidenti cap. i v. Femorealaria a Musa ---οωνα, - νε-ationibus δείδιua, o parietibus circam se calor sempera is Ait subditum, idest in loco interiore, d sub ipsis pauimento, circumfusum autem parietibus, nempe per impressos illos tubos .
Fuisse autem remnon ita antiquam Seneca ostendit epist. xc. Eam nostra demum memoria 'Mysi tam i, ut specula ' - f mso impressor parietibus rubos , per quocimis una retur cati, , qui amasmuι, ummaseucru aqualiter . Ex quibus collisit Lipsius
ante reperta suiue specularii, quam tubos: non enim isti commode induci potuissent, quia senestris apertis, calor expirasset. Si aetate Senecae , aut paulo ante specularia inducta , illud sequἐvidetur, ante id c napus, lanc stris apertis usos fuisse , ex quibus , iamus, siquis erat, exhalaret. Ceterui Camini iterum meminit
64쪽
Demum est in Lambinus ad Horatium Lib. rt ep. a. misimis anquiit ficus non eo taηιum disserunt, quod Muruis rarum est', aberum Latinum , sed quod Caininus ornarem significat, focus as . aut Deum tibi gaeis excitaν ex materia solet. aBbus autem ram spiraculis non esse veteres usos, qualia hodie sunt nobis in usu , λ
Ergo quatuor viri eruditione praestantes consensu negant, haee nostra lumi spiracula veteribus fuisse cognita. Etiam MazZonius in Dantem, licet haesitet, ac titubet se enim libenter eorum opinioni subscribere ait, qui crediderunt, veterum caminos, non habuisse exitum super tectum. Solus, quod ego sciam, Daniel Barbarus, una cum Hermolao omnis Barbariae victor, huic opinioni refraga. tur. Nam commentario in Vitruvium, auctoritate Architecti qui Vrbini Regiam construxit, tradit, veteribus caminorum usum coingnitum fuisse, ita tamen ut nonnisi in summa parte aedium iis utenrentur, rotundumque foramen, in tecto haberent ritile fumus egrederetur. Subiicit autem ideo nunc in antiquis ruderibus, nulla eo rum vestigia apparere, quod in ea parte aedium statuerentur, qui aeruinae proxima est, prinioque corruit
Haec quidem ratio valida esset, nisi illud obstaret, quod Barbaro non antinaduersum Marionius vidiustilicet hanc fuisse dium eo ditionem Romae, quae nunc Venetiis. ωalibi , ut in iis, quae duo ius contignationes habent , domini aediuiti inferiorea ferme parissem habitarent, superiorem autem locarent inquilinis, quaeque emtiacula dicebantur, in quae per alias statas extrinsecus collocatas. ascendebant Liuius Lib. xxxix. C. satietat socra m , ut alis inmρινι- adium vacuam faceret, quo Hiisaia immigraret Caravari. πγvera odisium es, scatura mibu inpubiis obseritis, arit.
65쪽
dicta. Iuveh. I bas venit in canata mitis, idest ad pauperes in quilinos oecidendos. Alibi describit pauperem habitantem, multus molis ova colamba Martialis. Et tribus scalis habito μου aliis. Quoniam autem qui eaenacula conducebant, cubicula pauperibus , aut peregrinis sublocabant, vel in diem, vel in menses caenaculariam Iurisconsultis facere dicebamur, quod nos uere ea. mera locanda. Vt in viam redeamus, si caminus tantum in summi .
iste aedium statuebatur illos qui inferiorem partem incolainuit , fumi exitu caruisse neceta erat. Alia igitur quaerenda sum. quae Barbari sentetitiam confirmetieeognita scilicet Lisse veteribus sumi emissaria mimum illud, quod supra attigimus , si bis fumi conceptaculis earuissent, sesurum erat,ia limisines, aut aperiis senestris, etiam stria me aquilone, viii cogerentur, aut sumo praelarari, vel saltem rebusiartis lacry- ονος Neque attinet dicere, alioquin Romae apertis senestrisui uere consueuisse , tum quod hiemes mites admodum sanium quia speculum , tantum Senecae aruo inducta fuerint,& cum nondum. vinetae senestrae cognita essent, inde sequi perpetuo talestropatuisie, aut iis obseratis diem exclusum. Cur enim alia materia pelluccnte muniri non potuerunt e Certe velor nimio apud Iurisconsultos occurrit, non in alium usum, item potuere ex carbaso iuruissima plagulae confici, aut ex AEgypti papyro,d similibus ,
hi hodie ex tela, dicharta atque ita innoxiallax admitti . Sed demus, aluot, pellucidum aliquod muniarentum senesicis obtentum fuerit, non tamen fumi taedio vexati homines fuissent . cum ligna acapna urerentur . Quorum usus superuacuus suisset, si sumo exitus patuisset . Verum ista non minimi pretii Lisse vide auri,& tantum ad focalia, & escharas adhibita quae cubiculis inisserebantur. Quis autem credat, ii cuIinae fiscum instructum, 1δω ime a pauperibus Etsi Martialis indicare videtur non magnum eoIum pretium fuisse, cum Lib. xara monet rusticum ut ad vallam
ligna acapna ferat, quod in agro Nomentano propter uligi nem, oepaludes inumdat messent quod iudicat arido solo id non eis
factum. Rcapna igitur calefaciendis cubiculis,&instruendis laeulis adhibita, qua di coctilia dicebantur. Non fuisse autem in promiscuo
66쪽
niis Hinriris Hur Σει--cessus fuit, qui onomen exeomia araratione livinia' egulationis, quod pertinaciter eam rem gereres , -'-FIertur De quibus capiendus torus Laconis apud Pluistarchum conuiu. quaeae L. ii Nam cum Gymnasiarcha eapnia
praebuisset, accusare se eum dixit, quod eius causa, ne lacu mare
quidem liceret. Secundum argumentum, quod adducit Mazzonius ut probet, lami emissaria is ulu- ducitur ex Suetonio in Vitellio. Nee
Mue in Pratorium eri ι, quam flagrante ιraconι , eoncepι eam ni Namsi caminus fuistet eschara, siue focale, quomodo potui se in inedio collocatum, toti conclaui incendium communicare ξeris per tubum parieti, laquearibus connexus. Non tamet magnam vim haec ratio habet. Poslat enim responderi , etiamsi is eale in medio constitutum fuisici potuisse fauilla. crutillis, coris reptis proximis quibusque svis nutrimemra, per totum triclinium incendium spargi. Illuc igitur piae uertamur, & missis coniecturis, scriptorum non
uno testimonio comprobemus,nequaquam veteres fumi spiramenistis caruisse . VirSilluc. ιuam summa procul uiarum ea inaris. amat Seruius . Ad vespeyam, inquit, coquenda eaena. Nam Bru- datis, de ex eo Ma Ouius pla ne arsutamur, cum aiunt, duplicem
sensum habere laue quod tumus tectorumculmine exiliat, aloe esse falsum siue ob noctis imminentis vicinitatem, viderii illariimeecta, derastigia tumo operta eue, Muic esse veram interpretati nem. Quae sunt inelita . Nunquid enim rustici csnam non coque. hanc aut acapnas utebantur e
Qui cum apua Homerum vj sin aedibus Cairpso, cupit
videre fumum ea tuentem e patria terra, de tenebris nodus insta tis intellis Mis, oc ubi ignis iuerit,iuimini eu misi. Sed cetera scriptorum ioca, ita cumcum suauemissaria in usu sitisse, ut vi c
67쪽
sto omnium inbrisium auarissinio Suam prem perus,staque eradicarier. in rivum atque riminum clamat co- μι- Desis legitis fumumst qua exit mras. Nihil enim ad rem faciunt , ex Critica lasciuia, variae lectiones, lgillo, tigillo, sicia illo. Nam quodcunque admittatur, fumus exit foras. Praeterea apud Athenaeum leguntur Diphili Lagaedicarmina, quibus parasitus a diuite vocatus ad coenam, ait se dissentire ab ingenio multorum, qui cui vocali sunt ad caenam ab aliquo diuite &fortunato homine, stan in domum introeuntes, laudant tecta laqueat , vasaque Corinthia , coniectis in reliqua huiusmodi adium ornamenta oculis se vero hacre Omlies spernere, intentisque oculis respicere fumum culinae. Quod si ille impetu quodam directo, latus, fususque sit, laetari se, a prae gaudio exultate conistra autem, si obliquus,4 tenuis, illico cognostere coenam, quod ei vehementer doleat, sanguinem non habituraui. Seneca epist. ixiv. nuru exerunt quiae morantia , propter quoi murramus -- , n his, qui erumpere ex o Hreum culinis, orere vigiles solet,s . his morios, qui ρθου -/sse gnifer momodo sumus 'igiles, qui incendi uti motu, Πυα urbetm circuibani, teriere merat, nisi tectis erumpen , magnitudinc sua, Muinisnem indicans unde nictus uermaim incendiis corriperentur. sed certiora adcrantur, ad qua nihilaeie quidum udeant, qui hane contrariam sententiam fouent . Appianua me . bellariu ciuilium laesi, ubi immanissimam Triumvirorum proscriptionem recenses, narrat proscriptos, ui milites cuncta strutantes laterent, de percusores eta gerent, partim in puteos destendisie , alios i coacas ,quosdam in sumarii, vel summas tegulas,efugisse . Quid hic sumaria sunt' ἐκ πώ --μίας, in sumari sub tecto, quasti licet dum e tecto euoluitur . Qui locus reuocat in mentem imssnem alierum Herodoti lataviii ubi originem Regum Macedo nia exequitur. Narrat ergo rc fratres, quorum natu mittimus erat Pei cicca, a Temeno oriundos, ex Argoiu librio prouisiae,
inde ratis grcti Os superiorem Macedoniam, P ueniae ad Ghen ac baam, ubi se a mercenariam operam Regi locasse, ut ar menta pascerent Fullo autem tunc Regibus, sicut obsepulo nou
68쪽
d panes ebhseere . Sed dum coquebatur panis para Perdiccae
pueri, in duplam molem excrescebat. l cum Regina nunciassee marito, ingressus ille culinam, ut hoc prodigium spectaret, ubi rem oculis hausit, accersitis operariis, uti e domo sua dilcederent, imperauit . Illis dicentibus, discessuros, ubi mercedem accepislant, tunc Rex, Sole per sumarium domum ingrediente dixit, at ego hanc mercedem vobis dignam rependo, ollandens Solem Gra
ca verba sunt. in γάρ καπὰ σὼ καπνοδοχ ac τρν δ ονἐmsT ων ὀ λιος. Ingrediebatur autem per fumi conceptaculum Sotio domum. Id καπνοδογη significat. Ac ne quis dicat, fuisse foramen in tecto, perini od Sol ingrederetur, conceptaculum non potiti esse aliud. quam tubus, aut gula conceptum fumum emittens. Potuit autem
esse ita breue,4 latum, ut per illud Sol ingrediens auunentum ii. lustraret. Nam sequitur apud Herodotum, Perdiccam gladio Soqiem in pauimento circumscripsisse ac velliti sublatum intra sinu comi diu Certe per ludiu longissimos, ct in cellarum aediuit iastigio collocatos Sol usque ad pauimentum peruensire non po- rutiloti atque ita unius modo contignationis culina latum dire.ctum conceptaculum habuit, ut vi radios iu pauimentum disisundere potuerit. sed illud validius , quod Athenaeus Lib. ix allari carmina sin patri , quibus ostenditur, quum artium liberalium expertem esse non debere: in primis autem architecturae peritum ess e debere. causamque actit his verbis. Cui imo es ι, o Darei indouis est, ae μου -- ad irat. ----ri, - - hoc.
Militaris Hurimum Famaloim huc imu Maias, discrimen Mia prodassem a terdum solet, απιαν coqui inrast ovola. Et in libri sine leguntur carmina Alexis Culinam, o caminum habere non iacera ori νεῖο , Methae: M. assatori m , is fumari u- . Respondent pueri Carminum quidem habet, marum baset fimosus est Clarius etiam Aristo lianes in Vespis inducit senem Phylocleonem asilio domi conclusum, conari per caminum, ii uesium tubum, gulam effugcre . Τὸ in ἀκά- ψοφέι instrepitomarium e Vetu. Intcrpres, καmνώοχη Fum receptaculum, sia ruri, O e 1alis supc culinam , per xem fumo essenditur per quem se.
69쪽
Ex his Ombibus liquere arbitror , duple eammesuui genu
suisse apud veteres alterum portatilem idest escharam, siues ais Ie alietum cithiculis inaedificatum, vel in medio. vel ad parietem ac sti uiatim hunc autem,&tubum, siue canalem,&exitum habuisse, emittendo tumo. Non enim os i es portatiles fui se ut
credit Brodatus, illud indicat quod apud Plautum in Aulularia 4 senex ille auatus, ollam auro plenam sub ipso seco condidito quoa fiet irae potuisset, sicanusiis illa mobilis, ae portatilis, siue siniis plex socale fuisset. Et bis quidem inharis, siue oculis illatis cita hicula calefacta esse, per ligna capsa, sue coctilia depellando sumi taedio, ut hodis huiusmodi ioculi mearbonibus inserit urin eundem usum successu temporis larem, sublato seculo indu-oum , per occultos illos ivbos Iliarietibus insertos, ut docuit Lip. sus , ouorum iurisconsulti meminerunt de seruitute urbani praedii.
laria, quibus exesumtatur rigua admisso die,alioquin calor posenestrasexpirasset. Quae non ex vitro, sed lapide speculari, unde nomen, de quo Plinius Lib. xxxvi. aa. Decutiri vero, quoniam is his iapis/-- mea Milaret, faciliare mairo austis dum is quamlibet teri es cogas. Quorum pariter iurisconsulti meminerunt Vlpiamis. v - esa, ct mri μὴ eir Doris causa, Mim risinia rima ν δε ιι--πi, a non conlimri Cusius existimauit. Ex quibus apparet, ante usum specularium fuisse adhibita vesa, id simile aduersus frigus di imbres, ut eadem vesa etiam ostiis obtendi solita, saliun μque es quod quidam purarunt, omiuduerit pecularia, apertis tenestris veteres vixisse. Ex eo tempore specularium usus frequens Martialis.
bicula biberna calcfaciendi vetos,b buerunt stilicet per Heli
70쪽
tulerunt . Interim non omittemus inauditas sybaritarum delicias: qui novum morem excogitarunt, corpora calefaciendi in Athenaeus Lib. xii ApudSrbarisas, inquit re erra rea , πιπιν caenacoia, in qu υ, ---Maroniserent, eat, siret rentur. In Graeco est πειλοι. Quare merito interpretem castigat lapsius, quod ramaeuia verterit , eum vertere debuisset, repertι ΝηιHMG in quibus inumbeutra ratisisten . Sed quales essent isti
aluei, non recte Lipsius exposuit. Ait enim suis e thecas, Iectulo. rtim instar, quibus stipponerentur in testis carbones, ad modices calefaciendum, qui incubaret: ad eum fortasse modum quo inhone Itaque iii ficti, pro praeteritis laboribus , sudare solent Sed πειλαν Suidas interpretatursolium, quales erant balnearum alvei. in quos Ioturi descendebant mirum luxuriae ingenium apud Sybaritas, qui pro lectis tricliniaribus, in quibus ad mensam dilauas herent, alueos excogitarunt, aqua calida plenos, in quibus,ta quam in lectis mensae accumbebant, iisque corpora merybant. ut calidae tepore , inter comedendum fouerentur.
DE RELATIONE CONSULUM.A, Ire 'mam sentemiam in Sori disint. Tacitus no no loco exrticatu/. cap. X. TAciti verba sunt Amiasium primo, de Tiberio patres isse
natu misere hidiscante, de nobilissimoruin mancipioriis . ceruicibus inequitante. Enain ad miretur, , -- μου πιν,,Iuspicacem --η- pers rinxere . μι-- σι α dixisset, quis .emuiri Cas. , - Mius caput Reipuboea tueauras,3 ia. Aerat, spem e sex ο, ηε intrariore Matur es, quia reui mis Uu-- iure Tribuniri potestatis, non inure ab si modishic locus scurior visusea , quam ut ab Interpretibus praeteriretur. Qiud enim sinicacem tueri, animum perstrinxit illud nempe. quod Tiberius videret aries suas, arcana simulationum .dereo. qui cum re vera dominus esset, talis videri dolebat. Detraxit, tuti laruam Scauriis , latenter, leo libere. Nam innuebat, si ex an - , neque scrium Tabolus inruaretur si ilairsiluisse, i