장음표시 사용
31쪽
per se ab aliis Iurisprudentiae teriis& partibus satis separata ,separataim etiam
tractatum requirat, in secundum eum nostri operis volumen. quo de modo procedendi tam in civili quam criminali causa adjunctis omnibus actionum instituendarum materiis ex pro sesso agetur, rejecimus . quod propediem, ii liaec placuerint . non frustra expectabitur. Quod quidem opus nostrum, quamvis summi fuerit laboris, nec non summam in conscribendo diligentiam adhibuerim i in vatias tamen reprehensiones incursurum non dubito, eorum praecipue, quio quamquam, alia quaedam mea. de quibus ne judicate quidem valeant, nec coram quidem audeant naiselli, contemnere tamen. Ac nulla reddita ratione supra modum imprudenter & impudenter condemnaverunt, ' condemnanda aliis Persuaserunt; ut scilicet Deferar in vicum vendeatem tιm 2 ederes. Elpiper. 2r quicqκidebartis amicitur ineptis.
Equidem fateor non admodum dissicile sole peritioribus 8t doctis viris, hominem occupatissimum. aliisque districtum negotiis, addo etiam rudem. 3c insuetum ei, 8r omni prorsus scriptionis generi, in multis superare . cui. cum aliis perocium, iterum atque iterum eruminare, limam 8t perficere sua scripta liceat, nequidem relegere ea quae scripsit, permittatur Haec quum saepiu mecum,parum abfuit, quin opus hoc imperfectum e manibus abjicerem, & denuo absolutum mihi tantum soli profuturum asservarem, δc sic situ randem ualloreque obsidendum aeternis tenebris damnarem. In quo proposito facilius perstitissem, nisi,
quod in hanc arenam illos non descendisse, qui hoc poterant. 8c debebant. προ spectum habuissem, 3t me,si non in omnibus in quibusdam tamen aut multis optima di scitu necessaria utiliaque scripsisse: Ac si etiam haec opinio me falleret .mihi viam saltem aliis ad majora. 3t meliora scribenda monstrasse. ut nullam nominis gloriam , aut modice Zc nisi me dignam assectanti . facile sussciebat. Deinde quia etiam hujus ipsius operis praeli minaria inculta quaedam capita, absque recuperandi spe, aut potestate insertunio meo in aliorum manibus lutinam adhuc intra privatos pariete' versarentur: quorum indignatio me ab occultandi proposito, nescio, quo lato retraxit. Sed de illud mutandae voluntatis causam praebuit , quod hoc ipso. memetipsum corrigendi. emendandique certior obventura sis occasio, pluresque monitores me habiturum, si a multis legeretur quorum consilio . quae desunt supplere, quaeque minus, quam res ipsa postillat, cogitanti
exciderint. emendare possim: Cujus ratione lectores benevolos obtestor, ut qui.
quod ipsi sacere aut non possint, aut nolint, aliis, si id fecerint, non invideant. ω patiantur, di inihi benevolenti saveant . in eo potissimum, ut si in hisce, aut aliis quibusdam meis, quae cujusque examini, accensurae lubens subjicio, contraveritatis fidem fuerit peccatum, id aut boni consulant, aut humaniter monere dignentur eum, qui justae defensioni ej us nunquam deero, usque dum ab alio rectius fuero edoctus, quo intelim ex aliorum de in judicio edocear, quid aut perperam a me fuerit positum, aut ex iis quae hactenus ab aliis errata, eme danda restant. Quod supremum mihi semper in votis fuit, eritque
Dum memor irae mei, dum spiritua bos reget artiu.
valete, faveteque ex Musto nostro Lugduni Batavortim ipsis Kalend. Ianuarii
32쪽
Per Europam, Orbemque RESONANS
inhaerentes in ipsius concinne ac polite digesta
Censura Forensi Theoretico Praetica.
S pes Batu rem Censura venit re divite ; vitae I ura i fori mos a fu Gentium ; aequi Lbera libra: M ulsu malis, , poena , mime : legum advena vena O rbis Romani : Europae pragma Fossit, odit, N et quae jura : forum ; Curia quae reddere de re U ηhuaque solent ; quae Hollandia roborat i orat A nglia quos ritu. ι quae dicta Sabaudia
N utrit ius totum quod Belgium ; in limite mite L eges γasta suo Germania quaου dedit i edit E t quais Prussa , quaeque jacent sub frigoris oris; E durae o jura Hispania ; Italia es regit'; egit V ndique quae omnis Gallia , quae accola conficit; icite halia. Hoc opis, hic labor, est laus eos sacra : sacra E uropaea Themis lauro haec Tibi solvere vere N arit; dat Pallas famam; indelebile bile I ustitia alma decus ; Clio melos; fila C lotho : Sis Tibi vita υ honos, alias brevis . aeris.
33쪽
clarissimi, ac Confultissimi Viri,
Censuram Forensem Theoretic Praeticam
Exagitara Themis , variis distortaque Musis
Dum quasi non notis itque reditque Piis; Errorum trahitur nexu sursumque deorsum, Iure vel in medio q ritur ipsa Themis :Magne Solon tua dicta trahit, tua Perba Lycurge Dissona vox ; perimit γeraque Iura frumeTtim araditur LEEU EN studium, quicquidque tenebris
Detentum fuerat discutiendo docet. ut id documenta tenent rerum , cum jure Latino Collatum ex usu , cum ratione probat; Regnorumque flatus quos gens non Barbara morem Servat , uti clarum pacis . artis opus.
Cur Latii quamvis collectio Iuris tu unum Corpis debetur Iustiniane tibi: Ap quod Christiadum hoc dederit primordia legi, Id demonstratum LEEU IUS tinus habet. Cedant Alciati, Gallorum cedite Fabri, Λἰοη G i, aut Pauli nomine Dma tume. Hui signat mores , qui Deae penetralia pandit, Huic sedes inter debuit esse Deos.
34쪽
FEn utenim Themis & prostans multa inter Amantum Miltia , nescio quo vix bene casta modo est.
Fallimur : intactum , nunquam exorata, pudorem Servat, & invisos temperat aequa procos. Iustis meis oneramus Numina chartis,
Iuraque sunt Mystis crux inimica suis.
Tempora LEEUWIADES melius dignoscit . 5e Orbi
Restituit ealamo simpliciore Themis. Iura soro , de Babii nostros formatur ad annos
Pagina Caesareus contrahiturque labor.
, reformatas , post papae incommoda ἰ Ieges Aspicis hie : Batavis non nisi sana places.
35쪽
LEGUM NO VITER EMENDA TARUM ELENCHUS.
36쪽
Cap. II. De iactadministrat. tutorum. γε Cap. ι8. isibin modis tutelahitur, de rationib. re dodu, ct tineia actione directast contraria. Is
p. Ir. De rei vindicatione. I 2
37쪽
p. 1'. DeJactinc tributisne. 44sCap. sci. De Hreditatis aditione is quamodo quem ex quo contractu bliget, o deindebiti candictiο-
Cap. 39. De res debitainteritast rua Cap. 4o. Dein integrum restitutione.
p. as. De injuriis Ofamosis librais. 333
38쪽
stitia cinitatis maeneralem =par cuiarm. a. an recte ricatur alia distribus1νa , alia cam-υιι e NK. Nec ad usum munet. s. an iis aliquia homini δε- brutis D ι-m nee Neg. . Iin variis modis sumitur.3. Aliud Ninurati, Gent. θανile. 6. An jingentium recte Maturalivdrrima-m, aliud sic darium t Neg. 7. Defensioμι adj- gent. refertur. s. Ansurm nocturnum impune eccidere liceat eo aid moribu s. An patrιθ marito adulteram inaduherio δε- prehensam cum adauero impuris occidere
II. An ad consuetuilinem introducendam Maor
r 8. Edicta Pratorum an, o quatenus apud nos es tineant e
as. Senatusconsulta, nec res Usanudentum nribis pro ιω- sunt.1o. Ius aliud Cirile, aliud Canonicum , quatenus
ar. Aliud publicum , aliud privatum , ari usu scem: veniat , o quid moritiue
22. Omo θ prorressus Iuris Cipilis Romam as. Leges Retia. a . Conpulas , ct XII. Tabulatatibas. Ius Ciνile Romanum. 26. Iuris actiones o formulasolennes 27. Leges Ciνiles, Plebiscita, Pratorum edicta,r natus vulsa, ct Principum constitutiones. 28. Codo Gregarianus, Hennuenianus o Thea id anin quando compositus. 29. Codex Iustinianeus prioris . Pandecta, spe Digesta. si. Instituriones Iuris. 32. codex disterire repetita octionis s s. Novellae constitutisnes.sq. Posteriorum Principum constitutiones: Uod apudareopagitas antiquitus lege cautum fuisse traditum est,ut qui eausim diceret, nec pro mio uteretur, nec ad miserationem aut invidiam judiecti adduceret, ne cui plus in misericordia, quam in eausa spei esset, ut ex Luciani, Hermotimo&Anacharside refert Alexander ab Nexanum Gentia. Dier Lib. I. cap. s . Idem moribus sere obtinet. quibus in soro causis dicturi,nulla praem' tione facti. iudici rem exponere solem, ne omissis rationum ponderibus, ve ' bis tempus teratur. Quo ipse praescriptum ter. i. g. De Origine Pris, Gali rum moribus haud convenire refert Autumnus, eo quod nulla, nisi in gravioribus catas , praefitione utantur. Ita etiam Iuris Roman recepti, Ulusque Prabicit rassitionem inchoaturus, ab apsa Iustitiae de Iuris explicatione initium facio, levi ac simplici via, rejecto verborum condime to , vanoque sententiarum strepvu, rem ipsam acturus.. Omnium quidem virtutum illam praecipuam esse, haud inmethd Philosophistatuunt, Uxe ad A per
39쪽
perpetinmunimsi sustentationem quam maxime conis tr. Hanc Iustitiam vocant. quasi Iuris. id est, boni & aequi perpetuum ac constantem sutorem pertinet luris, Iustitiae & Iurispi dentiae definitio. Ivi est ars boni & aequi. I. I. in . g. de I u. cr Iur. I. 9O. f. de R. I. aequum ab iniquo sep rans, licitum ab illicito distemens, d. t. I. I tia est constans ae perpetua voluntas unicuique ius sum tribuendi. n. tristit. θ l io. iis .f. de iustit. θlure. Iuris&Justitiae praxis Iuristru via est, quae est divinarum atque humanarum rerum notitia, iusti atque injusti scientia. s. I. IUM OL io. g. 2. g. eod. Iuris praecepta sint honeste vi ere, alterum non laedere, suum cuique tribuere. io. g. 1. f. eod. 1. Iuliitia ab Interpretibus communiter distinguitur in universalem, sive generalem, & partici r. Iarem. Quarum illa Oinues alias sub se compIectitur virtutes, omnes leges tam divinas ,-humanas , estque omnibus modis persecta, prout in se cωnsideratur: Haec vero tantum in regulis boni de aequi consistit, prout eam Magili ratus a cive ex ut quae est casans o prepetita νοluntri jussitam uiumque tribuendi, I. ro. f. δε Iu iact Iure. Quo sensu illa Iussit definitio recte de fenditur ε, quum alias proximum Iustitiae genus non sit constans de perpetua voIuntas, sed ipsa I uitiae virtus. Quamvis alioqui pleraeque Iurisconsultorum definitiones, non usque adeo exactae, aut ad Uialecticam subtilitatem aceonvno datae sint, sed ut plurimum non nominato genere poximo, rem ex Nimant, quas de mIi es transilientes vocat Aristoteles Topic. v I. I ii.
Haee iterum alia est distributiva, qua servatur aequalitas in distribuendis per cives rebus com- amunibus, iuxta proportionem Geometricam, quomodo praemia de honores distribui, & poenas irrogari volunt. Alia commutativa, qua servatur aequalitas in omnibus illis actionibus, quibus homines inter se communicant, ut sunt emptio venditio, locatum conductum. Quae distributio colligitur ex ι. r. I. I. versiatus. f. de Iustit. O Iure. Quae subdiviso taenen essentulis non est: quippe quod non perpetuum sit, commutativam Iustitiam circa res communes, distributivani circa res isingulorum versari: Quemadmodum & hoc, quod distributiva in proponione Geom ttica, eommutativa in Arithmetica consistat: Quae ex eorum genere sunt, quae sepe quidem Ioeum habent, non semper; tali enim proponionum usu Iustitia non semper distinguitur, ut recte notat, & infallibili exemplo commonstrat Grol. de Iure Belli ac Pacis lib. I. cap. a. F. 8. de
novissime ex usu distingula Tne . Gratalachel in Dissertati denalia. IψιLoluti adversex meist. Rebellum, Lusitanum, pq. milii Isa. Osi'. inare de haec usu obtinere, nemo dixerit. Sie nee illud ad ius aut usum pertinet, quia expriης. Instiuit. de lure Naturali, scirili volunt, aliud esse ius, quod Eoauni cum brutis animantibus sit commune, aliud homini velut
proprium competere. Quod disertinen proprie nec Iuris nec Iustitiae definitioni convenit. Me que vix ullum habet usum. Quod enim natura cordibus omnium animalium eertas quasdam im seulpserit notitias quas observant, non ideo magis iuris capax est brutum animal, quod non nisi solo naturae instiniti praeceptis utitur generali se Ut sunt, maris atquesceminae coniunctio, liberorum educatio, &c. qui actus, de quo ius naturae constituitur, lieti nobis cum brutis anima tibii, sit communis, non ideo magis ipsi juris natura cum brutis animantibus communicatur, cujus p aeeipuus essectus in ipsius arte&ratione consistit est enim ars boni & aequi . l. r. in n. f. h. t. quibu, bilita destituuntur, quoque solo a brutis animantibus distinguimur; quod mente ac ratione utimur, etiam in iis . quibus bruta ex caeco naturae instinctu εἰ innata solum inclinatione utuntur Ut ex Polybio, Lamntio, & Cicerone quoque animadvertit Hiso Grol. d. trael. Istre Belli,
lib. t. cap. l. rium . I. Quem vide contra Iacob. Maesten. De Iustitia Romanarum Ieg. lib. r. abit.
Quippe quod nullum sit jus naturale proprie dictum, sed quicquid iuris sit, praeter communem
naturae instinctum, hominum, pacisque Minanae societati tribuendum sit, ut recte distinguit Phlialosophorum peritissitum Thomas Hobbes, tractati de ora, cap. I. ct seqq. facit I. 31. depositis Vid. Anton. Fabr. Iuristria. Papinio. Iuris vocabulum πολυσημον de multi nominis est. Primo enim sumitur pro eo quod in iure eons stit, secundo pro loco in quoius redditur, tertio pro necessitudine cognationis&Mnit tis, L p uti ct uir. g. b. t. Postremo pro arte iuris, quae de Iuri rudentia dicitur, definiturque, dirinartim humanarumque rerum notitia, justi atque injusti scientia, I. Io. a . g. eod. Quoes &moribus convenit, quibus iuris &iustitiae appellatio, nunc pro ipso juris officio, actione, aut executione sumitur, quomodo iusit iam administrari dicimus, nunc pro iurisdictione, inter
dum pro ipsis ius dicentibus: ita Belgae voeant boni Iereththonunt id est in judicium us
40쪽
Cap. I. DEI Us TITIA ET IUR 1. 3
nire; nonnunquam pro ipso tribunali, pia andinarethi trethrii id est inius vorarer Item
pro rebves ad tultitiam pertinentibus; ita honestiori vocabulo crucem. seu patibulum vocamus 'to trecht. Denique pro actione, ut j suum alicui cedere , id est actionem, Zcrem incorporalem , quae in jure conlistit. Quod de in lingua Gallica usu venire testatur Eguinarius Bam , adiit. Insu. De Iure, pari. poster. Proprie sumitur pro eo quod justum A aequum est, arg. LI. in pr. de justu. O jure. 3 Hoe jus aliud est naturale, aliud gentium , aliud cavile. I. I. La. de Iust. θ Iure, ct toti tit, Instit. r.
Insi. de jure naturali , gent. O cmli. V.
De Iure Naturali, an, de quatenus animalibus competat, diximus. Ius Gentium, quod naturalis ratio inter omnes homines constituit, I. t. s. I. Inflit. de inci, rs Iure Nat. Gent. O Cινι I. a communi stlaola dividitur in jus gentium pri uerum& secundarium, arg. g. a. Institi eod. vers. Nam usu. Ubi quidem re bene perpensa, nova quidem aut uillincta iuris gemitum definitio non est, sed definitionis in I. propositae ulterior tantum explicatio, qua juris
gentium origo proponitur. Quippe quod distinetio illa inter jus simplex, quod a sura plici deiunata, dc jus comparatum, quod a composita ratione quasi prosiuit, quorum illud cum genere humano, hoc usu exigente & humanis necessitatibus introduetum volunt, proprie in jure gentium non veniat, quia tali rationum usu non distinguitur. Nam eadem ratio quae itas gentium constritis, sive simplex sit. sive composita, ab initio cordibus omisium hominum insculpta fuit, de praeterea usus & necessitas humana, statim Ec cum ipso genere humano concipitur; sic ut eadem ratio, quae Deum coicndum, parentibus de patriae obediendum, Ze lidem servanduti esse
dictit, L a. 1. de 3ustit. ct Ture, ι. i. in princ. g. de pact. eadem quoque pracipiat vim atque
injuriam propulsandam. I.sg. b. t. hostes jure belli ii tLrfici, in potestatein redactos servati. . a. Instit. de Iure NM. Gent. O CiviI. g. s. Inst. de jure person. Nec minus religio erga Deum, obedientia parentibus, patriae, dec. debita, usu exigente, de humanis nec initatibus introducta dici potest, quum sine ea genus humanum conlistere nequeat. Quapropter hanc distinctionem . sicuti nullo textu , nulla ratione defendi possit, ita quoque nullum in jure nostro usum habereco
cludimus.7 . Ad ius gentium refertur inter caetera desensio sui, ut, quod quiseue ad tutelam eorporis sivi e iii. secerit, iure fecisse existimetur, I. rit. θιοι. tit. Cod. ndo liceat unicuique sine judice.
Nullius enim rei studium a natura omnibus animalibus altius insitum est, quam tuendi sui advertasus vim illatam. Sic omni generi animantium a natura ante omnia tributum esse, scribit Cicero 3. de osc. ut se, vitam, corpusque tueatur, declinetque ea, quae nocitura videntur: Si modo id fiat cum moderamine inculpa tutelae, I. 6. ι.ε . s. q. f. adlegem Aqui I. I. I. Cod. Un/eri. Quo S tute utimur , ut sumin nocturnum de quemcunque alium aggres rem, periculum vitae minitantem , quod nisi occidendo evadere non posses, impune occidere liceat. I. q. Cod. ad Ieg. Com. de Suariis. Ordinat. Ordin. Nolund. I 6. Decembr. I 393. OID Martii art. . De aliorum motibus testantur Iulius Clarus s. homicidium, num. 67. Christinaeus ol. 2. decis. 163. Peterius ad L tit. Quanti liceat, ct ad tit. Cod. ad leg. ornes. de Sicariis.
9 Quo interpretes quoque reserunt, quod ex hoc iuris fundamento patri 3c marito in adulterio
deprehensam conjugem cum adultero impune Occidere liceat. I. q. Cod. adleg. Pul. de Adulter.
i io. ct seq. f. ad let ΡΙ. de adulter. Quod an usu obtineat, vide latius suo Ioeo. Io His coincidit alia quaestio, quam aliquando dubiam fuisse memini, scilicet, is qui alium addesensionem sui corporis occiderit, si confiteatur se occidisse, sed ad tutelam de defensionem sui corporis, aut ad justam dc Qi pennissam vindictam secisse alleget, quomodo probet 8c an judex consessionem ejus dividere, M pro parte accipere, pro parte vero respuere possit λ Cui eum distinctione responderi solet, Ut in civilibus quidem consessionis divisio admitti non possit, in eritiminalibus vero non nisi qualificata adversus constentem P adsumi possit per D D. ad I. 13. g. ir. f. deliberi legat. Farinae. Prax. Crimin. tit. de ReoCOU69q o. 8 I. cap. 4. num. IIo. Mascard. de probation. conclus. 367. inod quomodo accipiendum, etiam suo loco videbitur. II. Ius civile est, quod quisque populus ipse sibi constituit, i. s. sisyustitio Ture. l. s. in n. g. cujusque -νerfrutis xomine. I. Cod. de afficiuniνat. l. Cod. de Uic. praefect. prator. Orient. I. 37. f. s. de reb. auth. iud. pos . per eum, aut eos, cui omne imperium, de potestatem concessit, quae Constitutiones seu potius Statuta appellantur, A. 6. Institi de jure Nat. Gent. ct Ciu.
nostrii. Diatiaten ende Oadomantvn. Qaod ab unaquaque civitate nomen habet, A. 1.1nstic eod. Quomodo de maribus nostris, non tantum ab eo qui summam in republica habet potestatem , sed ab unaquaque sere civitate jus conditur. Quibus ut plurimum in his, quae ad stat. Λ a tum