장음표시 사용
41쪽
tum politicum pertinent, iuris condendi 'Mestas a Principe est concessa, quae statuta munia. ei=aIta vocantur, nobis situret quasi ab eligendo, sic ut Cicero vult legem dici a legendo, id est eligendo, quod Minim N aequum est. Hinc diitributio juris in jus commune quod ad omnes,& singulare, quod ad singulos pertinet. Quoties vero non additur nomen, ius civile Romanum i hintelligitur, d. s. a. Inst. de 3ure Nat. Gent. θ Ciri quod etiam apud omnes paene gentes obtinet. in quibus propriae leges aut constitutiones deficiunt, contra Groen pep. tract. de luib. abrogati ad i. ι i. f. de Iegd. ct ad procrin. tui desciente iure scripto, ad vicinas consuetudines te eui tendum esse voluit. Quod quidon in declinis . seudis, retractu , & similibus a consectu dine vieinarum regionum speciali quadam lege& ratione dependentibus, locum habet, & in his quibus vicini mores pro suis consuetudine sunt recepti; sic ut nobis, in his quae procedendi stylum & mo eum spectant. plerumque Galliae mores sunt recepti, &Saxonum Iure Polanor, cos, Lituanos, Lusatos, Silesios, aliasque vicinas regiones, uti testatur I etrus Rciis, in proat. decis Lituan. Caeterum ad generalem Omnium consequentiam trahi minime potest. Quippe quod motibus nostris, ut & qvibusdam aliis, expressa simione introductum sit; ut ubicunque propriae leges aut consuetudines silent, ad jus Romanum statim sit recurrendum, se ut a Iegibus muniet palibu, & eonstitutionibus cujusque propriis, in iudicando quidem inchoandum sit, easque prius inspicere debeamus, antequam ad juris Romani aut applicationem, aut decilionem accedatur; manente tamen iure Rommo positivo, pro basi ac fundamento omnis aequitatis ac iustitiae. Stetit Iegibus Regiis Hispaniae expresse cautum legimus ; quod iustitiae officium ibi nemo exereere possit, nisi qui prius perlegerit jus regium, &per decennium omni iure liu luerit. Noν recmLNistan. confit. bb. 2. tit. l. t t. q. ut. 9. IV. a. Ius enim Romanum licet primo Romani, eorumque subditas stripluui sit, tamen ob ipsius excellentiam. aequitatem, &utilitatem. aliae omnes nationes tacito quasi utentium consensu illud amplexae sunt. Unde jus commune appellatur a Damhoud. prax. Rer. Oνιι. cap. tr. omnesque alias I gra in ambiguis, secundum has intelletari merito testatur Pecc. ad cap. 28. de Regul. Iur. in 6. num. 2. Et quod ita apud nos
obtineat testatur Grol. introd. lib. I. cap. L. num. 26. Me l. yr . Civit. lib. . tit. q. cap. r. insis.
Chri itin vol. i. detis. s s. Gudeli n. de lure Nονα lib. l. cap. II. Nicol. Burgund. ad Consueti Flandr in prosem. num. . Sande lib. 2. sit. I. do. a. Odef. I. insis. 6rlib. q. risI. def. r. insis. Sed & Turcae Codice Iustinianeo Graeco utuntur, telie Joann. Leunctav. in prasti antiq. pararitaquΣ e Graeco in Latinum vertit. Caeterum de usu &auctoritate Iuris Civit. Roin.in dominus Imperii Germanici, Principatuum Italia, in Regnis Neapolu, Sicilia, Galliarum, squibus & Bestium in eludiu BiDania, Lusitania, Anglia, Hibernia, Statia, Polonia, Hungaria, Dania, Suecia, &BOhemia, late trami Arthur. Duc, IC. Anglus. statuta, sive ea sint generalia totius provinciae, sive municipalia huius vel illius civitatis aut m nicipii, alia sunt personalia, quae de jure,conditione & qualitate personae disponunt; alia realia,quae ei rea ius, conditionem, & qu litatem rei vertamir; alia mixta, quae ex utriusque composta, uir
Quae eommunis fise omnium Neotericorum doctrina est. De qua vide Burgund. ad Cissu
Rodenb. de jure conjug. tit. I. ct a. cap. I. or seqq. Quos pro faciliori docendi instituto sequi malim , quam nudam arguendi subtilitatem unici dissentientis V tu tractat. de Statur. sea. q.
cap. 2. num. 2. ct seq. Probat hane dili inctionem cuiusque effectus ratio inspecta, qua personalia statuta, quia principaliter ipsam personam respiciunt, ubique locorum, tam intra, quam extra territorium pennam comitantur. Exemplo fiat: quod secundum hujus & vicinarum provinciarum mores distatuta, uxor in absoluta mariti silvotestate, sc ut nec ipsa res suas alienare, se ipsam obligare, aut cum alio valide eontrahere pomi. Ut &, quod minor viginti quinque annis se ipsum, absque tutorum interventu obligare nequeat,& similia. Quae ipsis per senis quandam qualitatem tinptii nuntieamn que naturam ita afficiunt, ut quocunque terrarum profieiscantur, dum ibidem domicilium tenent. incapacitatem contrahendi, & se ipsum obligandi, tanquam cicatricem in corpore foras circumserant. contra Burgund. ad consuetud. Fund. tract. I. num. 13. quem sequitur Maesterti sibi contrarius Illustr. mater Irast. tit. de statur. seu institui. civitat. Qui eiusmodi statuta mixti gen ris esse volunt. adeo ut non obstante tali statuto, uxor irrequisto maritobo alibi sita alienare possit. Quod quomodo probetur, non apparet. Tale statutum etiam est, quo omnia coni umbona per uiatrimomum sine contrario pacto initum non selum quoad n secundum I R
42쪽
imnum I. i. g. II. g. ad Senat. l. 8. Cod. de paci. conveni. tam super dote. de tet. tit. Cod. ne uxor pro marito. sed etiam cluoad proprietatem coiit inunia sunt. Quod quum principaliter pcrsonas respiciat, etiam ad ea bona extenditur, quae illa sunt , ubi secundum jus scriptuni ea tanturia communia sunt quoad usiain. Ad personalia etiam statuta referuntur ea quae versantur circa soletinitatem alicujus actus, quomodo actu, celebratus secundum solennitatem loci in quo, ceIe-hratus est, ubique locorum vim suam habet, uti de testamento secundum loci solemtitatem eo
fecto decisum probatur id sta lib. s. cap. a. num. 18. Nisi ibite ex lege loci ubi res sitae fiunt dispositionis selennitas tanquam cpialitas quaedam rebus ipsis impressa consideretur. Quomodo intellia gendum edictum perpetuum Arabiducum Albenio Isabellae Anni IGII. art. Q. ad quem vide A ton. Anselin. commentari num. No. aliud exemplum habes apud Pecc. de testamento conjug. lib. s. cap. I . Ita etiam procedit sententia Molinati ac consuetud. Paris tit. I. s. s s. glus. I. num. 36. Idissectus si ituti realis est, ut , quum principaliter ipsam rem respiciat, non extra, sed intra te ritorium vires suas exserit , atque etiam non subditos ligat ratione bonorum mobilium ibi illorum. t. s. Cod. de ad R. pri t. ι. 17. g. de tutori circurator. dat. I. q. Od. de jure Dri. Ita quum in ter D D. disceptaretur an Statutum dioecelis ultrajectinat, quo inter virum & uxorem nulla visi usus fructus testatio petmissi eli Malum persenale sit Statutum, Noreta constituti ne multarum Iiuam dirimendarum causa promulgata I q. Aprilis 16s9. art. a. cauniin est , Statutum illud reale censeri. Sic ut coniuges Hollandi non recte sibi invicem bona in dioecesi ultrajectina sita relinquunt, & contra Ultrajectini conjuges cssicaciter sibi bona Hollandica relinquunt. Idem dicen dum de simili , et driae ducatus, de nonnullorum Brabantiae, & Flandriae locorum statuto. Quae
tamen inter statuta mixta recenset Uurguad. ad consuetud. Flandr. Iractat. l. num. I. quem refutat Abrahirti set in commentar. addictvi novellia constitui. Ultraject. art. a. num. M.
Mixti Statuti effictus es , ut diverso respectu utriusque taui personalis quam realis statutivitnhabeat. Qualia sunt statuta quae eitca successiones ab intestato ordinantur, in quibus mobilia quidem secundum domieilii statuta succedunt, immobilia vero nulla domicilii morientis aut heredum ratione habita deferuntur secundum statuta loci ubi res sitae sunt. Vide Tiraquei l. de jure primus nitura quas . ψε. & ibi allegatos. & post eum Burguad. ad consueIud. Flamo. trant. I. num. s
Et quae latius infra lib. cap. 12.n m. q.
Ius Civile aliud est scriptum, at ud quod diuturni mores tacito utentium consensu sne stapto comprobant, s. 9. Instit. de Ture Naturali, Gent. θ Ciν. Junct. I. 3 r. f. de legib. quam consuetudinem vocamus, nobis os rapimen. Quae distributio quainvisessentialis non sit, ut recto notat Arnold. Vin n. ad F. s. Instit. de Iure Nati Gent. θ νil. Usu&moribus tamen probatur. Quibus certa consuetudo quae iuris S de iure est pro Iese servari solet. au.ι.s 3 .fde legiri Dico, quae tulis & de jure est, quod in juris ratione iundata esse debeat, quum ea quae non ratione introia Leta, sed errore primum, deinde consuetudine obtenta sint, jus aut iuris consuetudinem eo nituere non possint, sed pro corruptelis Praeter rationem juris irrepta censeri debeant. au. I. Is
I. 39. g. de legib. 13 Consuetudinem constituit solus utentium consensus, I. 31. g. r. g. De legib. quod ex actuum Cod. . iii uniformium frequentia, pro renata dijudicatur, I. L. Cod. Da fit langa consuetias. Certa enim, nee suctuans dc teste eon etudo, nam quod sciuel vel bis in aliquo casu contigit, consuet vinem non cficit, i. s.ct seq. g. detegib. Quando vero, aut quanto tempore introducaturi suetudo λ certo jure definitum non est; sed pro varia rerum cireumstantia arbitrio judicis teli quitur dijudicandum , quot actus & quantum tempus ad introducendam consuetudinein requiratur.
Menoch. arbitr. Iudi c. lib. a. centur. I. cas. 8s. num. 6. Cuiac. lib. 1O. obserP. I. Everhard. Bron
horsi. cent. I. cap. 8. Et hoc moribus obtinet, praeterquam in baxonia, ubi, sive praeter, sive contra ius introducatur consuetudo, semper re uiruntur triginta anni de sex septimanae, quas includit clausula sannus is dies: Ut post Matth. Coler. De process. execuli ν. pari. I. cap. I. Schnei uvin. in s. ex ηοη scripto. num. 3. IV t. de Pure Nati Gent. O ciri Carpetov. visa. foros
. a 3 An auctoritas aut consensus Principis, aut contradictorium iudicium, ad consuetudinem imtroduccndam requiraturὸ quibusdam dubium esse videtur. Quod quidem de auctoritate Principis nulIum dubium est, quinquum patitur populum certis moribus uti, nec vetat, ipse idem velle
cap. r. De constit. in 6. Iuxta illud Sene in Troader m non vetat peccare, cum pagit, jubet.
Quod ad contrarium judicium attinet, quum rerum judicata n non vilii sit auctortas, La
43쪽
CO . h. t. quidam statuini consuetudinem per contradictorium judicium rectius probari, sq. f. de Iesib. Sed hoe praecise non requiritur, nec moribus adeo convenit: quum non valeat cons quemla, sequimur& exploramus judicia contradictoria,essio sine eo non introducitur consuetudo. Ita judicatum refert RadeIant Traje t. decis Is . num. . Christin. νοι. . decis qui ne quidem in consuetudine iuri scripto directo contraria de necessitate requiri probati Scripti juris variae apud Romanos luerunt species. Suntque Lex , Plebi citum, Senatusconsul- Istum, Principum placita, Praetorum edicta, Responsa prudentum , quae omnia vim legum obtin bant , s. in n. cum seq. Instit. de Ture Nar. Gent. θ Cιν. Lex hie idem est quod Ius civile, quod ab unaquaque cicitate nomen habet: Populus vero Romanus Senatorio litagistratu interrogante conlii tuebat Instit. de jure tiar. exu. ct civit. Ex reliquis scripti juris speeiebus Principum placita, constitutioncs dictae, quibuς rescripta, decreta, edicta, aliaque personalia privilegia comprehenduntur, etia nanum legis vigorem habent,
& moribus nostris conveniunt, sumque fere , edittent Olattaten i Ordoniinnum
risuitn & similia, quae contii tutiones proprie vocari postulit, tot tu, provinciae aut rigni quasi II communes sunt, & adhibito fere Curiae provincialis consilio decemuntur, nec vim legum obtinent, antequam coram Curia provinciali aliisque praela ris, & tribunalibus , ubi solennis publicatio seri consuevit, promulgatae, recitatae, & in actis publicis relatae surri. Quemadmodum in Hollandia judicatum resert Iacob. Greno, errirer. judicat. i. Et de 3rdinat. Regiis in regno Framcia. scribit Eguinari Baro ad prooem. Dist. Ex his personalia privilegia, aliaque rescripta,
non nisi praevio examine, an preces veritate nitantur, concedi solenti. 7. Od. de direr rescript.
quod ordinario judici committitur, eaque lege, ut praeterea fiant sine praeiudicio iuris alieni,
neque contra jus vel utilitatem publicam concesta intelligantur. l. s. l. q. I. ult. Cod. Si ιomrajus
νeI utilit. pubi. I. s. l. 7. Od. de precib. Imp. esser. od in rescriptis gratiae, quibus aliquid alicui ex libertate tribuit Princeps , ut est rei nimo oc venia delicti, abolitio criminis, aut simile quid . Hollandiae curiae inquirendum committitur; in rescriptis Iustitiae, in integrum restitutio, aetatis venia , de quae litem ve i controversiam decernunt, suo cujusque ordinario Judici secundum Iutis& iustitiae regulas decilio committitur. arg. I. s. dein integri restitution.
emadmoduin & Praetoruin edicta, quae apud nos quoque, praesertim in decretis, mandatis is inhibitoriis, interdictis, & in similibus, modicam juris habent auctoritatem. Quibus accedit eductum quod AEdiles Curules de quibusdam causis proponebant, quod apud nos fere obtinet in his qui curam gerunt, ne publicus urbis conspectus deformetur,ut aedes sariae tectae sint,aquae mundae, aquaeductus integri, viae expeditae, &c. quod AEdilium Curulium offieium potisiunum filisse I
mus apud Ciceron. s. in Verrem. N Liv. lib. 6. in φη. O lib. 7. in princi Senatusconsulta vero non agnoscimus, nec Senatores alios quam ordinarios iudires habemus qui testis condendae vim aut potestatem non habent, nisi in his, quae Curiae stylum & processuum expeditionem concernunt, quibus modum & regulam praescribere quibusdam limitative est concessum. Ut videre est apud Me l. prax. cir. lib. I. lit. i. cap. Similiter nee responsa prudentum: Responsa enitia quae . Iurisconsultis in Academus, aut civi- Istatibus ad consultationes & petitiones partium rescribuntur, non tantam habent auctoritatem, quantam veterum Iurisconsultorum: sed corum probabilis tantum est doctrina. Quibus aequiparantur sere Supremarum Curiarum placita, ut sunt in Imperio Roimno-Germanico, Camerae Imperialis sententiae, in Gallia Partainentorum arresta, in Belgio Supronarum Curiarum decusiones, quae t Nis vigorem non habent, & a quibus iudici recedere non est prohibituriar quamvis alioquin rerum, praesertim saepius judicatarum, non vilis sit auctoritas. Adeo ut eorum Respo si sike decisiones, non aliter auctoritatem Iuris in caeteris causis habeant, quam s lege aut recepta consuetudine firmentur. Bucadi. 2. g. de Origin. Iur. Atque ita judicatum referunt Corea observ. ι o. num. 2. s. q. iη mrgin. Christin. vol. I. 2. O POl. a. decis 3I. num. I. cum seq. θdecis 6 3. Zyp. Notit. Iur. Best. lit. de Iurb. vers igitur.
Ius cimile iterum est aliud civile Romanum, aliud Canonicum, quod a Pontificibus est constitutum. Quod quidem inter Reformatos usum suum quoque habet, non quid cra ad plene quid probandum, nili sit receptum; sed ad instruendum, S rectius quid explicandum. Quippe quod
inulta eximia moralia principia , ad justitiam & veram aequitatem ducentia contineat, ut in causis iuramentorum, matrimonialium, & similibus, in quibus fere jus Canon leum sequimur, &passi in in illis, in quibus luris civilis subinde continet interpretationem. In controversiis seu causis mauunonialibus, jus Canonicum merito sequimur, inquit Carpeov. Iuristrud. Foros pari. q. constit.
44쪽
Cap. I. DE IUSTITIA ET IURE. 7
constit. Io. I 6. num. q. 17. - . CV it. 2 s. dom. 8. -. s. Atque eo sensu Albetic. Gentil. constitutiones iuris canonici laudat, quod juri civili lucem , & interpretati nem saepissime asserant. lib. t. de Nili cap. II. 13. aequitas iuris Canonici rigorem iuris mitiagat, inquit Andr. Gai lib. r. 88. num.
Huius Iutis in Gallia, Hispania, Italia, vicinisque regionibus Ponti filiae relligioni addictis,
usus, de auctoritas magna est; adeo ut ibidem leges civiles juri Canonico cedant, atque hi indistin- . e sacros Canones sequantur, per textum in cap. cIericι, De judic. Sed Ze in terris Imperii. atque ita per totam snte Germaniam, etiam inter Pontifitiae relli pioni quam minime addictos, suo modo obtinet, sub hac sere distinctione; ut in materia eccle siastica spirituale peccatum concernente, in utroque soro imperii de Ecclesiae jus Canonicum servetur , veluti in causis matrimonialibus, praescriptionis, usurarum, Se. In materia autem indifferenti, sive feculari, non concernente peccatum spirituale, ut in successionibus, de caeteriς causis. quaelibet constitutio in suo foro servanda sit, ita ut leges civiles in Imperii terris, Canones in terris Ecclesae, quoties pugnare videntur, praeseramur: Si vero non contradicant sibi invicem, iantroque sero leges ti canones allegari possitnt, alteroque deficiente, per alte in causa dirinritur.
at Aliud publicum est, aliud privatum, ι. I. g. a. f. o g. q. In it. de Instit. o Iure. Publicum est quod immediate& per se pertinet ad publicum rei putastatum, ut sunt ea, quae in Sacris, Sacerdotibus, de Magistratibus consistunt. De quibus lib. I. ct Cod. ιι b. I. tit.
priores. O lib. s. oso. Digest. Privatum est, quod directe de per se spectat ad res, negotia, saeta, A utilitatem privatorum, de quibus potissimurn in iure agitur. Quae distributio quidem quamvis ei sentialis non sit, quum
alterum horum gratia alterius sit. de utrumque ad salutem singulorum pariter, & ad utilitatem universerum pertineat, tamen uiam suum etiamnum habet, ut ius publicum ad politicam Reipublicae gubernationem pertineat; privatum, ad singulorum commercia, actiones, largotia, aliaque
utilitatem privatam liaeetantia. Ad publicam quidem Reipublicae gubernationem quod attinet, singula singulorum tractare, nostri instituta non est. Quum nec jure Romano Iullinianus praeter honores, Magistratuum ossicia, munera, & privilegia publica . nominatim de iis egent. Quae omnia quum ad particularem Reipublicae statum spectent, ad mores nostros non pertinent, quibus non tantum singulis Regionibus Ze Provinciis, sed & singulis sere Civitatibus ea in re mores di instituta vatiant. Ad mores Imperii Germanici accommodata est Aurea sussa Caroli Iriit que recessus imperii pluribus retro annis ab Ordinibus ejusdem consem. Et de Regimine&Nam politieci Hollandiae, exstat Decreti in Ordinum Hellandia de Antillis Iure Rei ι M. Batara.
datum 16. Iulii 118 . Cuius exemplar vide apud Matth. vander Hoeven Hollod. Climic. I . parti I. cap. s. quod a Marco Zuerio vox tarnio in Commentariolo suo de Statu Confitare. Pranniaciar. Bestii, ante annos aliquot illustratum, de e vemaculo Latine redditum est.21 Hactenus de Iutis civilis ae legum Romanarum generali distributione: Superest ut&de ea rundem initiis ac progressu pro fide atque auctoritate hia historice distenetur. i, Ius Cikile Romanum ab ipsa Urbe condita per mille&quadringentos amplius annos ante Iu-'. likia' inratrum perpetuo usu atque auctoritate sietisse constat. Primo per leges Regias. inii ipsi quidem jura non constituebant, sed quod impares populo est ent, qui sine lege certa, sine certo jure via D. Luebant, leges jubendas Populum per Tribus & Curias rogabant. l. i. g. I. o 2. g. de Origin. Im. Vocabantur tamen Leges Regia, quod eas ad Populum tuleram d. a. Haud aliter. quam libera post Republica i es ab iis qui ad Populum eas, Plebemve tulerant, proprium nomen accepere. g. q. Instit. de jurenat. gent. 9 cir. Has Sext. Papirim in unum corpus collegisse, &a suo nomine Im Civile Papiri eum denominasse dicitur d. l. 2. g. a. infn. f. de Origin. Iur. Exacto ob inconsultam dominationis libidinem Tarquinio Superbo Regum ultimo, &simul omni Regia potestate abolita, sunde non Regem; sed Reges exactos Pomponius scribit I. a. s. s.f. de oriri n. Iur. omnes illas leges exolevisse, iterumque incerto magis iure& consuetudine, quam per legem latam viginti prope annis, ali se Populus Romanus passus est d. l. a. s. s. f. eod. 1 um Anno conditae Urbis CCx Liri duo Copules quotannis creati&constitui coepere, qui Rempublicam Populi vice gubernarent. Hi, oborta contentione inter Partitios &Plebrios, utrum in nova illa Republieaeonsultius esset sub Magistratuum, an sub l in Imperio vivere λ pro Plebe consuluere, Rempublicam ni lius imibus, quam Principum aut Magistratinim arbitrio administrari. Liv. Histor. lib. 2. circa nix-
45쪽
primip. placuitqν Decemviros constitui, qui ex Atheniens uni, reliquarumque Graecatum Civitatum legibus, jus certum colligerent, quod decem primo tabulis comprehensum, &duabus
Quas subinde Prudentum interpretatio subsecuta alterum genus Iuris, quod proprio nomine 27 ιι Civile appellabatur, constituit. d. t. i. φ. I. f. eod. Sed quod piimum pro jure non scripto habebatur. ι. 6. g. i. g. de Iulii. o Iure. Ex quibus tum ut genera luris certa& disti, sta essent Iuris actiones compositae sunt,quarum s 26lennes este sormulas voluere,quae tertium luris genus conitituerunt.ι. r. s.6. F. de Orig. l M. a Gnaa Fusio, qui eas Appia Claudio decemviro ereptas, quo gratior esset Populo, tiadidit, Ius Cirile FI
νianum, & Sexto Atio, qui de suo quasdam iis addidit 3M ιa m dictae d. l. r. . . Isti Orig. I M. Non sit c tamen per xii. Tabulata leges, earundemque interpretationem fines illiquitati de lubidini undequaque positi sunt: quin arteo eludendi, de contemnendi calumniandique jura sint re perta , de casus exstiterint qui legibus aut jure non comprehendebantur. Hinc & alia juris gener
Horinti aliud iuris genus sunt leges ab universo Populo Senatorio Magistratu interrogantei flatae ν. . de Iure NM. Gent. θ Ciν. aliud PIιbiscita quae Plebeio Magistratu interrogante Plebs hoc est pars Populi numero major, sed ingenio de artibus, de ob id dignitate minor) co stituebat. d s. . Instu. de 3μι NM. Get t. oci νιι. l. 2. . s. f. de Origin. Iur. Quae primum lege Plostia secessione in Aventinum, deinde lege Hortenta secessione in Ianiculum montem ficta snon minus valere quam lmes cceperunt L A. 6. Illit. de Iure Nat. Gent. 9 Cιν. De quibus vid. Lij. Plin. de Aul. Gell. lib. II. cap. 27. Aliud Praetorum, aliud initiam Curuliurn eicta, qtve ius honorarium constituebant. . T. IUιt. de Iure Nat. Gent. O civ. d. l. a. . Io. V. de Origimi Aliud Serat consulis s. . 1 u. de ι Me NAt. Gem. O Civ. t. a. s. X. f. de Origin. Ium
6d Ius, moriente paulatim libertate a Prinoipibus inventum, ut Populi Iegum serendarum potestatem cum reliquo inimi imperio dc potestate in paucos, Se deinde paulatim in se unos coi latrent. Ut ex Tacit. l. ari ι.εc Suetonio in Tiberio. Ciceron. I. In Carili 3. 4. Liv. Histor. lib. 4 . de Dion. CassΗ 'Πbb. 33. abunde liquet. Caeterum quo interim Senatorum numero,nuo modo, de qua sema constiterint, Vid. AH. Gell. lib. I . cap. 7. bigon. de Amiput. Iam ν. Roman. Ii,. i. cap. 1. Manu de Semit. LMmin. Iohan. Resin. antiq. ramo. lib. I. cap. 6. 7. Quibus utrisque tandem usurpatis, aliud dc sirpremum genus Iuris introductum est, quod vicem testum obtineret, dc C stumiora Prim' vocaretur. A. 6. Instit. de 3Me Nati Grat. o Ciri l. 1. g. II. I x. F. de Orion. Ι . Atque ita Paulatim Mnta Principum, estimis praesertiis, tem-m iboe, potestas exstitit, ut bis solis dc leges dare, dc prudentibus,ex eorum, non vero Populi,aut natu, auῖoritate Jura interpretari, concellam Lerit s. 8. Instit. de Iure Nat. Gent. θ Cιν. l. r g. 48. τινί Pmnin Augustin. F de Origiη. Iur. i. I. ν. cum enim Cod. de Uet. Iur. Emiae d. Nam Ebedieendi Iura potestas qua P AEtorum vel maxima suerat. 3.7. Instit. de Iure Nat. Gent. θ Ciν ι - 1. g. de Iastit. ω Iure. cum Edicto perpetuo, quod Princeps Adrianus per Salvium I liani eo omisit, de quo in I. s. A. I S. sita. de get. Iur. Σηι te d. l. Io. Cod. de codict. intibilia et de Vid. Valent. Forster. Histor. Iur. lib. 2. cap. 73. desiisse videtur. Post illud enim edictum alii recentiora non reperiuntur: sed commentatione4 duntaxat Prudentum, quibus illud ipsum sunt
interpretati, quarum serient, atque ordinem librorum, quos lurisconsulti Veteres ad id scripsere eollegit Iacobus Gothostedu , Dionysii Mim- ... Desiit paulatim etiam vani senatus auctoritas, qui Ius suffragia serendi RuodPopulo ademptum
in ipsum videbantur Principes contulit le) de omnia praeter nomen amisit, ut solummodo a Princiapibus, quae eraeimago quaedam Prisci moris in consuleretur. Et tandem etiam periculosa Priseipiabus Prudentum auctoritas, quamvis eam ipsi quibus vellem, dc non ambientibus darent, seblata. est: postquam soli Principes non tantum Iura darent, verum etiam interpretarentur. Consti uim a C. . de evomat. Dige M. A. I 8. j a. g. 6. Itylit. de Iure Nat. Gem. or CinLSie ut ab Augusti tempore, in quem primo omne Imperium potestateinque seam Populus con tulerat, d. s. s. Instit. de jurenat. Gentio ciri Reipublicae Rornanae semia iterum sierit mutata de ad Monarchicum Statum translata. Interea vero dum suminam potestatem Principes usurparent, de ea. adsuetis jam diu servitio Romanis, uterentur, multa, eaque varia de omnibus juris. partibu , rescribendo, desementi de edicorii constituerunt, quae communi nomine Principatu consstutiones appellabantur. d. s. 6. Inlit. de Iure Nat. Gent. O Cin Hasa
46쪽
Cap. I. DE IUSTITIA ET Iux r. '
Has, sed maxime anteriorum Principum constitutiones, scriptis suis S commentaclis Prudentes celebrarunt. iisque vel ius antiquum adauxerunt, vel suas de jure civili sententias & opinione, eonfimiarunt. Nonnulli etiam intesros ex quorundain Principuin constitutionibus libros com posuerunt. Donec tandem ipsis iudiciis mole cinstitutionum laborantibus, e re publica visum fue-18 in vatiorum etiam Principum Gnstitutiones Codicibus includere. Q tum Primus quidem C dex . cui a Greg rio auctore nomen impositum, continebat Hadriani & sequentium Principum conuitutiones. Quem deinde insecutus est alius de secundus Codex,qui IIermogeniantis vocabatur, superiori caeter uin similis, nisi quod supplementum quasi illius simulari duntaxat libro a Claudii& sequentium Principum, usque ad Constantini Constitutiones exilibue: it. Tertium Coiuem Imperator Theodotius utriussu exemplo confici curavit, eumque sexdecim libris, iisdemque suis titulis inter sedistinctis, a suo nomine Theodolianum appellavit: quo simul anteriorum x Constantini reliquorumque Principum constitutiones una cuna ruis comprehendit. A quo postea variae, de de variis iuris articulis, ut & ab insequentibus Principibus promulgatae sunt Constitutiones, quas, quod post eundem Codicem noviter prodiissent, Nopesivi lages vel Constitutiones veteres appetu
In tanta multitudine ae varietate Constitutionum, tantaque Papiniani, Pauli, Gaio Ulpianti Modestini, Scaevola, Sabini, Tuliani, Marcelli, aliorumque veterum Iurisprudentum, quorum tractatus atque sententias illi suis operibus miscueranu scriptorum mole, quorum universa scripta ab eodem Theodosio de Valentiniano confirmata l*imus, I. I. Cod. Theo . D Ristos pruri Multi jam olim Principes tinter quos Marcin Crassia, Tussiis Cicero, Sextis Pomptavi, & ex Imper roribas primo Tuli αὶ mente agitaverant quo pacto omnes illae Constitutiones,quae totidemCodiaeibus separatae. & extra eas Novellae vagabantur,oinniaque veterum Iurisconsultorum scripta, quae jam in duo millia librorum, & trecenties decem millia versuum excreverant L 2. g. I. ι. s. s. I. d. de Vet. Tur. Enucl. unum in Codicem, atque ex immensa dissu ue legum copia optima quaeque& necessaria in paucissimos libros conferrentur. Vid. A. Gell. lib. I. cap. 22. Sueton. in cap. 4 . Mam. Freher. in pro t. Pur. Graec. Roman. ad Rudolpb. II. Donec summa rerum RG
a manarum iu Justinianum Principem collata, is Principalis judicii homo, ac superstitiosus, vasto illi Imperio, mole sua jam dudum ruinam minanti fulcra a legibus quaereret, non inepte existitimans Imperatoriam Majestatem legibus armatam csse oportere , ut subiectorum simul com modis hoc pacto videretur consulere. prooemia it in pr. Qui altero imperii sui anno se secundum& quidem solo Consule, Mibaebr. erat annus post Christum D xxv III. universas Codicum Gregoriani. Hermogeniani , &-Constitutiones , quasque postea tum I heodosius, tum insequentes Principes, & ille ipse Novellas constituissent, praetermita, s quae in praesens mi nus conducere viderentur, brevi sermone conscriptas unum in Codicem per decemviros illustre omni iuris & experientiae genere versatissimos conjungi jussit. I. uni c. Cod. de Novo Cod. faciendo Quem xii. libris, iisque per titulos distinctis, sequenti anno VII. Idib. April. qui erat Decio solo Cons. annus post Christum Dxx Ix. confirmavit. ι uniι. Cod. de 3ustin. Codic. confirm. eundemque Theodosiii Principis imitatione , de suo notiune Iustinianeum codicem nonaviari volvit. Lunici
Cod. NON. d. faciend. circa inem.
3o opere consecto supererant veteris Iuris reliquiae, & veterum Iurisprudentum responsa; quae in duo millia librorum, & trecenties decem millia versuum excrevisse diximus: ex quo jure incerto, inter se contrario, de partim incognito, si ad praesentem utilitatem confingeretur, murutum commodi sperabatur ; quod , licet fieri, haud posse videbatur, & non omnino recte seri
potuisse eventus docuit . in certum corpus , & in unam consonantiam congriuari mandavit. xvrii. Glend. n. Lampadio se Oreste Cong. qui erat tertius Imperii sui annus I. i. Cod. de Vet.
Fur. Enuces. quia quinquaginta libris , iisque singulis per suos titulos distinctis, Dise a , sue
Pandectas, quod in eo jura antiqua ex ordine essent digesta, & eodem omnia compi rentur, appellari voluit l. a. g. r. Cod. de Uet. Tur. En ean .sI Quibus duobus operibus ita compossitis ut novi juris praeiudicio tenerorum animi praeoccupa rentur, de iuris Instituti,nibus, quibus totius ejus IKitimae scientiae elementa traderentur,etiam a te libros Pandectarum confirmatos cogitare coepit: sicque compositis XI. Kalend.Decemb. qui erat ipse iri. o solo iterum cons post Christum D xxx m. robur atque auctoritatem tribuit. prooem. Institi ejusdemque anni mense sequenti xv II. Kalend. Ianuar. Pandectas jam ante compositas consi mavit. I. a. Cod. de Vet. 7ur. Enua. Ita ut Pandectae quanquam compositione priores, promulgatione uno mense posteriores sint.
32 Interim vero dum Ius vetus ita emendatum susciperet , quam plures in eo ambiguitates sunt
47쪽
repertae, de quibus quinquaginta ambigui iuris novellas decisones, aliasque nonnullas ediderat
Constitutiones, quae omnes extra suum Codicem vagabantur: sie ut eundem Codicem aliqua hetum emendatione u digere arbitraretur: easdem decisiones aliasque Constitutiones novas eiadem emendato , & refecto Codici addi voluit, eundemque octavo imperii anno, post Christum v xxxiv. xvii. Kalend. Decemb. ipsis i I. ct Theodoto Paulina Cong. priori simulque Gregoriani, Hennogeniani, de Theodosiani Codicibus, omni auctoritate adempto confinnavit, eumque rapetita pratiam is Codicem nominavit. ι. unis. GL de emeti t. I sim. de L Mic. s. Cod. de Iustur. Cod. - m.
Post quem Codicem, aliam tutis eoinmutationem&ipsit arisium, & distendi, iudicandique 33
difficultatem allaturam ratus, neque Digesta iuris veteris, neque ConstitutionumCodicem amplius refingi voluit: sed si quae in singulis iuris articulis mutanda, aut ex iacto noviter constituenda puta kerit, in aliam congregationem Novellarum nomine referri voluit. ι. ic. s. q. inf11. Cod. de
em nil. Cod. Iustin. Quae lingularem in Codicem nunquam coniectae, sed ordine tantum temporie servato a privato aliquo, post Iustiniani obitum squem inense Augusto post Chrisum D Lx V. expletis Imperii sui annis xxxvii I. mensibus via I. diem suum obiisse reserunt Nicephor. lib. 17. cap. 3 l. Carol. Sigon. de Regiis Italia lib. I.) eolle, supersenti post lustinianum varii Prineipes idem Jus a Iustiniano collectum & ipsius temporibus aeeotm, modatum, ad sua cuiusque tempora varie deduxerunt, aliis per Novellas pauetores, per plutea' alii, eidem juri derogantibus, surrogantibus, abrietantibus. Nonnulli etiam nova iuris opera ex eodem iure, suis eidem placitis subinde interposuis, conseeetunt. Hine Basilii Macedonia, & Leonis Philosophi Basilicorum libri sexaginta, & eorundem Constantini Porphyrogenerae repetitae praelectiones, & Photii Patriarchae, aut alterius Constantinopolitani Imperatoris, Synopsis sive MV, κὐμοι ego, eiusdemque rursus Synopsis Michaelis Ducae Imperatoris jussu per Attiliatain Michaelem compos; ta, & pleraque alia, quae publici iuris nondum ficta sunt, aut quae edita referre supervacuum ducor quod nullus eorum usus gentium, quae in regionibus versus occasunt incolunt, receperit. Quod evenisse videtur, sive quod sermo Graecus, quibus posteriora haec iuris stripta, Romano sermone utenti s minus fiserit crinitias, sive & ob Id poti ininum, quod easdem hasce, quae in occasum Imperii Romani spectant partes, Gatthi. Ninini, Vmulati, caeteraeque Barbaricae gentes jam antea occupassent, quae in odium Imperii R mani, ut Romanorum, ita nec Constantinopolitanonam Principum jussis Romanos parere paterentur. usque adeo ut & alii Principes, qui RRes nonnunquam appellabannir, in his parti, exstite int, qui omne Ius Romanum inter arunt, singulis articulis in suum eommodum e-- mutatis , aut nova insuper iura promulgarunt, de quibus exstat Codex legum amfluarum a Frid. x en uti eollectus. Verum quod hae gentes de Principatu semper contendentes varia senum uterentur, mirum in modum onme ius conturbatum, di incertissimum ea certiori fictum est. Donee iterum sexcentis sere post Iustinianum annis novi Imperatores exstiterint, cinter quos primo Lethariin Saxa xv III. Germanorum Imperaton qui jus Justinianaeum, tanquam omnium longe celeberrimum ae persectissimum, simul ut commune aliquod jus in uno Imperio servar tur, quod omnium legum, ac statutorum norma esset, maximeque quod hoc iure Imperatoriae
Maiisti satis siperque citra invidiam prospiceretur, in stholis primo adolestentium animos eo imbui, deinde in judiciis idem observari curarunt, mutantes judicum sententias, qui contra eiusdem iuris praescripta iudicassent, si ab his qui causa ereiderant, vel ipsi, vel hi quos sua vire a
pellari eonstituerant, appellarentur. Quibus, aliisque artificiis, quae enumerare omnia longum esset, exinde ad haec nostra tempora ab omnibus in orbe Romano Principibus, aliisque qes Dan mam in privatos exercent potestatem, hoc ius est introductum. Indeque iampridem tantarius. dem nata est auctoritas, ut quasi ias Christianarum gentium, in omnibus ubi sua cuique jura, aut consiletudines destiat, observetur, omniaque secundum illud dirigantur, atque ex eodem interpretentur ', prout latius supra de nostris, & aliorum moribus retulisse suisecerit. Quae hie de origine atque ordine Magistratuum Romanorum eorundemque cum nostris coli cone ae disserentia, ut lati titulo annexa, dicenda forent, in alterius tomi sive voluminis cap. a.
ubi ex proseo de origine, successi, atque ordine Magistratuum omnium judicum retulimus.
48쪽
De Iure & Disserentiis Personarum . & primo de sui vel alieni Iuru , Nobilibus de Plebejis.
t TUs hoc modo constitutum & receptum vel ad personas pertinet, vel ad res, vel ad amonos M. ust. I . de 3M. NM. Gem. 9Ciν. l. r. f. de Statu nis. Ex Epicteti enim doctrina, qui quid est . vel est homo, estque persona, vel est aliquid extra hominem, ut res; vel est modus legia timus rebus illis utendi, quo consequimur quod nothrum est vel nobis debetur: estque haec Iulia distributio ex obiectis ad justitiae scopum accommodatar ut enim tribuatur cuique quod suum est, ante omnia videndum, quid sit cujusque svim. cujus cognitio est vel ex personis, id est, jure quod quis ratione status, aut conssionis persenae suae habet; aut ex rebus, sive jure extra qualitates det conditiones personarum constitutor quod si est non praestetur, qua ratione, &quo legitin modo id ab invito exequamur, deinde despiciendum est, selenni nimirum actione. Ad personas ius pertinet vel ratione status, vel ratione sexus , vel ratione aetatis; agit enim de statu, sexu , aetate, aliave conditione hominum. . Personarum divisio ratione status iterum tripliciter consideratur. I. ratione nativitatis. Π. Ra- rha utione funiliae, & consanguinitatis. III. Ratione vitae Ze eonditionis. De quibus ordine. Ratione nativitatis homines sunt aut seriuris . aut Hieno iuri subjecti; quod ultra patriam, im telarem, aut curatoriam potestatem, quae ad aetatis quoque disserentiam spectat, moribus vix, ullum ia,et usiam. Quum servitus Romana penitus exoleverit, hodieque ingenui& Iiberi omia 'nes nascimur quotquot sumus, absque est lia quam nobilium aut plebeiorum disserentia. Gro lius Introduci. lib. I. cap. q. g. 2. Gudelim de Iura Noris lib. I. cap. . Christin. ML . deris. 8 num. a. osi'. Mornac. ad ι. 9. g. Ex quib. caus major. Praeterquam quod & in Galliae quibus 3 dam locis, ut apud Meldenses & Avernos Adscriptitiorum conditio etiamnum in uiti esse vide tur, ex Fguinari Baron. ad tit. Instit. de jure personar. Et de Flandrorum nonnullis testatur Bur fundus ad Consuetud. Flamst.trassi rue. de pro diversa Germaniae consuetudine in resileis e lanis adseriptitiis,& propriis homuribus,quos vocant, usu venit. Cujus fere conditi nes sunt. I. avi dominus rustisum in diment, rebellem, &delinquentem carceribus aue
poena pecuniatia coercere possit. II. Quod illum de lubitu sto quiluasdam in provinciis defundo ejicere, euntque alio translane posset Sed altis in locis quamdiu annuam penhonem solvit, quae pro diressifregionil us variant, expelli minime potest. III. Quod nistico & subdito suo, eo
tributionem extraordinariam, quatenus regalia si incipis non aversantur, secundum loci consus
tudinem imponere possit. 1V. Quod dominus ius retra sive jus protomi seos habeat, quotiexcoloni praedia quae ad in recognoscunt, vendunt, aut alienam. U. Quod domino adversus ini micos openi suppetiasque serat rusticus. VI. Quod munera & operas praestare debeat, quae prumore Regionum variant. Cui armillneratur ius mortuarium sive caducum, quod Dominus post mortem proprii hominis in ejusdem bonis habet. De quibus latius Hus . Destis. sim rimimb. yran. cap. nam. 38. & passim Ioannes Francisc. iathasar Practicabit. Resolati Iuris Cirit. θBa r. rit. q. per m. quae probat Reces Imper. August. Anni Reces. Rarisbo. anni iss . Quod posterius ius scillare eaducum , aut mortuarium de Flandroriam moribus quoque obtinere testatur Burgundus dict. tris. I i. subno ne manus mortuae, sive optimi catam, Quoi patronus
49쪽
in desinctorum bonis ius liabet eius pecoris pecudisve rapui, vel quicquid in sipellectile . o namento , & inundo. aut instrumento habetur, praetiosissimum eligere. Quale ius Abbateahemundan olliti in albina de Hollandiae Pallo etiam exercuisse legimus sub nomine πbs xetht aut Donden- pandi. Qirad & in quibusdam Septentrionalis Hollandiae pagis etiamnum
obtinere nuperrime intellexi in nuptiis sive matrimoniis contrahendis. Ubi ut matrimonio j-oantur, territorii domino in recognitionem dominu pensam aliquam selvere etiamnum tenentur. vid. Boxhorn. πι Sueton. Caligul. cap. t. in nomadrag. 238. od&de moribus Galliae testatur Baro d. Ista, ubi, si cum liberis connubio jungantur adscriptitit, dominis mulctam sol munt illiciti conjugii, Quod vocant Iamrariagie. Neque haec adicriptitiorum conditio Germanis usitata, unde & nos Batavi originem traxim s a Francis scilicet & Saxonibus ab antiquis moribus nostris aliena sitit. Quibus homines antiquitas, ut antiquo verbo inhaeream, distinguebantur in Edringas, Fritingas, & LUM. id est vitilas. Gbero, , de adscriptitios. Quod de Framorum origine testatur Ioann. Pontan. Origin. Francicati lib. 6. cap. 13. V ide etiam Paulum Wechaer. Practicabit. obser ν. de Urelini Ilan Himusnis
b. . La . Quasi sumism l nobis vertat et qui a suis derelicti aut proprio jure destituti, alior inmitiae sunt addicti, qui, meo quidem iudicio, nullius quam adscriptitiorum conditioni sunt a numerandi. Quae personarum dii tinctio, ut antiquitus apud nos usitata, expressa Hollandiae curiae
sententia 4. Martii issa. probata ibiti tae malle vari me e Donn manneia vim
m selum rembasite. Idem etiam recognoscit Antiqui Hos dici tegitiminis serutator Matth. vander ri ven Imiti ves Cro q lib. 8. ωρ. I 8. Liberi homines iterum sunt vel nobiles vel ignobiles, sive plebeji. Quorum disserentia olim rquidem magna & singularis, paulatim etiam ab usu recessit: adeo ut Nobilium praerogativa apud nos vix in alio consistat, quam in libera venatione & aucupio, & summa patriciatus dunitate, quae& ignobilium apud Romanos idit, & in plurimis dignitatibus, & honorum ornamentis, etiam adpl ox pervenit. Rosinus alii'. Roma)3. ιι b. I. cap. I in fine. Quomodo etiam apud nos politica rerum ad nistratio, quae pro majori numero & parte e Nobilibus constabat olim, tractu temporis plebejorum numero in tantum adaucta est, ut etiamnum Nobilibus Hollandicis collective sumptis , primus tantum inter reliquos Provincialis Hollandiae ordinis detur loeus. Apud Sax nes tamen, & reliquos Germanos Electores & Principes summam in suis Provinciis habent pol statem, Petrus His quail. a. nurn. 38. discretiques per fuere Nobiles a plebejii. tinendum praecipit tym Heu Oct. quast. num. 63. Nisi iura ipsemet & Omnem gubemanvi rati nem consiliadem, incitamenta quoque, & praemia virtutum, figamque vitiorum, e mundo tollere velimus. Digmates & eduli Principum, Ducum. Marchionum, mirum . Uicecomitum, Baronum, dec. quae antiquis officiis, quorum nomina recensentur in lib. I 2- Od. successerunt. passim transiverum in hereditarias dignitates ac jurisdictiones, hodieque iure proprio competum, ut recte notat Zyp. Notit. Tur. Best. lib. I 2. uti De Dignitici. ct Nobilitat. --. De Principam. Apud Gallos, Nobiles immunitatem a tributis habere scribit Rodinus de Repub. lib. I. N. 6. 8Quod tamen de Regalibus, collectis, & tributis, quae Principibus, aut Regibus in praeminentiam suae dignitatis debentur, quorum Nobiles, propter servitia personalia illis, eorumque bonis seudalibus unposita, immunes nant, intelligi velim; non vero de collectisaut tributisextraordiu ris publieae utilitatis ut necessitatis causa impositis,quibus & Nobiles Gallos quoque teneri testis est Chaslin. ad Consuetud. Burrind. MD. r. s. 2. nam.sa. mod Ac Hollandiae motibus convenit, quibus Nobiles tributorum, quae olim Hollandiae Comitibus in prateminentiam suae dignitatis concessa erant, atque etiam sub nomine melior ende Toto domanio comitatus cedunt, plane sunt immunes r Reliquorum vero ad publicum Reipublicae marium pertinentium, sive ea sine personalia, sive realia, quae nos tus oemenianti et an ulm voeamus, immunitatem habent nullam: quippe quae indistincte eam nobilibus, quam Unobilibus imponuntur, ut recte quidem notat Grol. Introd. 3urist. Baιαν. lib. r. cap. r . verum minus distin , antiqua illa Comitatus Hollandici malia, quae sub nomine .lithotentu id veniunt, etiam cessare, di an ilibus quoque indi renter exigi, potuisse mihi videtur , eo quod illa Comitatus domanis etiamnum annuatim cedant, di eorum omnes qui modo Nobilitatem generis sit probare possunt, ut & olim expresso Privilegio , sic & nanc inveterata eonsuetudine immunes sum. Ultra quam distincti nem Tributorum . Vectigalium aut Collectatuinimmunitas nulla. Quippe quod moribus sere omnium gentium invaluerit, praeter Principum Malia, nullam fere Tributi collectam pomito
imponi, nisi publicae utili cavi iaciam . de communi. Rei Elis bono appliciar mis
50쪽
boari ex L sunt munera, II. f. De eat. ct excusat. muneri juncta. 2.3. 6.9. cod. Dem erib. Patrimon. Ubi satis innuitur Nobilitati neutinam Privilegium tributum es , quoad tributum , sive eollectim publieae utilitatis cauta indictam. Secundum quam distinctonem etiam intelli endum est. quod Petri Heig quo. Iur. Cirico S an. quo. 18. num. 38. scribit, Anglos, Hispanos, & Germanos Nobiles a collectis&aliis onerianis immunes non esse, quum alias Gutiemet practicabit. quast. Ciri lib. s. o 4. quo. q. num. 87. reserat apud Hispanos potissimum Nobilitatis effectum esse, immunitatem a tributis. Cui praeterea respondet Casper Cloch tractat. de contribui. cap. I . num. 9. hanc immunitatem propterea aequisivisse equestrem ordinem , quia onera olim belli portavit ille situs, di nemo nisi Nodilis militabat, quod ubi cessaverit, immunitatem etiam exinde cessare consequens est. Ita etiam in Suecia Nobiles eorumque dubditos nihil ut plurimum contribuere resert idem Casp. Cloch dica, num. 8. nisi necessitas publica Magitet: ut Ii sorte hella consensu Nobilium d cernantur, quoties ipsorum subditi medietatem taxationis pendunt, quam etiam ii qui mediate regi subiiciuntur. Majestati Regiae concedunt, Thesero Politico de Regno Suecia, fol. s 26.9 Nobiles sunt, qui eam dignitatem propriis suis meritis acquirunt ipsi, aut Nobili Patre l*itime cod. κε nati sunt, cum leoithnam . deflatu ham. Christin. vol. 3. deris. 88. licet ex matre ignobili: Mulieres enim plebejae & 4nobiles, si nubant nobili viro, per nuptias adipiscuntur Nobilitatem , omniaque iura ac privilegia, quibus mulieres natura nobiles gaudent, L mulieres I s. Cod. de dignitatib. Ex viro vero ignobili & nobili foemina nulli nobiles nascuntur, liberi enim patris eo ditionem sequuntur: d. l. cum Iegitima iv. f. de Stat. Homin. & vel ipsa scemina ex genere nobilim Uenita, dignitatem & nobilitatem amittit, si civi, rustico , vel alii ignobili nupserit, Iimina, 8. f. de Senatorib. I. s . g. in. f. De ritu Nupt. I. r. Cod. ded itarib. Quod & de Saxoniae moribus resere CarpEo v. desin. Forens pari. constit. VI. & Iure consuetudinario regni Hungariae expresse cautum est, ut illi qui ex nobili matre, patre vero rustico sunt propagati, veri
nobiles non dicantur, e contra vero ex nobili patrC, & matre ignobili procreati, recti & veri nobiles censeantur. Tur. Consuetud. Regn. Hungar. pari. I. tit. 7.xo Nobilium vero Spurii vel Bastardi, jure communi viles sunt & infames, ut late Andr. Tir queli. tradi. de nobilitat. postllari. ad Li. Cod. Dedum t. col. q. Persitem pone. dc Bald. add. l. cum sigit me I . f. De Star. homin. Sed apud plerasque gentes consuetudinemvaluit, ut Comiatum & Baronum liberi Spurii, & vulgo quaesiti, tro nobilibus etiam habeantur, & omnibus nobilitatis privilegiis gaudeant, si modo gentilitia insignia domus de fimillae ferant per interlineam
in transversum a sinistro dextrorsum exsurgentem divisa. Quam consuetudinemur Gallia locum habere testatur diraquellus, tris, de Nobilitati cap. I . num. 2 . Chassan. de oonsuetud. Aguvnd. Irtihic. 8. g. s. num 2 t. Quod & in Belgio usitatum est, teste Grol. Introd. lib. I. cap. r . Zyp. N tit. Tur. Bel. tit. de Dignitat. verri ut Spurie. Apud Sabaudos vero non aliter quam si totiua fami Ita caput consentiat, nobiliter vivat, & ad nobiliter vivendum facultates habeat suffcientes, qui bus nobilium munera omnia pro Principe &republica subire ac implere possit, teste Anton. F bro Cod. lib. s. rit. 29. dori 2 .ii An Nobilitas per Adoptionem acquiratur, quaeri posset ab illis quibus adoptionum aut arro gallonum jura quodammodo in usu sunt, de quibus postea. Sed quum iure civili in eo a liberis legitimi, & naturalibus diiunguantur, quod seudotum capaces non sint, cap. r. s. adoptiris de studo fuerit centro ros Consequens etiam est adoptatos a patre nullum nobilitatis ius posse cons ui,
ut recte notat Andri Tiraq. de nobilit. cap. is . num. 3. Nisi auctoritas Principis, ad euius naaj satem jus nobilitandi pertinet, intervenerit. Henric. Bocer. De Regalib. op. 2. num. qI. 62. I reviter. vatum. 2. dis ut. Is thes 3. litt. C. Quod cum Jure consuetudinario Hungariae eo
venit, pari. i. m. 8. quo cautinia, quod si quis dominorum vel nobilium rusticum seu ignobilem quempiam in filiuni sibi adoptaverit , & ejusmodi adoptioni consensus Regius accellerit, ignobilis ille, id filii sui veri nobiles reputentur. tamen ad successonem seudi pertinere nemo dixerit, nisi hoc expresse sit actum, & agnati reliquique legitime nati si sint, aut alii quorum interest, consenserint. Ut latius infra, ubi de leghitnatione per rescriptum Principis. De Nobilium Hollandorum ordine ae praerogativa satis superque Belgico idiomate seripsi tractatu, de Iure Roman Hollandico Iib. I. cap. y. Alia etiam est personarum differentia circa jurium immunitates & privit i quibus Prosesbres ,
Doctores de Scholares prae caeteris condecorantur, quae indoctis non competunt. Hujus niateriae sedes est in nova Frederici Barbarofa Imperatoris constitutione auth. habita. Cod. ne flivi pro patre. tit. g. de Iure immunitat. dc tit. Cod. de Prosessorib. O Medicis. Quorum praecipua sunt capita.