장음표시 사용
21쪽
ciuntur,continere natura asseruerunt:& ortus occasus p concursionibus, simotionibusui corpusculorum illoni partibus vacantiu fieri: validioret connexionem eoru dem diuturis Stamen niorum corporii durationis causam esse.Stamen aranei qui hςc scribunt prosecto texunt, aranei qui talia ta temere de nisido effutiunt: qui pertenues adeo causas,exigua* principia cui, texeres. ter q3,marisi suppotuit:quin' in ratione rem esse no possunt. Non enim dicere soluerat. In principio fecit Deus caelii,& rerra.Quapropter sine gubernatione ulla prorsus adminiis strationeq; hoc uniuersum esse,serrit casu fortunaq3 putariit: sua opinione propria sane derepti qua deii esse negabant.In quod absurdu ne nos incidam usus qui rem effectionem
mudiet, eonscripsit: in primis continuo verbis ipsius dei nomine nostra illustrauit metem, Desi esse hoe exorsus modo.In principio sedit Deus Gelu, ω terraPulcher orationis prosecto est orinfinite do principiu in primis posuit: ne mudii aliqui principio carere arbitraretur. Deinde addisi poten ditisecit, Ut ipse naudus effectus minima pars virili opificis ostedatur. Na ut in ab eademtic. arte figulus vascula mille finxisset,iael arte, neq; vires absumpsit: sie & huius opisex vitia uermnon ad unu mudu procreandii accomodata potetiam habens, sed in infinitu exupeis
rante rem eata omnlu,quae spectatur magnitudines, solo sine volutatis mometo creauit.
in si principio mudus no careat factust sit qucrere velis,inuestigarem quis est qui prino ei piu ipsi prcstitit,&quisna est ipsius effector s Quin potius,ne rationibus sertasse nostris
quiritates cogitationibusq3 humanis a via recta,veritate. exorbitemus: hac nostros animos doctrina Moyses ipse preoccupauit dei peiosissimo nomine, perinde ati imagine, Mollo monimetoq; quoda in ipsos impresso: In principio dicedo secit deus misi,& terram. Natura ipsa beata abundas infinitaq; bonitas id qd cunctis iis est charissimu quς pridita sunt ratione pulchritudo summe desiderabilis principiti eoru , ius sunt omniu fons, Cimm* vite:lux accomodatissima meti,immesa sapietia dei hic in principio Cou terraq; iscit.Noli igitur homo res eas,qus cernunt principio carere putare:neq; propterea P in or Pricipiu be tali circuet, serutur,orbiis principiti nostro facile sensu capi no potest cormis eois quς habent versantur,natura carere principio arbitrare. Neq; enim hie orbis plana inqua ea figura, creata quς linea una circlidatur si nostru defugit sensum & nmi id unde incipit, neq; id in qd de omnia. sinit inuenire possumus: ia & principio supponere carere ipsum debemus. Sed etsi sensum Orbis id sugit, re vera tame is ab aliquo Picto coepit, qui centro ac interuallo quoda ipsum dea princia seripsit. Sie & tibi nosi in seipsa versantur ea corpora, lux in orbe motu cientur,motionis
Pium. ipsos aret bilitas nullat prorsus intercidete quiete cotinuatio errore illis imprimat,ari relinquat:mudii inqua principio finet carere.Transit enim huiuscemodi figura,& lumprcteribit & terra. insonu sentetiami pridictio de summatione deui muli mutati ne.Sunt ea sane quς nunc perpaucis tradita sunt ab ea doctrina,quq a deo inspirata est.In
Fine ha/ principio Deus secit caelu,& terra.Qus tepore coeperui esse tepore quoq; desinant,ac finiabiriira tur necesse est & si teporis initiu habet noli dubitare de fine: Facultates metiendi dimesio omnia. nes,viς docedi numeros,ratione' ,rractationes de solidis. ipsa denim peruulgata stellarii scietia, negotiosissima Vanitas,ad que qu so pergut proficiscutumi fine Si qui in his ipsis studio indulserum huc quoq; mudii qui cernitur,aeternu esse pirinde alip deu ipsum opitiacem omnisi rem creatorci putarur: ad eande opinione porro coditione ii definitu ipsum materiali in corpore praeditu reducetes,quae naturς soli tribuenda ei quae coprehendi conspicieti minime potest. neu tame animaduertere potueriit: cuius partes corruptioni, mutationiq; subiiciu tur: id quoq; tota easde affectiones quibus & ipsc partes afficiutur, subire tande necessariu esse. Sed adeo suis cogitationibus vani sunt laeti. adeo tenebris cor eoru Caelum imprudens affectu est,adeo denti sese sapietes esse diceres stulti sunt facti .vt c tu partim aeterea ab aeterno Vna in deo esse: partim deum esse principio fitimi carentem asserat singularu et ouiath, partium administrationes causam esse. Locuples ista profecto sapientia mudi, poenas ipsis thoesi as ras olim accumulabit quippe qui cu adeo vanis in rebus acute Wrspicerent,in appreis Q ' hendeda veritate suapte sponte sunt oe cati. Atili qui stellaru interualla spatiaq3 permetiuntur,& eas stellas quς seniser conspiciutur septentrionalest assignant, eas quae in au strali polo situ obtinent nonullis hominibus esse notas asserat nobis ignotas: tum aquil OMniam latitudinem orbe et signi serum mille spatiis secant & regressiones siderum stationes declinationes omnivi precipuam motionem quanto deniq; tempore suu quς p stellarum errantiu cursum peragit exactissime,reditiones conficit, obseruarunt: unam ex omnibus
22쪽
viam rationem ui non inuenerunt:qua deum opificem uniuerfi,iustumeti iudicem esse pro dignitate eorsi, quae acta sunt in vita remunerationem tribuentem animaduertissent avnouiisent, summationis p sentinam,quae ratione omnino sequitur iudicii percepissent, in utatu inqua iri necessario mundit i status animarii ad aliam viis sit larma mutadus. Nam uti vita prisens affinem huiusce naudi naturam obtinuit, ita futurus etia animaris nostram vivendi modus accomodatum exitum suo statui sortietur. Illi vero adeo ab his abhorrere videtur,& mete his uti veris adhibere no patiui ro cum de consummatione nos huiusct mudi, regenerationem disserimus .latu quot risum in nos effundere soleant.
Atqui cu principiu ea quς prodetit ab ipso,natura medere videatur:de his differens ipse Moyses quς in tepore sunt hac necessario voce P teris protulit In principio inqua secit. Munda Erat em ut vides,& ante huc nitidu qd mere quide perspici Potest. missum est autem,net Iiune edde ipso quieu ea dictu ob metis eoru qui initiantur inhabilitate, sunto adhuc in huiusce feessit. modi rebus Frcipiedis infantes. Erat quida vetustior ortu mundi status. ad essentias eas
accomodatus,que prestabiliores sunt mudo. lepus nimiru exu rans, aeternus P r tuus.
Creaturas aut in ipso rerii omniti opifex procreauit. Luce intelligibile ad eoru qui deum 'amant beatitudine aecomodata ipsas ratione pditas inuisibile' naturas, de oem intelligibiliu rem ornatu quotquot nostri metis exuperant vires:quom neu nomina possumus inuenire hec inuisibilis ipsius mudi substatia complet:quea odii nos Diuus Paulus docte In ipso dices,oia eodita sunt, siue visibilia,siue inuisibilia,sive Throni siue Dominationes,
siue Principatus siue Potestates siue Potetiς,siue Angeloni exercitus, liue Archangeloruetia p sectu . Cli aute 5e mudu huc eoru quς sunt ingredi numem oporteret: praecipue quiae eruditionis animaru hominu doctrinq* lom,ac domicilies: deinde in & omni u eos Oino q oriune & oceidui,accomodatissimu diuersoriu: una cu ipso mudo temporis quom curtaculu,ta animal ibus ustirpibus,oibuis Oino partibus ipsius insitu exortu est: accedes semp atq3 decedes,& nuci cellans a talis cursus coditione. An talis qusso natura temporis no est:cuius tralaetii quide euanuli futuru aute nondu adest,& praesens antea a noscatur sensum fugit lata; dilabituri Tale sane quada & eoru quς sunt orta costat esse natura, quippe quς aut incremeta,aut decremeta suseipiut:fixione aute stabilitaret nullam,aut pertonuem obtinet.Par igitur erat animaliu corpora stirpiuet , quali cuida proflucti necessario alligata,agitationiux motionis obnoxia,qua nimiru ad ortu, calami pergitur,a teporis ipsius cotineri natura coditio cuius iis est propinqua quς comutationi subiici litur .Hine haud incogrue Moyses qui sapieter orcii naudi nos docet,lioe pacto de ipso sermonem aggressus est:In principio Ocit,id est in eo principio,qd est tepori tribucdu.Nonem in prino cipio mudii fami fuisse dicit ortu res omneis eas asseres ipsum pcedere, quς a deo sunt facts,sed post eas res quς no aspectu,sed mete percipiutur,rerit istam quas cernimus sensum Princi oino percipimus, ortus principiti narrat.Dicitur 3raq; principiti ipsa motio prima: quo pa Piβ ad elo viri probe principiti esse dicit,agere iusta.Na a iustis actionibus primu ad beata mouemur, alui proficiscimur vita. Dicitur item dc id unde sit quippia, cum uti causa quaedam et . inest in ipso quale quid est in aedibus fundametu,& in nauigio carina.Quo pacto dictu est Principiti sapientiae timor diii.Est enim ipse metus veluti fundametu ad persectione ipsam sumenda. Est priterea principiu,& artificiosoru operu ars ut Beseleelis sapientia ornatus -- tabernaculi principiu este constat. principium insuper actuit scpenumero dieitur ipse finis eosquς fisit,atq; agutur, Ut beneficetis misericordi principiti dicitur ae pratio Dei, kΦ- - δ' omni sui actionis eius Oino,quς puenit a virtute, finis is et studiosis sanctist promittitur. hcc ita sint,totir modis principiu dici soleat cosideres velim, si no Oibus accomodari
vox presens possit.Na dicere sane potes quona tepore coepit ortus huiusce mudi,si hoc ex tepore psenti regrediens,die extructionis primu tande offendere mudi cotederis. Inueneistis enim hoc pacto, de prima tepori motio est exorta. inde cstu,& terram ante totius extructione uniuersi quasi fundameta iacta fuisse:praeterea quada artificiosam esse rationea qua prodite Ois rarii rem quς cospiciatur,omatus.Denil voce ipsam principii,no temere no frustra sed ad alique fine conducente,utilitator rem no mediocrem innuere dem straret mundum excogitarum fuisse, si sine dubio ratione priditis animis eruditioni sis diuersoriu,Decitatissa domicilium eius, quaeinusinoscitur:menti modum, victis praestans per ea quς cospicuitur,sensui I sese offerat,ad eas res conlepiadas,quae visu cerni minime
23쪽
α ζα te iusti qui piis in id qd est diuisum in alias semper paries
8' ' di 2 ita vi isti ut in Deus opiser mudu creare voluit uniuersum ipsum N NO co, 'Edita doctamus ditis in In prineipio t. Cuius interpretes alii dilucidius Ozzz in sumini inu, e dis aer id est eotinuo at* simul.Sed de principIO
Artes di ut perpauca de multis dicamus, eouis sit di . Csi asit artes partim effectrices
triplices parti a res partim cot latrices dicantur de harum quide finis fit operatio mentis di si , iniosa eorporis agitatio qus in cessauerit nihil ortu inde cospicitur,nihil persistes offectricu aute pcst oreratione extet qd fc raneat opus, Ut aedificandi lacultates, rac dedi texendi,c terarui similiu insus etia si no assit artisex. satis prae sese rationes aptas artificiolas opera serur,ac aedificatione admiratione tibi operis aspectu licet afficere. & exiseu re item :* textore. Vt artificiosum opus esse mudus ante oculos ominu positu de mostretur.quo P ipsum eius sapietia qui secit ipsum percipiatur,nulla prorsus :ia a bacvore de ipso,sapientissimus Moyses usus est.In principio secit Deus, no egit, n6 costim sed secit.Et quia complures eoru qui mudu ab aeterno simul esse cum Deo sunt opinary '' ab ipso tam esse sed quasi viriu umbraculii ipsius esset sponte emersisse ipsum asseruerur,
a causam quidem ipsius deum esse latentur: causam tamen voluntate non concurrente perinde at* corpus umbrae,lucidumi splendoris est causa: Ideo talem errorem propheta percupies,haec exactissima verba protulit.In principio secit. o ut sit,ipsi mudo
causam pristitit sed secit ut bonus qd utile est .vt sapiens qdpinherrimu es It potentia
priditus qd maximu est,rc omnino quasi artificem sane tibi Deu in ipsam reru substantia omniu ingressum,ac partes singulas inter sese coniugete at* a modante Insentaneis sibi consonum tota uniuersum efficiente ostendit. ii principio secit Deus caelum & terra. Sumsi & Ex duobus extremis uniuersi sane totius innuit ortum, caelo quide primis ortus redditisimu uariis terrae vero secundis. Quicquid autem istorum medium est,id una in ipsis omnino finibus ex si esse consentanta est rationi.Itaqi si nihil etiam de teris dixerat elementis,' tene innua aere at* aqua,tute tamen ipse tua solertia mente rapere velis. Primu quidem in eunctis immixta omnia esse,ail in terra ram aquam v aerem, tu eria ignem inuerieris,si tam filice TDrro quae suam origine e terra trahere constat ignis exiliat,stimonIbusve mis na eodiosus emerems eluceat. Ubi dignil id est etia admiratione quonam pacto cum in ipsis: a. eorporibus inest ignis,no officit cu egressus fuerit ea quae tue seruabant Aciuae vero naturam ipsis insitam terrae viribus ii demonstrant,qui puteos conlata terraeonfictui. Et aeris ite natura ipsi vapores quos ab humectata terra sole repetimsursu moe serti conspicimus. Deinde si caelum natura locu superu occupat humus infimuobtinedropterea φ leuia caelum suapte natura petunt ad humum pondera suopte nutuseratur aduersantur* sibi mutuo maxime,superus inseruis locus qui metione eo' serit. qe plurimu inter sese suapte natura distant:eum constat & ea prosecto signi assea innuisse quae mediam inter illam regione occupat at* implet. Quare singuloru e rationenuerere notu sed ea quae siletio priterita sunt per ea quae dicta declaratam sunt intelligere velis.In principio secit Deus caelum de terrama uisitio de rerum essentus aut eam quas contemplamur aut earum quae sensibus nostris obiiciuntur longu profecto at a re pr postra seiunctum admodum interpretationi sermonem affert ut in exquirendis Il: erba longe plura reliquis sint consumenda quae de singulis eorum quae quςrim P . Adde etiam, Q quieu ad extructionem ecclesis tale studium negociui conserre . Sese statia caeli satissaesunt ea nebis quae ab Esaia propheta sunt dicta qui simplicibu Vbi i t am Hii latis aperuit cum dixisset. Qui cstum perinde ais tam caestitui is m
24쪽
eadem,& de terra nobisipsis consis imus,no ipsius inquam nos: quenam sit radem essentiarerscrutarnnue nosipsos c5terere macerare cogitationibus in ipso perquiredo subiecto: nem natura aliquam spoliatam nudam exturbata* qualitatibus quNere, sua qualitatibus ipsis ratione vacantem Sed certo scire cuncta quibus est prodita:qum contemplamur in ipsa ad eius rationem accomodari quippe cum adessentiam ipsius pertineant. In nihiIum enim omnino desieris: si singulas eas quas obtinet qualitates, enixus fueris auserre libera cogitatione.Na si nigredine si frigiditate,si grauitate,si desitatem,si denim qualitates eas, quas sibi gustatus vendicat: aut si quas alias inesse terrς videmus amoueris,nihil prorsus fuerit ipsum tibi subie .His igitur posthabitis nec illud te quςrere moneo: super quona Terram elut fundamento subiecto terra fundetur ait quiescat. Et hoc enim pacto mens pertur sustis habitur,arii deficiet ad nullum certum exitum sane,finis cogitatione proficiscere. Nam neat. si latitudini terre substratum dixeris aerem esse,dubitaueris protinus,certo scio quonam pacto permollis illa natura laxa,meatibusq; reserta pondere tanto compressa, resistit, a renititum sed non collisa resilit ali diffunditur: nec superas semper ad parteis prementis cedit ae undequaqi dilabitur Sin aque rursum tibi supposueris terri subiecta esse natura, hoe qum pacto prosecto qu sieris, cur sergraue densum* corpus no penetrat ali ingreaditur aquam .sed a debiliore natura adeo pondere corpus exuperas detinetur: Insup ipsius
etiam aque sedem sine dubio perquisieris: iterum dubitaueris cuinam corpori substanti renitentiis ultimus ipsius insidet fundus. in si corpus quodpiam terra robustius prohibere
supposueris.terram ne deorsum stratur:& illud itidem alicuius continuo corporis:haud iniuria similis animaduerteris indigere, qd detineret ipsum at* arceret, nec ad ima linoret ruere:& si quippiam illi libera fictu cogitatione supponere possimus,sedem illius iterimens nostra sane fundametui queret: at* hoc pacto proficiscentes in infinitu abibimus, sedibus ae fundametis inuetis:alia rursum insuper semper subiicientes. Denis quo plures eiusmodi sedes accumulamus,eo maiorem amrre subducere* vim renitendi cogimur ad totam illam molem impositam sustinendam. Quamobrem manu fineis ponere menti velis: ne tuam nimia inuestigatione, qua perscrutaris ea quae comprehendi minime possunt Iobis sentetia carpat: interrogatus labeo tu quoq; fueris,sup r quo telluris orbes firmati Iobis sunt fixiqi si nosti.Atet fi in Psalmis audieris unu . Ego firmaui columnas ipsius: vim eam qua continetur atq; stabilis est dictam eme columnas puta. Nam illud Super maria inqua fundauit eam nil aliud plane u Undit terram aquae natura circulasam eta significat. At cum fluida sit inquies aqua,atu loca prςceps insera suapte natura petere solet cur quaeso sublimis manet.& non cadit non defluit At terram etiam seipsa suspensam ari, pendente Aqui ni ipse non animaduertis:eandem immo vero maiore dubitationem afferre,quippe cu longe tura. grauior sit aqua natura: Uerum siue sex seipsam consistere concesserimus terram,sive supaquis stabilitam esse dixerimus, non discedamus unil a religionis sanctae nostrae sententia sed a erratoris omnis uniuersi pari potentia continere fateamur necesse est. Haec igitur 5e nobis psis dicamus. iis qui nos percontantur,cuinam corpori veluti subiecto fundamento ram immensum hoc intolerabile* terrae pondus innititur, respondeamus oportet. In Dei manu fines sunt terrae.Id nimirum,& nobis ad notitiam tutissimu est: 5e audientibus conducibile. Iam vero quidam interpretes naturae:terram immobilem persistere tales etiaob causas asserunt. Nam ipsam necessario manere dicunt in eodeui semper persistere loco Physica Propterea q, regionem Univetii mediam occupat: nec ei conceditur ob interuallum undiq; ratio de par inter ipsam atin extremu quonam sese potius flecteret: quippe cu omni ex parte citeti rerra: dans limilitudo momentu ad alique assequedum ei motione IIcum auserat:medium autE ru α Palocum non libidine. non forte fortuna, non casu terram occupare dicunt, sed naturalem stentia. hanc esse necessaria, terrae positionem. Nam cum locum verius supera caeleste corpus extremum obtineat quae nos inquiunt inde cadere supposuerimus atl ruere pondera, ea suopte nutu medium undi* petent ad ipsum* serentur atin concurrentine ad quod inaiuspiam partes suapte natura serutur ad id & totum ipsum itidem seretur ae impelletur. Quod si glere si lapides.si ligna, si res omnes omnino terri, ad instrum suopte momento locum mouetur ibissi quiescut,haec eadem etiam do toti sane prophia fuerit accomodatam
25쪽
positio terrae. Enimuero si quod leuitate praeditu corpus suapte natura motu eiebitur,lda medio insidi supera loca proculdubio petet. Quare constat eu ponderibus grauissimisu corporibus propitii esse motum,quo insera loca tantur. At uniuersi medium in ira esse locu nostra ia oratio demostrauit. Noli ital mirari si terra stabilis est,ne p excidici quippe
quae mediu ipsum occupet uniuersi,locu accommodatissimia sibi natura.omnino enim aut manere ipsam eo in loco natura quisceressi oportet: aut si motu cieatur praeter naturam
egredi a sua propria dimoueri r sede necesse est.Si quid eoru que dicta sunt probabile tibi veri r simile videatur,ad Architecti Dei sapima, quae res omneis ita instituit,aυ disposuit,admiratione redigere, transserre velis. No enim admiratio,quae pro maximis rebus emergit eum modus ob quem fit aliquid admirabile fuerit inuentum imminui solet. Sin minus, at simplicisas fidei validior tibi sit rationalis demostrationibus facultatis. Ham ea Caeli na, dem de caeli quot natura dixerimus. 6plures enim varis* sapientsi mundi sententiae de tura. caeli natura fuere.Quidam enim quattuor ex elementis ipsum constare dixerat, quippe in tangi possit,ato conspiciatur,& terrae quidem soliditatis ratione ignis autem ob assectu, re exteroru mistionis causa particeps esse. Quida hac opinione veluti non probabili posto
habita repulsassi,quintam quada natura corporis ac cclum constituedum ex sese,ati a se ipsis exaratam in rationem rerii introduxerunt. Estq; qui apud eos ipsum aetheris corpus, qd nee ignis est cui inquiunt nec aer,nee terra,nec aqua, nec omnino quid vim ipsorum simplicium corporum propterea q, simplicibus quidem rectus modus accomodatur:leuia naui supera grauia insera loca petunt. Casum autem versatur conuersione mouetur,eeneui motio qua rursum pergitur,aur deorsum ide est qd couerso & magni interest inter motionem rectam,ac ipsam conuersionem.Atu quorum naturales diuersae sunt motiones eorum diuersas cut aiunt Ac in entias esse necesse est. At ne F supponere possumus,ex momis corporibus, quae quide & elementa vocamus Canum costare propterea ιν ea corpora. quae composita sunt ex diuersis,areluabili motione, vil violeta carete moueri no possunt,
eum singulis simplicibus quae in ipsis insunt compositis , aliud alii momentum competae
suapte natura.Quocirca res compositae cum continuo motu cientur obnoxis sunt labori. Quippe cum unus motus omnibus cotrariis accomodatus atl amicus esse non possit,sed qui leui rei conuenit:grauissimς aduersetur.Nam cum ad supera nos movemur,terrea natura tum premimur,cum insera petimus,vim tum inserimus igni deorsum contra naturaram ipsum trahentes.Elementorum autem ad contraria loca distractio causa prosecto fiedissolutionis. enim cogitur praeter a naturam vix cum violetiaci resistit, id omne cito admodum in ea dissolui nimirum ex quibus constitit, solet: unoquo componentium in Iocum proprium redeunte.ob has itaq; rationsi cut aiunt necessitates,maiorum suorum rationibus sentetusui posthabitis nouam sua opinione ii peculiare ii sententia attulerunt
inta qui quintam quadam corporis essentiam ad caelum gignendum sidera* constituenda supessentia. posuerunt.Ecce autem alius quida eoru, qui in probabilibus afferendis rationibus vigens exurgit opinationisir istius auctores aggressus,illa quide omnia diluit arer di luit prooptiam autem & ipse de caelo sententiam a se fictam in medium attulit. De quibus si nunc dicere aggrediamur,in nugas sane perinde atin illi,locutionemet supcruacaneam incidere mus Sed illos quide inter sese contedere, dimicare,arip ita vinci, deiicit nos comittamus. De telluris autem essentia canit sermone posthabito fidem adhibita Moysi diuo, Deum Caelum & terra secisse dicenti optimu illum summul architectum qui sapienter exactissiis
mal cum arte,res omnes extruxit,ati creauit,admiratione, gloriassi, perinde uti decet,
afficiamus.deniq; tu a remi eam pulchritudine quς conspiciutur, illii pulcherrimu opifice animaduertamus.Tum a sensibiliu homi definitorui corporum magnitudine, immesum illum ae infinitunt, omneq; metem in copia illius concipienda virium exuperantem ex Agitemus.Nam etsi natura eorii quae laeta sunt ignoramus, id tamen omne quod sensibus fuse nostris obiicitur, adeo mimi est adeo magnas excitat admirationes, ut & strenuissima quςl mens longe inserior etiam eorum quae sunt in mudo minimo videatur in eo diis
gne percipiedo, ac pertractado, aut in debitis absoluendis illius gratia laudibus Creatori. Quem omnis gloria decet in seculasculorum.
26쪽
Terra autem inuisibilis erat ac inextrueta.
a perpaucis in verbis a primo diluculo tracta, tantam in illis occultam inuenimus sententiarum profunditatem : ut de iis quae deinceps sequil turpenitus des remus. Nam si sanctorum atria talia sunt: & rempli vestibula Atria adeo gloriosa sunt adeo fastu superba: Vt exuperatione suae pulchritudinis sine Maveluti fulgetris oculos nostrae metis exagitent qualia quaeso sunt ipsa iam elota. si 'sanctorum s & quis adeo sese sufficientem existimat, ut conciaue ipsum perutissimasq3 aedes audeat ingredit aut quisnam secreta illa at* arcana conspexerit s Nam re conspectus illorum impossibilis esse videtur:& rationis eorum interpretatio quae intelle cta sunt: non nisi eum summa difficultate fieri potest. Verum cum apud ipsum iudicem tuis stum : pro solo quoq; voluntatis ad res bonas agendas, decentest momento definitae sint, haud despiciendae mercedes: non desistamus ab incepta propositarum inuestigatione rerum oportet. Nam tametsi rerum attingere dignitatem minime possumus,si tamen a scripturae voluntate sententia* spiritus subsidio sancti non aberrabimus : & ipsi profecto non abiecti penitus iudicabimur: & ecclesia Dei nonnihil extructionis suae ser nos diuina concurrentegratia consequetur. Terra aute inuisibilis erat, ac inextructa. Cur viri si tam caeso a terra aeque sine discrimine factis, caelum quidem exactum est, ortum arir perfectum: terra autem
impersecta atq; inevitas Quid praeterea sit id quod dicitur inextructam terrami re quam ob Inh hueausam ipsa tellus inuisibilis erati Est igitur extructio telluris exacta atq3 persecta: sertilitas m terra
ea quae ab ipsamet exoritur,ati emergit,stirpium omnis generis germinationes, arborum allii inarum,tam fructuosarum ci haud fructuosarum proceritates .floru diuersi varii* colores,ati odores suaves, terassi omnia quae paulo post exorta praecepto dei suam sunt codecoratura parent .Quorum cum nodum qui cu existeret,inextructam oratio terra haud immerito nucupauit.Eadem prope de caelo quiny dixerimus. Et ipsum enim nodu expolituest: neo fuit proprium obtinuit ornametum:quippe quod nondum a luna soleil illustretur aut caeteris stellis tanu sertis sit redimitum. Itaq3 non aberraueris sane si caelum etiam duoris inextructum. Atqui duas terram ob causas inuisibilem dixit:aut quia nondii erat specta- Inuisibi. tor ipsius homo:aut ς, cerni no poterat,cum obruta fluitantibus aquis esset. Nondii enim lis terra. erant aggregata suis in locis aquae: quas deus cum aggregasset maria nucupauit.Enimuero cum inuisibile dici soleat: tum id qa oculis corturis videri non potest, qualis est mens hiis mana: tum id O natura quidem eisdem conspici potest obiectu tamen corporis occultatur, ut serrum,ut saxum,qd in alto gurgite iacet:hoc modo secundo nue inuisibilem terra dicta
esse putamus aquea natura velatam. Adde tamen 6c lucem nondum exortam fuisse:absentia
cuius haud mirum videtur sitam in media mundi parte tellurem, inuisibilem ob id ipsum etiam a scriptura fuisse dictam Φ aer undissi circa ipsam diffusus luee careret. Sed veritatis deprauatores non suam scripturς mentem accommodantes:sed ad suam voluntatem mente scripturarum sententiariit trahentes ac peruertentes,materiam hisce verbis innui dicunt. laxe est enim , & inuisibilis inquisit:& inextructa suapte natura : quippe cum omni prorsus qualitate sua careat ratione, atq; ab omni penitus Drma figura. sit separata, quam opiis uniuersi sumptam informauit in ordinet redegit,at p ita per ipsam rerum eam Omniv.quς conspiciuntur,essentias fecit i igitur haec ingenita fit, nec ulla prorsus ipsius extet origo,
prinui quidem honores ei tribuendi sunt iidem,qui deo tribui solent,si primas easdem par tes obtinere censetur. o quid absurdiust quid magis impiu fieri potesti eam inqua ipsam Informi
quae qualitatis omnis est expers,qus forma penitus omni caret,quς informitas est extrema,q ras. informis est turpitudo corbis.naniae utor, us illi natura ipsius explicare conatur eodestatu supremo que sapies & potens,de Brmosissimus opilax,creatori rerum omniii,sibi suo iure optimo vendicauit digna esse existimares Deinde si tari sit qualitatis,ut tota suscipiat sciet iam dei hoc quoq; pacto substantia ipsius aequale aliquo modo inuestigabili dei potetis facultati* opponui,si dei sese prudeliam totam ,ipsamq; facultate metiri possit. Sin minor sit oporatione diuina, hoc etiam sane pacto in absurdius longe maledictu in deu,haec ipsoru sententia vertetur ac incidet, ociosum detinentiu ipsum deii,ac actione suoru operii,crea attoneve propter materis desectione,vacite.At mi humana paupertas, inopsq natura illos
decepisse prosecto videtur.rus quonia humanis in rebus singulet arto i aliqua materia dea' a iiii
27쪽
linite vegantur ut excusoria quidem facultas in serro labrilis aute in lignis,ato isthis ipsis aliud quid est ipsum subiectu aliud forma aliud item id quod ex subiecto Drmal cdficit ur
re materia itis assumitur,larma accommodatur ab arteaesticitur autem id quod ex viri iscoponitur: ex materia inqua,& forma : sic de in operatione diuina creationeq; rem usu iam euenisse putaruit muli quide figura. a creatoris allatam arte sapientiassi fuisse: materia autelaris opifiei subiecta fui Te:mundii ipsum ex his compositu emersisse: subiectum,& essientia aliunde figura a deo, ma* habente ex quibus ipsis euenire videtur. Inficias quidem iere maximii ipsum deii auctore esse Gititutioius mudi,ortuit remi prcesse,quasi vero cuiuspiatotius di ipse parte consertet,in ortu reru parua cotulisse quada portione, ipsum asseruere. Nec ob ingenii vilitate, humileis cogitationes, ac rationes altitudinem, apicessi veritatis attigisse sus iv potuersit. Nec animaduertersit hic quide,vsus nimiru necessitate post ipsas materias artes Inuetas ac introductas in vita fuisse. at enim antea vellus, texedi post Levitas sequuta est,supplede causa desectionis iratura. de lignu itide crat,ars aut fabrilis ipm occurrctis necessitatis variς ratione veluti sibi materia oblata, atq; subiecta insermas,utiliatate usum* lignotu inedit,naustis remit agricolis aratra militibus liasta pstado. Deu aut omniu rem opifice antev qcu eoru q cospiciutur exortu esset,uniuersa mete icepisse,co Aptaq3 lacere voluisse,ari quale esse mundu oporteret,intellexisse,& Vna cii sorma protinus ipsius materici accomodata creasse atq3 c lo Oe ct pstitime natura quς celu ipsum decebat: figurς aut terri debita couenietvi substatia subiecisse.Ignei deni p,aere,ati aqua i ea quς sibi libuit redegisse figura in essentiam Oino ructa deduxisse,perinde atq; uniuscuiust ratio fiagitabat. udu pterea totu dissimilibus costante ex ptibus,& inter se dissidetibus firmissiamo quoda cocordis vinculo colligasse,ac couinxisse,adeoq; in una societate,concei conassasse ut & ea q logissimo inter sese interuallo suapte natura distat,unita miro cosenlu coluetaui videat ur. Proinde desinat a labulosis hisce figmetis, nee ea potetia q metibus coprehedi minime potest,ququi voce humana Nnitus inertibilis est,s mi imbecillitate cogitationurationu* metiri velint.Fecit Deus tu & terra haud dimidia ex parte,sed totii cuit,totai tellure.Ipsam inqua essentia materia simul cu larma.No enim figurarii inuetor est deus,sed ipsius naturς reni creator. Naet res deat nobis queso quona pacto ingressis Herut inter se . . se laci edi dei poteria,& patiedi materiei natura daac sine ima subiretii proas,illa figura aru scientia habes lacultatis sine materia Vt qd alteri deest ab altero costratur, opifici se ut habeat via sua arte ostentet: materies vero, ut inlarmitate deponat priuatione* fomae. Sed de his hactenus.ad ea redeamus unde digressi sumus. Tetra aute inuisibilis erat,ae inextructa. Multa sane post haec in principio inqua secit Deus cstum & terram.silerio p terita
sunt ignis aer aqua,ex his ipsis emergentes effectiones,qua cuncta quidem uti miidi partes una cu ipso naudo sunt orta omissa ranae de industria sunt, ut ad discurredii sese noster exerceat animus ex pauci si veluti principiis, ea quae restant, agitarione sua luserre perciperει pratione subducta possit.Itaui cum dictum quide non esset:aquam deum secisse dictu aut esset inuisibilam esse terra,cogitare ipse considerareet velis,quo Velamine tellus Operta non videbatur.Nec igitur ignis operire poterat terra. Illuminare enim luciditateU potius ea corpo Ignis. ra abus est psens u tenebris,ignis afficere solet. Neq; terre Ni aer erat velamen. Est em aeris perrara perspicuat natura reniet; omni u vili biliu fulcipiens Hrmas,ac cernentiu eas oculos aspinus I transmittit. Restat ergo nos aquam intelligere fluitare oportere terr Φ supcrficie occupare ac tegere,nondii propriis in locis humoris substati a seςregata. Ex Ous perspicuuesse constat Terram tum non solii inuisibilem,sed inextructa etia atq; vacua esse, quippe cuhumoris exuperatio etiam liue in gignendis foedisux fructibus Imscdimeto terrς soleat esse. Idem igitur esse terrς tum caust conitat be ut no videretur, bc ut extructa non esset si terraest extructio proprius ornatus accomodatus ipsi natura :Segetes planis in regionibus in una dantes,prata Fruires tia, copiat noni,varietate depicta,opacς,deiast, frondosti valles, montiu de nur cacuna ina, verticest sylvis umbroti .Qu 3α nondu qui cu ipsa tellus habebat: sed Pluriebat ude omni u ortum, eam plane virium ratione: quae cii crearetur ab opifice sibi fuerut impressς,opperiebatur aut idonea definitaq; tepora quo diuino mepto coceptus suos
Tenmri in lucem ac metus edat Sed & teneore dicit erat sup iaciem abyssit. Aliς rursum hinc tabula in D rum occasiones alia figmentora principia magis ae nragis impioru emergunt, ad suas non quilis hoibus de opiniones propriassensas Puertetibus verba. Tenebras em no vi sunt ita
28쪽
interpretantur:aerem aliquem lucis ex ricin,aut loesi obiectu comis obumbratum aut quacunq; causa carentem lumine locularised vim mala: Iulia potius ipsum malia inde a sese pri cipium at* originem trahens:oppositum aduersarium contrarium I bonitati diuinς:teneis bras ipsas interpretantur.Nam si Deus est lux .eam vim de potetitiam .quae contra ipsum mistitat eiqi aduersatur: constare dicunt ita ratione sententis flagitante tenebras esse. Tenebras haud ab alio genitas:sed genitum ae ortum a seipso malum.Tenebras hostes miniam moratis effectrices:virtutis aduersarias. as di in ratione rerum esse: Λ: non a Deo prodiisse verbis his ipsis Prophetς signifieari dicunt: haud mediocriter aberrantes.Ex hoc itaq; figmero: HNHAEquinam opinio Nesita perniciosa deo repugnans no exorta:no ficta est Qui lupi pergra, corii orIues dei dissipantes distrahentes m gregem: animas hum/nas ab hac tam praua voce pricipio D. sumpto, non inuaserunts Non Ualentini non Marciones hine sunt exortis No abominabilis Manicheole se testam secta:qua si quispia Ixstem ecclesς, putredi et dixerit,a veritate no aberrauerit ur ita lora a veritate discedis,at y exorbitas homo: Cur exitii tibi causas excogitare qu rereet pergis Simplex est hec oratio: atet ab Oibus comprehendi facile pol.Erat inuimilis inquit terra. Quam ob causam qu sos quia circuiuia undiq; erat abysso. Quid abyssus Abyssus significat copiosam aquam: exitus cuius ac finis attingi no sine difficultate versus isera pol.
At complura P tenuem aquam corpora saepenumero nouimus, rspicuamin videri. Quam ob rem igitur aspectui pars nulla prius sese tuc offerre relluris atl obiicere poterat: Quia lumine carebat is aer tenebrisin totus affectus erat,qui totam Obibaz Mus naturam. Radius em solis cum aquas penetrat calculos in fundo collocatos Pstpe demonstrat:rfunda vero in nocte nullo mo qsu ea q sunt sub aqua cospicere pol. Qus eu ita sint luce clari' extat. huiusce laic inuisibile inqua esse tellure ronem id esse cofirmationei r qd post affertur: abyssum inqua esse q terra occupabat atq; tegebat, de ipsam lumine vacare tenebriis a Tecta esse.N igitur abyssus oppositaru facultatu ac virium ulla multitudo,perinde Ut quidam imaginati sunt.nci tenebre principatus sunt qda in rone reni atq3 potetia summo contraria bono.Nasqua duo patib' eent cotraria virib' exitio sibi mutuo nimiru emi molestialis eo inuo sibi mutuo no mediocres afferret:inter ipa bello Pa tuo,pugna* sine ullo fine sine ullis indutiis semp instante.) si viri P altera exupatet,victu oino coiiceret alteru, atl sumeret. Iuvesi mali vires summieti boni pares inaunt eeucessabile Plaeto bellii,alterna victoria interitui tinuli introducut in exupat sumini boni potetia quid cause est,ut mali natura no fundiatus sit sublata Sin V nephas est dicere miror quona pacto seipsos ipsi no defugi ut ad la ne, Aposto
landa maledicta ectui laeta labentes Ain uitia a Deo malu ipm uxisse,ideo orcii habuisse pesis. credere rectu est uterea q, nihil corratiore a cotrario suo gignitur. Neu . n.vita mortem pa Malum. Tere solet iaci tenebri lucis principiti est neq; valetudine morbus efficit viail:sed in effectuuade mutationib' e cotrariis ad contraria fit migratio. In gnatione vero no a cotrariis sed abiis:q genus ide submit,singula fiunt .ac rficiscuntur. At si nec ingenitu est inaes ipm malum Vn masnee a deo rfluxit: lena essentia qso: unde natura sortituri Nam eoae q vitς liliana: pticipes lum.
sunt in eat versantur mala eE inficias ierit nemo.Quid igitur est dicedusAn malit ipsum asseramus oportet: no essentia vivete aiat prςdita Me,sed affectione aiς virtuti contraria a pilatatis finib' lapsu nimitu in ipsis desidiosis ac inertibus emergente Noli itaq; malu soris explorare at inareremor vetusta quanda natura principem malignitatis imaginare: sed mali sui ilux Vitiit seipm auctorem,atq; origine noscat-Nam si ea q nobis eueniunt: partim a mistura pficiscune ut senectus,ut morb': partim sua sponte Puentut'.quales sunt catus rone vacates alienis pricipiis aeci detes: aduersarii R enumero reru autetia sedarit,ut luetio thesauri puteu fodieti aut canis occursatio rabidi rficitanti in forti partim in nobis ipsis sunt collacata ut cupiditates supare: voluptatib' modii lio ponere, tinere ira: aut in tu immitere, riniuria lacessivit vera dicere aut falsa moderatu ac mediocre moribus esse,aut lastu sumum arrogantia* elatii: quom tute ipse diis es eorta principia no aliunde mere velis: sed qd rprie malu est : id a voluntate sumpsisse principiti electionein scito. No em si nobis inuitis eueniret, situmax in nobis no erat tantus quidem a legibus metus iis,qui iniuria afficiue immineret:
iudiciora aut supplicia men et, tam indicabiles essent: q maleficis r meritis flagitioni scelerum* definiunt. Atili licea nobis de r te malo sint dicta,morbus em ignobilitas, pauPtas, Malu se mors: teraq; id gen',haud sane mala putata sunt: ppterea P nor ea quς istis aduersantur, prie inter maxima bona nos enumerare solemus6M quide partim a natura P ut: prim non,siue cium
29쪽
quoquo modo eompluribus accidisse videtur. Quς α ita sint,oI prorsus in psitio modos, paduentitios sensus interptatione posthabita tenebrarii simplis absolute* sensum no curiose scripturς sequetes volutatem,suscipiamus oportet. Acin. D qritat sui it ne tenebre cu mum do simul exoris antecedunt ne luce antiquitates Deniet; cur id qd est deterius antecessit Diaeim' itaui vel hasce tenebras,no pinde aro substantia extitisse: sed ut affectione aeri priuatione luminis aecidisse. At cuiusna is locus quς ,que mudus ambit subito luminis expers inuetus est ut essent tenebri sup aquast An aiaduertamus Oportet,si O erat ante mundi sensibus sese obiicientis huiusce eaducissi costitutione,id in lumine nimiru eri: id in iure versari. Ne .n. angeloru dignitates,nessi celeste exercitu uniuersum neq; oino siq naturae sunt pticipes ronis aut nomen sortiri,ant nese carentes,spus P subministrantes in tenebris degere versari et sed in hae commodatissima sibi luce,lςtiriat spiritali fusi statu habere, sentaneu esse rotni. Atili his obstiterit nemor non is salte q supc testem luce inter bonora missiones expectae DE qua Salomo ait.Lux iustis semp est pns.Et apostolus Paul cras agimus m,et nobis s timete in pte sortis sanctora in luce.Et.n.m codanans,i tenebras exteriores mittas et digne egerut volutate diuina eos in lumine sumaelesti sua habere requie costat. igitur ortu imierio diuinu exlii exiesumi Ptinus,ac circumactu anfractibus undiq; suis,ac ambitu: ea quς sunt in ipso coplexu esset,corpus cotinusi obtines ab externiset; sufficies interna seiugere coisVmbrx prehensum a se loeum necessario carentem lumine reddidit tenebrisu affecit: externo interarat1 3. eiso spledore.Na ut sit umbra,tria cocurrant oportet: lux corpus obiectu luci,loeus luminis
plane Geplo preperis,si tibi meridie desa ex materia tabernaculit opacave cireuposueris ac itenebris hoc exaratis mo teipin ictuseris,lales de tenebras illas suppone tibi fuisse, no primui et de industria ortarused res alias diem ino sequutas.Has aut & sup abyssum esse scriptura dicit,ppterea q, aeris fines in corpoα oim finib' supficie copulari, atq; accommodari sinapte natura solent. A qua vero tuc fluitabat: oiaq; tegebat.Idcirco tenebras necessario dictu est
sup abyssi facie esse.Et spus dei serebat sup aquas siue id dicat spum diffusione iqua aeris naature spirabilis suscipe tibi Moysen mudi singulas pres enumeratem. Fecit de' caelu & terra, aqua aere de huc de fluete Plisis in oes sese diffundete. bive qd de veri' est, de a maiori ntismatii spus inus dei sit dict' rpterea q, obseruata est:tale de illo peculiari mo scriptura mi pue* lacere metione 6c nihil aliud Dei spm appellare u ipm spm tam q diuinς bea in trinitatis nuntem complet.Hanc quoi sitiam si concesseris maiore ex hae utilitatem placto taeis ris cosequutus.At quona pacto dixeris sup aquas hic ferebatur Eqdcm no mea tibi sed viri cuiusda Syti statam recensebo: qui tatu a sapietia mudi distabat quato veraru scientiς rerum propinquior erat. Aiebat igitur ille Syrorum linguam indicantiorem esse: de ob affinitatem quam habet cum hebraica lingua ,sententias aliquo mo scripturam magis attingere.Itaq; talem huiuste dicti sitiam esse dicebat.Verbum hoc,serebatur P Buebat: vitalemet, mecunditatem aquarum naturς proeliat sumunt,atu interpretant: incubantis auis effigie vimq; vit Iem quandam imprimentis in ea quς ab ipsa lauentur.Talem hane vocem afferimus sentenaeiam indieare super aquas inqua spiritum Dei serri,idcst ad Decunditatem vitale aquς nataram sanctum spm p arare.Quare satis ex hoc id ostenditur: quod a nonullis quaeritur,nee ab actu creandi spin sanctum abesse. Et dixit De' fiat lux de facta est lux. prima vox Dei tuiscis naturam creauit: tenebras deleuit . moestitiam di sibi ultrinundu claru secit: uniuersis conatinuo gratu attulit iucundumet; cospectum.Namq; caelum adem apertum fuit ac extitit,tea nebris antea occlusum, atq; velatum: pulchritudinem iu tanta ultro suam obtulit, tantaminostendit quanta etiam nunc aspectus,oculit restantur. Aer aut omni ex parte illustrabatur.
Immo vero totam immixtam sibi toti lucem habebat celeriterili splendore ipsius p fines v di et suos cunctis distribuebat. Etenim Ptes superas vetius ςtherem ipm caelucr pertingebari in latitudine vero tam aquilonias mundi partes, ac aultr ales momento punctove temporis,u ipsum ortu atq; occasum illuminabat.Talis est em ipsi' natura tam plenuis inqua a t. perspicua vi lumen p ipin transiens spatio nullo prorsus Nis egeat. Na ut sine Ne nostros aspectus ad ea quς conspiciuntur deducit: sic ec luminis accessus ad fines usq; suos pucto teporis suscipit,quo sane minus Uis momentum ullum vel mente nemo cape por. Aether dentui i eundior mit ortam lucem euasit de aqua magis pspicue no solii lumen suscipiedo, veru etia it endo refractione nimirum ipsius,*leudoribus ab ipsis undis resilientibus aqs:oia tunc
30쪽
omnino diuifia vox ad iocundissima prinabillissimamΤ coditionem statumet mutauit.Naut ii et olesi in altum infundunt luciditatem ac claritatem illum in locu inducunt: se o creator veru locutus lucis repente gratia in ipm mundu impssit.Dixit De' fiat tuae & B est lux.iussit de imperiti ptinus opus erat,natural fiebat,qua ne libera be cogitatione ce -'u stuendu delectabilius fingi potest.Cum autem vocem in Deo verbum imperium, Depin V desui dicimus non eum intelligim' sonum qui P instrumenta Vocis elicitur: nec aerem lingua formatu orationem diuinam esse asserimus: sed P voluntatis momento vocem adip peeptu
ob auditorum Deilem sumi pceptione dicil censemus. CEt vidit deus lucem esse bonam. Quas laudes nos dixerimus ipa luce dignas:q restem sue pulchritudinis ipsum iu suum ha I.ua bothuit ereatore: si bonam p pulchra sumpserim'. Na re apud nos oratio cedit oeulis iudicio Π up ipsoae quippe cu tatu de ipa dicere nequeat,quarii aspectus antecedens testas. At si bonsi pulchritudoq; corporis p tu inter sese moderatione, coloreo mo resultat,quonam qso paeto ratio pulchri in ipsa luce simplici pdita naturassilibuis similibus consistit, ae conseruatur An moderamentum in lucereio eius Ppriis Ptibus,sed in congressione eum vini modorata dolore vaeante blanda* cosistitsSic em & aurit pulchrum esse constat: non partisi inater sese moderatione: sed Φ suo solo probo colore visum inuitat ac allicit:aspectuieti ioeundum est te & Lucifer Hesperusq; pulcherrim' est stellam, Ppterea P eas pres ex quibus constat rata ratione obtineat subeuntes: sed quia splendore suum ad oculos in indolentia voluntateui appellat.At.n.dei iudiciu in pntia de bonitate lucis no ad oblectamenta omnino visus mo respicientis est allat sed ad comodii etia ripicientis ab ipsa luce postea pumistum. Nodu em erant oculi,q de lucis pulchritudine dignoscere iudicarem possenr. Et diuisit deus luce a tenebris.Idcst natura istarii tale effecit Vt misceri no possint opposit et, sint perinde atq; contraria.Nam maximo interuallo eas seiunxit di inter se separauit. Appellais uiti luce qdem diem tenebras aute nocte. Nunc adem post sole laetii: dies is aer est que sol Dies illuminet in est in eo dimidio globo: il sust terra est collocat'.Nox umbra terrae qui sit oecultate se soleave aut dies fiebat,uicillimi nox accedebat,no motide lustratioe solis: sed illa primogenita luce sese diffundente rursumi edtrahete ea sane mensura:q a deo fuerat definita .Et facta est vespera & Betu est mane dies unus. spa quide terminus diei noctis 3 Ves raeois est.Mane aut ad die noctis,& simili modo vicinitas accedentem. Vt igitur primas dieiptes Moyses reddat fine prius diei memorat: deinde noctis vltimu affert:quippe quς sequiis
tur ipsum diem. Ante na* luce exortam haud nox erat in naudo: sed tenebrae. Quod in ad diem ut oppositu est distinctum,id est nox nucupatu.& id, & noua post diem sortitum est ap*liatione.Facta est igitur inat vespera : Betu est mane,quibus diem nocte mili significat. Non tamen diem,& noctem hςe nuncupauit: sed pstabiliori tota tribuit appallatione. Hae utiq; consuetudine inueneris in rota quot scriptura: in mediendo tepore non una cum diebus noctes enumerari.Psalmoα cator. Dies ani F nostrorum dicit.Et Iacob.Dies vitς mesparui sunt atq; mali. de rursum.Oes dies viri meς. Quo patet ea q nunc historiς forma trais
dita sunt institutiones ac leges esse ad ea q deinceps diceta essent,atil agenda. Et laeta est vespa & laetii est mane dies unus.Qua ob cam no dixit primu die sed unu, ubi magis eoue Die niebat allatura ordine stem die,& tertiu atl quartu eum qui oes anteibat primu appellas Vnu . se diem no vnus An diei spatiu nocti S coerces,tempuis utriusq3 quatuor inqua vigintim horas eoiugens ita dixit qppe q, unius diei nocte etia una cu ipso die cophendendo spatiucopleat ut etsi i solstitiis exupat altera definitio in torei utriusi; simul spatiu me sit deseriptii quasi diceret,quatuor vigilat hori spatiu est unius diei. An qa lestis eorpis ab eodein ide puctu reditio uno in die agitur,ut tempta vespera diluculu* couersione solis, occupat mudu: haud maiore Ne: sed unius diei spatio copleat. An ea ratio potior est,quae in aris chanis secreti sui traditur.Deus inquit qui temporis natura crea uit, mensuras ipsi signa et spatia dictu adiunxit: Septimanam ipsum metiens in orbem septimanani in sese s p veristiti iussit,curricula temporis ac motiones enumerantem,& Vnum ite die, septimanam coficere ipsum in sese septies redeuntem.Id autem orbis subit effigiem:a sese inquam incipere 4 in seipin desinere, ad iam & seculi proprium esse constat in seipsum conuerti,& huiusce nullum exitum esse.Quamobrem caput ipsius Nis no diem primu sed unu appellauit: ut ex. appellatione etia affinitate ad ipm seculum sortiatur.Is.n.q unici principii, ae in municabilis ad aliud pri sese fert sorma,accommodate sine aiax apposite unus est nucupatus . in