Basilii Magni ... Opera plane diuina, variis e locis sedulo collecta & accuratione Iodoci Badii Ascensii nuper diligentius recognita eiusdemque opera & impensis augustius coimpressa cum duplici rerum, operumque tabella

발행: 1523년

분량: 371페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

31쪽

CONGRESSIO TERI A

s secula plura scriptura nobis afferre solet seculi secutu secutorsiil secula coplurib' I Ioel, dicendo in he illic nec primu,neet, scdm secutu nobis enumeras,ut statust potius variareΦdifferetiae reru sed no descriptiore ae fines ex hoc seculos nobis successioneis demostrens. Dies do Dienn.insit diri magnus est & marus.Et rurium,cur vos mitis die Gi Atq; hie est non mini. lux sed tenebri. nebrς videlicet iis a digni renebris sunt.m de vespis die illu verta divinti scit,& successione ac sine carere:que & octauum Pselmois auctor apprilauit: uterea et, extra ips id situs est qd septimans metiri solent. Me si die dixeris,si iaculum eande sanelaiam dixeris.Siue uis dies stat'ille dicatur Unus est: be no plures ue stan appelles univiviiqi fuerit.' no subierit ordine,toneu partis. ae in ita sint ut ad futura illa vita stataq; futurii illu nostram Moyses mente erigat,a deducat, um in appellauit die, et seculi ipsius imago, q diem origo, a lucis inualis est.Ipsum ima Gita die: que resurrectio Gi p. ornauit honoribus p summis affecit.Facta est igis vespa inat de stim est mane dies ' Sed nimitu hi nostri de illa vespa sermones ab hac vespa ia occupati, exitu hic ofoni nis fineinponunt: pater asit verissimς Iucis qui die lini lumine decorauit et nocte ignis spledorib'μrornauit:q laturo in seculo resurrectione ob terna requiete accomodata mentibus temtibiliet, luce sua parauit,vestra omniu corda notitia veritatis illuminet, vestra r vita omiprorsus impedinuto vacuam inccmodol conseruet:ambulandi facultatem vobis praestanodo perinde atir in die semper decore:vt in sanctorum demum splendoribus veluti sol eluisceatis pro mea gloria pro die Christi . luem gloria decet in secula seculorum.

CONGRESSIO TERTIA. DIES SECUNDUS.

Et dixit Deus:Fiat firmamentum in medio aquarum,& diuidat aquas ab aquis. PERA diei primi immo vero unius.no em ea ab ipso dignitate auferam ' oportem qua obtinet in natura ab opifice rem per seipsum editus no ordit ne ceteron: enumeratus dictu. ratio nostra hesterno die i mediu attulieitate rationisi biptito diuise pie altera matutinu alimentsi,altera vespa tinam Ictitia alarii auditoribus obtulit,atq; apposuit. Hodierno aute die Estra' ad res miradas diei sedi transit. Nem vero haec dico: ad interptis id vires sed ad eoru gratiam quς scripta sunt reserendo. quς lacile suapte natura probatur ac ac aptatur:cordibusu, eos accommodatur,qui res veras Nabilibus anteponunt. Qua sentenatia nimiru,& psalmos auctor apertissime:quς a veritate percepta pdeunt indicans oblectamcnta: Vt dulcia dicit Lucibus meis eloquia tua sunt, perq; mel ori meo.Hesterno itaq;

die vestris quoad lacultates nostrς suppeditabat,animis i eloquiis dei studio delectatis, hodie rursum accissimus hoc secundo die mirandas secudi diei res tui opera spectat uti. Aee nim me non praeterit complures artium sordidarum artifices,opera quotidiana sibi victu Tem' comparantes . nos cingere,atq; stipare. ut nostram perstringunt orationem: perbreuem*deo im . esse percupiunt ne suis ab officiis longo tempore distrahantur.Hi sciant velim eam tempopensum iis parte, lus deo mutuo datur,no deleri neq3 amitti: sed ab eo magna cum accessione arano amit goq; faenore reddi solere.Nam si q negociost difficultates in vita accidunt,eas domin' sub titur. mouebit A corpori robur,& promptitudinem animo, Ae comutandam rerum lacilitatem& uniuerse in vita pros ritatem,sis:qui spiritalia cxteris anteponunt pristando.& si psenti in vita sortasse non ut speramus ea euenerinta in quibus studemus,ad quum tamen accea Arietos dens, nus certe nobis thesaurus ipsa doctrina spiritus erit. lle igis omne a corde quae facit. so,tolle viis curam: totum p te ipsum hoc mihi collige loco. Nihil enim prosecto corporis psentia prodest,si cor tuu circa terrenum thesaurum elaborat.Et dixit deus: Fiat firmamε tu in medio aquarii: & diuidat aquas ab aquis.Iam & pridie dei verba praeceptumssi percopimus,fiat lux.Et hodie etiam audimus:fiat firmamentum.plus tamen aliquid praesentia Verba videntur habere propterea P oratio non modo constitit in praecepto: sed & causam cur ipsa requiris extructio firmamenti,sine cunctatione ptinus addidit.Vt diuidat timens Deus M aquas ab aqui .Primu igitur quonam pacto Deus loquatur inuestigemus oportet. Nil in loquae nos loquis nostroq; mo prius ne in imaginatione menteve Drmae rem generati sie: deinde uti nos. Pprias accdmodatasus deliges uniuscuiuis significatioes enuciat. postea iis q stellecta sui IstrumPtoae vocis officio subministrariolux traditis, hoc pacto P aeris afformatione otiae vocis articulatς,q mete tacepta sui sesacp edit,at* explanat Et u no Bbulossi fuerit,deu tarindigere Petalois asserere,ad ea lade exprimeda:q ab iis sunt itellectas An accomodatius

32쪽

Fo.VII. magiis pisi esse videtur diuina quide voluntatem primis appetitione mometi metis or

tionem esse dei locutionessi putare atq3 afferem in Muram aute ipsam trasitionis seripi ram sin 'I cesere religere,ut non modo creatura factam esse voluisse deum: sed etiam per socium quendam exortam esse ostenderet.Na potuisset ut a principio dixit,de omnib' pari modo tractare,omniassi transigere.In principio fecit deus cauum 5e terra: deinde fecit lueem: deinde sirmamentum. Nunc vero deum iubente inducens ac differentem,cum sane taciturnitate eui iubet:& quicum disserit insinuat,ac subosteaici haud inuides nobis, ne illi' notitia eonsequamur: sed ad illius de siderium nos incendens: gratia cuius vestigia quaedaindieiam secrete rei submittit.Quod enim labore quispia est cosequutus id & lubens suseiis Labore pie & non sine cura sibi partum ac diligentia conseruat. At quae facile acquiri possunt eois pia no eomparatio retiacile sperni potadcirco via quada,ac ordine nos ad unigeniti filii dei sapie bis aecerit animaduersione:con prui scriptura deducit.ia vel hoc pacto corpore vacanti natu priora.

rae non opus erat ea prorsus oratione:quq in sistit,Vbi mentis ipfimet conceptus comunicari eu socio possunt.Ital quid opus est iis oratione:qui possunt ex ipsis mentis conceptibus inter sese mutuo,deliberata definitassi comuni relEtem Vox ob auditu e & auditus vocis est a.Ubi Vero nec aer,nec lingua,nec auris est, nec flexuosus meatus ad sedem

usui sensus in rapite deferens sonos: ibi nullis omnino verbis est opus. Sed ex ipsis ut uspiadixerit eordis eoaeptibus,c unicatio fit voluntatis. Ut igis ad ea in reda plana, per qua verba diriguus .noster animus excitetur .quod quidem pauloante diximus hare sumpta est sapieter artificios locutionis figura. Securam exquirendum esse videbitur si diuersum Firma- quid sit a o iam facto firmamentum id quod & ipsum nuncupatum est casum,de si omi metu anno duo sint eEi.Nam qui de caeso locuti sa ni suas potius pereruncandas prodiderint lin- sit etauiguas u duos esse ciet os uri Uerum,concesserint. Unum enim caelum in ratione rerum esse: & viri, nee insuper oriri secundum aut tertium aut quom uis posse supponunt. rporis rota caea ecli duo testis essentia in unius caeli constitutione ut arbitrantur consumpta. Elem unum quide inquiunt*orpus esse:ω orbe fertur id* finitum esse: quo si uniuerso primu caesum est eostitutum nihil prorsus ad secudi tertii. generatione ortu* restitisse.Haec igitur imaginantur ii: tui materia ingenita offerue opifici rerii:ex illa iam prima fabula fina,in hae lalsam

inde sequente sententia dilabetes.Nos aute dignum esse censemus,sapi tes externos haud momantea nos irridere ac flocci pendere,u eas quas inter sese controuersias habent, dissensiones error. Ucomponerent.Sunt enim inter ipsos qui caesos Infinitos & mundos esse pdiderunt. Quorii sententiam cum redarguerint veluti no Dabile, ii qui grauioribus deinonstrationibus robustioribuis utune,at* necessitatib' geometricis co firmuerint,serre patissi natura minime posse ut pler hoc unu Gelli aliua oriretur: tunc ipsos artiliaiosa deliberameta magisae magis designationeis linearu nos irridebim': si similes ob causas,& vna , de plures fieri bullas cernetes. Deinde ambigui an creddi facultas caelos plures efficere possit:quos viresae magnitudine nihil ab eo humore cocauo differre cestin': il de imis ad su ra flatu pulissus effert cii adimesam illa exu ratione diuitis potetis respexerim'.Quare deridenci suntes rones:qbus illi duos in ratione reru Gelos esse no Nabant. Nos aut adeo sentetiis his as Caeli prasentiendu esse non censemus: ut seclida no esse non credimas,ut & tertiu insup quaeren retida esse arbitremumaste tu cui' olim diuus haud interito Paulus est potit': Psalmos etiam

os cessae diceres docere nos existimare oportere caelox copia esse remur. Nec vero ma Panet

os hie mira videns v septe illi orbes,in quib' septe in retia sisera cursum agere suit fere ru orbe,

ab Oibus uno ore dicunt.Quas be ita sese habere feriit ut alius ab alio perinde cotineatur, ut ea vasti quore alterv inter sese posim alterum ambit,ari coercet: versari* retro contrario motu ae uniuersumcul circuiusus aether incitata couersione scindasfolios quedam Cocetu. edere sonitu interuallis coiuactu imparib': sed P rata partiurone distinctis oemoino eoce ridieaestuu exuperate suauitate.Sed cu ab illis soliit' huiusce p sensum petitur fides:ad aliiENO, inquiui ob assuetudine ab ipso primo ia orta copletis hoc aurib' sonitu obsurdescere sensu; illi' audi edi carere:perinde at* hoim ii,quos aures sonitu cotinue malleoni exeus riis in officinis pullan .Hos cauillatoria hae sentetia debilissimaet redarguere adeo palam auditu prio tale sese ossi' offerete no hois est ylacto aut tepori prere scietis ut sagacitate auditos ae laenisi coiectatis Sed externis holes opinioibuis externis omissis ad ecclis secmone ας nos redeam'. Dictu e a Gnullis Mis maiorib'mo G sedi coi hue orta sed explan

33쪽

CONGREMIO TERTIA

natione quada interptati et prioris: nterea φ illic scriptura edi creatione I summa terror tradidit hie modos qbus singula facta sunt exactius explicare vidcf.Nos aut dicimuscii nome diuersum officiumq; peculiare cani secundi traditu sit aliud hoc prer id esse: O Iprincipio est effectu solidioris sane naturς, iuersis; praecipuu officili subministras.Et diiit deus Fiat firmamini i medio aquam,ci: diuidat aquas ab aas,& feeit de' firma metu,diuisitili aquas q erat sub firmamero ab iis q erat sup firmametu.Sed antea u scripturς smam Aqua q afferam' id qd ab aliis obiicis dissoluere ellitamur.Percotan .n.si firmanaeti corpus globo supra far tum e ut aspect' ipe declarat: defluit aut aq suapte natura: ab altis. delabis: q fieri posset. urameno ut aqua i curua firmameti circuieretia collocata Plistereis Ad dictati in no si sippia oratum per bis interna pie specie obtinere cernis id dc externa supficie globata in Brina redactu ee: toa sistat. tuai exacte summassi cu leuitate quasi torno adhibito cir ductu esse necessario oporterer ubi lapidea balneos tegmina extructides p cauernosas ita sese habere videm': ut interna et de ex pte semicirculi figura obtineat: supras aut in ptis ari tegmine: plana nonnunu live supficie terminen .Quapropter hac de re salte net sibi molestias ipsi sumere: ne F nobis Firmas pstare velint,qsi lapis aqua in locis detinere,coerceret no valeam'. Post lice dicessit re vimeti ita dei quaena sit ipsi' firmameti natura de qua ob causam inter aquas separadas institutii est tura. ev.Scriptura sacra hoc nola firmameto,in iis reb'vi robore viribuis exuperat,vii colaeauit.Queadmodii cu dicit. Dias firmamem meu & colagiti min.Et ego firmaui colunas ei', de laudate ipm in firmameto virtutis ei'.Na externi quide holes id firmii eorpus solidum dicut qd quasi plenu est,atq; refertii ad mathematicii corpus ita dictu atq; distin .in em Corpus mathematicii qde corpus qd in dimesioib' solis cosistit, logitudine i tua latitudine atir pniathe, funditate. Firmu aut solida qd O dimesionib',6c reniti resistere* pol.Sc riptura aut sacra maricii qd perrobustu est,neq; cedita. id ome firmametu dicere cosueuit,atq; adeo,ut be in aere dendi firma so hac ipsa voce uti videas veluti cu dicit.qui tonitruu firmat. Soliditate. ii. 5: resistetiamei' spiritus,et in nubili finib' includis at* ob violenta eruptione inde sonos ae strepit' eos efficit quos tonstrua dicim',firmitudine tonitrui nuncupauit.Igis de nue etia P quada flama solidam natura:ad derii das aquas ac coercedas idonea, q suapte natura dilabulas, placitor diffolutitur hane a scriptura voce allata esse arbitramur.Nee in ipsum firmamentia cum uti vulgo putas,ex aqua videas ortum habui me suu aut aquς coam aut naturς cuiuCrysta, tali q sui principiti ortus ex humore collato sumit simile creendu est esse:quale erystalli lalus. pidis natura esse constat,que ob exuserante aquς creelatione, in ea essentia qua obtinet autumat verti,aut speculi natura inter metalla istant in aut re ipse lapis pelluces,& pec tiari quada purissimam pditus Pspicuitate:a si suo in genere fuerit exact' inuetus, neqi puis tredine ulla colampi',nel Prupi' ulla ea Pte,cu aere sane cotedit: eiq; sere perspicuitate similis esse vides. Ex his igie nulli simile firmamatii esse ces '. m.n. puerilis simplici sui psecto metis, tales de corporib' c testib' opinioes habere. Neq; in si cum i cuctis insunt ignis in aere aer in aqua,c terorus; similiter aliud inest in alio,& nultu omnino sensui sese obilis dies elementu synceru est mixtioneq; caret,ut no sit aut medii,aut oppositi sibi pticeps,MAE

metu ob id ipm,aut ex Uno simplicium corpo , aut ex olbus immixtii esse asserere noabis placet.qui ia ab ipsa diuina scriptura ita istituti sum' ut nihil ultra ea q nobis sunt c5cem meti nostri imaginari,cogitaret cocedam'. At vero nec illud haud aiaduersum hoe loco nos qso ptereat.Post hoc em i riu Dei,fiat firmametu non dictu est simplici modo citfactum est firmamentum,Sed fecit deus firmamentu.5c rursum.Diuisit Deus aquas q erae sub firmamento ab iis quς erant sup firmametum .Exaudite vos exaudite, qui surdi estis, respicite vos respicite qui cςci estis.Et quis quςso surd' est , nisi a no exaudit adeo magna voce spm sani clamantes Quis deniq; cus est,nisi qui non cernit ac inspicit adeo aportas, Filii pso adeo claras de unigenito Dei filio demonstrationes Fiat firmamentum. Haec vox profectona signi ea ust principis est. Fecit Deus firmametu. Hse effectricis est sane creatrici sui potetic filii teficata. stis Sed ad interptatione cotinuandam nostra oratione flectamus. Et diuidat inquit aquas ab aquis.Infinita quide ut vides aquarum erat diffusio, undequam nimirum inundantium terrae sublimiumq; ut du ad elementa cstera sane comparandarum rationum aequabilitate aggredi videantur. Quapropter Λc antea dicebatur,abyssum Undiq3 circundare terra. usam autem humos copiς lais in iis quae deinceps dicens nos assignare oportet. Nemo ve IO,vel eos olim, quorum animus no mediocriter in perspicietia rerum sese exπcuit, quis Dissiliros by

34쪽

in hae caduca fluentem natura serui acute c6spiciur,nostr1 increpabit opinione, quasi qda

impossibilia supponetem,ato figmenta: neq; a nobis petet quanam in sede coli stibat aqua rei natura.Qua namq3 ratione tellure qua aqua longe grauiore esse nemo est qui ignoret, ab extremis finib' adducetes in uniuersi medio collocat,indeq; suspediat: eade & copiosam illa aqua: tu ob mole oi ex Pte monactu circa tellure stare qui cerem Psecto cocedent.Igitur humoris imensa natura circa terra undique diffundebas.no tererate sese habens ad illa: sed longo eruperas iteruallorita ia in uniuersi primordiis a magno rem artifice futura re

secta de primis dispositis rebus ob comoditate sequente. Quantam igis necessitudo suit: A l curis adeo exuperet aque natura An cu essentia side ignis necessaria sit uniuerso, non solii ad abiideri terrestriu rem administratione:sed ad ipsius etiam uniuersi totius integritates Mutilum. n. essetdisi unu hoc ipsi maximu elementora Oim opportunissimul deellet.aduerseni aut haec sibi mutuo: alteruet; alterum corrumpere pollit. ignis sidem aqua cum excedit vincit virib', igne aut aqua vi exu crat copia: nec aut seditione inter hςc esse,aut alterius defeetioe cauissam emersisse oportet,vi uniuersi dissoluat ac pereat tanta humoris natura paterfamilias

uniuersi De' parauit,ati re didit, ut ad definitos usu certosi fines ipsius mudi in paulatim ab ignis virib' absumat,ipsi resistere valeat.Emuero Q podere cucta mensuraq; disposui enumerabiles. n.ipsi Iobis sentetia 5c pluuis guttς sut is & quam mis desiniuit,ut immulus pmaneat,certo sciuit,& situ etia igni sumpt' pabulissi recodere oporteret, no ignorauit.HG est aquaru a datis ratio,mea sita in ipsis reb' creatis. AH necessaria mudo ita tura ignis ipsius esse nemo adeo expers est vitς,ut ignoret: doctrinam verbis idigeat, ad id lanis ne ita esse pespiendit: non solu quia facultates oes ac artes sus vita nostra subministratur,ac cessariri corines ad operationes exercedas suas ignis egeant naturantexendi inqua suendi, disicadi mulcedit ferri facultas,atq; agricultu .uveru etia q= nessi stirpiu pullulatides,neq; fructuuconcoctioes,nel animal tu aut terrestriu,aut aquatilium ortus,neq; alimeta etia istos ulla

aut initio fuissent aut Ne aliquo Pmasii sentcisi calor in rone reru no esset.Ergo pnecessaria quide caloris creatio fuit:ut ea q gignune orians atq; Psistant.pernecessaria aut & humo ris abutatia copiaverreter ignis incessabile, ac ineuitabilem sumptum.Circuspide quGO,lustraq; creaturas omnis: atq; caloris vires ossius in rebus:q gnationi corruptioni et obnoxiae sunt,insidentes ac dominates inspexeris.Idcirco copiost sunt aque:partim super terra diffust:partim ultra ea quς cospiciunt diducis: mrtim in finibus telluris insperst,unde intium

emergut copiosissimi Ortus de Puteoα confluxiJes,am uiuil tam torretiu u perenniu flumina,quo multis porro vatilis locis ac cellulis humoris substatia conseruet. Atq; in orietati de plaga ab ortibus solis estiuis,fluuius Indus erupit,omniu maxim' amniu: ut memoriar Indus. tradideriit ii qui de orbis situ partibusq; conscripserui:qui vastis numinibus euoluit in Indicu mare,& insust Bactrus,& Coasses,ati Araxes,& Phasis a Caucasiis motibus erupes Fluuii 5e alii innumeri ab asonaries partib', ad Euxinu usq; pontii labunt. Tana is etiam ex Rhi varii. is montib' deflues in palude Mςotim permeat: ab occasib' aut ςstiuis,ex Pyrento monate flume Atax egredie, atq; ad id mare pergit qd Herculis ultra coluitas diffunditur.Rho, Atax. danus insuper ex alpibus,& Ister ex eisde pene sese rapies: ille alijs copluribus nauigabili Rhoda bus & ipsis amni p oeciduos Gallos Celtasq; atl ppinquas eis barbaras gentes,natioc*3 nus. Iabes in occiduu mare sese evomit:Ister P Europa sese euoluens,in pontu irrumpit. Iam ua Isteridem & ex meridie superis a plagis p Aethiopii innumeri venitit amnes: partim ad nostruhoe mare:partim ad id qd est ultra nauigabile pineantes.ex quib' sunt Aegon & Nysses,& Aegon.& il Cremetes vocas.& insup ipse Nilus,qui sane neq; similis natura fluuii s eme vides, eum Nysses.

exundas que atq; mare uniuersam Aegyptu operir,totail state obruta, oppletat tenet. Crem

Adeo loeus hic orbis habitabilis nostri,copiosis occupat aqs,maribus vastis pcinet', & ino tes. numeris amnies afflues,ob inenarrabile opificis sapietia:opa cui' effectu est ut ignis aduer Nilus. sante sibi natura haud facile cosumere possit.Erit tame qn & uniuersa cremabulas igne, ut Confla Esaias in iis asserit qbus ad tam rem disserit opifice deum. Qui dicit, abysso deserta eris,& gratio. oes tuos fluuios desiccabo. Quς cu ita sint,sapietia stulta ia effecta deiecta atq; posthabita, suscipe nobiseu veritatis doctrina,vulgare quide rone. stabile aut firma* cognitioe. Idcirisco fiat firmamentu in medio aquarum,dc sit discriminans inter aquam,& aqua . Diximus quid apud scriptura significat firmamentum.Nam non resistentem absolute solidam. n, Firma,turam,ac ponderis participem: firmamentum dicitΔic enim terra talem habuisset proa metu ad

35쪽

CONGRESSIO TERTIA

Utius appestationenu Sed ob sublimissi rerum naturam:quae pertenuis est atili rata . Ae anulato sensu percipi potest hoc firma metum est appellatum tenuissimorum corporum compa ratione: quae sensu percipi nequeunt. Atq; intelligere mihi velis regionem quandam locumue discernendi humoris:tenuem quidem ait colatum humorem ad supera loca traiicictet crassum aute atq; terreu ad infera demittentem: ut ab initio ad finem is in eade in uniuerisso temperies conseruetur: lore paulatim humoris essentia absumete. Tu vero copia OEaquarum tantam esse non credis. Ad coloris aut tantam copiam multitudinem* non r picis: qui tametsi paruus est magnitudine multum tamen humoris ob vires suas consumere Cuzur potest.Etenim attrahit quide ad se propinquum humorem sibi,ut ipsς Cucurbituls mediis bitulat. corum doeent. Attractum aut consumit serinde ait in igne luceres fieri solet: qui per ira

Aether chnu ad se tractum adiaces alimetum cito admodum mutatum comburit. Iam vero aethea

igneus. rem ipsum quis ambigit igneum esse,ac perflagrantem QM nisi finibus necessariis ab opi, Me suo detineretur,atu coerceretur:quid qu so prohibuisset omnia sibi propinqua crematem atq; urentem .uniuersum omnium rerum humorem iam absumpsisses Quapropter est aerius humor,nu sil supero in loco constant,atq3 coguntur e vaporum ad ipsum delatione, quos amnes,lantes,lacus,paludes,ac maria cuncta emittuntme rerum omnium natura aether occuparet comburendo.Solem etiam hunc a statis tempore regionem perhumidamst penumero limosam. breuissimo temporis momento penitus humore carentem aridam

Q relinquere cernimus. Ostedant igitur ii nobis qui in omnibus habiles insignisu, ingenii

sunt:ubinam est humor illes Nonne cuiuis constat in vaporem versum calore solis assum

Sol in ptum fuissestast neq; calidum illi solem asserunt esset Tantu in ipsis inest facultatis di di.

Olid' & Atq; attendite quaeso:cui nitentes argumento,aperte rerum experientia: aduersantur. Caquoinoo sol inquiui colore cassidus sit:& nec subrubens ei color: nec flavus insit: nec ignea pisto pdo. ditus est ob id ipsum natura,sed calore etiam huiusmodi no insitu tesse soli natura i sed ex motionis emergere celeritate conuersionisi dicunt.Quid inde sibi volet est Ut nihil prius

humoris sol absumere videatur. o vero clu veritatis haec illorum sentetia cacellos egre ditur: non tamen eam depello tanu meae rationis suifragatricem.Nam ab humoris 5: caloris actione:consumptionem necet Iariam esse copiam aquarum asserebamus. At nihil interis esse vides,natura ne sol an affectioe calore pditus sit:ad effectus eoiae in materiis ei taedis gnendos.Namq; siue mutua frictione ligna flammam ignemq; pariant: siue flamma accensa Sol eur crementur, ualis nimirum ac similis ex Vtristis finis emergit. Summam tame uniuersum loca mu administrantis opificis dei sapientiam ex aliis ad alia solem loca deducentem cospicim':neret. semper ipse trahes eisdem in partibus moram Vi sane caloris rapinaet rerum ornatu dissolueret uniuersii naturae officeret:Sed nuc ipsum ad Austrum sub brumali solstitioinue ad quinoctialem orbem pellentem atq; illinc ad aquilonias plagas sub aestiuo solstitio redueetem: ut hac eius tali sensim migratione subiectis temperies tractibus, ac regionibus conser Mare ues. imaduertat aut ipsi velim si sibiipsis non aduersentur. Qui mare quidem inquiunt cur non non exundare fluuiis,excrescere*:propter eam ipsius consumptione:qus fit ex sole,&insuredudet per salsum,amarussi relinqui: vi caloris humore tenui potulentoq; consumpto: quod ex se salsumq3 lis potissimum ardoris officio segregatis fieri constat leue quidem absumetis: crassum aut sit. ac terreti veluti limum quenda sedimentumq; relinquetis,ex quo deinde mare ta amarum v salsum,u etiam ad imprimendam idoneum siccitatem euadit.Postea vero mutata sententia: nec iislanimaduersis quae de mari disseruere nulla prorsus asserunt humoris ex sole MCaelum. ii imminutionem. Et vocavit Deus firmametu canii. Haec appellatio alii quidem proprie Aer ei accommodam huic autem nunc ob similitudinem inditur pigrisq; etiam in locis aere obium. seruauimus caesum dici,sub aspectum aperte cadentem dc continentem N plenum,atq; continuum perinde ut casu. Dicit em volatilia cani. N: rursum. Ea quae Volant in firmamento caui.Tale quid est 5e illud. Ascendunt usi ad caesos.Moyses quoq; benedices tribui Iosephia ccli temporibus,rore*,6c a solstitiis mensiui coitibus,atq; a Verticibus montiu ,collium perennium benedictiones pstat,Quippe cum horum ordo teperi est,fertiles terrς regio nes afficere soleat.Quin de in execrationibus Hieremias, it inquit,meum tibi super verticem tu,siccitate ariditatemq; atq; sublimium innuens desectionem aquarum,aeritu hu

Aque su moris,quibus ad gignedos Ductus efficie terra Dccunda.Cu itaq; deferri de rito rore,aut Peri. Pluviam dicit,aquas tum eas non intelligimus quas superas occupare regi s est istitum.

36쪽

Exhalationes enim gra petentes inibi congregantur, de aer flatibus stipatus densatur. Cum igitur in sese vaporei pertenueis tum in nubibus humores inspersi confluxerint guttς tum

fiunt anserassi suopte pondere loca petunt,atq; id ortum esse pluuiς constat. At cum humor ortus redactus in spumam fuerit vi vetorum agitatiotimi dictetus: summessi deinde refrigeratus pluuic. coactus fuerit uniuersus nix tu cu stagitur nubes,defertur. At p omino rone nimiru eadem Nivis. uniuersam humoris in aere constare natura:q sup nostro vertice collocas: tibi cernere licet. Neir vero simplice silli spiritualiu explicatione sentetiatu coprobatioe carete,in eoru hoim curiosa et de caelo locuti sunt,inquisitione supuacaneassi cdparare,coferreia; velit. Etem quao GPatioto modestaru pulchritudo ,meretricia pstabilior est magiscp anteponeda: tam & iter nostras bella. externaset, sentetias discrimen esse videtur.Illi nassi vi suis tracta copulsama, sentetus afferue probabilitate: hic ipla sola veritas nuda cares omnibus artibus ante omnisi oculos ponitur.

Sed quid opus est negocia nos habere in illoru sentetiis Llsis, opinionibusve redarguendis: quib' sat est,illoru libris allatis: summo cu ocio spectatores ipsoru cotentionis pugiast sedere. Nam ne pauciores numero lane,neq; dignitate inferiores:sed loquacitate vel logo interuallo superiores sese illis contraria sentietes obiectat: qui mundu uniuersum igniscere: reui

uisceret rursum e seminalibus iis roni , qut remanet in ipsis rebus ignitis: renouariS,ariuornatu eunde iterii oriri dicunt.Vnde be infinitos occasus mudi,& ortus itide introducur. Verum illi quide a veritate penitus ad contrarias elapsi partes, hinc & inde sibi diuerticulaqucta exorbitationesin qui, ad errore proficiscatur,inuentui. Nobis aut & ad nostros hoo Aquae qmines de segregatis aquis est quidam ratiociunt em qui reductioni altiorueti sentetiarii cau sup r κε sa ad alios coiuglut sensus, essentiaui quasda spuales expertesii corporis significari P aquas tos an dicunt: θ: supra quide in firmameto prcstabiliores mansisse.Infra vero in ipsis inquam terro spuales nis locis materialibusve deteriores atq; malignas, semp trahere moram. Idcirco dicut: Ne eas essentis. aquas,q sup caelii collocatς, dcu laudare,Id est probas illas essentias:quippe quae dignae sunt

ob metis puritate,decete accomodataq; reddere laudem creatori. Aquas aut eas quς sub caeolis sunt collocatae: spirituales ipsas essentias improbas esse, ab ea nimirum altitudine:quae ad Probitate scam natura accomodatur,in ipm imu prauitatis fundu victici delapsas.Quas Vt turbulentas,ut seditiosas,ut effectuu, perturbationu* rcellis,ae turbine fluctuantes exsuo anteis,marsa no iniuria nuncupatas fuisse: propter mutationis lacilitatem, & mometorum volutatis electionisin motuit instabilitate. His igitur Ne eius generis sententiis uti somnioruinterpretationibus anicularu* labellis eiectis, uu3 post habitis aqua nos ut aqua intelligam' eo segregatione a firmamento laetam humoruet ea causa quam assignauimus nuper, accipia mus. At* si unu aquaru illae, quae super canos sunt collocatae,communem omnium domionum laudare dicuntur,non naturas ideo ratione Praeditas,illas ponimus esse.Nam neut eae, Caeli noli partieipes sunt animataquia gloriam enarrant Dei neu firmamentu animans sensu praediis sunt partum esse censemus P effectionem manuum ipsius itidem enunciat. Et si quispiam caesos qui, ricipes dem eontemplatrices secultates esse diaerit : firmamentum autem actrices officiorum ac Me rom ctrices,ut eleganter quidem extructam iam sententia perpulchre* probabimus: ram esse Laudant tamen non nimium concedemus. Hoc enim Paeto ros etiam, pruina, gelu ae aestus,cum Oim deu mu

rerum opificem apud Danielem laudare sint visa : mentes quaedam fuerint, inuisibile', nais ta re bruturae. Sed ea quae in his inest a mente praeditis perspecta ratio non parum ad percipiendas, ta dicendaset, laudes opificis rerum conducit. Non solum enim is qui super canos est,humori ut antecellens honore, propter suae probitatis excellentiam laudat Deum: sed etiam infimae res omnes ait terrenae laudate enim ipsum diacones octiptura iubet 9 5: omnes abyssi. Quare nee abyssum etiam ipsem, quam in deteriorem intruserunt ii partem : qui sentenatias tales afferunt, Psalmorum auctor adiectam esse censuit: atl a rebus creatis caeteris ex

cludendam:sed de ipsam pro suis sane rationibus opificis dei laudes perinde ut res omneis caeteras subministrare putauit. Et vidit Deus esse bonum.No oculos Dei delectant ea quς an ab ipso creantur. Nec apud ipsum est talis, qualis apud nos bonarum rerum probatio esse deletide solet: Sed bonum id est atq; pulchrum,quod effectum est:vt artis ratio flagitat: bc ad ipsius errata. usum finis conducit. Igitur qui finem apertum clarum. rerum quae fiunt, sibi proposuit, is singula quae fiunt: ut ad finem sibi propositum pertinentia suae rationibus artis animalis ordo ueris probauit, ac laudauit. Eminuero si pes, si manus, si oculus, si caetera demu statuae qd mmembra fingula per se seorsum, separatassi fuerintmon cuivis prosecto bona pulchrassi rura clari

37쪽

Dei ve

stigia in

creatu

certanae

Inuisibialis quo

terra.

CONGRESSIO QUARTA

rint visa:lin suo qu qi polita fuerint ordine, rata tu illoru ratio tandem 5e homsni rudi perspecta fieri posset. Arti sex tamen se ante c5positione omni si,uniuscuiust bonu ac rationem exactissime nouit,& laudat singula: mete ac ratione ad ipsoru exitu reseres,atq; finem. Talis itaq; quida arte prςditus, etia nune singulo tu optrii laudator opi sex deus nobis describitur. Afferet in se uniuerso simul accomodata laude,mudo rsecte iam extructo toto,ac consti tuto Sed finis ia sit,oratioqi nostra de secudo die creationis hic desinat: ut auditorii iis quiadem qui labori studiora indulget: teporss satis pristetur ad ea perquireda:quς nune a nobis audierutiquo siqd in ipsis utile sit,id memoria teneat,& per exercitiu studii meditationeminquasi per quanda concoctione utiliu digestionu exsectent:iis autem quoru vitς curis anim',

atq; negociis occupatur, tu cocedatur:Vt tempore medio rebus agendis dispositis:ad ora, tionsi epulas vespertinas anima vacua curis accedat.Deus aut ipse,qui res,vt costar magnas

creauit:& ut haec parua sint dicta, nue opem tulisse videtur:vobis Oibus omni prorsus in re facultatem ac lumen ad sua intelligera veritatem capessendassi pristat: ut partim ex iis quet cospiciutur,eum qui oculis cerni non por,mente percipiatis:partim e creatani reru, ta moleu pulchritudine, ceptum cogrusi opinionein decente de creatore vestro sumatis. Inuisibi alia em ipsius ut diuus Paulus at a creatioe mudi per ea quς lacta sunt intellecta cospiciuntur: bc diuinitas eius atq; potentia sempiterna. Etem & in terra,& in aqua,& in aere,& in cς lomecno & in die nocteve arer omibus omnino quae cospiciutur,aperta nos intueri ca ressi semper opificis inde dei nostri vestigia monimetaq; possumus.in si huic rei navabimus ore rain uti debemusmessi tepus ullum prosecto nobis concedemus peccandi: neq; cordis vllum omnino locum nostrς salutis unu inimico vacuum relinquemus, tinua tali memoria deuipsum habitantem in nobis semper habentes:quem gloria decet in secula seculorum.

CONGRESSIO QUARTA. DIES TERTIUS.

Dixit autem Deus:Congregenturaquς quς sub cano sunt unum in locum: e appareat arida:& Dctum est ita: de vocavit Deus aridam gerram: θ: congregationes aquarii as rellauit maria. Vnt ciuitates nonullt quc multis vatilis praestigiatori spectaeulis inde aptimo diluculo ad ipsum vis cadum advesperascens suos pascui assectus,

fractost quosda de omnino corruptos cantus nimiam in animis ingeneraistes libidinem, longo tempore audientes non satiantur : atq; tales populoseomplures homines perbeatos esse dicunt: propterea P Dro mercatura,artibus caeteriis negociis omnino comparandi victus causi subeundiη,neglectis alui posthabitis summo cum ocio Voluptateu ,vitae tempus institutum sibi perdueunt, nescii sane ludos spectaculis abundantes lasciuis, communem ac publicam officinam scelearum esse i de modulationes atap concentus meretriciosui cantus, auditorum animis insidenates nil aliud efficere u agere turpiter omnes compellere citharoedorum modulatorumq; sonitus imitantes. Iam vero complures eorum qui equorum studio incumbunt atq; insantur. in somniis etiam de ipsis equis contendunt currus aurigasili mutantes: nec in ipsis quidem secundu quietem visis a diurna dementia dimouentur. Nos autem quos ipse dominus mais ximus mirabilium rerum effector ac artisex, ad suom ostentionem operum inuitauit: speactando defatigabimur,inertes* ac sessi in audiendis verbis diuini spiritus erimust Nee ista magna variaeti diuinae creationis officina cogitatione,mentet circundata totum ornatum uniuersi spectabimus Canum quidem circumactum prophetae sententia veluti Drnicem: tellurem autem immensam tam mole,u pondere sese supensam in medio librantem ac fulciei rem .aerem vero fusum, mollem,humidum* natura: accommodatum quidem perpetuuma spirantibus alimentum: cedentem autem iis prae mollitia quae motu cientur,ut nullu prorosus per ipsum meantibus impedimentum sit jnder semper ad terga secantium facile labenatem, atq; circumfluentem. Aquae deniq; naturam, tum ad alimentum, tum ad caeteros noastros usus paratam: ius ordinatissimum ad definita loca concursum ex iis quae modo diacta sunt nobis conspiciemus. CEt dixit Deus:Congregentur aquae,quae sub caelo sunt una in locum de appareat arida:& lactum est ita. 5: vocavit Deus aridam, terram:& congrega tiones aquarum appellauit maria. Quot mihi negocias quot molestias afferebas in iis quae antea dicebantur,causam expostulando,quomodo tellus inuisibilis erat, cum omne corpua

38쪽

colore suapte natura sit delibutii,omisui color aptus sit percipi sentithi visu. Et Brsitan ea quae disseruim' ibi satisiacere rei tibi no videbatur,cu diceremus inuisibile no ex parte naturae sed nostra dicta a scriptura fuisse:ppter oblectione aquς tuc uniuersam tellure operietis. Ecce nue audi seipsam explanate scriptura. gregetur aquς 5e appareat arida ipa.Cotrahit tur ea quς velant,ve aspretui sese obiiciat ea quς me no cospiciebas Sed sertasse q*ia insusurdi illa qsterit.Primit:Cur qd secudii natura copetie aq serti inqua y decliuia loca imau; peto Aquς dere,id ad opificis isertu scriptura deductis Quousq;.n.in inuo planoqi solo sita est aqua stabiis nurus

lis est tantister,at. quiescit .quippe cu haud habeat quorsum fluedo oficiscatur.Sed cu pro cur de na loca ruerit atu decliuia nacta, ptinus cia antecedes presserit ea que post ipsam Glinua est ascribati sedem ipsius occupat:ea quς sequutur illius itide sedem: de ita delabitur quide quς antecedit Datur aut que accedit:ati lato delatio fit celerior, quato & podus maius est descendentis: de lora ad q fit cossurio magis coraua sunt magi p ima. : si aquς ita sint aptς natura ferri superuacaneu in id imperiit pisino,quo iubetur in unu colluere congregarii locum. ob suae na* naturi mometu quo ad infera loca vergur ad precipites regiones cocauassi loca sua dea fluxissent omnino sponte,nec antea stetissent,il ipsarum supficies in inualitate redactae nitis sent. Nullus est em locus ita planus,atq3 qualis,ut ipsius supcrficies aqua . Secundum quomodo dicitur aquas unu in locum precepto dei confluxisse ubi coplura maria videntur esse LQςu δ

non viril,& plurimu inter sese positione seiuncta. Ad primu igitur diei mus:post herile prcce lv xxi

ptii illud potissima te motiors aquς nouisse, nutate inquaei' instabilet natura eiuni ad pro lμψm,decliuia,cocauassi loca proprio monimeto delatione. Antea vero quomodo sese haberet V V 'viribus,atssi natura,u ipsi nutu hunc cursumili dei pice tu ingenuisset naec tute ipse sane, vidisti: nec ab alio ullo q vidisset,audiuisti. Intellige nam Dei vocem effectricem esse natura: idq; imperiit qd factum est tunc creaturae, iis quae fiunt facultatem vire tales successione prestitisse.Nox semel dieis creatς sunt: Ne inde etia nune sibi mutuo succedetes squo distri Mmine diuidere tepus no desiniit. 6gregetur aquς. iussit Deus currere natura aquarum:&nunil ipa defatigatur: illo perpetuo copellete ipsam prepto. Atili id dico ad ipam fluente reo spiciens parte aquarii. Na aquς partim spote sua fluunt:Quales eas esse costat,quq a tantib''qipsis scaturiui: de fluviatiles aquas, partim aggregati stabile i sunt neci effluunt. Sed mihi hin qnuc sermo de illis primis est aquis,qus suo ipetu fluiit. Cogreditur aqui quς sub eaelo sunt hμς 'unu in locii. Si una tibi rpe fonte perenne stanti copiosam aqua edete, venit in meterivisnais sie a pellit hanc aqua visceribus terrael qὶ1 is sit a cogit eam,ac urget ad priores pergere

parteis quς cellς ea cotineat unde emanetris sit is locus ad que operati quona deniq; pacto

di haec lora non deffciant,& illa compleaturi Haee omnia nimirii a prima illa diuina voce dependet illinc ut currat cocessum est aquis omni in aquaru aspectu omi in descriptioe memorit tradita. illius prims vocis, illi' primi P pti mometo. gregetur aquς.Oporteret aquas omnino currere,quo suu cosequatur a 3 occupet locu. Deinde oecupatis definitis sibi locis

in ipsis persistere,neu ulteri' Pgressi. Quapropter ecclesiastica sentetia omnia flumina mare ingrediutur,& mare nianu reducit. Quonia de ut aquς fluat diuinu imperiit illud est eausa: de ut mare intra fines suos sit circunscriptu se prima illa legu positione est institutucongregentur aquς quae sub caelo sunt unu in locin se defluentes aquae e locis,quς ipsas susciperet . . exundaret:migratesu; semper ex aliis alia loca copleret, ac tota hoc pacto tellure lade obruerent iussum est aquis in unu se colligere locii. Idcirco fures vetis strinumero rcellisl marenuetusili vastos volves. atq; ad imesam altitudine sese tollEs, ubi solii attingit littora in spuoma ex ςstuate,dissoluto fluctu lato p ipctu redit. An me no timebitis dicit diis a fines hareon1 ipono mari Mare ipm qd vi te statibusq; intolerabile costat esse,reru omni u invalidi

ma debilissima* harena Denat ac coerces. Na ad mare rubru quiso phibuisset gyptii qp M re a m eu ipo se humilior alm inserto defluxissesesin cu ςgyptio mari ia coluxisse: nili creatos rena coriris ligatu peepto tau cosedi ectiEtem mari rubro humiliore craptu esse ii re nobis im po ercetur. suasere:qbus maria placuit inter sese Aegyptiu inqua ac Indicu in quo est de ipsum mare tu Mare rubra colligere.Qua ob rea suis incoeptis destitere tacgyptius ille Sesostris,u prim' id est agis bruilregressus u Dari' ille Medusa post illu id pagere alim potuisset.hice a nobis sunt dicta, ut di i fluat suini prccepti fratetia vi resin percipiamus. gregentur aquς quς sunt sub caelo unu in locii. ςgyptui. Id est nulla post hae alia cogregatio fiat:sed in prima permaneant mus quae colligiatur. Deo odiostris

inde quit gau in locu aggregetur aquς ductet,complures aquas plςriss in locis fuisse diuis conat'.

39쪽

CONGRESSIO QUARTA.

Montes fas ostedit . ea ua nain motiu interualla,innumeri covalliu vasti tractus: spatiosarsi altito ab initio dines speluncarit,inime si campi, at* supini magnis maribus ςquati:cocauitates denissi omes mundi. multis variiset praeditς formis: aquaru copias cotinebat.omnia tunc aquis referta,euacuata prccepto diuino sunt:uniuersis aquis undisi copulsis unu in locii. At tartasse quispia dixerit si tota aquς tellure operiebat ut prius est dictu ac occupabat ora terrς cocauitates,q nunc Aquam maria susceperunt refertas aquis omnino fuisse. Quorsum igitur aqus proptrabat Que in loreceptao cii sese colligebat Oibus corauis locis pr occupatissCui nos obuia ibim' coceptacula quo culum. vasail tune ad suscipiendas aquas asseretes ab opifice reta coiecta fuisse,cu unu i locu aquas segregatas sese colligere oporteret. No em erat id mare quod citra Gades est collocatu .Nec vastu illud,& in nauigabile pelagusqd est ultra Gades:& Britanica insula,occiduostr Hibearos ainplectitur.Sed amplo tuc capacessi coceptaculo prccepto dei creato,ad illud aquam co ovia' pit edfluxere.Sed de his hactenus. Ad secuta aut illud,quo deseriptione extructionis maaquaru . di nostra sentetia experietiς aduersari disseritur:haud enim unu in Iota aqua tota cofluxisse videtur: multa quidem dicere possumus: bc ex se notissima omibus:sed ridiculu larsan est: decu huiuscemodi nos hominibus certare,atili cotedere.NO. n. de 'culetas aquas: Δ: eas quς ea imbrib' aggregatur nobis exprobrare:per eala nostra sentetia redarguere putare deberimem quis conuxione aquam, sed maxima,sed abudatissima,vna appulauit aggregatione unuconcursum.Na putei,collecti s aquaru sunt: arte, manu* factς humore terri insperso in ea humi cossuete parte, quς in cocauitate reducta est.No ergo quosvis cocursus aquaru c reingationes indicat apFllatio .sed excellente, de maximii in quo totu elementii uniuersum ostoditur. ut ignis,de in parteis paruas diuitas est y viis hominu usu:& uniuersus in aethea

reo loco diffunditur: de aer ite in parteis quide exiguas, de ipse seiugitur: uniuersus aute tela lurem circu quaΤ tota amplectitur: sic & in aqua tametsi paruae quaeda coplures* collecti nes aquaru sunt separatς,Una in est cOgregatio: Vnus locus,qui totu elemetu a ccteris segregauit.Lacus. n.q partim in septentrionis plagis, partim in Gricis regionib' sunt patim MaacedonIς,Bithynsς,Palcitingi tractus occupat, omnes aquaru quide cogregati s ee costat.

At no de his i prcsenti:sed de maxima omniu, quesive magnitudine terrς script urae diuinae Las sala istu oratio est.Iam lacus: de si copiosas aquas habere nemo inficias ibit,no tanae maria quisus. merito nucupauerit: ne si amaxime salsi sunt saporis,crastri no nulli naturς, perinde e mas Mare re:qualis est is in Iudςa qui bituminis plenus est:& Semonites ille lacus, si inter Aegyptii de yn . Palςstina per Arabia desieria proteditur.lacus em sunt, ari, stagna: Mare aute unu est, Vt ii memoris prodidersit:qui terrarum orbem lustrariit: ua be Hireansi Caspis et, mare sunt qui seorsum circuscripta suis esse finibus arbitrentur ed si iis qui in describera terra opera mouarunt mente adhibere oporteat ,haec inter sese sunt rata:& omnia permeant ad mare maximu atir conuul: qucadmoda & mare rubris,ad Gaditanu oceanu tendere ei* coiuinuesse ferui. At quona modo dicit aquam aggregationes deu maria nuneupasses Quia conueare quide unu in locu aquς: Congregationes aut aquaru id est sinus,qui sua propria figura a terra circudate cincti sunt cophesia , maria Deus appestauit, A oesu mare,Austrinu mare, Marium Orietate mare Occidetale rursum aliud mare.Multa quoq; nota rpria variassi mariu extat: nomina. Muotis palus Euxinus pontus,Bosphorus, Pro iis Hellespot',ANO,Ioniu,Sardonici, Siculu,Tyrrhenu aliud: 1: mille alia nota mariu sunt, quae longu sane fuerit exacte recesere, ae numerare:& ruditatis decori plenu.Idcirco deus cogregationes aquaru maria nucupauit. Sed ad hic nos eduxit ipa series disputatiois. Nuc redeamus unde digressi sumus. Et dixit Arida De':cogregetur aquς quς sunt sub lo Unu in locii de appareat arida. N5 dixit,& appareat

ficta, terra sed appareat arida .ne rursum ipsam inextructa, ac incomposita ostedar,luto referta, atq; aquis immixta,nondum propria larma facultateui recepta.Et simul ne telluris exsiccandς soli nos causam tribuamus erri siccitate ortu solis generatiori; vetustiore opisex sedit. Animaduertas aut velim his indicante verbis scriptura no solum exundantes aquas a ter

superficie defluxisse:sed quicqd etia aquaru inerat imixta ipsi cessisse,necessariis opificis iusis

sis obtesCrado.Et laetu est ita Hie adductio satis creatoris vocem ostedit in opus ac exitum P missicula copluribus in exemplaribus hcc sequutur.Et congregatς sunt aquς,quς sub casto erant in suas congregationes: de apparuit arida .Qut ne* vlli terorum interpretum edidere, Hebriorum usus habere videtur. Nempe superuacanea est horum verboru adductio

Obel . Posth restimoniu: α factu est ita. Quaproptet in exactis exemplaribus obelo sunt notara

40쪽

DIES TERTIUS.

D.M. quem fui vacuitatis verborsi sit signia tristitutii fuisse constar. e vocavit Deus arida terra de congregationes aquarum appullauit maria. Cur & antea dictum est. Congregentur aquae viisi in locum,& appareat arida.Selnon scriptu est,& appareat terra :& hoc loco rursum:&vocavit Deus arida terram.An quia siccitas quidem alip ariditas propriis quid est,quod naturam exprimit,& prς se fert ipsius subiecti: terra autem nuda quidam est appes la tio res Nauti ratione quide prςditum esse propesu ipsius hominis est vox aute homo id signficat anta mal cui propria illud competit: sic & ariditas,ati siccitas pprium est, atei prscipitu terrae. Cui igitur uti proprium siccitas accomodatur,atili ariditas, id a liatum est terra: rinde alip cui veluti proprium peculiaressi qd ipsum hinnibile cosciit, id nuncupatum est equus.

Non solii aute id accomodatur ad terra: sed c eroni ecia elementoru propria culil culiaris in qualitas inest:qua sane tam a caeteris segregatur, i etia ipm qualisna sit naturae digno. scitur.Nam aqua frigiditate,aer humiditate, ignis caliditatem uti peculiarem sita vendicat qualitatem.Verum liqc quidem uti prima compositorii corporum elemeta libera ,dicto inoodo cogitatione sumuntur. Eam quae ia in corporibus insunt sensuit subiiciuntur copulaatas obtinent coniunctast qualitates: neq; quicu eorum cininino quς cospiciuntur acsenti tur,solum ipm cst absolute,aut simplex,aut sincerum.Sed terra eth sicca,& frigida. Aqua sti/gida & humida.Aer humidus, de ealidus.Ignis calidus atqi liccus. Hoc. n. pacto 'r qualita tem consortem facultas in ipsis mutui mixtionis emergit.Na per comune ipsis lingula quaolitatem cum vicinis sibi copulatur: e societatis ratione qua cum sibi propinquis obtiner,cuoppositis colunguntur. Na terra que siccitate frigiditate* pr dita est,cum aqua quide stigiditatis affinitate coniugi tuta per aqua autecti aere copulatur: luippe cum aqua medium inoter utrumque situm obtinens suapte natura: quasi manibus extensis utraq; qualitate, corpus viruiti proximii sibi frigiditate terra:humiditate acrem tangat.Rursum Wr humorem aque per calore igni sese colungens aer atq; conectens, sua nimiru intercessione discordiu natura/ru ignis,& aquς conciliator euadit.Ignis deniq; pari modo duabus ipse qualitatibus prς ditus: calore inqua,ac siccitatentio cum aere copulatur:hae humii setit sibit coniugitaAte ita fit orbis quida,chorea P reserta eocentibus omni u inter lese concordia nexu,ato ordine miro. Haec a me dicta sunt causam afferenti, cur Deus ipsam aridam. terram appellauir, dc non ipsam terram aridam econtrario nuncupauit. Nempe no ex iis esse videtur aridum,quq Post adueniunt terrae: sed ex iis quae naturam eius a primordiis ipsis constituunt. At ea quae causam uti sit quippiam, pr stant iis esse priora quae postea adueniunt,nemo est qui ignoret.

Itaui non immerito Per ea que natura competunt,prioraui sunt,scriptura ipsa sancta terram

esse censuit cognoscendam.CEt vidit Deus esse bonunt.Non id ipsum haee oratio delectabi leni inqua aspectum quendam marium oblatum eme deo demonstrat. Non em rerum crea tor oeulis creaturς pulchritudine cernit: sed ineffabili sapientia perspicit:&cotemplatur ea quae fiunt. Est prosecto spectaculum perlocundum albescens quor cum ipsum summa tranis quilitas occupat.Est etiam iocundu cum mitiunculis auris summis parumper exasperatum undis purpureu colorem,aut cςruleu cernentibus obiicit: qn ncq vi violenta vicina verbeis

rat continente .sed quasi quibusdam amplexibus e pace prodeutibus,salutare ac osculari via detur. No tamen & deo scriptura ita bonum, ita iocundum dixisse mare conspectum fuisse putare oportet:sed bonii illic opificii creationis ratione diiudicatur.Est em aqua maris huis motis Ois fons & origo telluris:quippe que per occultos passim meatus transit atq; diffunditum ut spogiost terri s uncis P resertς declaratasub quibus fluidum per fistulas cuni eulo sui tumeans mare cum tortuosis,accituibuis fuerit transitionibus comprehensum ab agitan, te compulsum spiritu,dirupta superficie vi violeta telluris, trimipit, rasi emicat:atil; ser tur amarorei transmissione deposito, potuletum euadit.Iam vero calidiore quoq; cum dis currit ex metallis qualitate affectum, eadem sane causa conetitare seruescit si penumero:atipnagrat:quod ta i pleri insulis: a pleris Q in locis maritimis cernere licet.Quin & media cotinente loca fluuiis propinqua nonnulla si parua magnis comparanda similibus modis afficiune Quod a nobis est dictu ,Vt uniuersam cauernis terra,& cuniculis esse resertam per occultos meatus,e maris principiis,aqua redundante & discurrente, reipiamus. Bonu igitur apud deum est mare,ppter humoris in profundo terrae discursione. Bonu est etiam & quia fluuioru est receptaculum,atq; in seipso cuncta omni ex parte numina suscipit, nee tuos si nes egreditur. Bonum est item l fons quide est aeriis aquis, atili origo, qui ps: quod radiis

Terra. Elemcroru quali

tates.

Viderie

quo de'

Maris as

Aqua

maris,hum ris olscst fons. Bonum

cur ma re.

SEARCH

MENU NAVIGATION