장음표시 사용
21쪽
TRACT. VIII. DE MATIUM PROGMIUM DE sp SAL. CONTR. I.
. I. Re . I 8. D. et s. ab arrhis , & mu-ateribus sponsal Itiis nuneupantur aon sisses Rex sponsa. npe F 1 sed sponsalitia munera . Dipote omnino gratulta , non habent rationem promissionis et ergo . RESP. Utique sponsalitia munera non sunt promissio, utpote qiis ad lineam donati nis spectant , quae . ut testatur Angelicus . est gratuisa ex amore δε is. Donatio non eo imitin determinatione voluntatis aliquid dandi , sed in actuat: rei largitione I. Sena ν . D nam Q. AE MMarione eos morair a promissilo autem determinationem imporiat voluntatis eum obligatione adimplendi promissum Per- per in deinde astruitur , sponsalia ab arrhis denominari et hae namque promissonem ita ponunt , eamque eonfirmant . Unde in laudato Seripturae te,tu denominatio Sponsalium
a praesuppositis desumitur 1 & est sensus rsponsalitiis muneribus, qiue post eelebrat Sponsalia donetntur. Rex nequaquam indiget. 3 OBJIC. II. Exultatio in superbia nequit licitum reddere contractum : atquin uri Coniugii promisso est e,ultatio in su- petbii, litata illud Iacobi 4. v. 16. Fune --um GH am In I risin Oesi tr. cmesi e ΛLMιν1 Iasi m. gna est: quibue in eos animed veriit , qui aliquid posti nodum sietur m promittunt ; ergo lieita Spontalia nequaquam importare possiant promissionem . RESP. Redarguit Iaeobus rerum temporalium promissones ab iis iactas. qui taliter sibi fidunt , ut nullimode de vita seiant dubitare. Qui hoe modo agunt. sum sutura promittunt, utique exultant in superbiis suis. quas uitie & mortis sint Domἴni . Qui verti
promittit eum subordinatione ad voluntatem Dei . non est eriminandus , ut eompertum
est: huiusmodI autem est sponsalitia promissio
pti dirum eontractum disponunt , neqMeunt
earundem impedite libertatem ; sed si Spoti-
salia , eua uis positiones sunt ad Duptias . promissionis naturam sortirent tir . libertati nuptiarum octieerent : cum absque crimine promissio nequeat violari ; ergo . RESP. Utibio-procul Nuptiae plenam . exquirunt libertatem: eoacta enim Coniugia malo omine eelebrantur. Ceteram abs re dieitur . Sponsalia libertatem nuptialis contractus laedere. Ultro coneedimu promissionem involvere obligationem adimplendI pro,nisi sum : sed hae non adimit liberiatem , cum suerit plene voluntaria .
O OBIIC. IV. C tractus de praesenti
nequit esse promissio de suturo : sed sponsa lia habent rationem eontractus de praesenti eum Nupti In Scripturis sponsorum nomine nuneuperitur, ut de Beata Virine legere est in Eu ingelio i ergo .
RESP. Sponsalia proprie dicta non dicuntur a matrimoniali contractu de praesenti inito ; sunt enim veluti dispositiones ad Ip. stim , Ela sunt , ut ait S. Thomas In d τίν gr. 43. A/ι. I. Aiso. Quadam sacramem
M talva matrimonii . se e exorcismus Bais Α Τ.. ptismi Per quandam tamen extensionem,
i ob impletam promissonem , noviter Nupri s . et direntur Spons . & quandiu matrimonium est solummodo ratum; quo pacto in serIptu
ris Beata Virgo , & S. Ioseph Spons v
8 OBIIC. V. SI Sponsalia ratiouem haberent promissionis , sponsus v. s. cum aliena peream . malitiam speeie diversam contraheret , aperiendam in Consessione 1 promisso namque ius tribuit ad rem; sed hoe est salsum : ergo. Ostenditur Miror pro-l positio . sponsalia se habent ad nuptias, sevit vorum Religionis ad Proselsonem . euius B obligatio novam non addit malitiam . s vo-
eris contra eastitatem delinqueret: aliti filii praereati inter adulterinos scelus accenserentur ; ergo .
RESP. Iuxta plavsbilem multorum sen- si si iis,
tentiam conced mus maiorem propositionem: quia spatimia ius tribuunt ad rem . Empti ante rei traditionem ius importat ad rem;&contra iustitiam merat , qtii ius illud violata ex. gr. qui equum Petro venditum, sed non traditum , Paulo eoncedit , indubie eontra aequitatis lura delinquit . Ita Spons iura I dunt iustitiae . si alteri usum sui tradunt .l Quae ratio plane urget sve in sponso , sue
in Sponsa; nam mutuo acquisierunt ius ad rem . Esemplum de vovente Religionen ahq re assertur et squidem volum illud non
Religioni, sed Deo fit: ea propter Religio, tibi ea litas sne saerilegio nequit violari, ius
nullum neque tu re , neque ad rem relate ad voventem aequisivit . Filii a sponsis pro erea is solummodo naturales illegitimi cen- sp sis msentur : seetis adulterint . aut spurii . Ut Riii. Filii Onseanitie adulterini, requiritur, quod 1 ex 4dulterio proprie dicto nascetntur uel spurii , requiritur, quod geniti sint ab ha-l netilibus impedimetitum dirimens Coui gium.
Neutrum horum ampraesentiarum occurrit.
mi no ex pane onius alteri manifestata, pn vero necessaria censeatur inuti a repromissio . In hoe diseriminantur Uoelores.sunt . qui volunr . sola interna promissione E oblinari Sponsorem et requirunt alii aecepta-j iionem alterius , sed non repromtilionem a nonnulli demum utrumque necessarium du-
DICENDUM , promissonem mutuam requiti ad eonstituenda Sponsalia . O PROB. I. Ratione deducta ea I. i.
22쪽
ergo mutetiam exigunt promissionem Spe salia aio PROB. II. Contractes ex Diraqueia parte onerosus mura um petit Onsensum . sed δε- - a. Sponsalia sortiamur naturam eontractus D Atia λιν M. ros : impotrant namque promissionem sese
alteri iradendi, eum obligatione ut alter itidem se dedati non enim est gratuitus eon tractus ἰ ergo &e. ii PROB. III. Contractus ex natura sua perfectus omnem firmitatem postulat, smνmira, nulla occurrat rerum mutatio : hoe est i nisA. ,Σ.- rauid extraordi arium superveniati sed spori silia perseetis eontractibus iure accensentur :eum nequeant ultro di sibivi; ergo firmitatem postulant. Atqui firmitatem sortiri nequeunt,nis uirtusque Partis consensus interveniat ;e laudieahit squidem . s unius dest i ergo .aa PROB. IV. Sponsalia transseruntius ad rem , seu ius sui in alterum 1 sed hoe Sina em absque mutuo consensu nequit subinete; erso . Ius ad rem praestat, quod te, illa stri, . habentis ius ; fieri autem nequaquam potest. rem mei iuris fieri sine meo consensu : ergo. 33 PROB. U. Promissio homini laesa - proportionaliter involvit eo itiones promina. Tias. sonis factae Deo et sed haee noti obligat . nis
qualitates illoe adinvenlanior . sub quibus in Seripturis palam fit. promissiones aeceptari ,
atque repromitti retributionem a Deo et ergo
neque promisso homini iacta ligat. nisi adsit repromissio . & potissimcim in Sponsalibus , eum de re maximi mommul agatur . OUECTA REFELL Tra .a BIIC. I. Interna promisso veram indoeit obligationem t sed haec
non connotat repromissonem et ergo sponsa litia promissio veram importat obligationem sine repromissione . iniur , quae a pluribus adoptatur, ostendi mr . I. Promissio interior lanititur veritati; sed veritas ex stiis intrinsecis obligationem involvit 1 unde mendax est . qui interitis
promissi non exequitur ἰ ergo .
II. Qui non servat promissa interiis acta Deo , infidelis est, Eces. x s. v. s. ms lites en m H In eis . ct pNoa prem A ;ergo homini infidelis est . qui intericas promissa homini sucta ei non servat. IlI. Promissionis obligatio a peculiari lege dimantii ; sed qisisque internam sbi s
cere valet legem: nam eam sibi Beere potest externam , cuius vis tota ab interiori voluntate dependet i adeoque obligationem supra internum actum potest appotiere , quam su
IV. Promissio aliquid superaddit proposto di sed non addit nisi obligationem et ergo interior promisso obligationem indoeit. V. Hodie promittena interias, s pos
ariduum promissionem mini sestet , Indubie citenetur adimplere promissionem et ergo compertum est , interiorem promissiouem ex se obligare
VI. Per taum interiorem actum potest
quis rei sua possessionem abdieare I. I. s. nvis . I. 3. ι. In a micen , , S I. et. s. sis. η . - quiser. Isbi. ergo poteries liter solo interno actu alteri lus tribuerela rem suam .
VII. Si sui, noverit mi nctam ante
nam promissionem, quam promittens executi ni demandare non vult . potest ille, ut propugnat Diana stes It D. p. 3. In I. V lsHI. cereia uti eompensatione ; ergo .
RESP. Maior propositio iuxta D. Thomam 2. 2. ap. 88. an. r. salsa est , si intelligatur per ordinem ad ho nes Pr , misso 'Dae ab homine fit homini non ., potest fieri nisi per verba, vel qDaeeun-que exteriora sua . Deo autem potest ncti promisso per solam Interiorem eo-Hiationem a quia ut dicitur 3. Rem res Homines vident ea , quae patent , sed
Deus intuetur cor Et sane homo nequit m aes
se alteri homini obligate nis modo sbi init contanturali, qui alius non es . nis me smasensibilia , cum sit corporeus . Hine respon
Ad I probationem . Quando quis so-ltiminiaci interitis Lbstrictus in promissone, Ma .st -- potest itidem se solo seipsum soluere a qui adax. quasn- ex regula Iuris, res per easdem entisas , quibus nasiitur, dissolvitur. Qui re seipsum sol- ' 'vena , si promissa non servat , mendax pe petam dicitur . Ad Id. Quae Deo Interne promissa sunt, non solom eo ita , sed ab eo ae prata ha- Γis .ἰ-mbemur : sectis quae homini promitiuntur per ρο- βω solius volontatis a Suet i proindeque latum
inter utrumque intere dit dracrimen. misi.
Ad III. Qui per legem ligare potest ,
potest ligatos solvere : propterea qui per in ternam legem seipsum obliti it . ab olvere seipsum valet ; Imiam ille ligatus non ee sevir , qui pro libito potest totie, quoties ligamen abrumpere. Vis obligationis Di istiea voluntate dependet ; vertim quandiu vineolum est in libera potestite ligati , nullius roboris reputatur . di verti actus intereti s is manifestetur , ab uno Foro ad aliud transt . atque legibus Fori communia subo
Ad IV. Promisso addit proposto Imperfectam quandam obligationem , di velut vialem, non habentem tamen italum . dese F esu firmitatis a quoniam vero revorabilis est ad pia et tum promittenti nihili habenda est. Ad v. Proniisto moraliter per levems, s do interna fiat externa subditur illleo cori-ditionibus exterior: s providentiae a unde nil mirum , s poli manifestationem obligare incipiat.
Ad VI. me actum pure internum potest quis rem suam abdieare ; cum ejusdem Dese m habeat dominium . Nequit tamenitis ad rem alteri conserre per actum eiusdeiunaturae , nempe internum ; potest nanas De
la rem promissam res ere , eique displ4eere iproindeque absque ipsus actu vim nullamiottitur promissio . Ad Vil Si smplex est internae pmmisi Ex premi soni, notitia . nullum prorsus acquiritur ius eompensationis et cum in potestate omnino libera promittuntis sit illam revorare . Si ma.
23쪽
vero si notitia illa a promittente exhibita , mire deservit ag evineendum . Sponsalia , atque habeantur condζiIones dantes eontra thlurgente rationabili eausa, fore solubilia . Doctui firmitatem ; tune propugnari potest pra-Octrina sanehea valet In gratuita promissione .citata doctrina . 1 OBIIC. IV. Ad sponsalitim firmi- Praed Icta ex eerils intrinseela prineiplis talem suffieit tacituriataa; sed hae me --
urgent . proptereaque extrinseram evertunt plieite, tiee explicite laniat repromis livam probabilitatem , etiam eorum , qui eonten- aeeeptationem : cum ea .eruia 44. m s. dum , interne promittentem teneri pracon- taeens nee consentire. nee dissentire videatur:
eeptam manifestare promisionem . ergo ad sponsalia huiusmodi aereptatio non a s OBIIC II. De esentia promisso- est neeesaris . Maior in aperto est . Curii nis indueentis ob Igationem non est accepta- enim Parentes spondent, praesente Filia . &tio : sed sponsalitia promissio essentiam habet taeente , subsilum Sponsalia r scut cum depromissionis i ergo absque acceptatione suta elarant promissionem alteri factam . pe ipsa sitit . Maior evinetiue . Promisso Acta Ἀ- stet et ut elate habetur in Cap. unie. - santi . subsitit, Esti e. in mari p. IV. Us sponsas. Impiaretim is s. sin. Ex spon- in anu i μι . & tamen non acceptatur ab In-lBl- salibus, quae Parentes pro filiis puberibus , ante, ui pote incapar est acceptationis et ergo. vel impcteribu, eontrahunt . s Filii G- Confirmatur hoe idem ex promissione Actia - presse consenserint . vel tacite , ut si prae-
in favorem causae pia, quae non aeceptatur. - sentes fuerint . nec contradixerint . obli-
αἰ ' .RESP. Prima proposito Disa est, nee is gantur, fle eου eis oritur iustitia publicae ho-t ' inducta probatione roboratur. Etenim Insans - heltati, - Et hae de re L Iss quiam θ. -
ine pax quidem est aeceptationis per physi- es tiis me e cavisa , opportuna affertur cura perso lem voluntatem : secus per alie- ratio . videliret , quia Parentes magis Filios nam , ei itidem reputatam, qualis est volun- diligunt , quam seipsos ; adeoque praesumitas Reipublieae per Iura decernentis , custo- tur. Filiis bene eonsidere ; ea propter rachusedientis , omniaque membra debita propor- nitas filiorum merito reputatur consensias .
tione, gubernantis . Idem dictum volumus RESP. Maiori propostioni absolute spe- de dispositione favore Otiis pidi . Vettim ul- satae pilarique refragantur . Posunt namqtie raritara i tro admissa nitiori de quibusdam promisso- Filii taeere sve ob metum reuerentialem . .. nibus, omitino de promissone sponsalitia ne-lc lsue ob timiditatem. sve quia eredunt, satilis ei, risiam . satur; eum singularia onera, peculiares con- esse flere , quam loqui , eum ex hoe nil suditiones , & cireumstantias involvat . profuturum iudicent: possunt itidem taeere,16 OBJIC. III. Stat personalis oblέν- eum non nis imprudenter dissensis e lissam tio etiam eum sui trad Ilione . absque alterius referre valerent .; quare sub illa taciturnitate aeceptatione repromissiua . sed sponsalitiata postivus interior clissensus adesse potest , i promissio est personalis eum traditione iuris rita prorsus reddens Sponsalia . in mi gead rem ; ergo non requirit repromissionem ii alia diiseultas in coneordantia praedict: textus
tota namque ratio . ob quam repromissio C a'. I s cum alio nempe capite . Atia I necessaria censetur . est illud person ite onus. Ierno ui sub eodem tit. ID. 4. Dei res Biam . In tRsumptum o1t nd tur . Coadjutores Meleta- primo namque textu asseritur , Patrem posse ν. is .
tis Iesu qui se aii dicuntur, per vota sm- pro Filio sue pubere . sve impubere . eon. pro ei plicia sese obligant , traduntque Religioni. trahere : In secundo aperitur, non posse pro absque eo quod Religio aeceptet repromit - Filio pubertatem nacto . Itaque maior pr tendo i atqui non minus oneros. est traditio D postici admitti potest . quando tales oe e
ncta ad onera Religionis , quam ad onera runt ei reumstantiae , ut certo moraliter pru-Duptiarum i ergo . Ratio porro . quae utrin- dens iudieare valet , verum positivum , aeque urget , habetur a Sancher Di p. s. vide. muttitim consensum adeste i & in hoe senti, licet , quia poteit quis alteri se gratis obli- Intelligit ut a s. Thoma, nee non ab aliis , gare ab que obligationis conditione edi parte scut etiam a lege Civili, & Canonim . Rela-
alterius . tum momentum de Parentum amore ero .
RESP. Duplex adinvenitur promisso i filio, ultro admittimus , eo tamen easti ut momiso gratuita una , onerosa altera & mutuata . Parentum studium non a peculiari inclina- ἐπὶ . Gratuita promisso ea est , in qDa lantis se ul- tione . sed a recto diesamine dirigatur a n untro alteri obligat nil ab eo exigens i sit sepenumero pii ires novimus a Parenti aeontingit in Iroinissone donativa i haee porro malo omine desponsato, . Coniugium est subsistit , et u Deiratarius nihil prorsus nee ono, graviismum. & totius vita; ea propter actu , nee promIssione redonet . onerosa in eoi trahentibus plenura voluntarietatem
& nitima promisso intelligitur ea , qua quis Elmhesio exigit. alteri sese obligat, ut & alter remaneat obli- Ad pthritim tamen Intelligentiam illius gatus ad aliquid i ut videre est in promissio- ie,in . in citosa predictae Regulae 44. duo
ne venditionis domus : ita enim Dominus dieetidi modi reserantur . Primus est, euan- promἰttit domum vendere , ut alter pretium do a s eo trahentIs explicari potest avique solvere debeat . Promisso sponsalitia seeundi aesti Principalis 1 ut eum quia rem alterius - generis est; etenim promittens spondet. i vendit. Domino sesente , & taeente ; taci- fututo Coniugio seipsum tradere , ut alter iuretras inne non haberur pm consensu . nee smilem traditionein exequatur . Exemplum valet remia, qui taeet consentire videtur . societatis nobis arridet . Siquidem etiam So- otiatido verti actus contrahentis non potes
eiecis in praedicto casu se obligat , II eer sub taplieari v. g. sne meo eo ense ne taci- eertis eonditionibus , quibus non servatis . minitas habetur pro eonsensu ; & se I iii Coaluiores dimittit i adeoque eampium rum in urnitas , Patae promittente , habe
24쪽
., AN PR Missae sp NIMIUM DEBEAT ESSE MUTUA . 14
nae pro eonsensu i etenIm sne voluntate . non statim irrevorabilia censetur, sed fas est.
Filiorum intelligi nequit sponsalitia prouilia Atquia & innotescat promissu , & vici .sim re
so . Modus alter eli , quando res cedit in promissior de quidem non ex notitia quoeun-eommodum, vel honorem i tune taciturnitas que modo habita. sed expresse per ipsos eon- reputatur consensus. Meus est vi in gravamen trahentes, sue per Epillatam, vel per inte vergat , ut eum agitur de obligatione con- nuncium inanifestata. Haec neeessaria sunt adtrahenda: & in hoe sensu Filiorum tacitur- perseiendum contractum I porro contra eius nitas nequaquam: ut pollere censetur con- persectio I. a. cis. st . in pacti sta est in dii sensia . Plura exempla reseruntur in no tulis rum voluntatum unione , quae Inter absentes ad praedictam regulam M. in s. ex quibus non intelligitur, nisi promissio mutuo Innoia unum sumere placet . isi P lares aliqua de Olescat ex L I . f. in contris is em Nom . te , quam sine scandalo palam sacere nequit. Leges huiuscimodi non tantum obligant stiscitatus taceat, abs re tacitumitas pro eon in Foro externo, quam in Foro conscientiae. sensu reputaretur . Porro casus huiusmodi Ratio est , quia in multate iuris naturalis
apte aecommodari potest Filiis colam Patm fundantur a di alias leges Civiles . quando C
Meentibus ; cum habere possim Bra pedimen sBlnonicis non adversantur, adoptantur in Foro tum, quod absque Infamia revelare nequeant. conscientiae , Cap. I, II mi, is nisi os Pro aliis textibus conciliandis volunt ris senes risne; potissmtim agentes de Coniu- nonnulli quod Caput rua nate Iai non Ogia . cupas materia est contractus naturalis . .. loquatur definitive : ita quod ex quadam de- & eivilis . His non adversatur Canon V centia , non necessariit , in adulto exqui- viens . supponit namque sponsonem lite nistenduε si eonsensus . Vettim ejusmodi solu- Octam absenil atque ab eo aeceptatam; quam tio arbitraria prodius est i nam interrogans propterea validam deelaravit Pontifer . proiit Pontificem seIre volebat , mum personalis factam luxta regulas , dc naturam talis coti contentu, adulti si essenitalis i ea propter tractus . responso interrogationi respondere debet ; Hinc promittens nuptias absenti . amo potissimum cum loquatur ex opposito ad io stipulationem promissionem potest revocare.
lantem, euius persorialein consensum affr- ouandiu ipsi non innotuerit . qm diu non .mii non esse necesTirium . Itaque sensus praera suerit acoptata, atque non accesserit reprodidit textus est quidem de adulto; led qui Clmissio ; quia his deficientibus . nutat eonira-
non vult tune temporis contrahere , in eos' ctus . Ubi verti promisso . eis gratuita , est casu pet solam Patris voluntatem eout raelus stipulata. idest, ab alio fuit absentis nomine nequit celebrari . acceptata , & promissio dirigatur ad praesen- Ex his palam fit , non Patrem tantum- tem stipulatorem . remanet irrevoeabilla imodo , sed ei iam intrem pro Filiis posse . cum accesserit aeceptatio. si autem proinliso sontrahere: in eap. namque Utaeo Aedes aes dirigatur ad absentem . v. g. Petro absenti m vis. non Patris , sed Parentum mentio promitto equum meum . promissio nop st- habe tui . Reliquis autem a Parentibus hoe matur per stipulationem ; quia, ut stipulatio non competit; eievim amor, qui spectat iter firmet contractum, necesse est, Stipulatorem in his operatur, non est in aliis invenire. yices gerere . dc peti mam abstruis, proinde . - 8 CBΠC. V. Ea capite Venisus, μι que aia ipsum praeientem verba dirigendi cleris , HI ioυemei obligat sponsalitIa pro- sum , quod s ad absentem dirigantur, Prin mi iso ableuii facta: sed ibi nulla oeeurrit eipalem , non Stipulatorem respiciunt . sti metitio . mutuae . repromissonis , hac igitur D pulatio ea iure communi tribuit ius ad rem ihaud Meeuarta censetida es unde supulator non potest promissimilem re . RESP Duplicitet intelligi valet pro- probare . nec quidquam exequi donee absens P misso ablenii sacta : vel simpliciter , vel ae- l eam ratam habeat , atque aceeptet et non ta-
.. .st,... cedunte stipuisione . Simplex promissilo ha- menis ratam habere. aut acceptare temettiei, is νον- hetur, eum promittens absque alterius acee- quia stipulatio intrinseram involvit eonditio . Usso . . platione vo untatem suam manifestat . Acce nem, si absens aceeptet .dere et ibani potest pradictae promissioni stipu- Haec in gratuitis . Nam in respere VI, , latio : OQ.nempe quo Q sentis nomine . & onerosa . quibus accensentur Sponsalia quis eam aeceptat ; & hoe quidem vel cuin requiritur in Stipulatore mandatu in Prinelimandato vel absque illo Quocunque modo palla a quia nemo unus est . qui absque -- intelligitur , noli subsistit promissa o absque Olumate onera subire velit ; alias onera respe-
oblentis acceptatione , alque repromissione : ctiva mutuum consensum . mutuamque extis
est enim conitaesus respectivus, sive oner omni repromissionem. Quapropter eoniractussus . mutuum respectum exigens in utroque Eli ver absentea infirmi sunt, & revocabile, . contrahente , seut in nuptiis oblipatio ess quousque ahsens non repromittat; susscit i debet mutua . Et sane L Asseriti , . in Esn - men peeeptatio i & repromissio Procuratoris, a omnis promissio absenti tacta . ante quando hoc mediante . cel rantur .aeceptationem in revocabilis sed si aree- Pro absente stipulare possunt ni qui pratio non foret necessaria, nequiret ante i ad hoc specialiter, vel generaliter sunt depu-aeeeptationem revocari, indepenuenter siqui- rati , tum qui superioritatis gaud*nt prae sint
dem ab ea firmitatem haheret promissio togativa, ut Patet pro Filio . Dominus pro ergo . Huius rationem habemus ea I. r. Is servo . Praelatus pro subdito, Cur tot prori pisis ; nempe quia noti oritur obligatio Osoriolo. Tutor pro Pupillo, tum diota. nis ex mutuo duorum consensu hie verdotii , & publici Tabelliones , potissim iamurutis duorum consensus reprimi:sonenia si instrumentum consciant ἰ sunt tamen ,
erigit, unde eo ita acceptatione ab absente , qui hujusmodi stipulationem solummodo pra
25쪽
pro externo Foro valere eontendunt.
io Habea eet dictis , ad contrahenda sponsilia non suffieere gratui ram . etsi mutuam spolisonem . si non si te spe estua . Eteolm Sponsalia involvunt eontractum ultro , ei troque obligatorium: atqtii illae duae gratultae promissones . eum ad inviem non dependeant. eontractum utrinque obligatorium non emetunt seut quando quis liberaliter alteri donat librum , Ee Iste imaginem redo net . non intervenit eontractus aeo , is ins , quia sunt donat lones independentes et erM .
Et qu dem quoad sponsalia. utpote graviss- mi momenti, turlores, & platinsiliores adoptandae sum opiniones , ne inde dissidia . &1ites exortantur .eto Habes etiam non eontrahi sponsana s promissio eadat supra indeterminatam P a , ο da Personim. Di s Pater unam ex pluribus Gn- , p. ι- sentientibus Fali ita, promittat, vel Vir spondeat unam ex illis dueere . Sponsalia nam qtie sunt dispositiones ad Coniugium . quodeertas exigit, atque determinatas Personas . Te emr t amen unam dare . quam ipse pater
velit . cum eleictio si liberi iuris promitten
- vis debitoris est electio . 8e suffest alterum se adimpleri & I. Plerianque f. in jura
Gentitim. Quod s omnes, una excepta, morerentur hane superi item tradere deberet. At vero si eontingeret Promissarium cum unaeet illis preerire, nullim Pater deberet dare ;non illain eum qiis peceivit, eum in eius potestite sit eligere tridendam; non alias i propter exortiam agnitatis impedimentum . Ex duerib Ult spondens unam eae pluribus ducere , eam , cum qua peccavit. eensetur ellia gere ; non emetuntur tamen Sponsalia . nisi misitio sbi spondeant . 'ridi mutua sponso si contingat etiam in eatu Patris promittentis . habentur sponsalla. & publieae honestatis impedimentum eonsurgit.
dieit: unum e , parte intellectus, a aliud ex parte voluntatis. Ex parte Intellectus importat esse celi -
rn bo .. is importui intentum, seu intelli lonem. Disiati, im Deliberatio, alia est semiplena. plena altera. . Semiplena dies tur . quando aduerientia ad rem, quae agitur , est imperfecta . hoe est . non resectit ad omnia neeessaria ad electionem, sed eram quodam moso , di sub qu dam generali eo susione . Et extemporali reia sextone . Plena deliberatio est , qliando advertentia est persecta , scilicet, quando elareeognoseitur id , quod agitur, ex. gr. . novit homo se futurum promittere Coniugium , se
obligando ad stilum assertentem perpetuita tem , rem, de qua agitur, eram suo oppost conferens , ut Ioeus detur voluntati ad eli
gendaru partem, in qua major aliqua esuera. ratio boni'. videatur Caietantis 2. et. q. 88.l a. t. Unde non est necessaria omnium eis-eumstantiarum, quae Oeeurrere possunt, Con sideratio .
et x Ad sponsilla requiritur geliberatio
persesa 1 ut eolligitur ex Capite Linoas ; ex Capite Aries et ex Capite , ὀ fremaeram. Ad Da,s iam mo t. is serum . Ratio est, quia Sponsilia sunt eontractas valde oneroliis , Importans stilum perpetuitatis in promissa re de sutura i unde aci minus tanta requiritur deliberatio , quanta ad graviter delinquendum . Dixi ad minus, quia N. Gabri lquid plus ex seit . Et sane ad lethale pre ratum sumest advertentia praesentium ; ad Syonsilia alitem Gnsderatio etiam futurorum requiritur . Hine si quis ex semiplena advertentia contrahat. nullam eontrahit obligationem. neque sub veniali . quam.is semiplena similat adverientia ad veniat; ter me- eandum : quia lumen vultus Domini synamim super noΑ suadet . neminem esse obli-fandum ad onus grave per legem sbi imp tam , ad quod non plene advertit . non plene deliberat . non plene eonsentit . Et quomodo consurgere potest oblignito sub v
niali , si sponsalitia promissio non subsmi
et Ex parte voluntatis triplex assignatur intentio . Prima est intentio promitten- I. primis
di 1 seeunda est latetitio se obligandi: tertia est inientio adimplendi promissum . His tri- Ἀ- iis .hus intentionibus respondent tres eorrelativae sectiones . Prima fimo est exterior promissio sine interiori animo promittendi : seeunda cum animo promittendi. sed nequnquam ia tisandi : tertia eum a olino promittendi . 8e se obligandi , sed sine animo adimplendi. 1aestio non agitur de prima , & tertIa fictione: eertum est enim apud Omnes , nullam
esse In te promissionem , eis; defieit animo promittendi . eum si huiustiodi promissiosmpliciter verbalis, & his otia . Indubium iiidem est fassiere promissonem ex titilma
tas adimplendi . squidem in ea reperitve tota promissionis lubstantia , & adimpleiici solummodo spectat ad lineam effectus neeeia satili consequentis . In utroque easti se promittens Sponsalia , peecat graviter ; nam lex iustitiae praecipit . quod uterque promittens in eontractu munio vere promittat , & promitam adimpleat . Est etiam eontra iusti tiam , & eharitatem in re gravi Proximum ei reumvenire a porro per utramque sesionem in eisti Proximus in re gravi deeipitur a adeo que gravi crim ne reus evadit Deeeptor . Diffetilia, igitur prasentis Controveruae ad fimonem seeundi generis devolvitur . DICENDUM , promissione non eontrahi Sponsalia. a. PROB. I. Omnis eonditio contrais H, s stan lae eo tractus . & promissionis , nullum effeti eontractum , 8c promissionem : .
sed animus se non obligandi est eonditio directe eontraria substantii promissionis sponsalitiae , eum vIs euiuslibet promissionis sit obligatio i ergo sponsalitia promisso non subsistit . & est nulla . Habetur argu
mentum Cap. Sa tonae lanes. De eon Prionistis
26쪽
tibi μ si eonditiones eontra substantiam Co- i,, niugii inserantur . pura &e. matrimonialia l contractus , quatitumeumque si sevorabi- ,. Is . earet essectu Ex quo instauratur probatio . Non minus est de substantia promissionIs obligatio . quam se de substratia Conjugii perpetuitas : sed volens contrahere .seii promitteti eontrahere Coniugium adtempti et . nullum laeti contractum, eo quod eonditio illa est eontraria substantiae eontractus Coniugii ; ergo etiam nulla esset tuepromisso , tibi animus se obligandi deside
PROB. II. sponsalitia promisso
vim, & naturam sortitur imis partieularis rsed ex intrinseeis legis est obligatio omnino uois tiata dependens a Legislatoris arbitrio , in eoius voluntate stat , quod obliget lex ad eulpam, vel non sub gravi . vel sub levi ; ergo promissio non obligat nisi i ta promittentis iotentionem . qui sbi legem Deit parti larem: ea propter noletis se obligare, non tenebitur ex iustitia ad promissa .dis PROB. III. Si t ex promissione . ita ex iuramento oritur obligatio r sed stante intentione iurandi s animus se obligandi des non subsistit iuramentum . docent
Usum. 3. . Mi distinguens in huiusmodi
iuramento rationem iuramenti . & rationem dolos, ait - Quamvis ergo ex ipsa rationem .s i. M iuramenti , in quantum iuramentum . noni obligetur ad servandum ipsum, nisi see-i dam suam intentionem : tamen ex mee Di state iuramenti in quantum dolosium .i obligatur ad observandum , taliter quod se ex dolo alitis non Iadator . Et hoe estis stiando secundum intentionem recipientis vi implet iuramentum . si autem simplieiteris iuret absque dolo , tune 4n foro eo eien-M llae non obligatur, nis seeunddin suam in- ., tentionem ; sed in foro &c. - ergo . Ex quo etiam habemus , nullam ese talem promissionem , quando iuram to , utpote acces-lDiario promissioni , firmatur . ατ PROB. IV. Ex eommuni Doctorem placito . tibi duplex contraria oeeurrit EN a I; intentio . ea subsilit . quae alterius est revo-q eatoria: sed in easu intentio se non oblistandi
DM .a m revocatoria Intentionis promattenda : ergo
hae , non prima , subsitit . Explieatur asisomptum . intentio illa censetur alterius revocatoria, quae super alteram est reflexiva ised iritentio se non obligundi est reflexiva saper intentionem promittendi , eum si eae prioris cognitione , & posterior ipsa i ergo tristi e Illa est alterius revorativa, quae spe Sat ad rationem formae contractus: obligatio spectat ad formam contractus, & promissionis . eum sit disserentia essentialis distines: a voluntatis promissiuae a non promissiva voloniatate . ut est propositum i ergo . Praeterea haeduae Intistiones sunt ad minias aequales; &hoe ipso nullam e seiunt promissionem . αε PROB. V. Maioris in effieaei deliberatio exesusva per scientiam praesuppositam , quam ex praesupposita ignorantia quia Qu/ novi illa est expressa, & directa . & plene volita ω ιιι δε Mia sieti, in s promittens, Oblligationem . re esur. IMOIMel . cc proavisendo nollet se obligare , nulla seret promisso qtita impediter.
de tolleret voluntarIetatem ex L os to ere
nitarium magis voluntarietati, quam error . & ignorantia, ergo a sortiori voltimarietam evacuat promissi ess dire sus animus
ex scientia emanatis se Dori obligandi. Cb hane doctrinam N. Gabeiel partis oppostmξropugnato e Γώρ. 4. De Mara. quaest. s. prinsupponit , utillam ese promisso iri in ab eo iactam . qui ignorat Ohligationem . & illius . qui non vult promittere . sicut alia promit
ustii seriatis qui vult anteeedens , vult etiam eousequens: sed promisso est antecedens . obligatio verti est consequem et ergo qui vult promissionem, vult etiam obli
RESP. Effatum ill Ioris valet tibi antecedens est verum , & neeessarium i se a Promissis ubi in appareres. & a libere d pendeo n-jη eum sensu. Promisso in eas a nolentis se obligare, in trivi onon est veta. sed uerbalis, sed apparens tan-aetitia. tummodo . Eius vis tota de petiget a voluntate ; unde si voluntas se non obligandi non adest , neque adesse potest promissio vera,
sed evanida . 3e appareris est . . ito Di CES . Obligatio est intriinea promissoni magis quam igni calesimo i illa
enim se hobet per modum forma etiam a
Deo inimpedibilis, & ista est in genere causae e seientis. & a Deo suspendi potest . sed .
dati nequit ignis absque eatore . ergo neque ,
dari potest pro lso absque obligatione .
RESP. Argumentum , alitis palma re i, , se ἱpsuin solvit. Ea ratione a Deo non est Impedibilis obligutio in contractibus , quia . dependet, seu uerios consilit in acti a liboris , 8c uoluntariis. Hoc ipsuin principium in usa est . quod si promittens nolit se obliga- te , promisso non sit vere obligatoria sed solum app4reriter . Ignis apparens e/lancti 'inem non inseri . sed tollim verus . Et sane scut ignis . vi applieetur, exigit ealeiacti nem , s vero impediatur, non eates eie . se promisso exigit obligationem 4 s tamen erant non vult promittens , non Obligat promisso. 3 i INSTABIS. in prominionibus onerosis non est liberum promittenti se obligare modo . qiaci ipse vult 1 sed promissos potitis ita est onerosi , de quidem in
gravi : ergo nequit promittenti ex sua voluntate obligationem Impedire. Explieattit. ilia lud est diserimen gratu; tam inter ec Onero ,
sam promissionem . quod per illam promit tens imponit sibi sidelitatis legem : per hane sibi, & alteri, imponit legem iustitiae : adeoque liberam in ei se obligare in promissone gratuita quomodo vult , in promissione ,
RESP. Argumentum non serit disset,ltat s punctum ; immo sillum stipponat. No dum tangit italatilia se obligandi stib oti,i . vel sub levi; at dissicultas e sens versatur B circa
27쪽
Irea Mi Milonis substantiam . Ubi deest i is paruit iudieium animi salse ; ideoque per
animus se oblig'ndi, etiam si stantia obli- alis estorem millo repudio . si brevi reversa est, . isti is pretioliis defieit , & promtiso est app item ii 'lia Uxor . nee divertisse videtur Idum Iemi pure ratern h. Porro alia est quaestio , & lon- 48. st Ieg. utiri. ; & M. Ie aerionis .m diversa , an posta voluntate se obligandi, Vertini eum Theologis distin uendum est . liberam sis in imieria Mam & onerosa si vel passionis motus aduertenti im impedit coreas agra'iter , vel leuiter obliget re , Satis firma necessariam ad pereatum mortale , vel non extat Senientia , quod etiam in materia gravi impedit. Si impedit . dubio Moeta non sub- potest Legi,laior obligare tantom sub leui . sistunt Sponsalia , setiti nee vota , nec iura iant verti noli habet animum se obligandi i menta, nee alii contractus de re gravi. Se nee mi, nee alteri , veram imponit legem , eus dieendum est . s non impedit adverten- mee onus verum , sed alterum profecto de otiam illam: Meth squidem cognitio suseiens cipit , ad deliberate agendum humano modo . Ve-
REPLICABIS . Intenilo se notia hementi passione acti claimbant per os plebis obligandi h betur pro non apposita : sed ni- saeerdotes & seribat : tolle , tolle , eruei-hil effeti eonditio illa, quae habetur pro mafige ; & tamen peccaverunt gra ida, quam non apposita ; ergo intentio illa se non obli-4 Pilatus , Est nota laudato Canoni apposta .gatidi nihil ineis i ac proinde non evacuat 34 Verditi pro piari gravis difficultas promi, sonta vim , seu substantiain . Major est, quomodo dignoseere possumus, abi tulisse
proposito emitur ex cap. Anticli. De conitia i passonem advertentiam , vel non . Sunt qui ibur m LV U. , ubi turpes, fle sequentem adoptant regulam, quae deduci vi- su Δημε impossibillas eondit Ionei rei letuntur ; intentio detur ea E. parte latidati Canovis; videlicet
se non obligandi est huiusnodi a ergo estos sue dente animi tranquillitate, paeniteat
rei tetenda ut non apposta , eontrahens se eontraxisse. Alii asam statuunt RESP, Falia eth m .sor propositio . In- regulam; nempe s non contraxisset . ea non tentio quippe se obligand L, vel non , perii- extante passionis commotione . Nihilominus per ad iuditam iam eontractus . Ius eo loei solitarie acceptie hae regulae fallunt . Expocontra ponit sonditionibus Orpibus &.ini- rientia Gestat , quod quis impetu iraeundiae possibilibus eunditiones de subitantia; et tur- evittis hominem occidit, statim animo com pei , ae impossibilea intendit non appostas , Clposto . de patrato crimine quam maxime . contrarias vero substantia dcelarat ipsam dolet : sinistet quis ea passone eulpabiliter prorsim dei mare, ae tollere substantiam eom blasphemat ludendo, quam sane hiasphemiam raesus , non protulisset, si ludi occaso non extitisset.
D OBJIC . it. Irae se habet ad intem mare moliares spectanda tare ei retulas-tionem se obligandi intentio promittendi . ita , tum Personae , tum excitantia Causae .seut ad inserendum conseia sum advertentia : Perpendendum est , num sub fluctuante pasi sed ad Valorem sponsilitis promtisonis suis- sone ad rem , quam agebat, animum con cit advertentia sint in eo Musa ; ergo sinetet verterit: num finem intenderit actionis suae . etiam intentio promittendi absque intentione Nee est fidendum, quod non praeeesserit tem- se obligandi , Declaratur . stetit advertenrisopore advertentia , sed sat est praecessisse nason iuum praseedit. N ipsum in radice pra- iura i valde enim colligatae sunt potentiae vo- continet : ita intentionem se obligandi prinolitiva. di intellectIU .eedit intelatio promittendi. & ipitan saltem Laudati Carionis sensa valent pro Foeci radiealiter . exigitive . & confula prae nil-4s leveterno , ne mulier illa , qua reversa est . net . Rursus quis inactus inordinati pasi puniatur . Dupla et regula assignata ut supra
sone conetratus , vel tentatione vex uua pro- valere poterit , quando rea , pensatis Q l-
ttat Sponsalia, indubie Sponsalia contra obus , manet dubia ; tune enim prasumi po-bii; alia, plerumque irrita serevi sponsulata test in Multe actum esse contractum , uecum ma ma Relpti, Ieae eoiatisone , & de- Nonnulli contendunt . Alii tamen docent . ordinatione, nam plurimi perturbato animo, standum esse pro contractu , pro voto , prosve amoea, sue sine , ω h usmodi passioni- iuramento &e. Hortim sundamentum es .hua . conir hunt . quia eontractus est in possessione i de ips, R P. Maior adaequa te non urget . enim certitudo constat , di de advertenti Nam aduertentia se tenet ea parie intelle- dubitatur. Rursus, quia semper posti rur. estis , de seloin respleti abiective consenstim , adesse libertati m. qui in nobis iusta est, mam'aν tas qui τε panc voluntatia se tenet ; ad vereentia oppositum probetur .
quippe est cognitio rei, in qWm ςonsentit Lbi de merato lethali ad tur s Oritiis,miis. voluntas. At vero intentio promittendi . Mur Eleonstat de advertemia, sed non de consensu.& Intentio se obligandi . tenet se gi partis . aut ex adverso eonstat de consensu , sol non voluntatis & haee seeunda intentio se habet de aduerientia , N. P. Gabriel D seri tiast. velut prioris forma : unde desectus istius in-. s. re atrimose hane tradit regulam . I firmat vim illius , & inanem, nullamqGeta viro probata v trinis praesumendum est ne reddit. gative i siens in alio. Ratio est, quia in Viro δ' Ad dis itatem in nil noti propostlone probatae vimitia eonsensus persemis, vel ad- 'propositam, quae ad praxim deservit, res uertentia plena Deilὰ sui memoriam , es no-ι ζnt nonnulli Canoni, , Invalidos esse hu- titiam post si relinquit : cum assuetos seiusmodi contramis: habemus enim Can. Γ;- agi, re testeae & erimina execrari ; unde si νον-m de Fentiem a L 62 7. Quidquid ea- dubius est, praesumitor desectivi in consenseia lore ira indicae , vel fit, vel dieitur . non vel in advertentia . in alio Uiro e contra .ri prius ratum est, quam s perseverantia ap- cum ex habitu, di obtusa quadam eonsdera
28쪽
tione soleat operari. Me in suis dei laetationibus reflexe agat . non adeo Deile patitur
notitia, ae memoria . Extenditur hae do-Ehrina ad contractus , ad vota . ad juramen ea M.
salium inura aettiali inadvertentia Deit valida sponsalia r sed intentio promittendi . stante intentione se non obligundi . sim; li requivalet volitioni , & eamdem sortitur aequiparanti: vim: ergo etiam ipsa valida esse it Sponsalia. Expileatur . si quis mente simus deliberate trahere sponsalia , de superveniente amentia , vel ebrietate . tune contrahat . valida sunt ejiisdem Sponsalia 1 seut valet Baptismus pri s vollitis, sevi est vertis homleida in eo statu hominem ex praevisione , & intentione prilis habita, oecidens . Patet autem. In eo statu nullam esse advertentiam , nullumque consensum, atque omnimode desiderari. Igitur stante animo se non obligkndi sciet radiolIs volitio pracontenta in intentione promittendi . RESP. Dando malorem , ' negando minorem . eliasque probationem . Non i si-. Dasus mant Sponsalia . Ae alli eontractus in ebrie 'i ..., α & amentia. qtaamvis suerIm praevolita i tint .viti. nam requiritur aruis humanu , pro quo sor maliter, vel virtualiter . tiee saria est aestialis libertas quae pro statu amentiae , vel ebri tatis non datur . eum ligatae scit potentiae , ae impedit in ad agetidum eum resexione . Obligatio in utroque eontrahente consurgens
non emanat a priori voluntate , neque a
causa , in qua est volita . sed ab sp ci actualieontractu ; & ideo eiusdem eonstitutiva debent esse humano modo praesentia , id es . sub statu libertatis . Contrahentes sitat Ministri, ει Actores : proinde debent in actu eo tractus se Ipsos movere . Hine in Ninistro Baptismi non suffieit baptizandi voluntas prae-
habita ad amentiam , vel ebrietatem , ut palam si a Theologis in dis plationibus de NinIstro Saeramentorum . In suscipiente tamen Bapti inium susscii voluntas illa ; quia DTὐe so habet . Primum igitur exemplum in obiectione pro due una non ossicit nobis ,
Ad aliud effemplum resp. Maliam ex. quocunque deseesu , bonum ex integra eausa.
ι.is . . ..t occiso in ebrietate est obiectum voli itiiti.
M, Oo m. di praevisura in priori intentione ; ae imputatur ebrio Meisoli , vel amenti quia ebrietatem , vel amentiam ortam ex causa libera, debebat praeeavere : & quia eum praevidens posset c.itisam non intendere , & in musa essectum , voluit utrumque . ΕΨ hia dedueit r. esse a soritori Incapaeem sponsalium Ametitem a nativitate, sevi illi qui in hae peculiari materia contractus insanit, qtiam is in aliis rebus sorthrecte iudieet . Muius , surdus Insmol . de caecus, non est ea pax contrahendi eum fieri non possit . Le apte instruatur ; secus de remto , de surdo . qui finia instrui potes .
sunt promissionis interioris spis , se stabat-ctatio per annulum est smum interioris animi sed sola sub arrhai io anniat eonfiitiat Sponsalia , ut consuetudo fidem iacit , erilo
etiam sola verba eYterilis promissor:a eo m-mum sponsalia . Utrouque ratio est eadem; quia hie sunt apstinet eout raesus : sicut locutio detractiva , est detinetio , etiamsi destanimus detrahendi . RESP. Exteriora verba sne interna Intentione , sunt sma apparentia . & praefirm- Vriga ammua ; non vera. & realia . Fundant prae- ιιν - δε-iumptionein pro Foro externo et non tamenta aeqm verum effetunt e ni raestina . Ita subiriliatio v annuli est signum satis requivociam et elim ex alto fine posui oriri, puta ex turpi assees u&e. Loeorum consuetudo solumi indo secit praesumptionem: adeoque allud addi necesse est tot si tractatu, praecesserant antea . & promisit
Vir se ductu in Molierem , deinde porrigita ultim & mulier aeoptat , tune suffete ad sponsalia . quia pars altera sacto acceptat.& repromittit : Glosa Iua , Ee Neon δε ι . Idem evenit, quando amicos Inter de Coniugio agitur ineundo Nollere conseia. & Vie annulum mittit, vel arrhas . M Mulier aereptat. simit; iee dum spondet V se . & manum porrigit Mulier . Hae vera sunt et quia taet- turnitas. etiam tibi agitur de obliganda Pe TMirumstoas iis , habetur pro eonsensu , ei que aequivalet . quoties actus aliquis postivus concurrit de linea rei , de qua est tractatus . Exemplum detrahi ionis non urget. Nam γγ se ipsam lasva est simae Proximi exterior Dis tria
detractio , et Luris a detrahente non si in- ... aurina . .
tenta. Promisso editerior non est per se ipsam M. Mi is essectiva eontractus . ias pr. suis piitie . & ἱ Λ ε - -
Foro contentio et quapropter riceese est, validum reddere contractum, media intentione
Intentio perinde se habet , ae promisso sne animo se obligandi: sed negativa . & aequi-
voea intentio eotallttat vere sponsilla : ergo etiam intentio se non obligandi. Maior in aperto est . Nam xque decipit qui promittit animo se non obligandi, de qui per aequivocationem promittit, di per non voluntatem. E,plimior Minor. Per has stases : numquam riseia strita re istam 1 nuuum duram , Usi re t m pre sp urtim 2oIs eo, hoe e & per alias sinite, . Diioua . contrahuntur sponsalia . Ha porro stases simia ut negativae , aut aequivocae ; potest enim quis eas proferre iuxta interiorem sensum, qui extericis non intelligatur RESP. Concedendo malorem propos-tionem pro praesenti materia . In minori es serimitiantur Auctores . Vera, & eommunior doctrina negat , praedictiκ fractus eontrahi sponsalia a sunt enim tantummodo aptae ad generandas lites in Foro externo . & ad venda snter Proximos dissidia . Pri, negativi, stamus non ineludentibus saltem impli iacite afirmationem ratio in aperto est ; nam eo sensiis non praestitur per negationem a &l histo odi est illa i -- m asam a Ie -- eam . Idem pro aequivoris valet; hae squidem
lentiam non insertitit, cum certum non ha
beant senstim . Talis est fiam altera : II misiam Use te i via squidem poteli sensem
habere exceptivum , insuper & conditionalem et excepti m , ut , ducam re nonisAam i condit Iomlem , ut , si asinam δε--
29쪽
. , TRACT Vni. DE MATR. in illNIUM DE SPONSAL. CONTR. III. a
at quos Doctores verba illa sussiciunt ad sponsilii iam promissonem : in posteriori conditionali , apud otianes nihil elusinu vetia illa,
non enim absoluta exprimitur voluntas , ne
que quid sit sacturiis se promittens. Ultima
Dasa , vso rerum consolere , satis est aeq uoca , ob triplicem sensum, quem potest hahere : unum de praesenti expressivum a tiralis traditiotiis alterum de suturo inclusuum 4 turae traditionis : tertium solius propositi de
ficiendis nuptiis ; M istu sensus primo pet-
Epitrat . Doctores nonnullas collegerunt verborum constructiones de praesenti & de suturo . eapaees diversorum senseum , adeoque reddentes aut dubiam , aut aequivoeam pr missionem . Ad evitanda igitur ine uvenien
tia , quae suboriri possem , scrinanda est primo intentio Promittentium, eorumque mens investiganda . Secundo exam nandae litat Oecurrentes circumstantiae ; saepe enim istoe de-elarant id , quod est obscurum . QMod si rea
adhue remanet dubia; tune ad eommunem verborum intelligentiam est recurrendum. Id autem compertum sit in re tanti momenii , quod pars securior tenenda est; ut nempe Sponsores ad iterandam promissionem claris , ae apertis terminis inducimur .
18 OBJl C. Vl. Pro eontrahendis sponsalibus aeque necessaria est Eeclesia intentio .ae Promittentis intentio se obligandi i sed sine Eeclesiae eonsensu si1bsistunt Sponsalia ;ergo pariter subsistunt sine voluntate se obligandi in Promittente . Maior videtur certa .
Siquidem inhabili 1 ad Coniugium , inhabilis quoque est ad sponsilia i unde saeui sunt correlativa prohibitio Conjugii absoluie , 8e prohibitio Sponsalium: ita prohibitio Coniugii elandestini , 8e prohibitio Sponsalium
clandes inorium. Prohibita esse sponsalia elania
U, THor I . de risti m ia/um . Minor videtur communi, Theologorum i quia non esseadem ratio de Coniugio, ae de Sponsalibus. Nam Mandestitium Coniugium in eausa est contrahendi adulterinas nuptias ; priori siquidem repudiata more , ducebatur altera, nec reus ab Ecclesia cogi poterat ad priorem reeipiendam , eum probari non posset Coniugium per tabulas . Addunt ex t timemina I. De consanguinisate poenam Coniugii non extendi ad sponsilia: unde ibi excommunicantur ducentes eonsanguineam , secus con trahentes Sponsilia eum ipsi; in odios, enim nomine Coniugis non veniunt sponsalia . RUP. A Nomentum inspicii disti cultatem . num necesse sit contrahere Sponsalia
eoram Paroeho . & Testibus i si enim hoeneeesse sit , eurrit aqualita cum necessitate habendi intentionem se obligandi . Ceterum eonciliari possunt Canonistae . di Theologi , ..i GL s termini explicentur . Sponsalia igitur coniasii . trahi possunt elandestine de laturo Coritigio itidem clandestino , vel eum circumstanti impedimenti dirimentis; & possint contrahielandestine de suturo Coniugio libero ab omni vitio latitante. In primo casu bene di-
eunt Iurissae i tune enim sunt inus da , quia sunt de te illicita. de nulla . In altero easti optime loquuntur Theologi ; quia sunt de tenetia, di dispostio Tridentini de Coniugio
non extenditur ad Sponsalia, cum si correctio luris communis, qua ad caium non ex pressum non extenditur , L Pra duotii C. Pe 'petias i ne i unde in Deereto Trideni Ini habentur Sponsalia , ut casus omissus L com-
o Hinc solvitur argumentum . Dum plieiter potest esse quis inhabitis ad Coni sium et absolute, hoc est . ad omne Coniugium i vel tantum ad hoc determinatum . Quando quis inhabilis est priuio modo pro iter impedimcntum perpetuum , tune inhailia est etiam ad Sponsalia ; etim sint de re semper illicita & nulla . Quando quis in habili, est seeundo modo , inhabilis est ad sponsalla de illo ineundo Coniugio , non de alio in forma debita contrahendo . Prohibitio Conjugii ablolute, correlati is est prohibitioni sponsilium . ob mox dicta . Prohibit Io conjugii elandestini eorrela tiva est prohibitioni Sponsalium clandestin ruin . si sponsalia sint de Coniugio elandestino: seeus s sint de Coniugio legitime eel
Ex Cap. man is ci Assi. μέ nis non recte deducitur , esse prohibita Sponsavia elandestina; loquitur enim expresse de solo
Connubio . Nec movet ratio ex eo deducta,
videlicet , quando aliquid est prohibitum etiam id prohibitum est , per quod ad Illud
pervenitur: pervenitur porro per Sponsalia ad Connubium . Non movet , inquam ἰ nam
ratio Illa sermalis est: hoe est , quando pervenitur ad illud , ut prohibitum; proinde solum insertur quod Sponsalia elandemna de Connubio prohibito invalida soni. de illicita : non quia clandestina . sed ratione rei volitre, quae mala est. & nulla . Clandestina tamen Sponsilia de Connubio non eundesti no , nee prohibito, subsistunt & lieita sunt . Dehique edi duabus productis legi stahis evincitur . Sunt enim iii sensu se ali. ita quod iis in easibus, in quibus Connubium est nudum . nulla ellam sint illius Sponsilia, et Iamsi de Sponsalibus Lex non sit locuta . Verba legis Grari, st. de Λ noMus stim -- Recte tamen dieitur , et Iam Sponsilia in his casibus iure nullius esse momen ii , ut is suppleatur quod orationi deest In hi,
eas bus , ait . Hoe sensu intelligitur etiam Lex s φυλι Ttitis e. in risu λου ustiis . Item utraque Lex loquitur, quando idem oecurrit
m ment tim : non autem eadem est ratio Con
nubii clandestini 8c spontallum . In Connubio clandestino si ventur adulteria i sccus in sponsalibus clandestinis et siquidem clam his stare possiuat nuptiae non clandesinis, per
Id . quod a Theologis additur de poena
ex Clementi praesei,tia miti non habet Iociam . Nam esse non eundeliinum per prae sentiam Parochi , di Test; . a Tridentino exigitum, non est plena addita . sed est sermaeonstitutiva. & essentialis contractus contu galis ; voluit enim has conditionem Trident
num ad valorem illius : rena veri, statuitur, pro
30쪽
26 pro violatione legis constitutae, non pro con stitutivo rerum essentiali .
valorem intentio . quae nata est per se damnum alieti inferre hoe enim est me se iniustum: sed intentio se non obligandi apposta promi ilioni , per se nata est Proximum laedere : quia alter illi ime , 8e Deile potestalliei ad erimen aliquod hoe est, ad turpi iudinem admittendam . sub spe promissarum nuptiarum; ergo intentio illa se non obliga di nullum debet habere vllorem, seu vim ἱadeoque promisso debet subsulere . RESP. Premissor fidius duplieiter intelum.- Io. iigi potest et vel ut negative illudens . & sta fiam ia du- dati, i vel positive . Negative tune Intelligi UO me , quando prcimissura praeei se non praestat; postive , quando sub spe promissi alterum . indueit ad malum . si primo modo. negati ve videlicet. se habet fictus Promissor. tune sponsalia sunt nulla , Fe ille ad nihilum tenetur, nisi seandalum itide sequatur, vel meliores impediantur nuptia. Non tenetur ssus ille Promissor ad promissionem serva mn ethdie enim nulla est . Non tenetnt ad dam num tu parandum quia nullum sequitur , eum tantiam deludatur Compromissarius . & eeet Promissor contra veritatem . si scanis idatum sequitur , adoptanda tune est solutio linodi subiicienda .
Si secundo modo deeipit sctus Promin sit , idest postive . quid fieri debeat, decla
Σ.--' serme 'qualis eonditIonis, ae Mulier dem pia et vel ipsa deeepta Mulier inferioris esteonditionis . 8e Uit superioris. & nobilioria.
In primo casu. si est innuptus Deceptor, de iaceptam debet ducere in secundo easu ten tur eam dotare, de providere de nuptiis. Ostenditor prima pars ex I. r. st . SI re rem perasur. Iustitia commutativa obligat ad reddendum idem . quoties e tractus est de re danda . se reddenda individua 1 sed i casu , eontractus promissionis eth da nuptii, eontrahendis ; eruo nuptiae sunt ex iustitia commutatis a reduenda ἰ adeoque debet fictu, Promissor deeepta in ducere . Maior propostio firmam, Ee communem eontinet doctri nam . Hine qui furatus est equum, qui extat, debet eumdem restituere . de non sussicit ei alterum aqualem reddere. Hinc qia contraestim fecit Iniustum de agro. agrum debet
reddere, non domum . Fortilis hoe timet . quando unus ex eontrahentibus , promisIum
ex sua parte adimplevit . Minoi propositici in ipsamet subitantia facti . sequitur illatio directe . Siquidem in contra ma ut aest,frio, vi rariar, si unus muneri suo faciat
satis . tenetur ahet ex iustitia eommutativa etiamsi ficte promiserit , eontractum absolvere r tenebatur enim ex iussitia veraciter promittere, enm contractus si onerosos; ali ter . si liceret oppostum . male provissim
seret bono Reipublieae. Unde si quis alteri
negotium aliquod peragendum eommittat , puta transcribere Codices . ire Neapolim , eum promissione Scutorum decem , ce unJmo in eriori se non obligandi premittat, tenetur in utroque Foro ex iustitia, trans piis ab
altero Codieibus , itinere expleto , decen scuta solvere . Pridi: a adoptes velim , sduos excipias casus. Pirinus est. eum Molier eae eertis signis. & cireum1 antiis cognoscit . alterum sele promittere , & decipere . ;mne si ille promissis non stet, sia impinet miliet , voluit namque voluntarie deeipi . Alter eastis est, quando ex nuptiarum celebratione grave sequereriir scandalum . aut malum tit rixae , homiridia inter Parentes enditur nune altera pars ; & loeutri habet . quando Mulieri ignotuq erat statu Viri . aut si notos erat , fgua cum asis et eumstantiis promissionem suadebant esse ει- ceram, ex quibus prudenter iudieare poterat, omnem abesse deceptionem . Igitur non tenetur ille promittens servare Spontalla ex vaprom Tonis: quia nulla est. Non tenetor ex iustitia eommutativa ; quia hore non obligat ad inaequale , sed solummodo ad aequale denuptia Uiti notabiliter superioris eonditionis sunt ilia quales i ae proiiae ad has non obligat linitia commutativa . Obligatur tamen ad reparandum damnum statio olenter illa tum . quod in hoe easu abunde fit . providendo ut diximus , Mulierem vel de dote . vel de eongruis nuptiis . Et ad hoe tenetur
ex iustitia fraudolentus promissor. nis & Ipse stetit a Muliere deeeptus , ipla salso mante, se Virginem esse .
AM SERTE TI U MORALITER COMPET MSIT NECESSARIO IT AD CONTRUIIENDA . SPONSALIA .
D ualorem sponsallum non sollim: reqtiiritur deliberatio , & intentio iverom etiam aetas sumetens ad eo trahendum , de quod Personae sint habiles . Quoniam vera de deliberatiotie, &intentione satis actum est, siperest in Aagendum de aetate necessaria . ItaqDe DICENDUM est. septennium remana ter completum necessarium sere ad sponsilia. a. PROB. L id, sine quo etintramas est nullus, necessarium est ad eonteamis fit mitatem r sed Sponsalium eontractu e nullus est, s septennium moraliter completum desideratur; ergo . Assumptum manifesturn est in Iole Canonico Cap. meras ; Cap. acceF
piaretim . Dicitur enim in primo Capite -- Cuiu Des illationes hillis smodi nullae snt . In seeundo Quia Desponsationes. de Ma-- irimonia ante septem annos fieri non posiia sunt In tertio Nee Sponsalia stipe contracta, clam constet puellam notidumia ad septennium pervenisse Ibidem erit m declaratur , ex talsbus promission thos non oriri assinitatis impedimentum . Idem stitui
iue in Iure Civili , I. In Sponsatus e re lenta. ι f. in Spons ιιών. , PROB. II. Illud est neeesarium ad u ,
eontrahendum . per quod capacitas acquiritur D. Iad eoni ructum : sed in septennio capacitas trahends. aeqviritur ad contrahenda Sponsalia ; ergo .