장음표시 사용
31쪽
TRACT. VIII. DE MATR. PROIVIUM DE SPONSAL. CONTR. IV. 28
Deelaratur . Capaestas ad sponsalia tune datur . quando adest potentia proxima ad eonsensum sne quo nullus subsistit eontractus rsed lixe proxima potentia ud eonsensun acquiri iur per septennium, quo risiis rationis apparet ; ergo . Argumentum habetur L Min nri . I. postiis c. in jure rinseranae . Ii prima lege voluntas postulattir pupilli, ut ei acquiratur haereditas . In secranda asseritur . septennio maiorem expaeem esse hareditatis. supponitur ergo in lege adesse septeneso contrahendi ea paeitatem . 4 PROB. Ill. Pro eontractu sponsilium requiritur comitio diseretiva bonum inter & malum unum eonserens eum alio, ad praesentia . & ad futura prospiciens: etenim per Sponsalia e trahitur onos 1landi
pro iss pro praesenti. & eaeqtiendi Coni uia sitim iii futuro; sed huiusmodi diseretiva cognitio nequit haberi, nisi per disei sum, tiratiotias iudicium, quod In septennio acquiritur : eo enim tempore homo incipit eis sui iuri & antea non disti a servo . hoe est, sensus habet, & potentias rationales li
44 PROB. IV. Es eo tini Theol gorum plaeiro, pro sponsalibus ea si item requiritur deliberatio . quae susscieri, est ad Ieccandum mortaliter : sed huitis odi delieratio . communi pariter ealculo, septennio aequiritur,erso .
I. Valent puerorum sponsalia ante septennium a Parentibuseelebrata: sed eadem est ratio de allis sponsalibi, iti Insantili aetate eelebratis a ergo septentii iam non est neeessarium . Declaratur maior propositio a simili . Tenent vota Parentum pro Filiis, sit in Eeelesinitas mo numentis palam si di tenent acta Τutoria iubonum plapilli : ergo etiam tenent Sponsalia puerorum a Parentibus celebrata . Minor es elata . Nam in insantibus sue subieesti, sue non subiectis Pareicibus , aque rationis usos
RESP. Maior salsi est. Non enian sponsalia a Paretii ibu, eelebrata pro Filiis ἔnsatilibus obligant . nisi Filii ipsi sumetentem aetatem nacti ea rata habeant : ut habetur Cap. tinteo . De POD . In 6. ; εc ratio eii , uia stitus ele iis est personalis . Nulla etiam uni Sponsalia, s litius si iuris sui. seeus alter : quia murtiam promissionem , mutulamque onus involvunt . Exemplum voti nobis arridet . Nisi enim talia vota adoptentur a
Filiis , hi non ligantur et ut SIerae testantur Histor; . Exemplum alterum de ptipillo sub Actoribus non evincit . Nam ibi Iura per se ionem muttiant Rei palleae voluntatem in reale in pupillorum utilitatem r ille vero Iura ipsa reclamant . Rati seatio susscit quod si requivalem. hoe est, susscit in signis. & operibus , quae ad hae signi seanda communi usu
adhibentur : in re tamen adeo gravi satius est elatam expectare declarationem, cum
signa pollini aliter intelligi , eaque propter Sponsalia eludi . s OBIIC. Il. stetiti est onus perso
nate obligatio nuptiarum . ita etiam obligatio Legis Evangelior sed absqDe ratigeati ne obligatur ptiet ad Legem Evangelieam ex sola Parenium promissione, vel Eeelesae in Baptismo ncta i ergo pariter obligatur puer ad nuptias sne propria nova ratificatione .utrobiqtie enim es eadem ratio , Cum utrimque . Coniugium sellieet . & Baptismus . st meramentum ad botium Fidelium institutum . RESP. Paritas non urget . MI EV n' mo--- geliea neeessaria est unieuique venienti in hunc Mundum: unde Bapti imus , qui eli istor o ca- Eecleta ianua, est Sacramentum neeest 'tis i & qui eum suseipit universae legis debitor esset tur . Nuptiae veth non sunt euilibet necessariae ; sed aliquibus tantom de Republiea in determitiale & etelibatus maius est bonum. A euique partientari liberus, eons-
OBIIC. III. Si neeesarium Area septennium pro sponsalibus . tempus ipsorum noti esset inclefinittim 1 squidem monia potest septennium anticipati et sed est indefinitum . Ut constat ex I. In X U Iutis com rasin δι f. in Sponsisti Dhl In Spom,. silibus eontrahendis aetas eontrahentium is definita non est , ut in Matrimonio
RESP. Negando minorem. Τertus ex Iure productus ediplicitur a Glossa in displiei sensu . Primo per eorrelationem identitatis eum Coniugio thoe est , quod si eodem aetas pro Sponsalibus assignata . Se pro Conjug o .
Secundo per eorrelationem aqualitatis . Distitieet una sit aetas pro masculis , alia pro se illis in Spriti salibus , setit In Coniugio .
'in quo duoderimus assignatur annus pro se mini κ . & quariti decimus pro masculis . etenim potentia propagationis inaeqDalileeloperficitur, annus autem, seu tempus disere
D l lionis per se militer habetur in septennio
in utroque sexu . Haee dicuntur re lariter inam inspectis personalibus dii postionibus . qtiandoque eoni indi rationis istis post septennium .
48 OBIIC. IV. Qui contrahunt sponis
salia ante rinfinitam aetatem . peccant mortaliter e sed pueri ante septennium posunt eo trahere Sponsalia sne erimine ; ergo sentennium Dori est aetas praefinita Sponsalium . nenue ad ipsa necessarium eli. Ar mentum constat ex Cap. 2. Ue Dei V. im ti tertim , ubi Diurima, Inhibemus . ne utiqui, 'U - - rum Utere . vel alter ad xtatem legibus . h. vel Canoni s determitiatam non pervene is rint . coniungantur , nis sorte aliqua ut-- gentissima Meeistate interveniente . Dipoteis pro bono pacis talis conjunetio toleretur . ergo
RESP. Hae in re diseriminantur Doctores . Negetnt quidam pereari morialiter . vel venialiter , inter quos Sanehex De . σπλmcnu et quia nulla datur lex prohiben, . Sed moment- hoe ex laudato Canone eorruit i r 'sin quia gravem innuit proh bitionem dicena . ,.- . . . in D sbiacio, mBuemvir. Rursus concedit. ipse . - νὰeeami
32쪽
3 έrritans est vimialiter prohIbens . Doeentias . huiuunias sponsalia . ob laudatam te gem , esse peceaminosa . Sed durum est, lea ratione alienum , ea aetate puerum post Iethaliter delinquere . Volum nonnulli . legem illam esse latelligendam de Coniugio , non de Sponsalibus. proster verbum ibi expressun eo an novir, de ει-- o. Vertimnaee solutio ex contextu etiam corruit: ibi
enim non de Coniugio, sed de Sponsalibus
mentio oe rest. Praeterea dicta solutio eum textu non colueret, quia in eo agitur de incapacibus consensust ti non es sensui apro Coniugio ante pubertatem datur capaci. ras consensus , ut comperium est nono . aut decimo aetatis anno ; proinde Ioeum non ha- hct pradicta responsio . Rursus aptari non potest haec responsio motivo laudatae legis . quod, ut notat Glossa, allud non est, ius ut impediantur rixae , Se dissidia, quae inter Parentes suboriuntur: cum Sponsilia ante se-Itennium sine consensu puerorum accedente rationis usu dlxlvantur . Drmum ea his quidam sum Doctores qui Iocutionem Illam
legis contendunt explieare, sere indetermi natam. pro casu, quo malitia praevenit. Tune enim. dictaat, sponsilia ea iure remine v Ida sunt: nam ultis ratIonis eo in eam datur
pro sumesenti deliberatione expeditus a des t Coniugium ante aetatem tenet In Iure, ubi malitia praeualet , ita de sponsalia i eum
utrobique requiratui diteretio proportionata. Praeseri binir tamen septennium . quia tune praesum; iur communIter adesse usum rationis; propterea habetur lex tamquam defitata ;quoniam verti habet eadem exceptionem in Giugio . ideo extenditur etiam exoptio ad
sponsalia. Nihilominus explieatio huiusmodi subsistere non potest . Ratio est i quia casus
productus malitiae, est per aeeidens, & iustequens; adeoque abs re seret legem eo dero. Itaque dicendum est , textum loqui desponsalibus a ritentibus ante septennium
6,--,- iama ex Cauone , cum dicat in passivo . in . . o avia δε- comisngamur ; subintelligitur . ab habentibus stram tima eorum euram . Constat insumi per exoptlvam, vise Mutia urgemisma nec Fare, euius sane urgentissima necessitatis praevidendae,pismedirandaque incapaces sunt insantes .
Fotissimum deritque evincitur ea quo Canonhoiusmodi ad eamdem spectat materiam, ad quam anteeedens , qui clare agit de sponsa- llibus Filiorum a Parentibus Initis.
s CBIIC. V. Ad impedIendas nuptias
vim sortiuntur aequalem impedimenta tammtrinsera, quam intrinseca r cum utraque Personas reddant Inhabiles; sed stante est et nisseeo impedimento ta smplicis castitati a voto, sunt valida sponsalla: quIa valor nuptiarum eum tali voto componitur ἔ ergo etiam sante intitas eo aetatis impedimento
subsistunt Sponsalia ./RESP. Ut hae dissetitias diluelde sol I--ἡέ- , vatur . Apponendum est primo, duplici, ge-n, .. eis dis neris esse impedimenta Coniugii. Λlla sunt plura a erit dirimentia . hoe ess, eontractum nuptiarum amitantia: alia sum latitiam impedientia, eumqtithos e tractus valor subsilit . quamvis
illicite . .ando primi genetia ea impedi
s mentum ; tune nulla sum Sponsalia; quia A i de re impossibili. Quando impedimentum esti seeundi generis i vel est perpertium, Di cadu
talis votum pro emo tempore vitae; vel temporaneum , tit idem votum ad tempus determinatum elicitum. Cum impedimentum impediens est perpetuum , Fc praeedit contra-Aum et nulla est pro lso sponsalitia . sed irrita; quia Illieita est, utpote de nuptiis illicitis, de prohibitis . & nemo se potest obligare , vel obligari ad illlelium, sive ad peccatum . Si vero hoe idem impediens impedimentum perpetuum subsequatur eontradium, ut aliqui Dus placet , si i divimus infra , non dissolvitur promisso ; quia quod ab ini-B tio validum fuit, iractu temporis non dissol-ιvitur. Cum autem impedimentum impediens est temporaneum ; tune subsistit promisso ;quia appellat supra tempus , quo impedi
His praesuppositis neganda est maior proposito obieesionis. Impedimentiam squidem intrinseeum spectat ad esentialia eonsiti tutiva eontractus , quibus deficientibus. pro quocumque statu eius constitutum nullum est.
Usus rationis est de eonstitutivo sponsalitiae promissionia. eum absque illo impossibili, sit deliberatus eonsensus , ee liber ; de quamvis
si temporanea carentia usias rationis , sique praesens tempore , quo nuptia eontrahuntur,l nihilo tamen minus, eum non adst, quand fit promisso, hanc inanem relinquit .
AN SPONTALIA GRAVEM IN CANT EI TIONEM. Sponsalia in suo eoum tutivo dieunt pro
missionem. quae ex sua essentiali disserentia Ohligationem importat . His Di . . Porro obligatio gravis esse potest, vel levis . Impraesentiarum inquIrimus, qualIs se obligatio sponsalium. Ita igitur emeleabitur dissi Itas . . t 8e obligatio probetur, & eius qualitas . Infimul disponemus argumenta tali lege, ut plurimae quamones, quas Theologiversant . & Canonillae . Aeli 4 s.lvanior.
DICENDUM Itaque , Sponsalia per se
gravem indueete obligntionem .so PROB. Veritas , de veraeitas obligant sub gravi, quoties earum violatio graviter laedit Proximum: sed Sponsalia verItati innituntur , de verae; tali , quarum vi laeso graviter laedit Proximum; ergo Sponsa- ..Hia . . Ulla obligant sub gravi . seu gravem indueunt inacita . . obligationem . Eapneatur . seria , i . taceta Donsalia habent esse a ueracitate , qua quis alteri loquitur. sinesque a veritate se lidam quam alter Mi loqu iur ; hoe in seelandam quod in mente quis coneipit, de sentit. Porro virma veritatis obligat, ut verba stii consonamenti . Ec iacta verbis . de menti . nam adhaee obligat . ut non sale agamus , de opere praestemus premissum. Si veritas ei rea maietiam versetur levem, eius violatio erit levis is Heli elaea gravem. erit gratis violatio .
Materia Sponsalium est gravissima, eum agaq
33쪽
me de perpetus startis electione ; hleoque ait
- Ex tali promissione obligatur unus alteriti & peerat mortaliter non solvens se promisium , nisi legitimum impedimentum
si PROB. II. Virtus fidelita ita in renavi obligat sub lethall, sed sponsalia inelu-κιI; ., is, dunt ex inis intrinseris fidelitatem, eum sint νε eravi se retro siti promisso; ergo lethalitet obligant. sitiro .u43. Ostenditur assumptism. Violatio iuris alterius in te gravi, lethalis est Olmi sed vinis, fidelitati, obligat, ne violetur ius alterius et ergo in re gravi graviη ol obligatio . Expenditur magis. Ex eommuies Doctorum piaesto fidelita est virtu, a veritate dii incta et unde fidelitari, violator dicitur iusdelis , seu perfidus in Saeta seriptura , & violator veritatis
nuncupatur mendax. Utraque virtus Ioeum habet in affirmativis et .veritas tamen magismaelitas se extendit. Comprehendit namque veritast is, is omne aifirmativum genus: sdelitas vero si iis uia..:- . In solis affirmativ s pronussis . Hine fit quod promissor sua assimatione tribuit alteri ius ad e2lgendum sbi pro Mim et quapropter dupliet titulo promittens fit debitor, fit ne si mendax . se ne alieni iuris si violator . Caput Praserea in s As sal hule innititur rationi .sa PROB. III. Iustitia commutativa in pactis oneros. de re gravi obligat sobgravi merato: sed sponsalia pactum involvunt onerosum de re gravissima et ergo obli-
otis . ι,..tio luntas tribuenui unicuique quod tuum est ;isdi iustitia. porro non tribuere ouod alteri debetur in re gravi, ex eommuni uoctrina eum D. Th. I. I.
quast. sy. an. 4. est grave erimen. Alita fide litatis & iustitiae obligationes in Ostodiendo alterius iure ne violetur , eonveniunt: sed inhoe dileri minantur, quod obligatio iustitiae strictior, sortiorque est. Nam obligettio fideli-aatis in simplici , & gratuita promissione sa- ei litis est solubilis . quam obligatio . qiue ex
iustitia oritur vl eontractus ; hine violans plieem promissionem non tenetrar ad eompensationem tueri eessantis seeuq violansaontractum . Haec dubio promi gravem in-xuunt obligationem in contractu Sponsalitio.
3 PROB. IV. Vineulum, quod gra vissimi momenti essectum indueit . gravem . indubie obligationem importat 1 sed sponsilia
ire, effectum indueunt gravit ni momenti, vide vismi rem lieet impedimentum publieae honestatis: ergo 't/ imponant gravem obligationem. Explicatur. Eu Sponsalibu oritur impedimentum dirimens inter Consanguineos in primo gradu , tii habet Tridentinum Sest. xl. Le Aeform. Matr. ea'. 3. , ita quod Sponsus non possit nubere eum Matre . & sorore Sponsae, & nequeat Sponsa eum Patre . & Fratre Sponsaontrahere , etiamsi Sponsalia mutuo eonsensit , vel per mortem unius. dissolvantur Hare assiata uocatur impediment m pubi eae
honestati, & piad eae iussit idi . Porro hoe
quanti se momenti in aperto est . Viati .. s PROB. V. Lex , seu eontractos , oli., cuius injusta violario graviter mulctatur κνavitis pia gravem innuit, ut patet, obligationem 1 sed in , injusta violatio Sponsalium in hujusmodi ergo. t Argumentum compertum est ex pluri a Cais nonibus a sesse Iai tamen unum producere . Cap. 'aureis in Spons Isti habetur is , - ut de eontrahendo matrimonio pure . &is tine omni eo itione fidem dederunt, comis monendi sunt , & modis omnibus in - eendi , ut praestitam fidem observem Hane rapionem adducit D. Thomas m S, Nem. quast. 43. AN. 1. - 1.
B l ligans eonseientiam , certum ha-i bet terminum sua adimpletionis , alias longol frustrari posset temporis spatior sed Sponsaliaeerrum non habent terminum adimpletionis
squidem disserti pollunt 'ad alterutrius arb;- trium ; ergo gravem non indueunt obliga
RESP. Sponsalibus aliquando eertus praefigitur terminus , aliquando nullus . Ubi sponsalia promittuntur certo praefixo ter no , pater servandum esse tempus determina tum . Ubi vero nullus pratagitur terminus , Ioeum habet obiectici pro qua solvenda duplex oecurrit Sententis . Docet una , esse adimplenda Sponsalia quando alter requirit ἰ ...ilis ad et altera, obligare statis . Hane secun- dimp endidam ut veri rem nos adoptamus, si tamen ηαμ . . explicetur ad mentem Canonum, Se Legum, nempe si sumatur illud surim pro eo tempore, qtiod prudentia dietat conveniens ut necessaria disponantur. Probatur ex I. In o usa ι ff. in Aeon juris In omnibus Oh ligationi-- in quibus dies non ponitur . praeserulse die debetur hoe est, ne multom disseras. Ex L Eum vis De ιν e versit osse. - sne termino debetur , statim debe-- tur idest, eum primit m necessaria in i promptu fuerint . Et hoe erigit natura pr Di', quod est Coniugium pro toto tempore vitae, unde eum dissertur , alter suo iure se iudatur . Res clarescit exemplo voti . Quemadmodum in volo . & promissione laesa Deo, quovis tempore urget promissi
adimpletio ab instanti . quo emisitim est .s eommode ad pleri potest , nam ex iustaenista differri pollet ; ita etiam in Spons
libus . s DICES L. Nesis res prasinus ciri me diris o 1 latuitur , non teneri Debitorem solvere , nisi a Creditore suerit requisi
RES P. Ab, re asiunii ut Lex. quae non agit de solutione debiti, scit de distractione pignoris . quam Creditor nequit exequi, nispraemonito Debitore ἀ unde praescribitur . quod . iacta eonventione de non diitrahendo pignore , 's Creditor vult distrahere eo quod alter est in mora , debent illum publieis tabuli idest . eorim Testibus admonere.
O DICES seeunde, . Contractus in
alter; os utilitatem celebrati debent tempore .
quo illi sunt utIle , eis tioni mandari 1 sed spo salia non statim stant utilia , immo sepe utiliora sum ulterios protracta i ergo non
assi ad in iantiam partis obligant ; seut m
34쪽
ruum Mutuatvrio non esset utile , fi satis
REsP. Fundamentate hoe aduersa Partis argumentum. destruit naturam sponsalium. Importatit Sponsalia onus mutuum . mutuam.
que utilitatem: unde eorum obligasio non est regulanda penes unius utilitatem, sed tera peranda in sub quadim aequitate utrique sa-
vorabili . Stat quod dilatio sit utilior uni , &Incommoda alteri: stat quod uni non conve niat Sponsalium executionem exquirere propter honestatem vereeundiae. Ceterum per se ipsim natura promissionis mutum semper sollicitat; proinde illa per se est admittenda dilatio. quam prudens necessariam dueit pro iliparandus , quae ad nuptiis praerequiruntur ;utilior vero unius dilatio noti est attendenda. Mutuum , de quo in obiectione . est contractus in uillitatem unitis tant lim ; adeoque reuorabile non est, nisi expleto utilitatis tem
Dirimu per se a qoia dilatio quando
erit necessaria , causa superveniente , ut est in I. Saste de a pons sti ν, ubi - saepe iustae . ., & neeessallae causae non solum annum, vel se biennium . sed etiam triennium . & qua- driennitati trahunt sponsalia : aut valetudo is Sponsi . Sponsaeque , vel mores Paren is tum Sc. iae exeeptio, & declaratio confirmant, statim adimplenda sponsalia, nisi rationabile dilationis mometitum occurrat .
8 OBIIC. II. Habetur L. a. c. Te Sponsalisti 1 -- Alii desponsata renunciare vi eonditioni, de nubere alii non prohibetur--
sed hoe non subsisteret , si Sponsalia obliga
RESP. Huiusmodi ter non intendit sponsaIibus auferte obligationis vim. sed te- Liberum ι' gulam instruere , qtiod liberum est ea mutuo δε,-- cousensu promistis renunciare & hae facta
τὸν eis renunciatio e liberum eis alteri nubere i vi--. debatue enim sequi ex statuta lege de obligatione exequendi sponsalia uni promissa , prohiberi alteri nubere, etiam iacta legitima
dissblutione per mutuam celsionem . mare dire et e non solvit obiectionem Sanchea Lis. i. 7 p. x . recurrendo ad revocationem Caesareae illius Legis per Ius Canonicum. O OBJIC. Ill. oties in conuent Ioiatithus urget gravis obligatio, toties arei potes foedifragus , mediis pietas. ad servandam fidem sed violator promissionis sponsiliti nequit eogi perliadicem ad standum plomisici ; ergo promtisio Sponsalia non obligat sobgraui . Minor propositio comperta eii Cap. Re i is Te a fritatis , tibi Cum t bera
, debeant esse Matrimonia , monenda estis potius, quam cogenda, cum coactionesia dimeties soleant exitus frequenter habere RESP. Duplex est eoaelio; una interio- V. d; istinas ris Fori , exterioris altera. In Foro interiori sponsetium . iniustas foedifragus e getidus est monitis , de e .uia μ' absolutionis denegatione , utpote mortali reustara .riri erimine absque uncero emendationis proposio . In Foro exteriori paenis compellendus
.st ille. sue iurata suerint Sponsalia , sue non . Probatut hoe Cap. Ex Aluris a. Desponsalutis . ubi definit Pontifex, cogendos esse Desponsalos ad verba retinenda . quibustis sunt , seeundura communem intelligen-
iiam : &.ibi nulla ess metuto iuramenti . Rario in aperio est , quia sudes t eiur exo scio eo pellete ad ritidum etaque ex tu sitia quod suum est: sed Sponsi vi promissionis tenentui ex Militia mutuo se tradere, seu Sponsalia dant jus ad mutuam Personam . ἔergo Desponsati eogendi sunt ad stitidum
promi sa . Praeterea Forum externum Eccle-saitieum ord; natur ptiino ad spirituale Ani marum bonum . & eius Iudex . utpote Pastor est ovium Christi, ad id tenetur : sed ad spiritualem Sponsorum titilitatem spectat obtervatio fidei datae, cum eam stangendo pe eent : ergo Eeelesa si di agum eogere potest Censuris ad fidem servandam. Quod intelligas velim, ut diximus, sive iurata suerInt Sponsalia , sive non iurata; Cap. I. I. . & 3. in pati f. Cap. D mensi Q. q. s -Hine posita certitudine . & legitimitate Sponsaliam , foedifragum eompellere potest etiam Iudex
eivilis, sicut enit ad servandam fidem ali rum contractuum . observatio enim sponsaliuin spectat ad bonum politieum Reipublieae. Nequit tamen talis eiu sis Iudex de ualore ipsorum Sponsalium examen inllituere .
DICES . Coniugia debent esse Iibera : sed eoaello opponitur libertati : ergo non possunt cogi.RGΡ. I. Quod sola eoactio Iniusta opponitur libertati. Il. Coniugium est plene
liberum in sua eausa , quatenus voluntarie sunt contra eta Sponsalia. Unde compulso promovet executionem liberae promissionis .cli DICES. II. Caput eis Dur; A n. . De Sponsa iubet eompelli ad servanda sponsalia iurata, piaemissa prios admonitione Et si non aequieverit monitis , Ecclesia-- mea Celisura eompellas ergo solum iurata sponsalia subduntur Censutis, & eui possunt . RESP. Afirmatio tinius non est negatIoalterius . Pontifex respondet easui promitto, qui iuramentum Involvebat i & hule sciest
satis, quin verba apponat exeludentia castim non iuratum . Aliunde iundamentalis ratio utrobique Drget a & iuramenium est aerem-rium , novum addens ligaminis titulum, stippinsita eoni ctus validitate ; si enim eontra eius non valeret, nee iuramentum ligaret. 61 Praedicta urgetit , spe lata Sponsa lium natura. Quoni.im vero se numero es R. eaera
iudieiali eoactione foedifragi sequi possint a Boinsati s
modi alia mala i iis in casibus nequit Iudex sat. iniuste restietilem eompellere . ostenditur I. Non est licitum cogere ad media , quando non deserviunt fini , Ee potissimom s eidem ntrariantur : sed iis in casibus Sponsalia contrarian lair sni , bono videlicet Matrimonii , euius fruetus est pax ; ergo . II. E Iu-dieis munere in tueri . ex promovere innocentis bonum : sed non cogendo infidelem , promovet innocentis bonum & eo-sendo Ilium , s et malum , quod praeuidetur futurum ; ergo . III. suxta prudentiae regulas . ex duobus malis minus est eligendum 1 sed minus est mulum Sponsalium solutio . quam riYos Glebratio Coniugii; ergo . Hue respicit Canori uterque Re θιυ s , a e omn- I. as . ec EA Lueris a. . De Sponsalutir C quam-
35쪽
quamvis eontrarii videantur . In primo Ca- Me a g ne υ soram OH -- Inhonerimne Lneius Ill. primario attendit ad ea ,i J- stum .istim est perua Matrimonia obstrimquae sepe evenitint; propterea adi Iese . eoa- sis sutura , sive erantracta -- Ctimquectionea hDjulmodi parere di mei lea Gltus. In omni, Lox itritana si virtute prohibens , se- seeundo Alexander III. respieit primari , Spon-oquitur . pω- adlectionem ese etiam illici sali iam iura et ideo subjungit , msi ras,onasti tam a di quidem sub gravi . eum circa mineis se obseveri . teriam versetur satis gravem . Non eis igitur si verti Pars innoeens dammim patia me sequenda opinio Caleiani, allorumque Seri- ex violata promissone , pura , s non inve-obentium, inveniri culpam tantummodo leniat aequales nuptias a tunc Pars foedifragata. vem . tenetur illud resare re. augendo dotem illius. M DICEs . Eadem .st ratio de si Tune etiam ad hoc damnum resarelendum stantia sponsalium , ae de eorumdem erecti debet eompelli Infidella promissor in Foro tione, quoad adjiciendam poenam: cum utro- Interiori a Consessario : Immo a Iudice eivili bique perieulum si minuendi libertatem isti Foro exteriori etiam cogi potest . sed pro sollieitanda sponsalium executione σι OBIIC. IV. Si Sponsalia ex stas Bllicit poenam adi ieere. Di docent Doctores . intrinseeis obligarent , haud licitum tet ergo etiam licebit adjictre substantiae eontra- adjicere in eis poenam solvendam a resilente estis . Et meriti, quidem: squidem adhuenam esset iam vere ligatus 1 sed lieitum est stante eonventionali poena, contrahentes pos- hane plenam adjicite in Sponsalibus . ut ha- sunt resilire . tur L nu a f. in con Diovisus . O Mm-- REsP. Latum Intercidit diserimen se prationistis . insuper & I. r. c. De Insssur. , stantiam inter, & meetitionem Sponsalium . ct fiasib. 1 8e ideo tenet hae sponsalitia e - Adiectio pinnae pro substantia se MPm seu, moeπι-- ventio : δελ- tisi remum. se metiam nia e- laedit libertatem : at vero adiectio menae proris , ea Furtis . si notaerii et ergo . sellieitanda exeeutione non laedit libertatem, obsi REM. Pro solutione huius obiectionis sed ipsua D m promovet , seu perses rele- tia.
satis prosuse immorantur Auctores; nos vectorios exercitium libertatis intendit. Hs ne ει- neeemria, di utilla tant tim siligimus. Rem rentes tenentur tantula odo urgere Spons tera . Postiva , quam alii voeant poenam vetidam non adstringuntur sve perselatur,
propriam . consitit In onere soluendi aliquod sue non promisso sponsalitia . pretio dignora, ex. gr. centum scuta. Nega- ε 3 INSTABIs . Non minus apta estrio, qoe ab allis poena impropria appella- ad impediendam 'libertatem nuptiarum Iliatur , en 1Qui in non acquisitione ali ius gatio solvendi poenam , quam obligatio sol- boni, ut non recipere centum scuta sbi pro- vendi Intereae eonsurgens ex ref lietvla a missa, vel legata . Negativa poena adiici posi Sponsilibus i sed obligatio solvendi interesse sit , duplieiter ; vel ad retrahendum a nu- submit i ergo etiam illa solvendi poenam . pilis . ut pro uo rui mu , si non niamem : Explieatur argumentum . Si Sponti pinguem .el ad alliciendum ad nuptias . ut, si nume- offerat dotem . vel haereditatem et ipsi resiarit , Pass r i temtim . Utraque haee poena Oilente , amittet sponsus luerum huius dotis . postiva, de negativa apponi posset a Parentl- Si Sponsa spondeat Viro speelahill. & divi ilibus , a Consanguineis , ab amicis & ab Ipso resiliente , amittet sponsa divitiarum eestraneis . Quantum ad negativam poenam lDI& nobilitatis honum . Si siet e snt ea pens dicemus infra num. 7o. , loquamur modo in a Spotiso restiente sponsi , patitur asse ea- primis de postiva . pensarum damnum. In his rasibus , s subs- Poena igitur postiva adiecta a Paren- Reeet obligatio in resiliente solvendi late-tibus , Consanguineis . dc ab Ami eis irritatorem , sve damnum reparandi , iam eius n- o. p. s sponsilia . & est illicita . Irritat . quia ple- bertas valde ligaretur , scut ligatur ex oblI- - s. v nam nuptiarum libertatem ; timor gatione solvendi pinnam supra relatam a quia enim ne damnum eis obveniat, cogit ad Du- timore reparandi hoc damnum cogeretur ad bendum . Si e Ius Cationi eum Cap. Gemma , eontrahendum . Sed utique sebsilit hae in sponsat , . Sie Ius Ciuile L nu, st. De obligatio reparandi damnum , ut a Doctori-Mν rum obrigatione, & L F aB, C re vom bus propugnatur ex generali iuris naturalis θιμε. Utrumque Ius Involuntarias Intendit regula qua in omni contractu adstrἰngitur preeavere nuptias , ex qu bus iurgia inter violatot inlinus ex iustitia ad damna repa- Consortes , Tamiliarumque perturbationes eanda ; ergo etiam subsilet alia obligatio sol oriuntur.Et lieet haee quandoque non eve-lElvendi illam poenam . niant: id t'men censetur semolium . RESP. Cirea disse itatem hane negant Nee distinguit Lex inter prenam gra- quidam minorem propostionem, propter ra vem, de levem . sed loquitur ah hite , di tionem argumenti, imminutae sei licet liber- Ddefinite et quia assignata ratio in utraquG tatis; & propter Legem ramis Se tiersor. MI poena sme gravi, sue levi locum habet, sevit gis Iono prohibentem omnem omnino p emam rper utramque periculum datur saltem -- ligatio porto reparandi damnum indubientiendi libertatem . Alt Lex AHM. ne magna est poena . Hinc Lex m. . c. in Spori spons Bos 3 si Otitio poenam stipulationis sit i permittit arctas amittere . Alii e
se eoni nens suerit interposta , ex utraque eontra ultro concedunt minorem .
- pane nullas vires h i dit . eum in con- Probabilioe opinio distinguit interemia trahendis nuptiis libera potestas ese de- pos ἔψum a negativo . Interesse post Imm est - heat similiter itides a est ratio in L. t damnum emergens ex sama experiss ἔ nega-
adileibilis eontractui sponsalitio diiplex a Iu- istim adimpletlanem , nou tamen esseetivetarissis assignatur ; postiva una , negativa al-lCleremtionem eoneludere: & ad poenam sol
36쪽
ti υum est literum cessan, ex quo quis ad Z seam pinguiorem non evehatur fortunam . Ad tim Mama/a tereste postlvum tenetur foedifragus: sed non estur I promissonas sponsalitiae . non vi conventiora τε menae . noti vi legis postivae: sed aequirate naturat; s iuris obligantis omnem initi
muri drannis eatorem ad damnum reparandum ἰ quae aeqHiras omnem transcendit cimistrae Um, ae proinde per se inimpedibili, esta iure posituo. Hoe igitur posituum int
resse eamdem non sortitue vim in ordine ad minuendam nuptiarum libertatem , scuti sortitur poena eriri riseea , hoe est per pactum extrinsecum adie a . AEque est intrinseca promissoni obligatio soluendi damnum emergens . ae est intrinseca prohibitio non pee-
eandi , seu non Dangetigi sdem: sed ismor lGM . t . -- peccandi inductus a promissone non minuit 'Faνani iam nuptiarum libertatem ergo pariter timor solve I . seu reparandi damnum emergens MH. .in. ortusa obligatione iuris naturali, libertatem non minuit . Lex Πuia impraesentiarum non Urget . Non enim oritur oblig1tio sol.endi hoe interesse post ivtim ex natura conventionalis pe
nae, quae irrita est; sed praeseribitur a iustitia,& iure naturali. me etiam Lex rimos evin- eit oppos rum . Nam illa prohibet . prater
arrbas . genus omne poenae extrinsecus appo
sitae: non tamen prohibet damni soluilonem. eum neqDeat iustitiae iura impedire. Si debe tet interesse eompensari tamquam poena iu-pulata : tunc deberet stipulans sibi imputare damnum emergens : sed quia compensationis debilum a lege dirutur naturali, & a iustitia intimatur, ita a est eompensatio, de stipulans damno subiacere non debet .
εε REPLICABIS . Ex Nouel Ia 38.
Leonis Imperatoris, initate frangens sdem do bet poenam solvere; ergo poenalis Conventio non est iresia. RESP. In hae Instantia o tittit disseultas de contrahentibus determinate eum pastio solvendae pinnae easti quo iniuste qui.
reeedat a proinlisione . Sancher num. ad irri Deest in sata tam semper propugnat omnem eonventionem; mi ηιιο ν - quia semper ratio militat de imminution
fere determinatam Paenet convent Ionem promiaste resiliente , eamque teneri sciat seu msolvere. Huie sententiae sucida meniti in pnesta laudata Novella a quae anteriores videtur explieasse leges . earum declarando materiam .
Iiidem Caput Gemma . quod est de Sponsa libus impuberum . qui itille restire possunt . Neque libertas Iadmir . eum a valiaci eonia tractia nemini stilicitiam iniuste recidete .sν wBSUMES. Ad minuendam nuptiarum libertatem perinde est quod piendisblutio oriatur a sinplici conventisne vel a iurata: Dtrobiqiae enim est coactio a sed pω-nesi, conventici iurata tenet . ut plerique d erat eum Lelso ce Iussina, ct Itire, I s. a. . p. et O. propter fidem Deo datam. litat. pse lata a Papa dispensatione . .el ab Ep seo m , tepeti possit solutum i ergo etiam simia plex eonventio tenebit ob fidem homini d,- eam . Porro Legum dispositio ad solum FGrum cesternum, itinere dieendum ess .RESR Iu argumentos p .cerio habee ut iuramentum illud non firmare contra eium conventionalia poenae . Generaus ratio
est quod i amentum moti est iniquitatis vinia Iuram e culum : esset damen si obligationem firmarer - , rei illicitae, & irritati ergo non grinat. Item e iam Biaritia. commulae proloquium est 'und aceesiarium sequitur naturam principalis: eumque in casu prinei pale sit irritum , etiam iuramentum , quod est aeeentium, censendum est irritum. Rur a Cap. I Iinori . A Lora comoeten Iirritum deelatator pae uiri iuratum de conveniendo Clerteo eorum I Iee Se lari: quia eontrariatur priuilegio eoneesse Clerie diutim tot propter dignitatem gradus ; atqui in casu nostro paestim iuratum adversatur nuptiis propter libertatem et ergo . Ex iisdem p inei pii iuramentum huius. modi non obligat . eis contractum tum fi mei . cum non possit esse vinculum iniquita- is. Ea enim ratione indueitur iuramentum. Ttu sera
ut Nil pulator remaneat obligatus ad poenam obligar. solvendam stabilitam per conventionem , ut
per se siti Α patet: sed conveni4o illa illicitia est. & nulla ι ergo inducitur iuramentum adservandam conventionem illieitam . Explieatur . Iuramentum asumitur, ut eiusdem vi κobligativa subii; luatur obligati ni mplieis promissionis 1 sed obligatio prineipalis est de te iuste prohibita per Leges et ergo obligatio, quae per iurareentum stilatituitur . est de re Irohibita . Adde, iuramentum de re eontra
Onos mores naturales, vel eiviles, non obligat 1 sed solutio pretiae illia, en eontra bonos mores saltem civiles, hoe est, contra bonum paeis Reipublieae; ergo non tenea iuramen
68 Nee ualet quod solutio illa non stillieita . Din te non prohibita. Lleet enim secund 1m se non sit prohibita, nee mala; estia aien mala ut est poma adiecta promissioni, cum ponatur virtute pacti Illieiti. Eil Wime approbstici conventionis illicitae ; ae proInde sub iuramento eadere nequit , DullamqDe execi sortitur obligationem . Nee etiam valet , si obile as sequentia tria. eampla : unum nempe iuratae solutionis usurarum , Cap. Desistior . De jureiurando ;aliud iii ita solutions s pecuniae perditae inia
Iodo prohibito , & irritae a lege 8. & s.
Tu. τί i II, 8. Reco I. prohibente & annui lante promissionem pecuniae credit in ludo ;de alterim iuratae scillati omis promissonis saetae Nulieri ratione Miminis eommissi. Hisce in empli, silutiones independenter di pravIead iuramenrtim flant honesiae . Prima selli tu furarum solutio . a eliaritate oritur erga se Ipsum tit ab inius a se redimat vexaticine . Meunda solutio poeunia credit re in ludo non pugnat directe, rura commune Reipublieae botium . sed contra particularium Personartim bonum: de prohibetur ludus ille a Republieadire Re propter dispendium particulare ludentium . squidem nihil . vel parum refert ad eo une bonum , quod haec pecunia vit nes hunc , vel illum . Quare Dori videtur Leti postive obligans . sed deobligans, hoe est. eximens a solutione et in ut videtur pe natis . quatenus lucranti Don e radit ius adpetendam solutionem. Tertia solutio est pretium rei vendibilis. 8c voluntarie venditie ἀ
37쪽
apponi imis enim , pecunilam illam non da Apeti indueenda Miallere ad Meeatum quia
hune est illicita nee a iuramento firmatiar .H me porro in ea se Dothro non Oeeurrunt, ut constat ex productis rationibus .
nam . non tenetur in eon selentia reeipiens
solutionem ad hane resilmetidam e sed teneretur ad restitutionem si irrita esset promissio elam nullum aequireret ius in illam ob pacti
nullitatem ; ergo . Malorem propositionenti propugnant pleris rae Doctores .
otiti H A gus prenam solvere et motivo obligationis eYl- -, o uti bimatae : motivo spontaneitatis cram eoDi- rari tione nullitatis i motivo denique servandisdem ob hotium nomen . Quando vi existimatae obligationis solvit foedifragus meriam , tenetur recipiens ante ludicis sententiam re
stituere et quia promisso est nulla & Lemudeobtigrent: nee in tali circumstantia intendit foedum s solvem poenam eedere iuri suo. desponte donare. Quando cum cognitione nul-Itatis sponte solvit : tune recipiens restituere non tenetur et quia non solvit virtute pro iasonis . sed ultro donat eedens iuri suo. In hoe sensu loquuntur Auctores negantes obligationem restitutionis; & in pthrio sensu loquuntur alii am antos. Si liter e it ii Isuo. s solvit motivo servandi fidem . sciens se non teneri . si uelli sententia aecedat I dieis preeeptiva restitutionis . sve sponte ab ipso lud;ee emanata , sive ad instantiam Par
το Hactenus suit sermo de plena po-
stiva i nune restit loquendum de negarisa r ε η' uti,n o hae ab eattaneis imponitur de . nisDU ii Dia indebitis in ordine ad eontrahenda, honestas Sperialibus . nuptias , tenet promissio; L IAM M. s. e. De eois P . . O demisseras. . I. I. c. Ie m Bratir ier e fg . Ratio est , quia spe tueri essest nubilis ad nuptias, quae sunt de genere boni honesti . Diximus in Maia n sisI, i s enim esset poena de bonis ali de debliis . tiri es, DLegitima 1 turie non subsilierem: squidem ad irinnam spectaret positi tam . essetque impediativa libertatis a Legibus erigitae.' Diximus Mnua misi Mnesas i qesa si . talis conditici hone stati dest . non tenet promissio; tiam id pora sumus . . quod iure . & honeste possumns . LX o φα/ώδε st'. in verboriam Amsse. ea vero eo itio. quae hMnesta non est . iure est etiami inpossibilis. tit declaratur L ctim his Iega tims' de emae m. θ --αμ. ε. Vt ramuin . p. 4. 6. Quapropter s Legatum Asiam si puella . ut Titio nubat : si Titio non nuba sed Cato de Patris e sensti . Legatum s sistit: sqoidem nulli puella honeste et it sque Patris e sensis i Memne ses; one torias ibintelligitise in eo Legato, nis Pater alteri
voluerit Filiam tradere si contrahentes sibi imponant negativam
poenam'. ex. gr. 4 si meram volueris esων
Quando apponitur poena negativa ad retrahendum a nuptiis . G. M., viso mitie .lsi non nisi serii ; tune distingue, dum est. Vel promissioni , & e tramai adiicitur; vel Legato aditet tur, & donationi eauis mortis: de
hoc, aut numquam nuptae: aut viduae. Adiecta poena negativa promissioni, & eontrad uia usquam nuptae, non reiicitue ; sed vitiareontranum & irritat. Ratio est . quia eon ditiones a natura, vel Iure reprabatae, Cc sentve Impossibilis, & habentiae ut non adiecta: oim Id solam possumus. quod iure pos
tractus est irritus. Ea adverso poena negativa adiecta Legato, & donationi causa mortis . Nileitur . & non vittat Legatum . Ratio disparitalis est . Contrahentes possunt . cum
snt superstite . eontractum a vitin purgare . remouendo eonditionem ; ac proinde contractum valent legitime eomplere. Testator ve in legans nequit , eum obierit . legatum validare ; ea prepter sit,intrat Leet , & disponia
in savorem Testatoris, eonditionem reiiciendo , & Legatum, donationemque eausa mor
Hi ne smisitur, s Titius puellae innuptae premittat mille si in hae eonditione si .HI, 1Λm εοIueris semine i promisio huiusmodi uulla est, & mella amittit mille sve erellia hem eligat vitam, sue eoniugalem. E eontras Tli tui levi mille sub eadem conditione irenet Legatum, et puella aequirit mille trania se do ad nuptias : I. Ieses 22. . I. cta lati x. . & I. Tisiis , es non non γαυ , 1. Peenmisis io in oris,. Huius dispost loris movitivom inseHrut I. a. c. in Maest. Ut ii, seisi mi Reipiali eae perutilis propagatio l
Uidula si1b e ditione non transeundi ad nuptias . subffili erinditio . sve proiniuione is
38쪽
Eae his patet solutio ad quartam obie
mi OBIIC. V. Contra mas ex lure natura . de post ivo. obligans . seu validua, di ex suis intritiseeis firmus . non indiget ulteriit, firmari 1 sed sponsalitio eonteae ut ii eitum est. S e cincesIbin a Iure , exigere πι-gnora . I. I. c. I Rector 'o ei ue obligetur , & firmetur : quae pignora vocamur arrhae. & s unt a Iure permisse ; ergo Spo silia ab ititrinseel, sui, non sint obligantia de valida . sed i mi ex se tantummodo liberae quaedam animi espression & mutuae sim-Fiees voluntatum determinationes .
RESP. Pignora possint in Sponsalibus duplieiter exigi: primo , ut stipulata ad obli-νndum ἰ seeundo, ut s et rei sieta ad exe-ςtio modo ιι cuti mem impellentia. Primo modo simpla cara . non possint exigi a revoeantur enim ad genus postsuae poenae a Legibus reprobatae . Secundo modo eo incidunt eum arrhia a Iure
permissis . I. Aridis. I. Hina . c. De Spania Mur : sed ube eoo tractum supp Dunt iam validum. & subsiluitiem: non debent proim de pignora eomputari inter principia intrin- seee eon1Bruti .a Sponsalium . Prodii Ra Lex muriora aeripit non primo . sed seeundosenlti . Pignora ut 1Ηpulata ad obligacidum . quae ad poenam reuocantur politivam s. aequaliter iure mitirae se habent cum arrhis i r probantur tamen illa se sumpta aliatraria loris postlvi dispositione . 8e arthae permittuntur . Huius diseriminis fundamentum assignant Doctores : videlieet , quia datur perua filiis ad coarctandas nupetas et artis veri, instituuntur ut signa rei gestie in asseeurati hem sub onere restitutionsa , secutis nuptiis.
Requetis est arrharum usus in sponsalibus i ideoqtie plures pra/-i -- eurrunt ea fias resolvendi. me ore,
nonnulli satis dissu sas super υ, quaestiones instituont . No4 brevem Mnops ita si uimus iuxta regulas insertas I, M., c. in avont Iisia r.et, Constituendae sunt arctae ii re sis ,. mobilibus .. si rassat hoe dilueide etita , laudato capite o van angas . Priino, quia mosilibus . iasi loqui or Lex de arrhis velut de quanil tale
praesentialiter munerata . Secrandia, quia concedit posse . di deberi sis anquihu. cashus dupli ri M. quadruplicari . quod: ia .rebus immobilibus etini ingere non potest ..tii, hoe igitur non est Audieti a Saricho. - . ἀ .
s. ,' ut in recedens a conreatu Legia..
rata . conditionem contrahentium. Sic optime ad uortit Bariolus ad .ancia. in υσίον. obluas. Ratio est, quia convenirent alias eum genere
dem qui ara detent. rhas, ne tantam amit.
terent . quanti te , etiam inviti nuptias Hi gerent . Patemur esiadem , Lege, indefinit loqui seper hiε : sed eum rationabili. censenda si Itiri, dispositio, quantitas illa intelligenda vente , qua conditioni eongruit eontrahentium . Dedueitur es argumento apud Bariolum relato hae intelligentia, nempe ex Romanorum more , a d quos reseindens Coniugium dotem stilunim ci solvere tene-hatur sed arrha iam inferiores dote , &Sponsalia minoris sunt conditionis relate ad Coia iugῖum i ergo non possunt Sponsalita adite; artiue in quaeumque quantitate . sed solam insta dotem : adeoque proportionatae contrahentium qualitati debent esse . 4 Ubi utraque Pars tradidit arthas R. i. aequaliter . sina perdit iniuste resiliena , & quomodo in Metrias tenetiae restituete ; quod si mitiores II. dederit, desectum debet supplere . Constat. quia servatur in hae mensura aequalitas i &quia poena dupli a Lege eonstituta adimia
pletur . τε Atehaa traden. . & ex eausa iusta resiliem . eas noti amittit . sed ipfi sunt re-smitiendae . Hae enim est atriarum Lem, ut tradens ea amittat si Ipsus etilpa non celebramur nuptiae: reddani tir vero, 6 eelebrantur a I. m. . c. Ne a non IUM . Indutine ipsae naturam pignoris additi eontra I venia ditionis . qua uenditione secuta, restituitur pignus . qua non se in alterius defee io, retinetur . Rationem tradit. . dane αρ 22. c.
in parati . quia ubi abest culpa , debet abesse
de metia i sunt enim duo Me correlativa, quae mutuo se Inserunt , mutuoque se de
c τε SI resiliens ob moiluum impedi menti inter sponsos praescius fuerit Mitis iracpedimenti. amittIt arctas: & s r dii a Rerint, tenetiae restituere . dummodo recipiens alterum mala fide egisse ignoraverit . Hoeeuenit propter malam fidem, qua processii in Sponsali si seque οἱ tinatura e tractas per Leges eo mali. O civ ins alter spondoerilum soliis arrha adedit. 6 reeipiens sua eulpa promissione in dissoluti tenerue in duplum, videlieet arrhas receptas resumere , he tan dem de suta Rinisis iabota η : smiliter s eonvenerint de triplo , vel ruadruplo . L. C. Ne Spons L i . Furi amentum est ius servandi aequale i in nullo enim recipiens puniretur, s solas reddere
ine regula soliuia loeum habet in maiori s viginti quinque annorum i minores enim ad solas temptas arctas adi ring mr cuicumque sint sol itae , sive Ipss . sive Parenti q. sve Tiatoribus . nis statis veniam Impetraverint, . Quod si huiusmodi arct, s lota sierint Patri qtii nomine proprio eas receperit, promittendo nuptias , tune ad dise
cadit s ligatione inimmscientia. nis pin OMi'at dieis sementiam . Prohat hoc Lomz i a illa aduersatur Iuli Canonico . eum viri tas prema reprobetur Cap. Gemm . Non valet amen motivum istud ; etenim arrhae proprie M v sunt plena . sed potiua pigriora. taetrati, ergo non OH Ie et quia . poma legales ad F cum exteritum speetant: adeoque earum s lutio
39쪽
Ititio pendet a Iudicis sententia; unde res- lliens solas Meeptas arrhas restituere tenetur ante senteni iam Indi eis . hae namque ex natura eontraelus Parti innoeenti suiu debitae .ro Triplum, vel quadruplum ex eori- ventione eontrahentium . probabilia, restituendum est ante Iudieis Sententiam, & ante petitionem Partis . stenditur pars prima . Poena eonventionalis dependet a voluntate eontrahentium: sed horum intentio est se mutuo obligare
privata lege fidelitati innixa boni viri i ergo
firmata remanet ante sententiam Iudicis . Iudex enim publ4 eas inspieit tabulas: eontrahentes autem ad privatas , honestasque eon ditiones attendunt , potissimiim . eum id ex industria faciunt, ne deceptus subire eonatur onera re tretidi ad iudicem . quem adve sum sibi timere potest, eum Leges tantummodo de duplo disponant: unde non se eontrahunt explieita legis per isone , sed pervii sone iuris naturalis : adeoque ad triplum,
vel quadruplum iuxta eonventionem tenentur
Indo pendenter a dispositione iudieiali per leges tegulata. nec illud adiiciunt . ut possint in Foro externo eompelli sed ex fideli
late a naturali lege regulata . Fatemur ta- smen . oppostum esse probabile . Seeunda pars ex producto momento pa- Iam si . Quae ex eonventionali contractu, &naturali lege debentur . urgent setit retera debita di sed alia debita ante creditoris petitionem sunt obnoxia soluitoni ; ergo etiam in easti nostro a nis ex ei reumstantiis prudenter eolligatur , ereditorem sponte donare ,
cedendo iuri suo. opposium pariter est pro
babile ab extrinseco . 8o De Legatis . vel haerediti tibus re lima sub eo itione amisionis. ea si , quoeonditio non puriscetur , plures plura sentiunt . Veriorem se ligamus doctrinam . Lexantur Bertae ex. m. lle sub conditione dueendi Caium : at vero Caium non dueit Beria absque stia culpa . sed quia non vult Caius . In Me casu eompleta censetur e n-ditio . de Legatum subsulit a I. In Testimem. a. f. Ee ι -δ ιonis. Si vero conditio illa non ipurifieator , quia Caius moritur , perit Legamm . I. Legaram , c. de es-2ri Et hoe imielli ive, ius fuerit Legatum in savorem alimentorum , quia pauper; . vel fuerit in favorem piae eausae a Testatore dispositim .
Si eo Milio suo iacto defietat , Legatum debetur i ut s Eeelesae legata suerint mille chhae eonditione . sic tit in eis sepelLI- &non sepelii ut Caius, quia obiit ea communi-e.itus . Eeelesiae debentur mille . Quando iinpedJtur conditio a tertia Peribo, Lega tum cissat i habet tamen Legatarius Iehitiisdem adversias impedientem .
Hine habes quid resolvendum ram quo Cattis . qtii primo noluit. postea pleniteat , M velit dueere Berram , sed hae nolit . Legatum iunc a iiit Betta : quia potest eo ilionem implere et supponimus enim , quod alteri non nupserit. si tamen alteri nupserit. illud retinet i nam tib initio Deit ipsa, quod in se erat , nunc autem parere non potest Tectatoris voluntati . Nieri nupta quando
Leg iam ei stat factum , si tempore suece
vo, hoe est post Testatoris mortem , sive tempore exequendi Testamentum . st capti, nubendi propter viduitatem : itine subs1hit Legatum. Ex adverso non subssiit Legatum,s tempore dicto sueeessivo sit inhabilis &deeursu temporis fiat vidua ; nam tune ad
alios devoluta est haereditas in aetii , nis .elausulae expressivae suturitionis . Locutiones Testatoris recte inspiciendae sunt & ab his mens Ipsus venanda est: unde si ipso iacto Rem
tam privet nolentem nubere eum Cato prima vice, qua exquiritur, non aequirit Legatum ,
quamvis postea peeniteat : iam enim ad alios transit haereditas . Metis dieendum est . Integra manente causa i quia dispositio non est statim irritans . & privativa . Ultimam proponimus disseultatem elua Legata . Titia relinquitur legataria , ut Caium , quia nobilem . durat : ipsum ducit . sed postmodiim remanetis Vidua ducit Sempronitim ignobilem. Dicendum quod a iiii Τitia Legatum, s conditio fuit alligata Caici de seeundario ut nobili . sve ut dueeret nobilem . Ratio est , quia dispositio illa , &finalis eonditio ineludit partiolam negativam , ut ignobilem non ducat; particula verti negativa est perpetua . Si autem eonditio alligata fuit Cato de primario. quem nobili ras dis inguit et itine Legatum non amittit in stetitidis nuptiis dueendo ignobilem. In hisne senium posset applieari I. Esto et 3. me sermost. in sersor. signi ratione et vIdelueet quod sermo simplieiter prolatus stat pro prima viee . Hme tamen Lex in se . & seeunddin se, ἱntelligitur, quando sermo smpliciter prolatus non iscludit particulam negativam .
8 i is Pirituale, nuptias Religiosam intelligi mii, professionem . media qua
aestina est . an infideles ad Fidem suseipiendam alliei possint muneribus, seu etiam pae oinduci . Quoniam vero patiosa ab li ne mens buη a quodam Minorita apud Hoeileos Missori et o super unum casuri fessestatus sui iob 1dentitatem doctrinae plaeet ipsum imprae se a Iarum releue . Evangevem iste Minis eruerit Atem e tineians sedentit u in tenebris S umbra mori iti Fidei, polli batur iis . quoa
ab errere vendicabat. eongruam alimentorum .
sit inistrationem. Id a gre serens Haeret u Ninistedii nee stiis sophisma ibus valens Cathollere veritati obsistere . ut eonversoria f.: quae sequenter oeeurrebant , obviain iret , e'
suggestu deelamabat . illies tum plane esse cibbonum temporale Religioni nomen dare;
40쪽
tinde pluteu a' si octo pro sto revocabat . Iraque hoe elisam dubium resolutum siet ex te livione praesentis dissicultatis . Porro ad intelligenitam sensus Contro--.... δ Versae praenotanda si in t sequentia . Primo . ΠΑ-,ia .d Licet indubie muneribus homines silicere ad salutonem Religi sum statum amplectendum . Setit
sin/ tui . enim lielium ost doni, blandiri Insidelem ad Baptismum seseipiendum : ita etiam licii timest doni, homine, blanditi ad Religiosum M.
rum amplectendum et Me quippe si1nt libe-
cales donationes ad henevolemiam consequendam , med I qua . iacilius auditamur persuasiones . de auditae voluntatem inelitiant ad assentiendiam . Sem et . Non est dor . ,- .a hium licem impedimenta amovere retrahen--, isti. . linia ita ab ingressu ReligionIs et ut si quis a reta pod mota ad Hieno solet gravatus, de altet pro ipso debi- R., o rm. tore solveret . In nulla turpitudo a nul
lum enim est caput . me quod illicita haemudere possint. Hine Eeelesia Instituit hospitalia Neophilorum ex Hieres, via Iudaisimo , ne ob alimentorum inopiam , a cono
sone deterreantur . Sensus igitist Contromversae est . an liciat Legata Beere, pignora. Trhaa pro trete , lege . & pacto . seu conditione , ut fiat quia Resigiosus. Negant mmunitas Legi, post Bariolum ad I. Tisia V. de serior. iangas. Negant etiam aliqui Carioni, ad Cap. Gemmis . Maio . Amr
rique Theologi . Itaque DICENDUM , lictis fore Legata . pia mota di suntlla, cum pacto Religiosum si
tum amplectendi . 8α PROB. I. stetiti est res tempora- iis . & pretio distimabilia, pecunia, torques, Mis. ἡ εὐ- & aliud quid simile , ita etiam est eorporalis morias m η- liberia, i sed lieitum est libertatem dare man-T Irata. .cipio eum pacto , s Monaehatum si eat ;Baios s. ergo etiam licitum est. pecuniam, & quidsmile promittere . 8e dare , expressi lege si Religionem ingrediatur. Mumptum habetur Cap. ciam μι 'o tam , de eo in ius -- ρ Dir , ubi Diaeonus quidam duos servos ii bertare donavit . ea conditione , quod Monaehi fierent in quodam Monasterio, di In eo permanerent : unus su eptum Religiosum habitum dimisit . fle inter Clericos adnume rari voluit et eumque res delata Retit ad Summum Pontiueem , ipse respondit - Tissi ergo, fi lia esse repeseris , se te exhibe . tit nee illi Monasterium deserendi se sataeuitas , & manumittentis voluntaa non is valeat praeteriri
ga PROB. II. Non minus e re spiti tuali en ingressu in Ecclesiam Dei. Evange Ile que Legis professo . quam Ingressus in Religionem , & professo Regularis obseriam tiae t sed sua est eorporales nuptias Insdeli Viro offerre sub eonditione Catholieam suscipiendi Fidem: ergo ea iam licebit meuniam promittere loveni sub pacto Religiosam vi eam profitendi . Assumptum habetur Cap.
Non astaret 28. q. I., tibi prohibentur Conia tibia eum Haereticis , dando eis filios . noti autem eos aecipere si tamen se profitean-- tor Chrisianos esse futuros. & Catholi
ε. PROB. III. sicut plena gaudent
libertate corporales uuptaa. Ita 8c spirituale latraque enim vi celebraim nullae rura ; sed subsistit Legatum sub pacto Di quis eum determinata Persena nubat, ut hahetus I. Thior Iam Titis coram f. - on Dion. , ct δε--yn b. . ergo etiam stibsistit Legatum stili pacto , Di quis spiritualiter nubat adoptando Religio in se ui . si enim Jtis nullanae agnoscit libertatis Iasonem in primo casu , nulla itidem erit in se nia . Nulla emptio Sacramenti in primo i ergo nulla emptio
statu, Religiosi in secundo . 8s PROB. IV. Sicut ad consilia Evangeliea spectat Religiosus stilus M IID. I p. se ad ocidem spe E at vidualis castitatis status. T. coriast. r. r sed licitum est Legatum viduis Luartim cum pasto inon nubendi. ergo licitum erit Legatum eum pacto ut satium Religiosii . . . 'quia suseipi .it . risumptiam habetur a remis G, rentatim C. D. M.tia. MAIi rodenae taliter quod Vidine tradendum non est Lmarum . nisi sub eautione Muliana . videlicet. ut s transe M ad secundas nuptias . Legatum debeat restituere cum omnibus fructibus per
8s PROB. V. Communi Doctorum. calculo nulla reperitur turpitudinis laris in pacto promissorio . ex quo pro tetenti nulla ad eulat utilitas: sed nulla in casu nostro utilitas advenit promittenti tergo . Non advenit titilitas temporal a promittenti ; quia nihil temporale a promissario exigit . Nec etiam
spiritualis et quia iti fiat favorem nihil ea postulat . Sola igitur promissarii utilitas intemditur , ut in aperto est. Hine Mera Rituum Congregatio approbat in ossieto Sinni Αυbem Nostri ordinis Carmelitani nctum illud, in quo a naufragio Iudaeos quosdam liberauit , habita pactione ι ut baptismate regenerarentur Qui eum mergi coepissent . - ad sanetum , ut eis opem ferret . clamareia caeperunt. Promisit ille si Christiani sortia vellent , se eis auxiliaturum Quibus id is promittentibus . Vir Dei ambulans stimeti aquas , manus eis porrexit . e euique inia sumine eos baptigavit . se ad ripam ine is lumes perduxit - In solutione argumento rum lea clare et .
gν I. Eadem est turpi odo velle alteri . media peeunia. Dei donum , ae velle Mi : sed promittere alteri pecuniam pro ingressu Religionis est velle
alteri Dei donum 4 ergo est eadem turpitudo , ae velle mi; sed velle cii , media pe-
ma , Dei donum . est smoniaeom ; ergo etiam alteri velle . Ostenditur argumentum ex tritu sacrae Seriptura Aia. 8. , ubi si non Μagus eum vidisset per impositionem -- nutim Apostolorum dati Spiritum scinestim . obtulit eis Fenniam , ut darent ei hane potestatem eonserendi Spiritum Saninum i Petrus ainem dixit ad eum : pectinia stiis remissis is piniugionem : quoniam δε-- Tei exiss)m a pectinia fossaerei. Hic habemus, sanionia-