장음표시 사용
11쪽
populi tertium bellum contra Romanos pro Fidehatium clade vindicanda praepararet,legatis missis, postulabant, ut R omani Fidenis praesidium abduceret,& agrum ademptum restituerent antiquis dominis: quo non impetrato validum in agrum Romanu educunt exercitum. Qui a Romulo victi & fugati, & magna clade affecti pacem a Romulo petierunt. Qui illaeis his conditionibus concessiti V t agrum Tiberi co- riguum, qui vocatur Septem pagi ,Romanis traderet, utque salinis abstinerent, quae sunt circa fluminis ostia: Et ad tollendam renouandi belli suspicionem, quinquaginta obsides adducerent. Quas cum accepissent, in columnam inscripsit condiciones icti cum eis foederis. & cet. Ex Dionysii itaque auctoritate Romulum cognouimus veterem agrum Romanum Tra-stiberim, Anienem prope, & in Latio Cameriam versus propagasse. Illud scitu dignum, sere semper ubi Itriumphos actos reperimus,ab eo quoque duce imperium auctum. Nam Romulum ter triumphasse constat,de Sabinis,Fidenatibus,& V eientibus. Qu9S om- 1ones populos agri parte spoliatos didicimus Tullus Hostilius rex Sic Tullus Hostilius Alba euersa, Albanisque in ciuitatem adscitis Albanu agrum Romano adiecit. Fidenates &Sabinos iterum rebellantes domuit, atque de iis triumphauit. Idem rex bellum cum omnibus Latinis susc epit, qui xxx. urbium conuentu regebantur, in cuius apparatu moriens Ancum regni & belli Latini heredem reliquit
Hic Politorium, Tellenas, Ficanam priscorum La - tinorum urbes cepit,& diruit, homines Romam tran
12쪽
. uxit,eorum agros Romano adiecit;Medulliam,quae a Romulo capta Romana colonia facta fuerat, atque ad Latinos defecerat,denuo cepit. Fidenates, di Sabinos qui rebellauerant, bis vicit,de iisque triumph uit. Nec urbs tatum sub Marcio rege crevit, sed citam
ager finesque,si sua Maesia Veietibus,qui bellum mouerant, victis adempta, tam in Tuscia,quam in Latio, Ficana diruta, imperium prolatum , & in ore Tiberis Ostia urbs codita, & salinae circa factae. Bellum Volio scis Veliternis primo indictum L Tarquinius Pris us rex L. Tarquinius Priscus bellum primum cum Latinis gessit,& oppidum ibi Appiolas vi cepit diruit, & incendit,eius agrum Romano adiunxit.Crustumeriam, Medulliam, Fidenas & Cameriam Romanas colonias a Romulo faetas, quae rebellauerant; Nomentum, Collatiana,Ficulnea in Veterem,Corniculum, Scapti aqua tribus nomen accepit,Pitulum,Tifata, Amerio iam Latinorum,& Sabinorum urbes vicit, agru Colio latinum Sabinis ademi uniuersum postremo Latium ingentibus proeliis superatum, domuit: urbibusque omnibus nominis Latini in deditior in acceptis, edereque cum iis faeto,eas suis legibus vlucre permisit. Sabinos ,& Etruscos qui Latinis auxilio venerant,
proeliis aliquot victos fugauit , deque iis duos triumphos egit. Cum plerisque I uscis ciuitatibus foedus fecit
3' Ser. Tullius regnum adeptus bellum viginti annorum cum Etruscis, qui Veientibus, Tarquiniensibus, di Caeretanis avictoribus, arma Romanis intulerant,
13쪽
gessit,ter de iis triumphauit. Nouissime cu x D. Etru- riae populis pace facta belli auctores Veientes, Tarquinienses,& Caeretanos agri parte mulctauit, iisque qui Romam ad habitandum venerant distribuit. Hie
uniuersum agrum Romanum qui a Romulo usque ad sua tempora a ceteris regibus,Sabinis,Latinis, di Tus cis ademptus fuerat, in xvia. partes, quas tribus appel- Iolauit, liuilit. is ager Romanus postea appellatus est, de
L. Tarquinius Superbus post Tulliu rex Sabinos vicit,de iis trivinphauit. Cum Latinis foedus renouauit. Iustu bellum primus Volicis intulit. Suessamque Pometiam de iis vi cepit,ac diruit. Gabios dolo Sexti filii in deditione accepit. In agro Volscorum quos deuicerat, colonias deduxit Signiam & Circeios. Ardeam 'obsedit, in cuius obsidione,regno Bruti opera,cum s-liis exactus est. Sub regibus igitur via. annorum CCXL NH. interuallo,ita Romanum propagatum imperium est,quod primorum consulum anno non amplius quaad xv m. ab urbe lapidem,ut auctor est Sex. Rufus, quufinitimae circum ciuitates premerent,se extendit. Cuius termini ab oriente quidem Tibur Praeneste, agerque Albanus erat;a meridie Ostia & marei ab occidente ager vaticanus Transtiberiin, qui olim Veientum fuerat, Septe inpagi pppellatus; a septemtrione vero Fidenae, Crustumeria, & Anio amnis. Nam reliquae Latij,Tusciae,& Sabinorum urbes quas a Romanis regibus victas animaduertimus, vel intra huius agri ter-3ominos fuerunt, vel liberae suis legibus, amicitia tantum & foederibus populo Romano coniunctae viii
14쪽
Isbant, praeter Signiam Circeiosque Romanas colonias,quae longissime ab urbe aberant. Atque hoc erat Romanorum,quando reges pulti sunt,imperiit. Nunc reliquum est ut disseram quo tempore post reges exactos libertateque parta, ta quibus bellis, ducibusque urbes primo, deinde intςgrae prouinciae, & populi,&po stremo Italia omnis in populi Romani ditionem redacta sint
Qtra ratione Italia omnu in populi Io manipotestatem enerit
Post reges exactos sub consulibus, inter quos nonnumquam & dictatores fuerunt,per trecento S propemodum annos populus Romanus cum finitimis Sabinis primum, Latinis, Volsceis,Herniceis, Tuscis deinde,Campanis,Gallis,Samnitibus, V mbris,d a retineis, Lucaneis,Brutiis,Sallentineis Messapie is,Picentibus, S reliquis Italiae populis bella continua gessit. Quibus victis centum posterioribus annis cum Siculis, Poenis,Sardis,Corsi Gallis cispadanis ,& transpada. nis,Boiis scilicet & Coenomaneis, Insubribus, Liguribus quoque,Istris,& Iapidibus,& Salassis,gentibus que spinis bellatum est. Qui omnes populi postea Italiae sub nomine redacti sunt: quit Italia primo amnibus Arno & Rubicone terminaretur. Post reliquo
terrarum orbi arma illata, ut singillatim exponam. Quorum bellorum i mpora & caussas nunc breuissime aperiami furunci Fidei tes domitis ' Primi post reges exactos Aurunci bello domiti ditionem populi Romani venerunt anno urbis CCLII a Sp. Cassio dic Opitre u irginio cos.
15쪽
Liuio libro H. auctore, Pometia eorum urbe capta, lefunditus excisa, lcbellati. Hi autem vetustissimi Latii populi erant,ut Plinius lib. iri . cap. v. tradit Fidenates Romanam coloniam a Romulo deducta saepe victos , postremo Mam. Aemilius Mamercinus dictator ui. anno urbis CCCX VMi. deleuit. De quare ioita scribit Liuius Vm Fidenatium populo reIezare placuit, Cr tanquam nisi ab scelere be um ordiri nefas esset,scui le
gatorum antea , ita tunc nouorum colonorum caede imbutis
armis,Veientibus1sese ergo Fidenates iteru rebellassent,secpie V eientibus qui in armis erant coniunxissent,Fidenae sedes belli capta est. in eos dictator exercitu abducto, castra urbemque eorum cepit,atque diripuit quumque exercitum victore opulentumque praeda triumphans Romam reduxisset die xv. se abdicauit ac Veientes dicti Post diuturnum, varium,& multiplex inter Romanos Veietesque bellum, Mam. Aemilius Mamercinus dictator m. anno CCCxxviii. Veientium opes ita ansiuerat, ut postero anno inducias in xx. annos petierint. Anno autem CCCXLvii. quum ut inquit Liuius induciarum tempus exiisset, Veientes a senatu impetrarunt, quia ipsi discordia intestina laborarent,ne res ab sic repeterentur. In sequenti ergo anno bellum ve-iens motum ob superbum responsum Veientis senatus,legatis Romanis res repetentibus datum.Id patres aegro passi, decreuere ut primo quoque tempore tribuni militum de bello Veientibus indicendo ad p pulum serrent. Ac cum primum stipendio de publico militibus decreto, latum est.Ita insequenti anno qui fuit urbis conditae cccxv ix circumsessi primum Veij
16쪽
sunt , atque isde per nouem annos vario eventu a tratabunis militum res cum Veientibus gesta est, donec anno CCCLYDI. M. Furius Camillus dictator dictus,mag. equitum P.Scipionem cooptauit. Is Faliscis primum,ac Capenatibus fusis, & castris exutis, ad Veios profectus,cuniculo in arcem hostium acto,urbem ipsam decimo eius belli anno cepit, ac maxima praeda potitus, Iunonis etiam signum, Romam delatum in Αuetino,extructo ibi templo, locauit; quum clarissi io mum de Veientibus in urbem triumphum equis albis
vecto curru,inuexisset. Atque itaVrbs Vel quae Cccta annis Romanis negociu fecerat, capta est. Liuius, Plutarchus,Diodorus, Valerius, dialij plerique auctores
Latini, Campam in deditionem accepti l
Quum Praenestini Latini populi bellum Romania intuli sient, T. Quinctius Cincinnatus dictator,& A. Sempronius Atratinus magister equitii aduersus eos creati,ipsis ad Alliam fusis fugatisque,di Praeneste coao pta, triumphum de iis dictator nobilissimu egit. Optapidum foederatum fuit, & ei suis legibus vivere con
Galli Senones qui urbem incenderant, postquam a Camillo caesi sunt, reparatis viribus multa cum Romanis vario eventu bella gessere. Ceterum quum Tuburtes Gallis se colunxissent,aliquoties victi, & triu-phatisunt. Postremo anno urbis CD . cum Tiburtibus a M. Fabio Ambusco II I .cos. ad deditionem pugnatu; Sassula ex his urbs capta ,&gdsvniuersi positis armisso in.fidem cohsulis venit:qui etiam de his , auctore L;-uio, triumphauit.Triburtes, ut Praenestini, suis legibus vivere permissi, foedusque cum his ictum.Porro
17쪽
autem quum xv.anno post, adiunctis Pedanis, a Romanis rebellassent, L. Furius Camillus cos. ad Pedum cum iisdem maxime valido exercitu, maiore mole, quamquam aeque prospero euentu pugnauit. Pracsciis inde dispolitis per recepta oppiQa,Romam ad destinatum omnium consensu triumphum decessit. Ita
i Anno urbis CDxi.M. Valerio Corvo m.& A. Cornelio Cosso cos. Quum Campani bello a Samnitibus urgeretur,auxilio aduersus eos a senatu petito, quum I Qid non impetrarent, Urbem atque agros populo Romano dediderunt : ob quam causam ea quae populi Romani facta essent,delendi bello aduersus Samnites placuit. Campani post rebellionem Latinorii, de qua mox dicam,diu in fide populi Romani permanserunt. Deilo vero Punico secundo post acceptam clade Cannensem,quia mad Hannibalem defecissent, quinque. nio post uiuio proconsule Capua recepta est,atque in Campanos acriter saeuitum: Seruitia deinde Romanorum suere Campani ,
iAnno urbis CD xiiii. T. Manlio Torquato & P. Decio Mure cos. omne Latinum nomen hac ratione domitum est Latini post L.Tarquinij Superbi regnum,a quo ingentibus proeliis afflicti pacis conditiones, &foedera Romana petere coacti fuerant, in fide Romana usque ad annu urbis CCL xi II. permanserunt. Praesertim quum a Tarquinio Superbo arctioribus amicutiae vinculis, anctioribusque foederibus populo Ro mano coniuncti fuissent. Quo anno Octauio Mamia lio Tusculano Tarquinii Superbi regno Romano exacti genero duce,arma Romanis intuleriit. Quibus ab A. Postumio Albo dictatore ad lacum Regillu victis,
18쪽
edus & societas antiqua a Romanis reddita est. Qui in amicitia & si de populi Romani annos an plius CL.' permansierunt. Verum quum Campanis, Sidicineis, &Aurunceis adiunctis bellum Sanitibus foederatis populi Romani movissent, atque a senatu Romam euocati,arma ponere iuberentur,feroci responso,quo alterum consulem e Latio fieri petierunt, bellu Romanum in se conuertere Quos proelio ad vesserim fluuiu commisso victos T. Manlius cosul in deditionem ac io cepit,atque de Latinis, Campaneis,Sidicineis, Aurunceisque trivinphauit. Nam eius collega P. Decius eo proelio se pro legionibus Romanis deuouerat. Post hoc bellum Latium omne bienni j interuallo a V Publilio Philone dictatore, L. Furio Camillo,& C. Maenio cos. domitu , deinceps perpetua atque egregia in Romanos iide semper fuit. In quo aliquot coloniae deductae,aliquot municipia etiam partim cum sustra agii iure , partim line sitstragio facta sunt, ut infra apeiariam. Paulo poli bellum Latinum,& Campanum conao sectum, Ausones qui adhuc in armis erat,Calibus e brum urbe a M. Valerio Corvo capta domiti, in populi Romani ditionem venerunt .Liuius
Volsc/,vici, Hernici, Volsci, qui bellum cui Romanis sub L. Tarquinio Superbo inchoatum per ducentos prope annos incre- dioili pertinalia, δἰ continuis motibus protra rant, lde quibus supra aera. triumphi acti luerunt, polircino anno urbis CD xxv diuturno bello sessi, Priverno cap-3o to, a consulibus L. Aemilio Mainercino II S C. Plautio Deciano domiti, & sub:cti in ditioncm populi
19쪽
Publilius Philo primus proconsul anno urbisCoxxv I II. palaepoli capta,Opicos subegit. Hi populi
loca ubi Cumae alae, Puteoli,& Neapolis sunt, coluerupi.Liuius Hernicos cum quibus populus Romanus T. Sicinio,& C. Aquillio cos. bellare coepit, variaque cu iis fortuna pugnauit, tandem anno urbis CDxLvii I. Marcius Tremulus cos. Anagnia capta, debellauit.
Liuius Aequi quoque qui adiunctis Volscis multa bella cu i opopulo Romano post reges exactos gesserunt, anno urbis CD LII. a C.Iunio Bubulco Bruto dictatore non solum victi & subacti sunt, sed eorum etiam nomen ad internicionem usque prope deletum est. Liuius Sabim dicti Imperio populi Romani Campaniam versiis prorogato, Sabini, & Tusci finitimi in deditionem redegendi supererant. Quum huic rei sors occasione praebui . Nam P. Cornelio Rufino, S M'. Curio Dentato cosanno Vrbis CD LxIH. Populus Romanus post Lati- ara nos , gentem Sabinorum aggressus est: qui immemores factae sub T. Tatio affinitatis, populum Romanu sub regibus,deinde eis exactis saepe lacesserant, triu-phatique potius quam Victi fuerat, & postremo quodam contagio belli se Latinis adiunxerant. Eos M'. Curius Dentatus cos intra eum tractum qua Nar ambit nresque Velini Hadriatico tenus mari igne ferroque vastavit. Qua Victoria tantum hominum,tantuagrorum redactum in potestate, ut in viro plus esset, ne ipse posset existimare qui yicerat. Et Orosius ἰ Cum Sisinis Curio Cons. bellum gestum est, )bi quot millia homi- . nu' ιnteferta quot capi int,t e consul ostendis qui quum
20쪽
in senatu magnitudinem acqui in agri Salum , Cr multitudinem capti populi referre de et,numerum explicare nonpotuit. Et Frotinus libro I.M'. Curius aduersuι Sabinos , qui in enti exercitu conscripto relictis sinibus suis nostros occupauerant, occultis itineribus manum mi is, quae desolatos aζros eorum,dico siue per diuersi incendit. Sabini ad arcendam domescam da titatem recesserunt: Curio contigis, actio infessare bo hum fines exercitum si ne proelis a ver-rotere ,sparsumque caedere. Ex quibus verbis intelligimux Sabinos hoc anno omnino debellatos fuisse. Quod innuere videtur Paterculus , qui hoc anno Sabinis ci uitatem datam sine suifragio scribit. Quare hoc anno inmigi statu M Curium ter triumphaue Omnes auctores sunt,de Samnitibus, Sabinis, & de Lucanis: iis aliquot annis post ciuitatem cum suffragio datam scribit Velleius .
Galli Senones, Picenum in deditionem accepti
zo Multas Gallorum manus , ut Insubres, Caenomanos,Boios,Gessatas,& nouissime Senonas,dulcedine frugum,maximeque vini noua tum voluptate captos,
alpes trasitisse, agrosque ab Etruscis ante cultos possedisse,& eam Italiae partem tenuisse, quae postea Gallia Cisalpina appellata est, accurate a Liuio libro primo refertur. Ex quibus Insubres & Caenomani Tras. padum;Boij,Gessatae, & Senones Cis adum loca obtinuerunt. In his Senones aduenarum recinatissimi ea partem Italiae Tuscis & Vmbris aruiquis incolis eii puerunt,quae inter amnes Rubiconem ,& Aesim sita
30 est, quorum praecipua ciuitas Sena fuit Hi&urbem Romam captam incenderunt,& multa post id tempus