장음표시 사용
21쪽
vario Marte & periculosa gesserunt. De his victis post Camillum dictatorem T. Quinctius,C. Sulpicius, C. Poetelius,M. Popillius, abius cosules, & plerique
alii Romanorum duces triumpharunt. Postremo anno urbis CD I xxi. omnes cortinueliquias in Etruria ad
lacum Vadimonis P. Cornelius Dolabella deleuit quem ob eam potissimum caussam Maximi cognomen inuenisse opinor ne quis extaret in ea gente, qui incensam a se Romam urbem gloriaretur. Ita ut hodie nulla Senonum vestigia supersint. Haec Florus. Seno- Ionibus caesis eorum prouincia in ditionem Romanam venit,quae mari, Tuscia & Vmbria, amnibusque Rubicone & Aesi includebatur. Quo tempore etiam Italia , quae Aesim fluvium non excedebat, ad R ubi co- nona usque extensa est, Senonumque regio, ut inquit strato, Vmbris attributa Tusci debetiati Pos Senones Tusci,cum quibus iam inde a Romuli 2. tempore populus Romanus bellum gerere coeperat, perpetuoque temporum tractu gesserat, anno urbis CD Lxx: Hi . Vulsiniensibus & Vulcientibus Etruscoruforentissimis populis victis, per Ἱ i. Coruncanium consule Romano imperio adiecti sunt, atque ea parte imperium ad Ainum usque propagatum. Neque enim
post id tempus cum TuscIs iustum bellum ullum gestum fuisse memoratur. Nam Vulsinii asseruis oppres-s, xv. anno post a M. Fuluio Flacco cos. in libertatem vendicati sunt. Iustum enim id bellum dici no potest, io quod cum seruis, & non pro acquirendo, sed recuperando imperio gestum est
22쪽
tiscant 'bacti . Cum Samnitibus Campanorum caussa populus Romanus primo bellum suscepit, quod triumphoruamplius xxx. materies annis Lxx. perdurauit. Samnitico bello vigente, iis contra Romanos Tarentini se coniunxerunt. Vnde bellum Tarentinum dieiiun. Quod unum quidem titulo & nomine, sed victoria multiplex fuit. Hoc enim Lucanos,Apulos, Bruttios, O Picentes,Sallentinos,& caput belli Tarentinos, idem totam Italiam,& cum istis omnibus Pyrrhum clarissimum Graeciae rege una veluti ruina phriter inuoluir,ut uno tempore & Italiam consummaret,& transs. marinos triumphos auspicaretur. Hoc bellum paucis verbis refert Florus in epitoma libri XII. a Tarentinu claws Homana direpta esset, II. iro qui praeerat cla φι occisio exati ad eos a lenatu, dit de iis iniuriis quererentur,mis,isul; alii unicob id bellum iis in Limini est. Samnites
defecerunt. Aduersus eos Q Lucanos, in frutilos abritat praebis a C. Fabricio, QMarcio, Ti. Coruncanro, L. ει- milio,C. Iumo, ur te, M'. Curio, L. Cornelio, C C. Ca-mηη bene pugnatum 68. Pγrdus Epirotarum rex, at κροπι
bum ferret Tarentinis,in Italiam denis. Curius Dentatus cos. Pyrrhum vicit,& Italia expulit. Postremo Tarentinis, Lucanis , Samnitibus, Bruttiisque a L. Papirio Cursore D.& Sp. Carvilio Maximo H.cos. victis, pax data est. Quo anno bellum Samniticum & Tarentinuconsectum est. Scribit enim Liuius libro xx Im. Papirium & Carvilium consules aduersus Samnites,Brut-30 tiosque,& Lucanum cum Tarentino populum declaratos esse . De Tarento a Papirio Cursore capto mentionem facit Frontinus libro II r. Papi-
23쪽
rium & Carvilium consulem de iis populis triumphasse fragmenta triumphalia Capitolina docet. Hac victoria omnis fere Italia in populi Romani potestatem redacta est,uictis praesertim Tarentinis,Samnitibus,Bruttiis, Lucanis, & paulo ante quoque Etruscis,& Senonibus. Soli tantum Picentes,Sallentini,& vmbri subigendi supererant De triumpho M'. Curii de Pyrrho bello Tarentino acto M scribit Florus: Nee
enim dirus pulchrior in dilem, aut1θeciosior triumphus intrauit,quum ante hunc diem,nihil ni pecora Volscorii gre- δ' ges Sabinorum,carpenta Gallorum racta Samnitium armadidisset. Tum p captiuos aspiceres,MOlosi, Thessali, Mace
dones,Bruttius, Apulus,atque Lucanus. St pompas, aurum,
purpura, signa,tabulae, rentinaeque deliciae. sed nihil libentius populus Romanuή aspexit,quam iras be uas, quas n-muerat cum turribus suis,quae nobisesensu captiuitatissubmisiis ceruicibus, iliores esse equebantur Picentes,Sassentini, Vmbri domiti
Omnis stalia pacem habebat,quis enim domitis Tarentinis quid molire ausus esset y nisi quod ultro per- a sequi socios hostium placuit. Domiti deinde Picentes qui cum reliquis Italicis rebellauerant, & caput gentis Asculum a consulibus P. Sempronio, & Ap. Claudio Sallentini Picentibus additi,caputque regionis Bru-dusium inclyto portu celebre,a M. Atilio &L Iulio
bius in potestatem redegerunt Soli omnium Italicorum Vmbri relicti fuerunt, ad quos arma Romana non pertinuerant: qui quum φrebellatant,ab iisdem consulibus a quibus Sallentini, Sassina capta, domiti sunt. Atque demum anno urbis
24쪽
xxcviii. Italia omnis a freto Siculo ad Rubicone,& Arnui Tuscosque extremos Liguribus cosines, in populi Romani ditionem deuenit. Quae omnis fere foederata sine magistratu Romano suis legibus libere vivere pesinissa est. Ruae quamquam omnis foederata esset,variis tamen conditionibus foedera adepti sunt. Quidam enim municipia cum suffragii iure facti,quibusdam ciuitas sine suffragio data,Latinis ius, o quoddam quod ciuitati proximum fuit permissum,in
aliquibus coloniae Latinae, vel ciuium Romanorum deductae, quidam stipendiarij,quidamvectigales,quidam omnino liberi relicti fuerunt. Quae omnia accuratius paulo infra aperiam Ceterum quu a Rubicone amne Polam Istriae usque, item a flumine Arno ad Varum amnem Italia postea per Alpiii radices prolata fuerit, quae ante prouinciae Ligures,Gallia,Veneti, Carni, lapudes,& Istri fuerat,& omnes quae in ea quae postea Italia appellata fuit,
colonias,municipia,& praefecturas enumerare con-
Q stituerim,conueniens esse existimaui ante singillatim demonstrare,quanam ratione in potest tem populi Romani hae gentes venerint, atque in proumciarum formam redactae, postea Italiae attributi fuerint, deinde eas,quae in singulis coloniae suerunt, ligerere tempore Ga iis Cisilpina proruncia facta Derit
Bellum igitur Gallicum Cisalpinum initum est an-30 no urbis D XXIX. C. Atilio, & L. Aemilio cos. Hoc lex C. Flaminii tribuni plebis excitauit, quam ille vel octavo, ut ait Polybius, ante anno M. Lepido, &M.
25쪽
P oblicio cos.vel quinto, ut Cicero, abio Maxi- moram Sp. Carvilio cos. de agro Piceno,& Gallico, unde pulli Senones a Dolabella fuerant, viritim diui dendo tulit. Nain quum reliqui Galli, ac maxime finitimi, Boij, Senonum casu perculsi rebus suis time rent , inita cum Insubribus societate, Gallos eos, qui
trans Alpes ad Rhodanum accolunt, atque a mercede qua ducti militant,Gessatae dicuntur,aduocariit. Ita que quum reges eorum Congo litanus,& Αnero est usmagnis inducti pecuniis cum ingentibu copii , lpes i bin Italiam traiecissent, ac secum Boiis & Insubribus coniunxissent Veneti enim ac Caenomani a Romanis per legatos solicitati quieuerant in peditu ad quinquaginta milli equitu ad viginti adducentes in Etruriam inruperunt,octauo,ut scribit Polybius,post agri Piceni diuisionem anno,L. Aimilio,C. Atilio cos. in quem etiam annum bellum Gallicum Cisalpinum a M. Verrio Flacco in tabulis Capitolinis collatum est.
Romani autem Gallorum tumultu nutiato maximas, siquando unquam alias, copias compararunt. Tota Ioetiam tum Italia enixe pro imperio Romano laborauit. Summa peditum Romanorum ac sociorum fuit supra quingenta millia, equitum supra sexaginta, auctore Polybio. Itaque Plinius libro tertio, L.
Paullo in C Atilio Regulo cos. inquit, It atra nuntiato Gallico tumultu sola sine externu auxili ,atque etiam tunc Mne Tras adanu,equitum LXXX. millia, editum DCC .armauit. Caenomanos autem & Venetos transpadanos
intelligit qui ex Gallis soli pro Romanis stabant. Cultarum igitur copiarum parte,L. Aimilius consul Ari. 3ominum,ut Gallorum transitum impediret,contendit; alteram praetor in Etruriam,quod C. Atilius cos. al-
26쪽
ter iam in Sardiniam nauigarat,adduxit. Iam Clusum Galli peruenerant, praetor ad resulas col latis signis fugatus in collem editum se receperat: cuius quu obsidionem Galli pararent,Aemilius consul Apennino superato improuiso aduenit. is igitur Gallos cu praeda abeuntes ab una parte,ab altera Atilius iam ex Sardinia reuocatus adorti,ita pugnarunt,ut Gallor u quadraginta millia caeciderint, decem millia ceperint. Atilius in proelio,& rex Congo litanus occisus est. io Anero estus semetipsum in fuga occidit Aemilius Va stato Boiorum agro Romam triumphas rediit,ac Capitolium armis,& torquibus Gallorum exornauit. ita Polybius, Florus, & Eutropius. Anno sequenti ex re
bene gesta Romani in spem etdducti Gallos Italia expellendi non quieuerunt. nim Fulvium & T. Malium consules in Galliam cum legionibus miserunt, qui prouinciam ingressi, Boiorum gente deuicta, quuad reliquos Gallos bellum transferrent, imbrium vi, ac pestilentiae magnitudine deteriti sunt. Ita Poly-ao bius. Hos primum transpadum legiones Romanas duxisse tradit Orosius. Altero anno C. Flaminius & P. Furius cosules Insubres transpadu insigni victoria devicerunt. Q arto eius belli anno Insubres accisis opibus suis pacem petetes M. Claudius Marcellus,& Cn.
Cornelius costiles eductis repete aduersus eos copiis, ad arma capaeda inuitos copulerunt.Marcellus Galloria Gestataru exercitu rege illoru Virdum aro interfecto fudit, fugauit,& cepit,Acerras Gallorum oppiduoccupauit. Ambo consules Mediolanum, quod In- ' subrum caput erat, Gallis supremo proelio victis, expugnarunt : quo facto Insubres desperatis rebus suis, se Romanis dediderunt,atque ita bellum con-
27쪽
sectum est. Marcellus in urbem reuersus de Gallis Insubribus triumphauit, spol ia opima regis interfecti tertius retulit. Ita Polybius,Plutarchus,& Eutropius. Hoc bello confecto Cisalpinam Galliam prouinciam primum factam fuisse a Marcello ex eo liquet, quod coloniae plures annis proximis eo deductae sint , &Romanis consulibus Iallia deinceps prouincia in annum decerni solita. Hoc ipso tempore Veneti & Caenomani a legatis per Romanos solicitati quieuerunt,
eisque sociis& foederatis Galli oppressi sunt. Bello
Punico secundo confecto, cum Insubribus ,Comensibus,& Boiis rebellantes Coenomanos, aliquot duces Romani magnis cladibus affectos eos tandem in deditionem acceperunt, alliamque omnem cisalpinam quietam habuerunt. Insubres, Caenomanos , &Comenses Gallos transpadanos cum ci spadanis saepe rebellantes L. Furius Purpureo praetor, & C. Cornelius Cethegus cos. vicerunt, & postremo M. Marcellus cos. eius qui primo Galliam prouinciam secerat filius, castellis duodetriginta in deditionem acceptis, eos debellauit anno urbis DLvii I. Boios, hi Galli cisipadani sunt, qui saepissime cum transpadanis iam victis rebellauerant,iidem duces ceciderunt,eosque de .mum magnis cladibus afflictos P. Cornelius Scipio
Natica cos. domuit, anno DLxiii. deque iis in magistratu triumphauit. Veneti diu in fide populi Romani permanserunt. Cum Carnis, Iapudibus,& Istris C.
Claudius Pulcher consul anno urbis DLxxv II.bellum primo suscepit,quod Aetolis contra Romanos subsidia tulerant: cum iis vario Marte pugnatum; eos po- 30stremo domuit, & in populi Romani ditionem C.' Sempronius Tuditanus cos. ut auctor est Plinius, re-
28쪽
degit,anno D cxxv. de iisque triumphauit
Quo tempore Ligures domui fuerini Bello Punico primo vix finito, statim Ligures,Galli,& Ityrij ad exercenda Romanam virtutem noui hostes surrexere. L. Cornelio,& Fuluio, anno urbis D XVII. Liguribus primu arma illata sunt: quod bellum intra Italiam latrocinia Ligurum excitarunt. De ' quibus sic scribit Florus: Ligures imis apium iusis adhaerentes inter rarum Cr Macram flumen, implicitos dumis luestribuι, maior aliquanto labor erat inuenire, quam discere. Tutum locis crfuga,durum, atque delox genuε, ex occastione magi ae latrocinia quam belia faciebat, itisque quum
diu multumque eliderent saltu, is,latebris Sabes, Decea res,ox bi, transalpini, ciιra Pero Vagi enm,Stabelli, semb- nates, Eburiates, eleates,I Agaum, tan em Fulium latebraι
eorum ignisvsti. Significat aute Florus victoriam, quΞ Fulvius Flaccus ex his retulit. Victi aute hoc pri λψ mum anno a consulibus sunt, eorumque XXIIII. millia interfecta, V. millia capta, & de iis triumphatum. Eos deinde saepissime rebellantes plures Romani duces magnis cladibus per XX C. annos,ut Strabo, vel ut ego obseruaui, per CXXII. astecerunt,triumphi de iis& finitimis populis Vocontiis,Contrubeis, & Gatisicis supra xvm. acti. Quos demum M. Aemilius Scaurus cos. anno DC xxx IX. in deditionem accepit, latro
cinia eorum coercuit,effecitque postremo ut publicep ermeantibus via ad stadiorum xI I . latitudinem laesa; o retur Acut Strabo scribit , uniuersisὶfractis terrore incusso gubernandi sormulas iis Scaurus imposuit.
Hic est ille Scaurus qui consul, censor, & princeps
29쪽
senatus suit,atque de Liguribus N Catisceis postremus omnium triumphauit,quique per Pisas &Lunam usque Sabatios, domitis Liguribus , viam strauit Aemiliam,& hinc per Derthonam. Salassos & gentes alpinas Ap. Claudius pulcher cos. anno DCx I. bello vicit. Augustus pol te a Caesar ipsos non quiescentes dele uit
Italia ad flpes produc7a , in in XIregiones diuis
Atque hac ratione uniuersa quae nunc appellatur Italia, sexcentorum annorum interuallo Romanum iugum suscepit. Quae quum ante a supero mari Aesii, ab infero vero Macra fluminibus terminaretur,victis&deletis Gallis Senonibus usque ad Rubiconem processit. Is enim posterior terminus Italiae fuit. Postremo triumuiri R. P. C. ne proconsul vllus cum exercitu intra alpes esset, Galliam omnem Cisalpinam Italiae adiunxerunt, eamque usque ad alpium radices protulere. Eiusque termini a mari supero Istri , oppidii Po-la,fluuiusque Arsia, ab insero, omnis Varus, quia Li- guribus Galliam Narbonensem diuidit, facti. In mediterraneis vero alpiu radices eius fines esse voluerui. Qua Caesar Augustus rerum potitus, quu Romani imperii nouam forma constitueret,in undecim regiones,ut libro tertio tradit Plinius, distribuit. Quarum prima Latium vetus,nouumque,& Campania fuit. D. Picentes. III. Lucani, Brutti j,Sallentini, Apuli. IIII. Fretani, Marrucini, Peligni, Marsi, Vestini, Samnites,& Sabini. Vinicenum. VI. Vmbri.VII. Etruria. VIII. 3o Gallia cispadana. IX. Ligures. X. Venetia,Carni,Iapu-des,Istrique. XI. Gallia transpadana. In quibus regi O-
30쪽
nibus quot coloniae, municipia,& praesecturae fuerint explicaturus, ut apertius singularum iura, leges,& discrimina cognoscantur, ex antiquitatis obserua tione pauca ante subiicere placet de ciuitatis Roma nae, Latib& Italiae iure
Praestantissimum Romuli institutum omnes , ut principio vidimus,au cto res su i si e reserunt, quod victas gctes, non ut Athenienses olim & Lacedaemones ' pro alienigenis arcuisset, sed eas in populi Romani amicitiam, di ciuitatem ipsam etiam adsciuerit,uel colonias Romanas deduxerit. Quod a sequentibus regi bus,& consulibus studiosissime obseruatum, tali imperi; praecipua caussa fuit. Porro autem quernadmodum externae gentes vel victae, vel sponte in Romani populi amicitia,aut foedera, & deditionem admisia sae,vari; generis ac conditionis pro earunde erga rep. meritis vel demeritis erant . tialiae omnino liberae, aliae foederatae,aliae stipendiari ae,aliae sundi popu ao li,aliae Latinae,aliae ciuitatem Romana adeptae frui se repetiunturi ita varii generis suisse ciues Romanos, obseruaui,ita ut alii essent ciues Rona ni plen0. iure,
idest cum iure suffragii alii sit e suffragio,alii municipes, iij coloni,alii ex praefecturis.,alij vero sine diu
tatis iure nonnulla habuerint ciuitatis Romanae pri
De quibus omnibus verba facturus a primo ciuigno m/ni persecto iure. ςxordium sumam..Nam qui nullo municipio, ex nulla colonia , praeiacturaλ eri vel ex. ali foederata ciuitate erant sis vel inbe, agro Re yrbis suburbano nati, ves ex seruis Roma norum libertate , aut ex aliis gentibus cxternis sῖ -