장음표시 사용
41쪽
generibus admitti solere, quum beneficii hoc esset, non iuris , quod Latini admitterentur ad suffragium,
nulla videtur caussa,cur ceteris comitiis ea benignitas
adsti icta esset, praesertim quum Latinorum suffragiuhoc modo in unain quandam tribum sorte contractu nullius prope momenti futurum esset, quum interim magno honori id ducerent, quod suffragium cum ciuibus dicerent. Q mquam vero non censerentur Romae Latini,sed ni tuis ciuitatibus, poterant tamen' ad centurias se adiungere unius cuiusdam tribus cui
sorte obtigissent, ut Latini in ea suffragium dicerent, .ut cum primae classis centuriis hi suffragium ferrent, laterant primi census apud Latinos , cum centuriis ecundae classis, qui erant apud eos secundi census, &ita deinceps aut vero in unam centuriam sorte ducta omnes Latini nulla habita ratione census coniici, quomodo in tributis comitiis in unam tribum coniicebantur. Sed quoniam hae probabiles potius coniecturae sunt,quam necessariae rationes , de his finem scribendi faciam. Antiquissimum igitur Latinorum ius erat,vi cum ciuibus Romanis ad suffragium ferendum admitteretur. Qui quoniam in nulla certa tribu
erant,antequam ad suffragium tribus vocarentur,sortitio fiebat in qua tribu suffragium dicturi essent.
Alterum porro Latinorum ius erat, quod ciues Romani viritim etiam fieri poterat: ciuitas enim eo iure aliis populis non patebat Eam autem multis rationibus consequi poterant. Petima est cuius meminit Appianus libro ii. bellorum ciuili uin,ubi ait: Ia initatu ius hoc fu ae, ciues Roma ii ferent, qui in Iat:nis co- polonui magi ratum gesiissent. Quamquam ergo Ro-
42쪽
mani ciues amitterent ciuitatem, si in Latinam coloniam nomina dedis ent,ut docet Cicero pro Caecina,& pro domo sua: hoc tamen iure poterant in ciuitate redire, si magistratum in ea colonia Latina gessistent. Adiicit Cicero ibidem,quod qui ciues Romani in colonias Latinas proficiscebantur, fieri non poterat Latini, qui non erant auctores facti,nomenque dederat. Alia ratio erat de qua mentionem facit Liuius librox L 1. Lex sociis nominis Latini qui Crpem ex se domi R O reliquissent, ac Romam ad habitandum yenissent, da bat ut ciues Romani fieret.Verba Liuij sunt haec: Mouerunt enatum legationes socium nominis Latini, quae censores in priores consides fatigauerant,tandem in senatum
antroduciae. Summa querelarum erat, criιes uos Romae ce-
yos pleratque Lomam commigrasse: quo se permittatur, e paucis lustris futurum, Pt deserta oppi Ia, deserti agri, nulli; militem dare possent. Genera autem frausis duo mittaniae
Isinum ci tatu inducia erant. Lex joctu nominu Latmr aur
i, sirpem e se domi reli querent , dabat di ciues Romaniferent. Ea lege male tendo,d sociis, ast populo Romano iniuriam faciebant. Nam in ne irpem domi relinquerent, liberos suos quibuου quibus β' manis in eam conditionem t manumitterentur, mancipio dabant, bbertimque ciues esent; q'ibu stirpes deesset 'Aam relinquercnt,at cruri Comam fe-ιant. Postra his quoque ima inibu uiris pretis, promi cue sine lege, sine stirpe in cimitatem Romanam per migrationem , in censism transibant. Haec ne postea ferent , terebant legati, ait redire ita ciuitates iuberent socios. Deinde νι lege cauerent,ne quis quem mutatis mulsidae causseruit 'o fa cret, eue alienaret, is is i a citus Romanus iasim e et, ciuis no esset: baec impetratu asenatu. 4 ertia ite ratio tui t
43쪽
per legem Seruiliam,qua Latinis ius erat ciuitatem as. sequi in locum eius quem accusando damnassent repetundarum. Hanc legem tulerat C. Servilius Glauacia,ut docet Asconius pro Scauro. Hac lege duo Latini Tiburtes apud Ciceronem pro Balbo ciuitate adepti sunt,quum duos senatores Coelium, & Masonem
accusassent,& damnassent repetundarum. Quod vero ea lege Latini assequerentur ciuitatem, his verbis eo locci ostendit Cicero: n accusa ora maiores nostri ma io Ora praemia,auam ιestatori esse dolueruntZ in . t acerbifima lege Seruilia principes diri ac grauisiimi sapientiφι- mi ciues hanc Latinis,id effoederatis; iam ad ciuitatem populi iussi, patere Ussunt. Alias vero etiam leges fuisse, quibus Latinis praemii loco ciuitas proposita esset, paulo post idem Cicero indicat iis verbis: Num fundos
igitur factos populos arbitramur, aut Seruilia lege, aut ceteris rub- Latinis hominibuι erat propositi maliqua ex refrae
Resertur ab Vlpiano in titulo m. quoddam libertorum genus,qui Latini Iuniani appellabantur, Lati j ius lege Iunia Norbana sub Augusto adepti, quos ciuitatem Romanam,& ius Quiritiumultis modis adipisci posse scribit. In his erant,beneficio principis, liberis,iteratione,militia,naue, aedificio,pistrino, & si ter mulier enixa fuerit. Hi dum viverent, quamquam se quasi pro ciuibus gererent,tamen ius testamenti faciendi non habebant,& dominus eorum morientium hereditatem capiebat,nisi prius ius ciuitatis vel Quiritium adepti esscnt. Ius autem Quiritium idem fere quod ius ciuium Romanorum esse existimo,abAugusto excogitatum,quo antiquos ciues Romanos &nobiles,a nouis ciuibus libertinis,&peregrinis discer-
44쪽
neret,qui ciuitate donari, ius quidem ciuitatis Roma.nae habebant,sed non itas Quiritium, quod erat paulo excellentius,puta,tanto tributo non grauari, eadepriuilegia habere, quae vetustissimi ciuesvrbem inco. lentes haberent. Nam post legem Iuliam qua Italiae omni ciuitas data est,re omnibus aequata suffragia, ut ciuesRomani noui & inferioris gradus a vetustissimis priuilegiis &dignitate discernerentur,liis vocibus iure Quiritium,& ciuitate Romana, ab aliquo imperatorum distincti sunt. Ius ergo Quiritium erates quid dignius quam ciuitas Romana: nam quibusdam liber tis ciuitatem Romanam apud Plinium in epistolis, a Traiano concedi legimus, ius vero Quiritium non. Item quibusdam ciuibus Romanis iam iactis ius Quiritium addi. Quam tamen differentiam ante Caesaris dictaturam non inueniri opinor, quum ciuis Romanus cum suifragio factus pesiecto & optimo iure ciuis esset. Ceterum post Augusti tempora de his rebus verba facere haud operaepretium esse existimo, quum 2o ea omnia, ut reliqua urbis Romae instituta, corrupta fuer int: deformata. Atque haec. sunt quae de iure Latii,populis & coloniis Latinis qui eodem iure utebantuωjueni e praefectum Erat &aliud ciuium genus,qui in Italiae praesecturis manebant, deteriori quam municipia & coloniae iure utentium,quorum di crimen a reliquis intelligetur, si quid essent praefecturae , explicauero. Erant igitur praefecturae , oppida Italiae , in quibus qui habi-3o tabant pec suis legibus , ut municipes vivebant,
nec ullos de suo corpore magistratus creare poterant, ut coloni, sed a magistratibus Roma missis regeban-
45쪽
tura is legibus quasRomanus via stratus dixisset: qui quoniam praefectus vocabatur, idcirco praefecturae dicebatur. Huius generis erat Capua poli bellum Punicum secundum , ante coloniam eo a Caesare deduactam,ut contat ex n. oratione in Rullum,& ex Liuio libro xxvi. ubi ita de Capua scribit: Dedige agroque reliqua consultati cis, imbustam delendam censent bus' mbem praeu bdam,propinquam, cam. Ceterumnae iens dilutas dicta. Nam propter Vra n , quem omni fertio late terrae Jatis couestabat frimum in Italia egeorbs seruata est , ut essest aliqua aratorum se es. νῖ frequentandae multitudo incolorum liberimori sinque, -m litorum opificumque re- . tenta. O ger omnis iecta publica postμli vino ucta ceterum babitari tantum,tan sam ' idem , Capuam , frequentarique placuit,nullum corpus ciuitatIs ,nemrnatis , nec plebu consiliam, nec magistratus esse. Sine condi bo publico , sine amperio, multitudinem nultim rei inter sis ociam ad consen um inbabitet fore. Praesellum ad iura reddenda ' oma Iotannis missuras iambus igitur oppidis Italiae huius generis praedecti Roma missi ius reddebant, praese a cturae dicebantur. De praefecturis sic strii se Κ. Pota Pei uNaeraesecturae bae appellatur Mi Italia,in quibus se tui
dicebatur,m nundinae agebantur, in erat quaedam earum
46쪽
pli ra. Praesecturae igitur deteriore quam coloniae conditione erant. Quae vero neque niunicipia,neque coloniae,nςque practecturae erant oppida, hae foederatae ciuitates vocabantur, ut I ibur,& Praeneste
in Latio, Neapolis,N plerae luc aliae, qitae suis legibus 5 magistratibus vi ucbant,diuertisque foederibus
ut Pontione,aut pactione,vario iure amicitiam cum populo Romano concraxcrant. Aliquae enim erant
omnino libcrae aliquae vectigales,aliquae stipendia- irae,iut plus vel minus grauatae,ut populo Romano vi iam fuisset. Atque Italia omnis in horum ciuiumα oppidorum genera ante legem Iuliam,&bellum Ma si cum divisa fuit: nullum enim praeterea supercreraec iuium vel oppidorum genus quorum quaedam dice'
vantur fundi populi. Quod quidem nomen discrimianis non esset,quemadmodu liberorum sit pendia. Horum sed hi fundi populi dicebantur,auctore Cicerone,qui quotiescuque Romae lex aliqua fieret,quae de iure publico non esset, sed de rebus priuatis, ut de ac testamentis, vel de mancipiis, eam suscepissent tanquapropriam: tuncque eius legis iundus populus dicebatur,perinde ac si diceretur: is populus eam lege tanquam propriam suscepit. hoc idem de municipiis dicit Gellius. Adiicit Cicero pro Balbo,quodHui fundi populi saeti non esssent, ciuitatem non haberem
in quare magna comentio Heracliensium, Ita Meta
pDntinorum titit. Haec igitur omnia quac de Italiae municipiis, coloniis, praesecturis, & oppidi foederatis, itemque varii generis di iuris ciuio us Romanis soldixi, tantum ante bellu Marsicunt di legem tuliam locum habent; quae quum Italiae omni ciuitas datatuisset, omnes pari iure in ciuitatem adepti sunt.
47쪽
Hoc autem ex eo liquet,quod omnes in comitiis ceti.
turiatis ius tempore Ciceronis haberent . inod ipso ostendit in oratione post reditum ad Quirites, ubi de
comitiis centuriatis , quibus ab exilio reuocatus est,
loquens,ita scribit:Nugus in eorum reditu motus municipiorum Q coloniarum fati , a me in patriam tersuis δε-
cretu Italia cundia reuocauit. Et pro Sestio : Nullum erat Italiae municipia,nulla colonia,nura praefes Sura, nulla mae societas,nu um collegium,aut cῆcilium,aut aliquod omnino commune ovilium,quod tum non bonorificentisiime de i omeasluie άecreuisset. Quod idem ex multis aliis eius locis pro Muraena, pro bulla,& pro Placio intelligi potest. Nam quod Tranquillus in Caesare scribit,ipsum
quaestura finita colonias Latinas de intitate petenda agitantes ad iiile,de Transpadanis intelligi debet,quibus bello Marsico,quum italiae omni 'sque ad Rubiconem & Arnum,item Galliae Cispadanae ciuitas Iege Iulia data esset,a Pompeio Strabone, ut in officio continerentur,ius Latii datum fuerat. Quibus postea Caesar dictator factus , additis ut existimo)Insubri- , obus,Liguribus,Venetis & Carnis,id est uniuersae Galliae Transpadanae ciuitatem Romanam dedit. Quum vero a iii . viris Italia ad Varuin & Arsia fluuios Luguriae &Istriae promota suisset,iis omnibus ius citauitatis etiam datum est. Quamquam porro municipia,coloniae,& praefecturae omnes aequo iure esuitate adeptae essent,saepeque deinde omnia haec no mina confundantuc, quum quae fuerant coloniae &praefecturae , a Cicerone praesertim,&aliis illorum teporum scriptoribus municipia appelletur; retinue-
runt tamen vetustatis memoria antiqua nomina , Nveterem reip. rationem non mutarunt. Haec itaque sunt,
48쪽
de iure esuitatis Romanae in vetustis auctoribus cola
Quum abunde supra quot coloniarum genera, tuae earundem iura, atque quod inter eas, municipia , &praefecturas discrimen fuerit, demonstrauerimi nunc quo imperium Romanum,quod hoc libro discriben cum suscepi, illustrius quantum in me est & clarius reddam,res ipsa postulare videtur,utcoloniarum otii id nium seriem, quae a Romulo rege usque ad Imperatorem Caesarem Vesipasianum Augustum intra Italiam,ex S.C. vel populi iussu deductae fuerint,digerat
ita enim quod mihi ipsi constitui, facile consequi
potero I .colonia Caenina sboriginum
Prima omnium colonia a Romulo facta est bello primo Sabino Caenina, Graeci generis non ignobilis urbs. Trecenti eo deducti ciues coloni fuerunt, o anno ab urbe condita III I. Dionysius libro ii II. colonia Antemnae Aboriginum Haec eodem anno quo Caenina Dello primo Sabino finito colonia a Romulo deducta fuit. Urbs fusrat Graecorum Aboriginum,qui Siculos expulerant, quemadmodum Caemina. Trecenti eo etiam ciues coloni deducti anno urbis conditae IIII. Dion1sius libro II iii. Colonia Crasumerium Albanorum Crustum crium , quae antea colonia Albanorum 30 fuerat,eodem bello victa, a Romulo Romana colonia facta fuit,anno urbis 1 i I i. Dionysius libro II.& III
49쪽
I U I. colons a Medullia Latinorum
Medullia aliaeque urbes Latinae audita Romuli virtute se ipsae ei tradidere, suntque hae coloniae Romanae factae anno urbis v. Dionysius libro Ii.&libro iii. Medullia olim colonia a Romulo deducta ad
suos defecit sub Tullo Hostilio rege
Ex D ionysio. Cum Medullia deducta anno urbis vri. Colonia Cameria Albanorum io Romulus & Tatius reges quum bello Camerinos vicissent, Cameriam, quae colonia Albanorum fuerat, coloniam Romanam deduxerunt,anno urbis conditae vVII. Colonia Fidenae lbanorum Romulus Fidenatibus insigni proelio superatis,urbeque eorum capta, Fidenas coloniam Romanam fecit Idibus Aprilis anno urbis x iii. duobus millibus &quingentis colonis eo deductis. Haec urbs olim Al banorum colonia fuerat, deducta a maximo natu roex tribus fratribus Albanis, quorum alter Crustumeriam,alter Nomentum colonias secerant. Dionysiius libro ti.&Plutarchus. Liuius vero libro Ii I i. A. Cornelio Cosso,T. Quinctio Penno cos. anno urbis CCCXXV I. Fidenis colonorum additus numerus, agerque iis bello interemptorum a si gnatus. Biennio vero post, noui
coloni a Fidenatibus occisi urbi excidium attuleruntum . Colonia ostia Anco Marcio rege silua Maesia Veientibus ademp- φe,vsque ad mare imperium prolatum, & in ore Tibe-is Ostia colonia condita. Dionysius libris i. & .
50쪽
Liuius libro I. ite lib. xxvia. Ea dieit populi insenatu ν nerunt,oytensiis, sibi is,Antias, Anxitra Minturnensis, Sinuessanus asupero mam Senensis. Qitu ducatioyespuassisque populus recitaret, nullius quum in Italia hostis V et, praeter Antiatem obessemque, acatio ob eruuia est. Et earum colon;arΗm rumores iureiurando adasii , 'pra dies triginta non perno latreros se esse extra moenta Iaae coloniae, Aner hostis in Italia esseta dein libro xxxv I. Senatus
decreuit vacasionem rei navalis bis colorus non esse. tia, ro Fregenae, ur Castrum nolium, .PI , nunis, Tarracinae, Minturnae, Sinue afuerunt. Plorus ex Liui odib. LXXIX Ostiam coloniam Marius ex ugnauit, crre eliter
diripuit. De hac quoque colonia mentionem faciunt Eutropius libro I. Plinius libro I M. cap. v.& antiquus lapis ita
DECVRION I. SPLENDIDISSIMAE COLONIAE OST
Superbus Tarquinius colonias deduxit Signiam , &io Circeios .lli calli,dumilites castris hybernis retinet: Circeios ductus loci oportunitate. In qua Titum, in illa Sextum filios praefecit. Dionysius libro I I i I.
Et Liuius libro i Tarquinius Superbus rex Si niam Circeiosque colonos misit praeisidia Prbι futura, terra mari Pe. Et lioro II. Ap. Claudio, &Seruilio cos. anno urbis CCLVlia r. Signia colonia,quam rex Tarquinius deduxerar, suppleto numero colonorum iterum deducita est. Sex. Iulius Frontinus in libro de coloniis: Signia mira o En la colonia a militibus Ii I raris munita. Iter I opulo non debctur.3 O . Uer eius militi us . ita seis in nominibus e Z a ' tus. Haec una ex x i i x. coloniis bello Punico secundo populo Romano fidelibus fuit. Vni: m enim