장음표시 사용
31쪽
ciali priuilegio in urbem vocati, ciuitate donati es sent,primum genus ciuis Romani constituebant. Ex his fuerunt,primi urbis cultores,eorum silii, dc nepotes post eos Sabini,qui sub T.Tatio, Tusci de Latini, qui sub Romulo, Albani de reliqui Latini, qui sub ceteris regibus,gens Claudia,& plerique alii populi,qui
quum sub consulibus Romam commigrassent, dc po- .stremo omnium eorum serui, tuiquupi manumissi essent, ciuitatem Romana cii suifragii iure adepti sunt. QHic autem ciuis Romanus,qui periecto iure ciuisRomanus dicebatur, erat homo liber serui enim ciues esse non poterant ) qui comitiis curiatis in curia , centuriatis in centuria , de tributis in una XXXV. tribuum suffragium ferre posset. Inter multa enim horum ciuium Romanorum priuilegia illud supremum erat, Vt essent in tribu dc centuria a denseri bus relati, in qua dc suffragium ferret, oc iisdem sustragiis ad magistratuspublicasque ceteras administratio- , , nes ac dignitates peruenirent: quod in Verrinas docet Asconius. Ceterum quum ius ciuitatis non una qua- Uzdam in re consisteret,sed multis ac diuersis veIut prae rogatiuis constaret,non omnibus omnia iura concea debantur, unde efficiebantur variae conditionis ciues
Romani. Ex his qui suffragii ius habebant, omnia etiam cetera priuilegia, quae haec erant, habebant. Ac primum quidem ciuious Romanis post suffragii
lationem, ius erat per leges Porciam dc Semproniam, ut nec virgis caedi, nec vinculis coerceri,nec omnino
capite plecti, nisi populi ipsius iudicio possent. Idcirco Cicero in Verrem; qui P. Gavium municipem a o
Consenum virgis caeciderat, exclamat, quum ait ec redebatur aes in medio foro Messanae ciuis R'manus: o
32쪽
lex Porcia,le siue Semproniae. cet. De iis enim qui ci-
ues non euent,nil horum cautum erat, poterantque a
magistratibus non solum peregrini, sed Latini etiam ipsi, quorum priuilegia maxime ad ciuitatem Roma nam accedebant, non consulto populo seruili supplicio affici. Nam Salultius in iugurthino, quemdam T . Turpilium Silanum commemorat, qui quum socium praefectus esset, tribunosque,& centuriones sub se
haberet, condemnatus tamen, verberatusque capitero poenas soluit. na is inquit ciuis ex Latio erat. Ceteruhoc priuilegium ciuibus omnibus Romanis tam bis qui cum suffragio ciuitatem habebant, quam his qui fine eo erant, commune fuisse ex eo mihi peri uaceo, quod & municipes sine suffragio in leg one, ut ina ait Festus, merebant i qui autem in legione militabat V ιgis caedi no poterant. Tertium c uium Romanorum priuilegium erat, quod solis ciuibus B o inanis in gione Romana militare ius erat. Ideoque soli ciues ad . aerariti in beneficiis deserri ab Imperatoribus, &ao neficiari i milites fieri poterant. Nam hoc fuisse proprium ciuium Romanorum eodem illo loco Cicόro pro Archia ostendit. Horum beneficiorum memin etiam in epist. xx. lib. v r.epist. Din. Liberos porro in potestate habere, proprium erat ius ciuis Romani, ut ait Iustinianus i. Inst. it. de patria potestate. Erat postremo ius adoptionum, gentilitatis, di togae sereniadae, quod proprium ciuium Romanorum erat. Atque haec omnia priuilegia noni si ciuibus Romanis communia erant tam iis qui urbem incolerent, quam mu-30 nicipibus, & coloniis ciuium Romanorum. Munici
33쪽
bant. Sextum autem ius quod omnibus Romanis ciuibus commune fuit,erat ut soli testamento ciuis bo. mani hereditatem capere possent , neque enim susperegrinus poterat hereditatem ciuis Romeniae ire; S testamenta fiebant Romanis ciuibus praesciatibus. Quod Cicero ostendit pro Archia poeta , ubi probat Archiam se pro cive gessice hoc argumcio; quod sae-ipe adiisset hereditates ciuiunt Romanorum, Et pro Laecina,Aebutius Caecinae ducriarius, negat pose aeredem Cesenniae essesCaecinam , olaterranum, io quod ciuitas Vobaterranis adempta es et a L. fri a ci-
Gatore, ideolte ciuis Rona viis non esset Cusina.
Quum pro argumento accipiat Archiam se proci ueget si ne, quia Lispe lusu mentλ legibus Rom nia lectioset. Huius iuras partem Romani ciues cum Laxinis co- municabant. Nam quamquam Latinion .nino heredes
esse non possem, legati tamen institui ex hereditate poterant,ut paulo post ostendam. Ius etiam alicnandi. per nexum proprium fui e ciuium Romanorum ex
aeo intelligi potest,quod omno inter quos iuris linius
solemnitas transigebatur, ciues es c oportebat, ut ait Boetius in commentariis Iopi orum. Hoc priuilegium etiam Latinis cum ciuibus Romanis con muneerat, iue tranque rem Cicero pro Coecina resert. Nam quum. Aebutius Caecinae aduersarius negaret Caecinam V o laterranum, ciuitate iis adempta a L. Sulla, ciuem Romanum esse, & propterea hereditatem Cesenniae capere non potuiste, ei ita re pondex Licero:
34쪽
c. t. vi in antiquis manu scriptis, id est a Ambus ma
nas hereditares capere florui Quum autem ex xxx. co loniis quaedam Latinae,quaeia a in ciuiti in RomanoruVocentur,Liuiuslio. xx IX. x ri. colonias inobedientes. Latinas appellat. Ex quibus verbis ill id intellisi i o test, Latinos aliqua ratione ciuium Romahb si h h e des esse potuisse,& commerciatum ciuibus Romini per nexum habuisse. Quod idem referre vicinur VlE,6 pianus titulo xix Instit. quum ait: Mλnc laetis locum
Coinrnercium eli emendi vendendiquε irrui em ita 'Sub hoc priirilegi contineritur omnia ebditi ercio si genera, ut nexa, itipulationes, mancipationes , sacra menti contentiones, in iure cessiones, & alii , quibus perfecto iure pollessio rei acquirebatur ἰ ves quibus iure ciuium Romanorum dominus fiebat ini tui . commercii, quo doli: n inter ciues Romano tun tuli crat, Latinis quoque comunicat time at stidie Liuili lib. viii. Cetbris Latin: populis connubia com ercia lie c, tua interse aeden pia. Erat postremo iusia hii uiora'olim' ciuibus Romanis proprium, quia tiintiam ciues
cum ciuibus 'matrimonium contra nere poterant, ita ut si pater aut mater peregrini essent , non legitimae erant nuptiaea ex enim erat,' t nuptiaeetiritum essent
inter ciues Romanos, intes quos totas' ebnhilhiucera Filii ex eo matrimonio metti soli iustilant , S in potestate parentum, & hi succedunt paretitibus. Hoe ius Latinis & Campanis communicatum Mitti filiis refert Liui s. Atque haec erant omnia ἡiuibus Ronianis qui urbem agrumue colebant priuile ia, quorum quaedam iis tantum erant pr opria,quaedam cum
35쪽
municipiis & Latinis communia , ut abunde demonstraui Deisore -unicipum cum suffragio , Parum vel nihil ab iis ciuibus Romanis qui urbem agrumue incolerent, differebat civium Romanorum alterum genus, qui in municipiis, quibus cum suffragij latione ciuitas data erat, commorabatur. Hi enim iφomnibus ciuium Romanorum priuilegiis potiebantur,vno vi existimo excepto,quod in curias Romanas descripti non erant, atque ob eam caussam Curiatis comitiis,in quibus tamen parum mometi erat, excludebantur. Curiae enim tantum eorum qui urbem incolerent,erat. Nam qui in municipiis vel coloniis ciues Romani habitabant, sua quaedam in suis urbibus sacra habebant,quae municipalia dicebantur, eratque iis perinde ac Romanis curiae. Quod vel inde appa- , ciret, quod Milo legitur ad prodendum flaminem Lanuuium profectus fuisse, pridie quam Clodium occidit. Nec erat necessie sua sacra eos relinquere,qui ciuitate donabantur, nisi in urbem migrarent. Nam quos sub regibus migrasse Romam reperimus, ut Sabinos, Tuscos,Latinos,& Albanos, eos simul per curias Romanas descriptos fuisse ex Dionysio aperte intelligitur. Qui vero ad urbem non migrabant, suis sacris vacare opus erat, uae ut dixi municipalia vocantur.De quibus lics ibit Festus . Municipali acra docatur, Nae , inuio bal erut ante ciuitatem Romanam acceptam, quae obserarare eos doluerunt pontifices, Cr eo more acere quo fecissent antiquitus: Ceterum quum ciuium Romanoruqui extra urbem babitareryt,duo genera fuerint, ide st
36쪽
municipes,& coloni, quid utrunque fuerit, ex Gellio demonstrare non alienum ab hoc instituto erit. Is . n. libro xv I. cap. xi II. sic ait. Municipes sunt ciues Romani eae municipiissuo iure, in legibus sis dientes, muneris tantum cum populo Romano bonorarii participes , a quo munere cape gendo avellati identur,nu is aliis nece sitatibus, nequedra populi Romani lege ad risti, quum nunquam populuπeorum fundus factus esset. Sea coloniarum alia necessitudo est.Non. n. )eniunt extrinsecus in ciuitatem, nec sevis raricia 1 O bus nituntur,)t municipia, sed ex civitate qtiast propagatae sunt, iura institutaque omnia populi Romani, no ui ai bitrii hab/ni. Haec Gellius. Ita ut municipia cum ciui talis quidem Romanae priuilegiis & iure, suas leges, suos magistratus, & sua tam publica quam priuata instituta retineret, ut cuique municipio antiquitus mos erat. Coloniae vero alia ratione, ut post ostendam, remp.gerebant
, o Municipiorum autem duo erant genera, quaedam quae omnia ciuitatis priuilegia habebant praeter suffragii lationem, quaedam quae ciuitatem ipsam cum suffragio obtinuerant. Primi omnium qui municipes facti sunt, sitne sustragii latione fuerunt. Hi fuerunt Caerites. Hoc icris inquit Gellius) concessumo i ciuitati
Romanae bonorem quidem caperent, sed negόttis tamen at se oneribus ducarent,ρro sacris belu Gallico receptis, cu diri que. Hinc tabulae Caerites a pellatae rsa dice, in quo censores referri iubebant quos notae caressasti fragio prii '30 bant. Idem tradit Asconius. De his municipiis loques Sex. Pompeius irascribit. Mun cites erant, qui m ex aliis ciuitatib:u Romam denissini hoc est,ut ego interpre-
37쪽
ior, es uitate donati essent eis non licebat magi stratum Nca ere, sita tantum muneris partem. At Seruius aiebat Initio su iise qui ea conditione ciues Romani fuissent, vi semper rena p. separatim a populo Romano haberent, qui aeque ciues Romani erant,& in legione merobat,
sed dignitates non capiebant. Municipium etdgenu bominum dicitur, qua quum mam denissent,neque ciues Ro- raram essent, participes tamen fuerunt omnium rerum ad munis funeendum )na cum Romanis crinibus, praeterquam de
si mi erendo, aut magistratu capiendo. Quae aute eius- Io modi in nicipia fuerint, paulo post exponam. Hi omnia ciuitatis priuilegia praeter sustragii latione, S magistratus capessendi potestatem habebant. Municipes vero cum suffragii iure, omnia priuilegia ciuium Romanorum urbem incolentium habebant praeter curias, in quas , quemadmodum qui Romae habitabant, distributi non erant, ac per hoc curiatis comitiis exclusi. De municipibus sic scribit Vlpianus libro I. r.
Municipes aut natiuitas facit, aut manum pio , aut ago tio: proprie quidem municipes appella itur m linens participes, recepti in ciuitatem at munera nobiscum facerent. Ceteria 'omnium municipiorum cum iure suffragi j primum fuit Tusculum. Quae reliqua fuerint post aperiam
Quae autem coloniae fuerint, ex Gellio .vidimus, quarum,ut idem inquit, conditio, quum magis quam municipiorum obnoxia,& minus libera esset; potior tamen &praestabilior existimabatur, propter amplitudinem maiestatemque populi Romani, cuius colo- 3onsae quasi effigies paruae crant ; & simul quia obscura oblitterataque erant municipioru iura, quibus uti per
38쪽
ignorantiam nequibant. Deducendarum vero coloniarii mos a Romulo inititutu ,frequentissimus apud Romanos fuit. Nam hostibus lacescctibus victis,agrique de regionis parte mulctatis, in agris de eis captis quo imperium Romanum stabilirent, vel nouas urbes condebant,vel in antiquitus conditas,veteribus incolis ex iis pulsiis, navos ex urbe ciues per Mi. viros ad id creatos co deducebant,quotquot agro capto colendo io sum cere possent,quem nouis colonis diuidebant. Hi statim in coloniam deducti noua administra lae reip rationem Romanae more coniti tuebant. Nam ut Romae erat populus & senatus, sic hi nouos colonos in decuriones de plebem diuidebant;decuriones senatus, plebs populi Romani imaginem referebant: ex decu rioni ous singulis annis duo vel quattuor viri creabantur iuxta coloniae magnitudinem vel paruitatein, qui Ii . viri, vel I III. I. D. id est iuridicundo vocabantur Hi consulum Romanorum speciem repraesentabant. dio Creabantur insit per Aedilis,qui viarum aedificiorum publicorum,annonae, & locandorum reddituum publicorum, item quaestor qui aeraris publici curam ha bebat, atque hi erant praecipui coloniae magistratus: in ceteris omnibus more, legibus,& institutis Roma unis vivebant. Quarum coloniarum duo genera erant, ut tradit Asconius, quaedam ciuilina Romanorum, &quaedam Latinae Coloniae ciuium Romanorii praeter sacra omnia iura habebant quae ciues Romani ob
tinebant, quemadmodum & municipes cum suffragii iure. Coloniae vero Latinae erant quae ius Latij habe-3o rent. Quid autem ius Latij fuerit, nunc exponam
39쪽
Populus Romanus sociis nominis Latini, quod aT iberis ostiis Circeios usque se extendebat, antiquae cognationis iure multa tribuit priuilegia, quibus ius
Lati continebatur: quoru antiquissimum fuit, ut eo iure quod Latini a populo R omano habuissent,coloniae omnes uteretur, quae idcirco Latinae dictae sunt, quum colonias ciuium Romanorum deducere adhuc mos non esset; ad quarum postea discrimen quae deduci coeptae sunt,reliquae tam antiquae quam recen-I otiores coloniae, quae ciuium Romanorum no essent,
Latinae dictae sunt. Lati t. inius proxime ad ciuitatem Romanam accedebat. Quod, ut dixi, multiplex fuit. Primo enim solis Latinis post ciues Romanos in comitiis, ferendis suffragiis si ab uno magistratuum inuitati essent, nec ab alio prohibiti, potestas erat. Qui quum in nulla tribu essent, sortitionc opus erat,Vt appareret in qua tribu suffragium ferrent. Hoc illis concessum fuisse in foedere, quod cum iis ictum suisse Cicero pro Balbo scribit Sp. Cassio & Postumo Coia 2 ominio cos anno urbis CCLx I. liquet. De quo foedere Dionysius libro viii. ita loquentem Sp. Cassium in
troducit: I jimos Romanorum consanguineos , a rbis tamen Itomae dominationem Cr gloria in quo semper animo feren res in amictitam adduxi, concessa eis ciuitatis administra lae arte vi tam non aduersam pbι Romam docent ediai m.
Et paulo post Sp. Casiius qua plurimos patriit Latinoru crHernicorum euocauii adpressi agium ferendum, qui freq'entes conuenerunt, di ropemodum plena peregrinis esset citratas, quo a Virginio anima uerso per compita procla- 3omari, di omnes peregrini Roma exirent, dato ad id perex xuo tempore. Tum Casilus centra edi io iusiit eos omnes in drbe manere, quibus concessa erat Auitatis admini strandae
40쪽
' 3 af i, idest suffragi i ferendi ius) donec bute lata esst. Ex quibus Dionysi verbis intelligi potest, foedere coacessam Latinis communem & parem cum Romanis
reip. gerendae curam. Ex Dionysii, & his Liuij libro
xxv. verbis Testulis datis tribuni populum sium mouerunt j tectaque astata est visortirentur Πνbi Latinisus raelum ferrei
primum colligo Latinos cum Romanis seredi suffra gii potestatem habuisse. neque enim sorti edum esset, ubi Latini suffragium ferrent, si omnino suffragio ex-io clusi fuissent. Deinde id illis beneficio tantu permissu& liberalitate eorum magistratuum qui haberent co- , mitia, licuisse. Quod ex C. Gracchi historia confirmatur. In qua legimus socios Latinos, urbe exire iussos, nc tum Romae essent, Quando legibus Cracchi seredis tribus in suffragium vocarentur. Quo pertinet illud Ciceronis pro Sextio 1. Nihil acerbi uso', Iatim ferre
soliti sunt,quam id quod perraro ac iit,ex )rbe exire a con-hulibui iuberi. Neque enim edicto consules tollere poterant, quod legibus cotra cautum esset. Itaque si perio leges Latini ius habuissent suffragii, nec consules suis edictis illos suffragio priuare potuissent, nec Latinos legum praesidio munito suos iure cedere passus esset C. Gracchus,ut contra quam legibus licitum esset suffragio priuarentur socii, quos ipse evocasset. Si ergo id contra leges factum non est a C. Fannio consule, ut edicto iuberet Latinos urbe exire ne legibus Gracchi ferendis adessent , necessirio efficitur Latinos in comitiis non habuisse ius suffragii, qui tamen Romanorum magistratuum benignitate admitti solebant ,3 id tribuentium societati antiquae, & consanguinitati Latinorum,qui tum forte Romae essent, quum haberentur comitia. Eos autem omnibus comitiorum