장음표시 사용
141쪽
Insula Cyprus ultima stante Rep. in prouinciae sormam more maiorum est redacta, misso in eam M. Catone quaestore,cum iure praetorio,legeP. Clodi; tribuni plebis, Cn. Lentulo & L. Philippo cos. ut rege Ptolemaeo pulso, insulam prouinciam faceret, ac bona regis publicaret. Is in insulam quu nauigasiet, per Canidium quem praemiserat, regi, qui sibi vim inferri non est pastus,persuasit, ut sponte Cypro cederet e I Q. cuiuS morte percepta, quam rex veneno hausto ipse
sibi Rhodi consciverat in Cyprum profectus, insula
constituta regiam supellectilem omnem , quae prae- ciosissima erat, Romam cum magna senatus ac magistratuum occurrentium voluptate ac plausu,per Tiberim deuexit. Qua de caussa senatus ei praeturam citra comitia decreuit, quem ille honorem rcpudiauit. Hac rem ita memorat Rufus: C prussamosa diuitii pauperta-φem popuIι mam di occupare o sitareat. Eam rex foede- md Ptolemaein rege ut sed tanta fuit penuria aerarν - romani, tum inges fama opum Cyprianum, γι lege lata per P. Adium tribunumplebu Ορrus con scari iubereti r, quo accepto nuntis , rex Ορri s denen sumpsit,quo aulam Wi- quam diu riri amitteret. Cato Curias opes nauibus δε- uexit,ita di im eius insulae auariin magis quam istu 'ο- manipint assequuti. Et Velleius: O nu S.C. ministerio Calom ,regis morte saccta prouinciae i. Haec postea simul cuCilicia tanquam una prouincia S.C. tradita est P. Letulo proconsuli: quod haec verba Ciceronis ad ipsum significant:Teposse ters cere qui Ciliciam Cyprumque te ne , quid sicere, quid consequi posiis. Postea quaestores in eam missi cum iure praetorior quod ab eodem Ci-
142쪽
eerone didicimus,qui ad C. Sextilium Rufum sic scribit:Tuae laudi conducere arbitror,suum primuι in eam insulam piaestor deneris, ea instruere piaesequantur ali,
pellum Gallicum Transalpinum, quod Caesar perio nouem annos gessit,L.Pisone, A. Gabinio cos. susce-ir ptum est,noti Gallorum magis culpa quam aesaris, qui gloriae cupidus omnem belli occasione arripuit. Is enim in consulatu quem anno ante gesserat,Crasso& Pompeio &L. Pisone cos.suffragantibus Illyricum ac Galliam citeriorem cum tribus legionibus a populo,ulteriorem cum legione una in quinquenniua senatu obtinuerat. Qui in prouinciam profectus, ef ris & sortissimis gentibus lacessitis,nouem annis quibus in imperio fuit omnem Galliam , quae a saltu Py-xo renaeo alpibusque,& in monte Gebenna, fluminibus Rheno, ac Rhodano continetur,patetque circuitu ad bis,& tricies centum millia passuum, praeter socias ac benemeritas ciuitates in prouinciae formam redegit, eique in singulos annos stipendii nomen imposuit. Germanos qui trans Rhenum incolunt, primus Romanorum fabricato ponte aggressus, maximis aeta' cit cladibus. Aggressus est Britannos, ignotos an rea , superatisque pecunias & obsides imperauit.
Velleius: Gallio primum Domitio Fabio nepotι Pau si a qui Allobrogicus appellatus e st, intratas cum exercitu,
3o mgna mox clade nostrasaepe adfectauimus,m admi, mus se uigenti mum C. Caesaris opus in his conspiciit ra1μippe eius ductu auspici sue infrasiae paene,ide quod ιο-
143쪽
ι- terrarum orbis ignauum conferunsipendium. Et Rufus et terum Caesar cum decem legionibus Gazas per annos nouem subegit,cum Gallis )ltra 'benum positis conflixis,ab
Alpibus Britanniam 'flue transiuit,decimo anno Gallias Fritanni M tributaria fecitHae itaque sunt regiones omnes,populi, regna, &gentes,quae ab urbe condita usque ad annum eiusdem urbis DCCv. consulatumque L. Lentuli & M. Marcelli, in quo Caesar dictator primum creatus, libertate oppressit,in ditionem populi Romani venerunt. Qtiaru I o triplex conditio fuit.Etenim aut liberi populi suis te, gibus vivere permissi; aut regna amicis & foederatis regibus concessa; aut prouinciae populi Romani fuerunt,in quas quotannis vel pro consules, vel propraetores mitterentur. Prouinciarum enim quaedam co-sulares,quaedam praetoriae erat, idest,quaedam a proconsulibus,quaedam a pro praetoribus regebantur. Verum ne quis erret, neutrum perpetuum fuit: non enim haec aut illa prouincia semper aut costularis,auz . praetoria; sed ita nomen mutabat, vivartie modo acosularibus,modo a praetoriis administrabatur. Qua potestatem non populus,sed senatus habebat,ut quos vellet ii, quas vellet mitteret administratione annuarquod lege Sepronia a C.Graccho tribuno plebis sancitu erat. Qua legEC.Caesar no obseruauit,cui prouinciae per quinquennium decretae sunt. Erat igitur eadem prouincia ex volutate senatus modo consularis, modo praetoria. Vt exempli gratia) Macedonia, qua Cn. Dolabella,C. Curio,M'.Lucullus,L. Torquatus,C. Antonius omnes consulares administrarunt, 3 otum C. Octauius praetorius Augusti naturalis pater,
144쪽
pater,rursus consularis L. Piso,& Pisone reuocato Ancharius praetorius, idemque patet in ceteris. Nouissimis autem reip.temporibus paulo ante Pharsaliacam pugnam, qua libertas populi Romani concidit, prouinciarum populi Romani administratio in xv. dioecesses diuisa erat,septem consulares, & octo praetorias: quod ex Coelii epistola ad Ciceronem eo tempore scripta apparet , Vbi sic scribit Senatui placere in
Ciliciam prouinciam, in que olito rei uas praetorias mitti.ro Regebantur porro octo prouinciae, quae in eo S. C. praetoriae vocantur,a magistratibus octo praetoriis. Cypro excepta,quam quaestor, ut supra ostendi, cum iure praetorio administrabat. Verum postea inter praetorias numerata fuit. Prouinciae autem populi
Romani,quas xv. fuisse ex ea Coelii epistola liquet, tu
consulares,tum praetoriae,hae erant
Sardinia & Corsica prouinciae factae inter primum& secundum bellum Punicum a T.Manlio Torquato,& C.Papirio Masoneao Sicilia,cuius partem prouinciam secit bello Punico primo C. Lutatius Catulus, totam vero bello Punico secundo M. Valerius Laevinus Gallia Cisalpina prouincia facta a M. Claudio Marcello V. consule
Gallia Transalpina a QTabio laximo Allobrogico Hispania citerior r Scipionis Africani victoria pro- Hispania ulterior I uinciae factae Illyricum, Dalmatia,Iittit, & Liburni in prouinciae 30 formam redacti victoria L.Anicii Galli Africa & Numidia prouinciae factae a Scipione
Africano minore,& C.Mario vii. cos
145쪽
Macedonia , Achaia, d bracia, Graecia , Aetolia, The si alia, Boeotia, Acarnania, Epirus prouinciae factae Metelli Macedonici, L. Mummij Achaici, M. Teret:; Luculli,&M. Fulvii Nobilioris victoriis;on nes enim hae prouinciae lege P. Clodij ab eo qui Macedoniae praeerat,regebanzur
Asia, Lydia, Ionia , Caria, Hellespontus, Mysia, &Phrygiae pars. prouinciae factae M .Perpernae, di M'.
Pontus,& Bithynia,& Propontidis pars a Cn.POm- IOrcio Magno prouinciae factae Cilicia Pamphyliae,Lycaoniae,& Phrygiae par , Victoriis P. Seruili; Isaurici, & Cn.POpei Magni. Phrygiam in duas iurisdictiones dispertitam fuisse, ut una pars Ciliciae, altera tribueretur Asiae, itemque Pamphyliae & Lycaoniae partem sub regibus, partem sub
Ciliciae procos. sui fle,Cicero & Dio auctores sunt Suria omnis usque ad Euphratem,&Mesopotamiae pars in Prouinciam a Cn. Pompeio Magno redactae Creta insula letelli Cretici victoria prouincia ro
Cyprus insula a M. Catone in prouinciae formam Quod autem esset annuum vectigal, quod populus Romanus ex his omnibus prouinciiS tam ante, quam post bellum Mithradaticum capiebat,quantumque iaCn. Pompeius primum, deinde libertate sublata sequentes Romani imperatores auxerint,vsque ad 4 raiani Aunisti principatum,sub quo imperium Romanum, ad summum quod peruenire potuerit, auctum, 3 osens in deinceps labare coepit, haud multo poli commodius ex instituto exponam
146쪽
Hispania citerior ' a Cn. Pompeio procos. per lega Hispania ulterior 1 tos administratae Gallia Cisalpina 3
'' Suria &c. a M. Bibulo pro eo, I Jm rarae Hae vero vIGeraetoriae pro
Sardinia, & Corsica Africa, dc Numidia Macedonia, Achaia,Graecia,&c Asia,Lydia,Caria,Ionia,MIlia,&ς φ Pontus & Bithynia Creta insula Cyprus insula
Hoc tempor ocij,velfoerirati reges
Iuba Mauritaniae Pharnaeces Bosphori,& ponti 3o Ariobarzines Cappadociae Tigranes Armeniae maioris Zntiochus Comagenae Ex Dione, Clcςror Γ ne, Rufo, dc
147쪽
Deiotarus,& tres alii Armeniae mimoris, Galatiae, & Paphyliae Pylaemenes Paphlagoniae Aristarchus Colchidis Hyrcanus Iudaeae Palaestinae Strabone
Rhodii .Tranquillus in Vespasiano Cyreneici in Africa.Liuius,&Dio io Pisidae & 3 in Asia. Cicero in epistolis ad At
Haec porro est Romanae ditionis prouinciarum ab Hispania ulteriore extrema ad occidentem prouincia, usque ad Euphratem, qui terminus ad orientem imperii fuit,descriptio. Quod populi Romani extremo libertatis tempore imperium erat. In quas omnes prouincias ibant,vel consulares cum duodecim fascibus, vel praetorij cum sex, totidem utrique quot in urbe habebant: interdum etiam praetorios cum iure consulari, & duodecim fascitas, senatus in prouincias mittebat, ut Q iceronem in Asiam. De quo Tranquillus in Augusto : Exiant inquit Ciceronu epistolae, quibu Q vnἱλιm fratrem parum secunda fama proconsula
riιm piae administrantem hortatrir in monet, imιtetur in
promerendis sociis dic mum suum Octatuum, ubi proconsulatum vocat hominis praetor ij administrationem. Eadem ratione titulus est Ietello Celeri pro cos. in duabus epistolis. Qui tamen consulatum non geΩserat, sed ex praetura in Galliam Cisalpinam prose-octus erat. item alibi: c um prouinciam iam proconsulari imperio obtineres, &c. de nomine praetorio loquitur. l
148쪽
Primis temporibus quum prouinciae tuendae armis ement,& in discrimine versarentur exibant in eas inito statim magistratu consules, & praetores; vel ut quaeque cuique sorte obtigerat, vel etiam quwdoque consulibus inter ipsos comparatibus: sic enim loquebantur quum inter cos de duabus consularibus prouinciis conuenisset. nam inter praetores comparandi consuetudinem non fuisse 'Inor. quod si bellum produceretur, imperium in iisdem prouinciis proco-sulibus,aut propraetoribus a senatu prorogabatur in annum,&aliquando in biennium. Donec C. Grac-4 O chus tribunus plebis Tiberi j frater legem tulit, ut co-sulares prouinciae quotannis per senatum decernerentur,ia imperium consulare, non nisi annuum esset. Post constitutas vero quaestiones perpetuas, quod Cicero anno urbis DCV. factu in fuisse tradit L. Marcio Censorino,M. Manilio cos. praeturae iurisdictionis forma paulo etiam mutata cit, nam quum sex praetores essent,duo tantum urbanus & peregrinus in urbe
manebant,reliqui quatuor inito magistratu statim in prouincias quas singulis sors dederat, ibant, in quibus
Q annum praeturae explerent : post constitutas vero quaestiones perpetuas omnes deinceps sex praetores toto magistratus sui tempore in urbe retenti. Ex his duo more veteri ius diccbant, urbanus, & peregrinus;
reliqui quattuor publica iudicia exercebat, de quibus
non videbatur extra ordinem quaerendum cse, ut repetundarum, ambitus,males alis,& peculatus. Postremo L. Sulla dictator aucto perpetuarum quaestionum 3 o numero,ut de falso,de periurio,& de iniuriis, & quattuor tantum praetores publicis iudiciis praeestant duos alios praetores adiecit, ut ex Cicerone int
149쪽
tur, atque ita coeperunt octo praetores Romae esse,
quorum duo urbanusta peregrinus priuatis potissi-inum iudiciis , reliqui publicis quaestionibus praeerant annua praeturae in urbe administratione sinita, tum pro practoribus in prouincias, quas senatus praetorias e re decreuerat, exibant. Quorum administratio Coria clia lege tantum annua erat .L.enim Sulla dictator lege cauit, ne quis plus anno prouinciae praeest et qui viderit opinor in re p. diuturnis imperiis a L suescere, tutum non esse. Itaque Galliarum decennis illa Caesaris administratio libertatis exitiu fuit. Huius legis meminit Cicero in epistola ad Appium. Post Sullam Caesar dictator legem tuli ne praetoriae prouinciae plusquam annum,nec plus quam bienniu consillares obtinerentur: tuli autem hanc legem victo Pompeio , quum ipse iam per decem annos Galliam contra C. Gracchi & L. Sullae leges obtinui stet, cos quutus id quod nemo ante,& S.C.& lege Legis vero, quae rectoribus prouinciarum imperi u dabant, duae fuerunt. Curiata dabat imperium populus, ut Liuius Dindicat libro nono, Cornelia seriatus. Nam quia S. C. factum esset,ut prouincias magistratus sortirctur, aut compararent inter se, tum si ii vel sine lege curiata in prouincias proficiscerentur, imperium habere dicebantur, donec in urbem reuertissent. Quod in epistola Ciceronis ad Lentulum intelligi potest. Quod autem in agraria II. scriptum est,Rem militarem sine curiata leae attin ere non licere: id intellisti debet de iis
magistratibus, qui sumptu publico ibant in prouincias, quibus publica pecunia opus esici alendis militi- 3 obus, belloque gerendo. his enim imperium dabatur lege curiata, quo rem militarem attingere possent.
150쪽
verum quum bellum gerendum non esset, neque milites in prouinciam iam pacatam educendi, id solo S.C. fieri,& ii ne lege curiata in prouinciam ire poterat. Hic autem si itus rei p. & administrandarum prouinciarum ratio libertatis tempore, ante rem p. a Caesare occupatam fuit. Nam ab Augusto Caesare post bella ciuilia confecta,rei p. longe diuersa forma, ut mox reseram, constituta est
PROVINCIAE . A . CAESARE DICTATORE. FACTAE
Bello ciuili ad Pharsalum gesto , in quo caesa optimatum Dei: one,Caesar qui victoriam obtinuerat, rerum potitus est, ipse pollea fugientem Pompeium Alexandriana est persequutus. Quem ut occisum deprachendit, cum Ptolemaeo Aegypti rege, a quo sibi quoque insidias tendi videbat, bellum difficillimum dio gessit. Regnum Aegypti victor Cleopatrae fratriqtie
eius minori permisit, veritus prouinciam facere, ne quandoque violentiorem praelidem nacta, nouarum rerum materia esset. Ab Alexandria in Srriam, & inde in Pontum transiit, urgentibus de Pharnace nuntiis.
Hic enim Mithradatis magni filius, quum a Pompeio bello Mithradatico Bosphori Cimmcrij rex constitutus est et , captado tempore quo Romani inter se armis contendebant , patrij recuperandi regni cupidus, Colc bidata Armcniam, Cappadociae S POnti partem occupauit , Cn. Domitium Caluinum a 30 Caesare ad eius opprimendos conatus mi sum, profligauit qua victoria ferox cxpugnata Amiso reliquam Ponti partem inuasit. Hunc Caesar intra