장음표시 사용
101쪽
extraordinariam: d. In propriam, et mandatam, seu demandatam, eui addi potest iurisdietio prorogata. S. 38 Iurisdictio voluntaria nominatur, mille ut plurimum exercetur inter volentes, quo pertinet adoptio, emancipatio, manumissio: ut plurimum dicimus; nam casus sunt, quibus impubes adoptatus emancipari iuste desiderat, renuente licet patro adoptivo iij; non secus ac silius naturalis, cujus patri relictum sit legatum ea lege, ut filios suos emancipet fax
Contentiosa iurisdictio ea est, quae plerumque exercetur inter invitos si ; plerumque Ptiam dicimus; nam et aliquando inter volentes exercetur, veluti in judiciis divisoriis familiae erciscundae, eommuni dividundo, et finium regundorum, unde fluit, jurisdictionem contentiosam esse, ex quo magistratus cogere potest refractarios, jus dicere, uno volente, altero licet invito.ii 3 L. Omnes a. s. de Ossic Promnarat s s. i6.
Iurisdictio voluntaria, et contentiosa in pluribus disserunt. voluntaria iurisdictio quocumque in loco exerceri potest iij, et quocumque tempore, etiam feriato in honorem Dei sal; atque expediri a magistratu, licet provinciam suam nec dum ingreMus sit (3); nec tantum in alios; sed et in Ae ipsum; puta apud se emaneipari, vel tu adoptionem
Quaedam tamen sunt, quae nec omnino ad voluntariam, nec ad contentiosam omnino iurisdictionem pertinent; sed sub diverso respectu partim ad unam, partim ad aliam reserri possunt. Illic pertinent tutoris datio, impuberis adrogatio, decretum de rebus immobilibus pupillorum, aut minorum alienandis, vel probanda transactione super alimentis futuris testamento relictis, insinuatio donationum, et similia: quatenus adversarius in his non solet intervenire, et tempore seriam expediri possunt si , voluntariae jurisdictionis sunt: quatenus vero non semper obtinetur, quod petitur, et aliquando contradictorem hinent, vel pleraque in propria caussa magistratus expedire non potest, ad contentiosam pertinere videntur: proprie tamen, atque ex natura sua inter actus voluntariae iurisdictionis recenseri debent.
Civilis iurisdictio ea est, quae versatur circa caussas civiles, criminalis, quae circaeriminales. Criminalis iurisdictio plerumque meri imperii appellatione designatur, plenissime tamen sumpta iurisdietio criminalem, atque ideo merum imperium sub se continet si .
Ut liaec plenius percipiantur, quae in Romanis legibus de imperio scitu digniora traduntur, summatim tradere praesta L Imperium dividunt iureconsulti in merum, et mixtum. Merum imperium est potestas animadvertendi in facinorosos homines, idest
102쪽
Da iurisdietione solum ultimo naturali supplicio damnandi ij, quo sensu a praestantiore iure Ulpianus v. l. v. dixit, merum est imperium habere gladii Potestatem cies anima retensim in sucinorosos e ' , homines sal, tum morte civili, aliisque poenis etiam pecuniariis Pro delicti qualitate (Ji. i. i. . s.
Merum imperium aliqui die tum putant quasi nudum, simplex a iurisdictione omnino disiunctum: sed minus apte; nec enim magistratus recte potest animadvertere in immines facinorosos, nisi prius causSae cognitionem adhibent, eaque adhibita desiniat, qua nocens Poena coercendus sit. Quare rectius sentiunt, qui meriam pro stimmo dictum
Putant; quia in eo praecipuum quoddam potestatis ius eluceat. S. 3 . Imperium mixtum est facultas iudicati exequendi, modica , seu levi coercitione adhibita; quippe imperium mixtum a iurisdictione separatum non est, sed illi cohaeret, et subservit tit; inutilis est iurisdictio, quae omni careat imperio ( S. 38 . 3. Ad mixtum imperium civili iurisdictioni conjunctum pertinent pignorum capio sa , mulctae indictio id , manu militari facienda ablatio ( 3, ad carcerem condemnatio is . si D. I. Imperium a. c. hoc fit sa= L. Sacrilegii s. S. ult m ad teg. Italiam peculat ( 8. t 3. J, S. Peniat. inactui de satisdat intor. ( i. a . )l3i L. Penuit. S. r. m. si quis in jus vocat non ierit ( a. S. L. Qui restituere 68. c. de rei vindicat. (G. i. 3(Si L. i. coae qui hon. ceder. Positae ( . Ti. S. os e Moribus plerarumque gentium, notat post alios plures Voetius iij, iurisdictio, et
imperium considerantur tamquam quid patrimoniale, quod rei, castro, et territorio cohaeret, et una cum re principali ad universales, ac Eingulares successores vas,nilorum transfertur set . Atque alicubi, puta apud Ilollandos, et Gallos, dividitur iurisdictio in altam, medium, et infimam, seu bassam. Alta ius gladii habet, media poenas graviores, ultimo supplicio excepto, infima leviores tantummodo coercitiones. Sed haec a legibus, et usibus singulorum populorum pendent; nec uni, certae, et generali regulae subsunt
ordinaria iurisdictio ea est, quae competit iure magistratus, seu iure proprio, et vi ossicii; prout a majoribus constitutum, et receptum est iij. Extraordinaria, quae non vi officii, sed speciali lege, aut Principis sanctione concessa est ia . Ad postremum leges Romanae reserunt tutoris dandi potestatem , quae idcirco iurisdietionis non esse dicitur sal, idest eius, quae proprio iure competit; probandi transactionem de alimentis futuris testamento relictis ( , vel alienationem rerum pupillarium (S . si L. i. st im eius. cui mandat est jurisaeira. ( l. ai. aj Argum. i. Si in aliam I. S. tile. P. c. procons. ( i. iri. ), t More mi D-rum S. q. hoc tit
103쪽
siri mae lib. IV. tit. XXXIX. cap. IV. ure L. S- 3ss.eer i Propriam iurisdictionem appellamus eam, quam quis habet suo nomine, et iure, non
iii ,3 alieno beneficio si s quin intersit, an iure magistratus, et vi ossicii, prout primitus ii v s litulum a majoribus est, eadem competat; an speciali legis, aut Principis beneficio. Mandata, seu demandata, aut delegata ea eat, quam quis exercet nomine alterius magistratus: adeoque nihil proprium habere censetur, qui mandata iurisdictione utitur, sed omnia gerit alterius iure, cujus personam repraesentat tu . Si tota jurisdictio demandetur, strictius mandata iurisdictio appellatur, delegata vero, si pars tantum, aut iurisdictionis species.
tui L. Et quia G. . l. Solet Araetor 16. hoc fit. S. o. Igitur magistratus totam jurisdictionem mandare potest, inre quidem Romano, vel Partem, aut speciem iurisdictionis (i ; ut enim supra diximus ( S. 353. ), usu sori apud Sabaudos recepto, Senatus partem tantum iurisdictionis suae, et quidem ratione litis instruendae, non decidendae senatori mandare potes sa : quod tamen exceptionem habet in plerisque casibus, in quibus delegatio senatui speciatim permittitur, puta in Caussis concursus creditorum, si ila suadeat creditorum indemnitas (3, sit D. l. Solat Araetor 16., et seq. a. hoc titia b. eod. de ita c. lib. 3. sit. l. desin. 3 a. niam. S. . et cillegiat G. sdi Reg. Constit. lib. 3. GL 33. S. i. , eg I.
Qui iurisdietionem ordinariam habet, eam cuique mandari sinunt Romanae leges, sive alteri magistratui, sive privato, dummodo idoneus sit lii: Pxcepto fortassis Pr Consule, quem alteri, quam legato suo jurisdictionem mandare non potuisse innuit Ulpianus tu , ne legatus injuria assici videretur. . it L. Etsi praetor 3. , et t. tiae c. de ossic. ejus etc. ( i. ai. ia L. Obserpare . S., m de Osic. Proconsui. ( i. is. )S. o I. Sed mandari ea tantum possunt, quae competunt iure Magistratus, et promo: non quae extra ordinem speetali lege, aut Principis sanetione data sint si 1 nisi ex singulari ratione aliud concessum sit; puta favore pupillorum permissum suit, ut cognitio suspectitutoris alberi mandetur tui; nec non cognitio custodiarum, ut innocentes liberentur. (3 . sit L. More majortim s. c. hoc lit., l. i. , et tili. m de Osic. ema eis. ( i. ai. 3
linc sequitur, nec mandari posse jurisdictionem, quam quis ab ultero mandatam habet si , cum liaec non vi ossicii, prout requiritur ( S. praeced. 3, sed alieno ben scio habeatur ( S. 3M. 3. Excipitur delegatus a Principe, cui nempe Princeps juri dictionem mandavit sine singularis tituli, seu Mugistratus collatione, cui talis iurisdictio cohaeret: huic delegatio permittitur, tum in civilibus, tum in criminalibus sa=; non tamen totam, Si Fabro assentimur, sed quoad unum articulum, et quidem ratione litis ordinandae, non decidendae ( S. 3s8. ); quia personae industria speciatim electa Praesumatur (3j. Sed praeciso singulari usu fori a juris Romani sanctione receden
104쪽
De iurisdictione. io i. S. o . it. l. a. Ideo autem reandandi iurisdictionem facultas data est illis, quibus a Principe man- V idata est, quia, cum ab ipso omnis iurisdictionis fonte eam consecuti sint, proprio ite . a. jure eam habere censentur ti : atque in his quoque illud singulare receptum suit, ut ad ipsos mandantes appellari possit a mandatariis sa); cum regulariter ad eos appeliandum sit, qui supra mandantes sunt s3 .
Heri quoque potest, ut mandata a Magistratu iurisdictio rursus mandari possit, si nempe delegans subdelegandi lacultatem delegato, seu mandatario concesserit sit; pr ut concedere Posse videtur; cum ea omnia mandari possint, quae jure Magistratus competunt tui: potestatem autem mandandi iurisdictionem Magistratus jure proprio habent s33: praeterquam subdelegatus non a subde lega lite, sed a primo mandante, solo subdelegatis ministerio, habere intellititur.(i f et in m. hoc sit. ntim. ia. in fresal L. i. c. - ic. eius, mi mansit. est iurisdiet ( i. ai. 3i33 L. More majorum s. c. hoc sit
Mandatam juriadictionem lex non dat, prout ex dictis patet, sed tantum confirmat i): adeoque alieno beneficio haberi intelligitur; ita ut, mortuo mandante, antequam delegatus rem gerere coeperit, cesset hujus iurisdictio sa , quemadmodum in caeteris mandati caussis observatur o). Sed de hae re inserius vicemus suo loco.
ii L. Ee quia G. c. hoc tit at D. l. G. c. hoc tit(Si S. Item, si io. institui de mandat. ( 3. et . )S. P . Postremo iurisdictio prorogata ea est, quae libero litigantium consensu desertur alicui iurisdictione jam gaudenti, sed non in personas litigantium sit; licet enim privati iurisdictionem dare nequeant illis, qui nulli praesunt judicio sa), prorogare tamen iurisdictionem lege Iulia iudiciorum permissum fuit (33: atque ita lex iurisdictionem hanc confirmat, sicuti delegatam S. praeced. sil L. i. s. ae minet ( S. i. , L i. cod. hoc sic ia) L, Prisalomm 3. Od. hoc tit 3i L. Consensisse a. S. i. c. de Iudae. S. o8.
De hoc acquirendae, seu ampliandae, iurisdictionis modo rex sunt expendenda. s. Quarum personarum iurisdictio prorogari pos L a. An quaelibet iurisdictio prorogationi sub L 3. Quarum consensus ad prorogationem requiratur. . Quibus modis haec prorogatio fiati S. Quibus noceat, seu quos teneat iurisdictionis prorogatio. G. Quibus ca-εibus prorogatio iurisdictionis essectu destituatur.
Prorogari potest iurisdictio tum majorum, tum minorum magistratuum, et iudicum, ait enim inpianus, cumsuis judicis, qui tribrenali praeest, uel aliam iurisdictionem habet, prorogari posse ex litigantium eonsensu iurisdictionem sit: immo plures defendunt, delegatam ipsam iurisdictionem, si modo universa mandata fuerit, prorogationi subesse; tum ob generalia legum verba; tum quia mandantis potius, cuius vices delegatus gerit( S. ZM. ), quam mandatarii prorogata iurisdictio intelligitur tu . si L. i. c. de mille. (S. i. ). V. l. De qua re . U. eoae tit i Inter conuenientes
105쪽
Contraria aliis sententia magis placet, videlicet iurisdictionem delegatam prorogari non posse, Prout iure canonico sancitum est iij; sane, cum neque delegatus Principis totam iurisdictionem rursus mandare possit i S. 33. 3, Plerique vero fateantur, prorogationem admittendam non esse, nisi eum tota jurisdictio mandata est sa); quia mandatum iurisdictionis simplicis mandati naturam habeat, et conditiones sequitur sZi; in simplici autem mandato ejus sines diligenter custodiendi sunt si , vix est, ut prorogatio hujusce iurisdictionis admitti possit.(i P. Per litteras do. extra O. G. P. et potestat milla. Uelegat s i. as. 3 dii met in O hoc fit. U. ntam. lG. in M., a tim. I. Solemtis G I. S. r. q. de m- die. (S. i. 3, tabi latroculatoris nomine significatur is, cui specioliter demoniarum est, ut de latronibus maecet.
tarum personarum, puta militum, clericorum, et similium praesectus est; atque ideopagani, aut laici judici militari, aut ecclesiastico se subjicere nequeunt si et alioquin privilegium Certarum Personarum, vel caussarum intuitu concessum in ius commune px litigantium prorogare volentium arbitrio verteretur; quod a legum mente alienum est; ne iudicibus ordinariis in suo territorio competens auctoritas nimium minuatur, et iurisdictiones distinctae confundantur sax ij L. In criminali S. S. I. codie. hoc tit, i. i. cod. ii re non competent milla.( B. J, Vora in V. hoc filiai num. l . tu Fab. eod. hoc tit. lib. I. est. I I. desinit. d. niam. I., eg I.
Neque nocet, milites posse renunciam sori suo privilegio tit; etenim regressus ad ius commune lavore praecipuo diguus est Plane clericus, eum nec expresso consensu
Ut iurisdictionis prorogatio fiat, leges requirunt consensum litigantium sit; consensisse autem judicantur, si sponte adierint iudicem, cui sciunt so non esse subiectos (23, sive ambo simul ierint, sive reus coram iudico non competento vocatus ab actore, fori praescriptionem non objecerit; cum taciti, ae expressi consensus eadem sit vis (3 . Sussicit autem consensus in prorogationem generalibus verbis conceptus, quin specialis requiratur i j.
ut L. Consensisse a. O . eod. cf.
106쪽
De iurisdictione ioIS, - i . t et ''Si per errorem judici minime competenti se subjecerint litigantes, atque litem nec V l , dum contestati sint, latentur omnes, errore detecto, Po8Se resilire sit; cum nihil iii is. tam contrarium sit consensui, quam error sal: sed si litem , quamvis ex errore, contestati sint, quidam putant valere prorogationem (3 i quia lex consensum suppleat,
quatenus fingit in iudicio quasi contrahi i j.
. verum aliis magis placet, prorogatam non censeri iurisdictionem per litis contρ- stationem errore laetam: atque prosunt unico quidem argumento, sed firmissimo; nimirum inquiunt, error consensum excludit si , quem tamen expressum, vel saltem
tacitum iura ad prorogationem requirunt ia . ij D. I. Nihil e senstii ii 6. m. de reg. Fursa L. i. , ei a. IV e maec. (5. i.), L Infer coni enientes 28. fg ud mu
Parum vero movent, quae contra sentientes obiiciunL Quod enim imprimis aiunt, in iudiciis quasi contrahi ( S. i . 3, errore sposito id verum est; sed nulla lex asserri test, quae contractum liunc tacitum, seu quasi contractum inducat, cum litigantes in errore Terrentur: proinde Perperam allegant, consensum a lege suppleri, cum lex
Apud omnes quoque constat , exceptiones dilatorias, qualis est fori non competentis, ante litem contestatam objiciendas esse sit; sed regula haec ex ipsomet Voetio, qui de iurisdictione agens a nobis dissentit ta), alibi fallit, si antere justo errore exceptiones ignoratae Fuerint lat. Eadem responsio congruit rescripto Constantini tu hentis, ut nemo Post litem conteatalam ordinariae sedis declinet examen i T; utique si lis per errorem contestata non fuerit; praeterquamquod Constantinus loquitur de ordinaris aede, Seu foro competente. si, L. Apertissimi 16. coae de milic. (3. i.), t Pentile, et tili. Coae de em
Si actor, et reus simul judicem competentem sponte adierint, iurisdictionem illius prorogasse videntur, quamvis litem nondum contestati sinu; quippe judicio coram ipso sistentes eidem se subiiciunt, ex quo prorogatio jurisdictionis nascitur ii . Quod si actor reum eoram iudice incompetente vocaverit, non censetur reus iurisdictionem prorogasse, nisi litem contestatus sit, atque ita in iudicio cum adversario quasi contraxerit ta); non in Lur, scite Modestinus, in Ddicem comensisse, qui edi sibi genus uua eundem maerem desiderat actionis (ai; qui enim genus actionis sibi edi postulat, id unum agit, ut cognoseat, an cedere adversario, an coutendere debeat i j; nec actus ultra agentium intentionem trahi debent i5 .
107쪽
io IurisArti . lib. IV. GI. XXXIX. OP. IV. seel. I.
Sed iudicem agnoscere videtur reus, qui cautionem ab aetore exigat, aut petat dilationem ad respondendum; vel alias exceptiones fori declinatorias, puta suspecti judicis, alleget sit; his enim factis iudicis imperio, cujus auctoritate cautio praestanda est, a quo concedenda' dilatio, exceptio dilatoria probanda, se subjicit; ex quo pro
Dicta haee sunt de reo ad iudicem non suum vocato. Acriter certant interpretes, utrum actor, postquam reum coram iudico non competente vocavit, puta militem coram iudice pagano, mutato consilio, possit eum coram judice militari vocare. Fatentur sane omnes, lacultatem hane actori denegari, si lis iam contestata sit; quia, cum in judicio, ut modo diximus, quasi contrahatur ( S. i 3 ), eadem autem sit vis quasi contractuum, ac contractuum ti , palam est, invito reo, qui litem contestando uctori annuit quoad judicem , non posse actorem ad aliud judicem declinare.(i PrinciA., et S. i. institiat de Obligat. , qtaae q S. ex contract. ncisciant (3. IS. S. ai. Disticultas ergo est de eo casu , quo actor reum iii ius vocaverit, sed reus nondum judicio stiterit. Quidam poenitendi tacultatem actori concedunt, denegant alii: juris regulis magis consentanea videtur sententia eorum, qui putant, actorem in hoc casu
cogi posse, ut litem coram eo iudice prosequatur, alioquin ad perpetuum silentium damnetur ii : etenim in ius vocatio initium judicii est sa , quod quidem sponte sedit actor eoram eo iudice, adeoque finem lacere tenetur; cum ex trita iuris regula judicium ibi finem aeci pore debeat, ubi habuit initium (33. si L. tili S. i. h. coae de in ius uocariae. (a. a. 3, quae lex et Chacio restituta fuit. 23 S. tile. instit de Poen. remem litigant. ( . i G. )
Ilis adde, reo competere ius actorem reconveniendi apud eundem iudicem iij; quoquid in iure statim ab initio uti debet, nisi malit forum tamquam incompetens declinare tui: sacra autem Potestate actori poenitendi, reconventionis jus reo quaesitum tolleretur. Ut praeteream, ita quoque suadere aequalitatem inter litigantes servandam: cum ergo reus, Postquam in ius vocatus est. forum declinare non possit, licet postea nitori judiei subesse coeperit, puta ratione militiae, vel mutati domicilii (3 , nec actori licere debet, semel facta in ius vocatione, reum ad aliud tribunal trahere. , L. Orei non cogitur a a. c. de mino. (S. I . 3, L Ctim re iniantis i . cod. de Senaerat, et interloclic etc. ( S. )sai mpeli. G. cv. iast. S. l.
Facile solvuntur, quae in contrariae sententiae praesidium asserri solenti Ajunt nempe, libellum mulari posse invito reo (S. 233. J, atque licuisse ex iure Pandectarum actori post reum in ius vocatum a lite recedere, ita ut caussa imposterum ex integro tractanda esset si . Sed ex his ad mutationem fori, utpote nil rem diversam, argumentari non licet tu : facilius permittenda suit emendatio, et mutatio libelli; quia in hoc facilis error est ( d. S. et 83. : ius vero antiquum Pandectarum de deserta litis instantia, utpote minus aequitati consentaneum, abrogavit Iustinianus decernens, ut Iis, si reus injus vocatus velit, aetore post litem contestatam absente, ac vocato absolvatur (J .
108쪽
Plane apod omnes in confesso est, nullam fieri iurisdictionis prorogationem ex litis contestatione, si haec non sponte, sed ex iudicis coactione secuta sit, deficiente consensu ad Prorogationem necessario ti, Coactus autem censetur, qui non obstante appellatione, tamquam contumax a judice condemnatur: consensus per metum a i dire ineuasum interpositi rationem haberi non sinit aequitas; ne injuriae Praecedant,
Quemadmodum prorogatio iurisdictionis ex tacito consensu , seu facto actoris reum in jus coram iudice vocantis poenitentiam non admittit ( S. ai. 3 Ita . et quidem Potiori ratione, poenitere non potest, qui expressa conventione spopondit, se sori privilegio non usurum ii , viai privilegium non singulis personis directe, et Primario concessum sit, sed universitati, Tel eollegio (S. s. , et seqq. ti L. Reniat. coae de paci (a. 3. )S. 26.
dieque huic sententiae contrarius est Affricanus aiens, si convenerit, rae aliMI Praetor, quam cum/ iurisdictio eat, jus diceret, et Prius qtiam adiretiar, murum tam s erit, Ametit dubio nemo compellestir orasmodi conMentioni stare si i ut enim Pra terea in diversas, quae hujus responsi asseruntiir parum congruae interpretationes, iureconsultus commode, et apte intelligi potest de mutata voluntate actoris: scilicet cum prorogatio iurisdictionis fiat favore actoris, ut is possit reum coram iudice etiam noD competente convenire, atque ita electionem habeat, quamdiu hic nondum aditus est, potest actor iuri sibi per conventionem quaesito renunciare (2 , et reum Coram iudice ex iure communi competente vocare.
Litigantium consensus, prout ex hactenus dictis abunde patet, ad prorogandam iurisdictionem necessarius est; non autem iudicis, cuius iurisdictio prorogatur (ii; cum judices publico fungantur munere, visum non est exquirere eorum conSensum , ut iurisdictionem , quam lex confirmat, exercere teneantur : quare valet Prorogatio , licet iudex eandem ignoret, atque suam putaverit esse iurisdictionem sal.
cum legos solum ubique litigantium conremum commemorent (ii: atque judex, qui unius caussae emolumentum amittit, alterius per prorogationem sui favore saetiim consequi potest. Exceptio admittenda est, si fori ius primario in magistratus favorem inductum sit tui; puta si de laudis agatur, aut controverius mercatorum de rebus ad negotiationem pertinentibus; publice constituta Principis auctoritate cujusque magistratus
109쪽
i in Iuri ruae lib. IV. fit. XXXIX. ev. IV. iret. Ii v . . . . S as et i , Sequitur disquisitio de modis, quibus iurisdictio prorogari potesL Iuriadictio exi quadruplici capite limitatur, nimirum loco, tempore, personis, et caussis: quare iuvestigaudum est, an omnibus hisce modis prorogari possit. Personas per prorogationem subiici iurisdictioni ejus, cujus forum declinare potuissent, sive ex iure communi, sive ex privilegio, apertissime in iure cautum est iij. Idem est de quantitate, videlicolut iudex ex consensu litigantium ultra quantitatem legibus definitam iudicare possit a ;nisi forte litium ei in expediendarum gratia minoris quantitutis definitio alicui demandula sit, gravioris momenti caussis iudici superiori reservatis. An in criminalibus caussis vigeat prorogationis jurisdictio, explicabimus in titulo de foro competente.
Prorogatio quoad locum non videtur fieri posse; ita ut magistratus unius loci exeonsensu litigantium ius dicat in territorio alterius iudicis; tum quia magistratus extra uum torritorium privati loco habetur ti=; tum quia injuria fieret magistratui loci per hanc prorogationem: atque publice interest, ne territoria confundantur.
Pur Se putet, magistratus autem, sinito post tempus constitutum ossicio suo, Privatus vere sit sa), sponte stuit, nec jurisdictionis prorogationem quoad tempus admit
iii L. Pr arorum I. cod. hoc tit. a L. Eum, q&i i 3. c. hoc tit. S a 3 . t e Si tamen judex extra ordinem a Principe potitus, et datus fuerit, isque iussus intra certum tempus litem dirimere, ex consensu litigautium tempus prorogari potest: nisi aliter Princeps deereverit si): singularibus juribus gaudent iudices a Principe datit S. o3. 3, ob delegantis majestalem S. o . 3. Sed jus hoc ad caeteros judices, vel magistratus extendi non debet la); cum Ulpianus tantum agat de judice a Privei dato, prout probat mentio jrassionis principalis sZi
S. 33. Iurisdictionis prorogatio non prorogantes tantum, sed et illorum haeredes adstringere videtur; eum haeredes tum in iura iij, tum in onera desuncti succedant sal; atque in dubio quisque praesumitur haeredibus quoque suis Pacisci (3 : Praeterquam quod in iure cautum est, ut haeres ibi conveniatur, et defendatur, ulli defunctus conveniri, et defendi debuisset ( i. ii L. meredem S , L mereditas si a. c. de reg. mr. So. i .
Sed fideiussori non nocet debitoris pactum instrumento obligationis adiectum de roroganda iurisdictione, nisi et ipse in prorogationem consenserit si ; etenim fide-jussor debitoris forum non sequitur, licet caverit de reo sistendo su : atque illius obligatio utpote atricti iuris, ultra expressos conventionis terminos non extenditur sa,
110쪽
sui L. i. o. si quis in jus vociat non ierit s a. s. sat V. Tom. X. Pas Iaa. S. Si S., ct δ q. it. i3 S. as. Effectu destituitur iurisdictionis prorogatio , si prorogantes neque in territorio sint, neque ibi bona habeant capienda ad firmandam jurisdictionem iij; cum enim ius dicenti extra territorium impune non pareatur sal, inutilis est collata iurisdictio, quam judex tueri nulla ratione potest. ii mei in c. hoc tu niam. 32.
ZG. Eercetur iurisdictio, ut modo diximus, in eos, qui vel ratione personae, Tel ratione bonorum in territorio existentium subjiciuntur magi stratui, non in caeteros iij. Ex quo plures inserunt, vi resisti apparitori alterius tertitorii vim inferenti sub fiducia magistratus alterius loci sa=; cum is privati loco sit (S. Jo. ; vim autem a privato illatam vi repellere licet s33.
Quamvis autem territorium a terrendo dictum sit, quatenus magistratus ejus loci intra eos fines terrendi ius habet tit, non tamen eontinuo verum est, ait Faber, ejus esse territorium, cujus est iurisdictio, aut contra sal; cum possit unius esse territorium, et iurisdictio alterius: in dubio tamen iurisdietionem territorio cohaerere praesumitur, donec contrarium I robetur: ex quo traditur extra territorium ius dicentis imperium impune contemni ta . ii L. Pupilitia 23s. S. Territ iram S. V. de verbo' significat (So. i6. ita Fab. cod. hoc fit. lib. a. sit. II. def. 28.
Casus quoque sunt, tu quibus magistratus in suo territorio rogatus Cognoscere P test, et definire odio illius, qui extra territorium est, favore nimirum libertatis si . Iurisdictionem quoque voluntariam extra territorium exerceri posse tu subditos, supra monuimus S. 3si.
Neque sufficit iurisdictionem exercere in territorio; sed simul cavendum judici, nusupra quantitatem lege, aut moribus definitum ius dicat; ultra quantitatem hanc iudex pro privato habetur (ij. Quod si iudex sententiam tulerit supra eam quantitem, nullius. momenti videtur sententia, etiam pro qua utitate legitima, quia sententia individua est, ita ut non' posSit res ex uno iudicio definita pro parto valere, pro parte non valere so ; nisi forte diversa contineat capita invicem disiuncta, quorum utiqua iudicis testatem non excedant f Ixsi j Argum. eorum , quae dixistiS ira m S. a .
Cum quaeritur, an quantitas iudicis potestatem excedat, nec ne, non quantum debetur inspiciendum traditur, sed quantum petitur (i : quod debetur, ante sententiam judicis adhuc incertum est: proinde ex eo regula desumi nequiti