장음표시 사용
91쪽
38 si Artiae lib. IV. tit XXXIX. cv. III.
Imi. l. i. si L. Apertissimi ict coae hoc est.(a P. Ciam speciali Gi. extra Decret. Gres de appectat ( a. 28. . d. I. i6., et
i. i. i. ras L Praetor edixit et . m. de inium ( . io. . . . S. 3 6.
Suspicionis caussae coram judice ipso, vel, si longius absit coram praeside secundum Iustinianum allegandae sunt iij; apud nos sancitum, ut caussae suspicionis coram ipso judice, qui tamquam suspectus allegatur, proponi debeant, qui tamen a judicando abstinere non tenetur, si legitimae ipsi non videamur, aut obiiciens eas tamquam legitimas iureiurando interposito non assirmet: ea lege adjecta, ut Coram judico maiore seu praesecto easdem adlegans tales probet ; atque interim caussa principalis agitur coram judicis vicario, seu ut ajunt, locum tenente (ai: nisi et hic suspectus dieatur; quo casu antiquior iuris doctor minime suspectus , aut, si doctores nulli sint, senior inter notarios in terris immediatis, in mediatis vero judex alius a Tassatio electus caua-Sam Prosequitur (33. iij L. tile, coae hoc tit, V. ADEccles. part a. observat. 68., et D. sui Aeg. Constit. lib. I. fit. io. S. 2.
Quod si iudex suspicionis allegatus caussas neutiquam admiserit, eae coram praefecto, seu iudice majore proponendae sunt intra quinque dies si , alioquin nulla suspicionis allegatae ratio habetur, nec amplius allegari Potest, Poena etiam Suinque aureorum constituta su): sed principalis caussa a vicario, vel iudice electo discutitur ad sententiam usque. De suspicionis autem caussa iudex major summarie interim inquirits 33. Iudicem ut suspectum recusatum posse de caussis suspicionis interrogari, et adiurandum cogi, nisi caussa crimen involvat, tradit Thesaurus i 3. si j Ric Constae d. lib. 3. tae io. S. S., V. Ab-Eccles. Pht I. ObScrmi Io.
sui Neg. Constit ibid. S. 6.ia, Reg. Constit. ibid. S. I., et i .i Thesauri decis. 6. Per tot
Probata tamquam legitima recusationis caussa vicarius , aut electus iudex, si iuris doctor sit, sententiam ferre potest; si autem notarius, ad togatum iudicem viciniorem processum mittere jubetur, ex cujus consilio sententias, nec non interlocutiones feretii : sed ordinarius iudex ius dicere debet, si caussas suspicionis perperam allegatas fuisse constret, allegante in mulctam damnato. iii Nec Constit. d. lib. a. tu Io. S. S., V. Ab-Eccles. Pare a. Obsereat Ti. 23 AG Constit ibid. S. f., Fab. cod. hoc fit lib. 3. est. i. def. δ . , tibi immunia est et mulcta, qui nec Per calumniam, nec Per cαMulationem, seu judicii morandi caussa iuvectum judicem facere potuerit.
Eaedem praescribuntur servandae regulae, Si iudex maior, seu Praesectus tamquam suspectus recusetur, nisi quod caussae suspicionis intra decem dies eoram Senatu Proponendae sunt iij. Totum collegium, si interpretibus credimus, vix recusari potest tamquam suspectum sa=: atque hinc nullus magistratus supremus generatim suspectus allegari permittitur apud nos, nec speciatim ultra tres magistratus iudices, nisi caussae suspicionis notoriae sint (33: atque de caussis suspicionis collegae caeteri judicare possunt i ): gravius puniendi litigantes, qui per calumniam de suspecto objecerint (S . si Neg. Constit d. lib. 3. ut O. S. Io.
92쪽
(33 Rog. Constit. d. lib. 3. cf. io. S. I i. Aeg. Constit ibid. S i I., V. med in im hoc tit d. num. . post alios. Zi Reg. Constit ibid. S. II. S. 3So Quinimmo placuit Sabaudis patribus, eos ex Senatoribus, qui ab alterutro stollitigantium suspecti dicti sunt, Posse mutuas objectae in singulos suspicionis caussas discutere, atque de iis sententiam ferre, dummodo absit is, de quo removendo tractatur, nec ipsi a iudicando remoti sint ii, seque interest, quod adversus Plures Senatores una eademque suspicionis caussa objiciatur sal: tum quia prius de singulis separatim cognoscendum est, quam sciatur, utrum omnes eisdem desensionibus utantur, nec nestum quia aliter constituto iure, lacile esset impudenti homini Senatus iudicium eludere, quod serendum non est. si h. cod. ne Dis ira mox alia milla. lib. a. tit . desin. a. in princiP. sal Fab. d. d. F. I. Diam. I. , ra SNq. S. 3Si. Suspicionis caussae, quae nullam infamiae notam praeseserunt, quaeque Senatoribus objiciuntur, a Senatu ipso expenduntur ( S. I s.); quae vero injuriam inserre aptaosunt supremorum magiStratuum iudicibus, magno status cancellario proponi iubentur , ab eo summarie definiendae; Principe etiam certiore reddito, si res ita postulare videatur si xiii Neg. Constit d. lib. I. tae IO. S. I s. S. 3II. Remolus tamquam suspectus Senator non dubium quominus a iudicando in ea caussa abstinere debeat sit; adeoque nec interesse debet, caussae relationi, aut desinitioni rimmo nec processus distributio ei permittitur, si magistratum regat tax Sed suspecto allegato iudice, aut praesecto, atque inde remoto, neque Coram Praesecto, neque C ram Senatu caussa principalis agitanda est, sed ad iudicis vicarium, vel electum remi
tenda est (33 ab iisdem decidenda, ut modo diximus ( S. dire )
Si quaeratur, cur iudex suspectus allegatus possit suspicionis caussas probare, vel reiicere, atque interim, donec a superiore jussiue definitum sit de caussis suspicionis, litem peragere ( S. 3 6.); Senator vero nihil ab eo die constituere possit inter litigantes( S. praeced. , licet jus litigantium inde laedi non videatur (i , haec affertur discriminis ratio, quod iudices ordinariam habent iurisdictionem, Senatores vero non nisi delegatam , non a Principe, sed a Senatu, qui partem iurisdictionis, quam habet nPrincipe, delegare potest, ratione litis ordinandae, non decidendae, si Fabro credimusia : delegata autem iurisdictio facilius impeditur, quam ordinaria. sit Fab. mae ne qtiis in cavis. stia itidie lib. I. ut . desim. 6. in PrinciR. a Fab. d. de . G. num. ., et S. in cO ., et allegat G. , et lib. I. tae issi desin. S,
Neri tamen potest, ut iudex ab uno ex collitigantibus suspectus dictus , suspicionis legatione contempta, adhuc iudicare possit, si nempe plures Simul, et una actione con eniantur non tamquam singuli, sed tamquam universi iii, seu tamquam repraesentantes universitatem tu , et uno fortassis excepto, caeteri in eundem judicem consentiant, ne alioquin dividatur continentia caussae (δὲ, quod maxime cavendum to.
93쪽
o. . S. 355. Aliud profecto dicendum, si singuli conveniantur ut singuli, quamvis eodem libello; ---- cum enim reparatas defensioues habere possint, prius cognoscendum est de caussis recusationis ab uno allegatis , quam super principali negotio quoad eum pronuncietur ii : idemque potiori ratione probandum, si iudex incora petens allegetur; nam iudex incompetens iurisdictione caret; quam habet suspectus, solo jurisdictionis inte dicto exercitio saxsit L. APertissimi i6., et L tale cod. hoc fit, Fab. cod. d. lib. 3. fit. i dem S. niam. S. vj Fab. Q dem S. nlam. 6. , et seqq.
Vix monendum est, delegatum a Principe non posse recusari ex illis caussis, quas ex ipso delegationis rescripto apparet cognitas, atque expositas fuisse Principi delegantisi : qui enim scit, et nihilominus delegat iudicem, hoc ipso intelligitur recusationis caussas rejicere; quaemadmodum exceptio dilatoria censetur reprobata a iudice, qui post eam oppositam ad ulteriora progreditur (a . si Fab. coae ne quis in causa. stici stissim lib. 3. fit d. dem S. niam. S.
Post haec expendendae sunt diversae suspicionis Caussae, quae ad recusationem sucscere possunL Justam recusationis caussam praebent inimicitiae graves inter judicem,
et actorem, vel reum si): immo inimicitiae graves, quas iudex gerat cum uno ex fratribus in bonorum communione manentibus, eum suspectum faciunt in illis quoque controversiis, quae ad alterum fratrem pertinent tu ; tum quia litis iactura contingere non potest sine patrimonii communis diminutione; tum quia rix fieri potest, ne fratrem oderit, qui alium Patrem odio prosequitur. Imne etiam iudex, qui inimicis rei, vel aethris amicitias copulaverit, tamquam inimicus habendus est; ideoque suspectus la .
sa di cod. ne quis in cαtiss. Stici mdic. lib. I. fit. 6 de . d. fgi Argum. L Liberi et8. in se. coae de in te testam. ( 3. 28. ), Fab. ae def . allegat titi. S. 3S8. Suspeetus quoque habetur judex, qui litem similem habeat eum altoro nee dum decisam sit; vix enim est, ut aliud jus tunc in alterum statuat, quam quod tu sua caussa
si P. Catissam ire extra D. G. hoc fit de m c. (I. I. ), Fab. coae ne qvid in cauas. siaci itidie lib. I. tit .. desin. I. allegat 3. S. 3Ss. Iudex, qui ante delatum iudieandi munus patrocinium praebuerit actori, vel reo in eadem lite, tamquam suspectus iura recusatur, cum nec testis esse possit iij; immo apud nos ipso jure pro recusato habetur fa): quod et protractum ad patrem, et me rum judicis munere fungentes; in illis caussis, quas filius, aut gener definierit, vel alteruter patrocinium, aut consilium praebuerit, et vicissim (3,
S. 3M. Sed sol iam patrocinium praestitum senatoribus, vel judicibus aliorum supremorum magistratuum, vel adversus ipsos ab advocatis, vel procuratorisus eoi litigantium suli
94쪽
seiens eaussa non est, cur senatores, et similes a iure dicendo removeri debeant: ih. . i. i. atque idem dicendum , licet litigans, qui recusare vult, advocatus, aut Procurator in aliqua caussa contra ipsos fuerit, seu adversus ipsos Patrocinium, aut Procuratiouem iii. i.
S. 36 I. Quemadmodum judex ab uno ex litigantibus suspectus allegatus ab officio cessare non tenetur, si plures tamquam universi una actione conveniantur ( S. is . ), ita urbani judices recusari nequeunt, si lis sit inter civitatem, et civem, vel inter civitatem , et peregrinum iij; cum enim singulis non debeatur, quod debitum est universitati, nec singuli debeant, quod debet universitas sa , non in gua, sed aliena caussa, judicare intelliguntur. Sane socius in caussa, quam cum actore, vel reo communem habeat, ius dicere non potest; communis caussa etiam illius propria pro parte est ta .
S. 362. Ad haee deelinari possunt tamquam suspecti judices, qui propiores sanguinis, aut amnitatis vinculo alterutri litigantium conjuncti sunt: atque Romanae leges non Patiuntur, ut quis sibi, aut suis, puta uxori, liberis, domesticis jus dicat si : et lege Cornelia, prout refert Vlpianus, cautum fuit, ut non iudicet, qui ei, qui agit, gener, socer, vitricus, privignus, sobrinusve propiusve est; eorum quemquam ea cognatione, assinitate attingat sa). Apud noa ipso jure recusati habentur, qui quarto conmsanguinitatis , vel tertio assinitatis gradu secundum iuris canonici computationem alterutri litigantium iunguntur s33. Immo cognati in secundo gradu atque allines in Primo, servata iuris canonici computatione, simul in eodem loco tangi nequeunt ossiciis judicis, scribae, aut fisci patroni t j. si L. Qui jurisdietioni io. q. de stirisdiction. (I. i. leti L. Lex Cornelia s. in princip. q. de injur. ( . io. f33 Reg. Constit d. lib. I. ut io. S. i . in meae, V. Fab. Od. hoc ut lib. I.
ii Reg. Constit. lib. a. tae S. S. 3 . S. 663.
Cognati, et affines alterutri litigantium a iudicando removentur: quod si utrique parti aequali sanguinis, vel assinitatis foedere conjuncti sint, par assectionis ratio extellere videtur fraudis praesumptionem si=: atque ideo consanguineum, via allinem inoc casu iudicare posse ab Ilollandiae ordinibus constitutum fuisse, refert voetius ta3.
Quinimmo, si adversarius consentiat, sibi, et suis ius dici posse, defendit V iti tatque hoc sensu accipiendum, quod ajunt iureconsulti, in Privatis negotiis pater uium ,-ι cuius patrem iudicem habere potest; q&ime milicare munias publiciam eat sal: quo etiam fundamento filius magi tratum gerens cogere potest patrem, qui suspectum dicat, haereditatem, adire, et restituere (3i, nempe ai consentiat fideicommissarius, ut filius
de hac re cognoscat, et sententiam ferat.
95쪽
sa siri me lib. IV. est XXXIX. cap. III
hi a Amicitia iudieis cum alterutro litigantium iusta per se caussa non est, cur iudextii. i. suspectus allegetur (i , nisi arctissimum sit amicitiae, et familiaritatis vinculum sa). d. i. . Argum. L Obsemansim is. V. de os . Praestae ( i. id. 3- sui Cap. Insinuante a S. eatra D. G. de O c., et protratat itidae. delegat i i. 2 3S. 3GG. Ilinc placuit, Senatorem, qui in itinere divertit ad privatum hospitium si , et domicilium unius ex litigatoribus, quorum litem instruebat, licet cogente temporis injuria, aut loci necessitate, hactenus pro suspeeto habendum, ut ex eo tempore neque instrinelio, neque relatio litis ei debeat demandari, iudicandi tamen munere fungi posse, cum res iudicabitur tu=: aequissimo temperamento; tum quia multo periculosius est litis linstructionem, atque enarrationem, quae viam parat victoriae, committere, quam tacuit tem sententiae inter caeteros serendae; tum quia dissicilius est, ut quis Per sordes, aut gratiam de principali negotio iniquam sententiam serat, quam ut amico faveat in Praeparatoriis, atque enarratione litis; ubi aurein majus subest periculum, major quoque cautio adhibenda est id, ij Aliud dicendum, si Publicum hospitium esset, q&od omnibias P citiam est sa) Fab. Od. ne qtiis in cavis. sua jtidie lib. I. t . desin. 3.
Plane pluries a Senatu Saba udo definitum subjicit Faber, Senatorem iudicem esse non posse in caussa inquilini sui, aut illius, cujus ipse inquilinus est si , propter amicitiae vinculum, quod inter dominum, eti inquilinum esse solet. Idem traditum de colono Paruario, cum quo societas quaedam est speciem fraternitatis habens sal: nouautem nummario, quippequi nec domesticus, nec foetus videri potest s3 . tii Fab. coae ne quis in cavis. etc. lib. 3. tae i. d. desin. 3. allegat. I. O
ui L. Verum est 63 ρ. Aro socio ( i . a. 3 Fab. d. allig. 3. in sim q. S. 368.
Neque prohibetur Senator esse iudex in caussa sui emphylautae, dummodo de ipsa emphyleusi, Seu re emphae inuticaria non agatur, quantacuinque sit pensio, quae Proem phyleusi solvitur ti); etenim directus dominus nec ossicia, nec assectionem debet emphyleutae, nisi cum agitur de re emphyleuticaria, in qua emphyleutam defendere debet, tametsi de ipso jure emphyteutico non agatur set : adeoque ipsius domini caussa tractari videtur. Subiicit tamen Fuber, si tam magna sit pensio, quae Pro emPhyleusi
solvitur, ut in ea lite condemnatua emphFleuta vix solvere possit pensionem, satius esse, ut Senator a litis instructione, et relatione abstineat, sententiam tamen cum cariteris Senatoribus serat (3 , prout modo diximus ( S. 366 3sii Fab. Od. hoc fit b, 3. tu . desin. s. in princiP. sa V. ram. X. Av. , et seqq. tibi de emphi Musi late dixistis.
Creditor in caussa sui debitoris iudex esse potest, nisi agatur de re ad debitum pertinente si i nec enim assectionem, aut obsequium debitori praestare tenetur, ex quo suspectus siem possit: aliud est de debitore saltem egregiae quantitatis propter contrariam rationem; qui ideo nec iudex, nec testis esse potest iu caussa sui creditoris, idest iuste recusatur tamquam suspectus ab altero litigante.(il Fab. coae ne quis in camS. 3lia jMUM. lib. 3. ut ae desin. s. niam. 3.
Nihil quoque prohibet, quominus senator ius dicat in caussa advocati, aut procuratoris sui, seu qua de jure alterutrius apud senatum tractetur (i s tum quia caussa haec
96쪽
auspicionis nulla lege expressa est; tum quia utrumque ossicium publicum potius, quam I i. i. s. Privatum habetur, eum invitis advocatis, et procuratoribus postulandi, et procurandi uecessitas incumbat, nisi iustam asserant excusationis caussam ia); adeoque nimiae ac ii . i. sectionis suspicio non viget, quae recusationi locum sacere pos Llii Fab. coae ne qtiis in carasa. area itidi c. lib. 3. t . i. def. I. a Reg. constit. lib. I. iit s. S. i. Fab. - s. i. Diam. I. S. I i. Immo neque admissum est, ut senator ius dicere prohibeatur in eausssa illius, quem setiatoris adversarius patronum, aut procuratorem habuerit si , quia et levis nimium inimicitiae suspicio est; nec probus senator, quales esse omnes credendi sunt, Praesumitur odio prosecuturus adversarii sui advocatum, vel procuratorem, fluem scit ex Diniicii sui necessitate munus illud omnimodo subire debuisse ( S. praeced. iiii Fah. coae Id. 3. cf. d. d. Uesin. i. ratem. S., et . S. 3 2. Apposite monet Faber, genatum aliter, atque aliter pro personarum, et caussarum varietatibus decernere solere, quoties ab altero eollitigantium senator ex hujusmodis S a i , et seq. caussis suspectus dicitur (i ; si enim nemo suspicionem obiiciat, Aenator, qui ex vi ossicii judicandi necessitatem habet, suspectus videri non debet saxSane lacilius removendus est a iudicando senator, qui suspectus allegetur ab advocato, vel Procuratore adversarii i S. Praeced. , si lis criminalis fuerit, et de re ageretur, quae dignitatem, vel vitam lacessebat: vel si advocatus, vel procurator senatorem Calumniis, ei tergiversationibus, quae sane ab ossicio longe aliena sunt, offenderit; quippe iuste metueretur inimieus ta .
iij I b. coae ne quis in catiss. sva iudie. lib. 3. tu. i. d. dem ntim. S.(ai Fab. d. desin. i. in imiai Fab. cod. hoc tit. lib. 3. lae i. desinit. 35. H S a 3. Caeterum, sicuti gravium suspicionis caussarum ratio habenda est, ne alter ex litigantibus praegravetur, ita contemnendae sunt, et nihili faciendae frivolae, atque ineptae, quae Per calumniam, levitatem, aut temeritatem objiciuntur iij; tum quia timendum quoque est, ne judex bonus, et aequus non placeat litiganti, qui eum idcirco suspectum dicit; tum quia praesumptio ex qua unusquisque bonus creditur a , locum maxime habere debet in judiei hus, publica auctoritate ad id munus electis; tum denique, quia vix ullus iudex est, cui aliqua suspicionis caussa objici nequeat, familiaritatis, ambeitiae, et similium.
Si de excipiendis testationibus agatur, minima caussa, ait Faber, judicem Auspectum facit, puta familiaritas, quam cum uno ex collitigantibus majorem iudex foveat lii; quia cum ex laeto ius oriatur set , res haec maximi momenti est ad litis victoriam CPmparandam; praeterquamquod probationes vix reformari possuut, sententia tamen a superiori judice potest irritari. ii Fab. m. l. hoe tu lib. 3. tit i. desinit et . num. 3. , ei Sen.
S. 3 S. 'Hinc et inquisitores, qui audiendis testibus aliquando deputantur, accusari ex iusta
caussa possunt; nisi sorte, ait Faber, necesse sit, inqui tores ex una provincia, vel civitate in aliam commeare si, Sed jure regio cautum, ut inquisitor a Senatu electus partibus praesentibus recusari debeat, antequam ad destinatum locum pervenerit: alioquin sero allegata recusationis caussa non admittitur ia .
97쪽
si AH ruae lib. IV. est. XXXIX. cap. IV.
d. I s. (il Fab. cod. hoe sit lib. I. fit i. desinae i3.eia i ,. sa Aeg. Const. lib. a. tit. I S. S. 3. ii . t S. 3 6. Suspeeti iudicis exceptio ante litem contestatam regulariter opponi debet ti); eum dilatoria sit. nisi sorte deinceps caussae emerserint, puta iudex liaeres institutus sit ab altero ex litigantibus sa , vel allinis uni factus sit; aut suspicionis caussa probabiliter ignorata prius fuerit, excusat facti alieni ignorantia, quae nec supina, nec crassa sit (3 . ii L. fertissimi 16. mae hoc tit, OR. Inter monastcrium Io. extra D. G. de sententia, et re judicat ( a. a . )sui L. Iulianias i . o. hoc est, Ab-Eccles. Acine. I. OhS mcti. I . raram. it., et seqq. 33 L. In omni parte a. , I. Nec supina G. s. de iram, et face. Uri anc (aa. 6. ), V. Iram. M. S. Iada. Av. 3 3.
Si autem nova supervenerit suspicionis caussa, iudex inserior, si Fabro credimus, recusari potest eo ipso die, quo sententia conscripta, atque subscripta est, licet jam tradita sit scribae, seu graphiario, ut pronuncietur, dummodo adhuc pronunciata non sit (ij; quia sententia a sola pronunciatione vim accipit sa); adeoque ante Pronunciationem adhuc retractari potesti
Aliud dieendum de senatore; quippe amplissimi ordinis veneratione constitutum est, ut, si acta litis inspicere coeperit Senatus; ab eo tempore nemo rejici posSit ex num ro judicantium, nisi forte magna aliqua, et improvisa, vel autea probabiliter ignorata emerserit caussa, quam aequissimum sit admitti (i . si Fab. coae lib. 3. fit. d. d. def. I. raram. .
Si tamen inferior iudex tam sero propositas recusationis caussas ( S. 3 I. admittere noluerit, et bene ab eo iudicatum appareat, non debui sententia ex eo solo per appellationem rescindi, nee inducitur litis appellatoriae sumptuum compeusatio si , quae induci solet, cum mutua est culpa, et mutua victoria; maxime quia aliquatenus imputari potest litiganti, cur non fuerit diligentior in rejiciendo indice suspecto sal, cum caussa recusationis litem contestatam praecessit. Apud nos cautum, De caussae relator, iudex major, aut inferior suspectus allegari post instructum Processum Possit, ut suspicionis caussae posterius supervenerit s3j. iii Fab. coae lib. 3. tit d. de v. q. num. S., et Seqq. a D. L sertissimi i6. eoae hoc tittit 33 Reg. Constit. lib. i. cf. io. S. I.
De jurisdictione, et foro cometarate. Digesti lib. a. tit. i. De iurisdictCod. lib. 3. Lit. 13. De jurisdictisne omn. Fudiet, vi sin competente.
tis diaere nemo potest, nisi necessariam stirisdictionem nactias git, eamqtae modo a te hias Praestituto exerceat S. 3 8o., et Idi.
98쪽
um non sussiciat, aliquem iis instructum esse qualitatibus, quas leges desiderant, e ut iudicandi munere fungatur, nisi necessariam a Principe sive meditate, sive immediate iurisdictionem legitimo modo adeptus sit; nec par in parem ullo gaudeat imperio (i , ordo postulat, ut de iurisdictione, eiusque acquirendae modis imprimis dicamus.
S. 38 . Quia autem nec sussicit generatim jurisdictione, seu iudicandi facultata pollere; immo nec prodest iurisdictio in aliquem, nisi eo modo, et loco exerceatur, quem leges. Praeperibunt, nec enim, puta, Senatui de caussis levioribus in prima instantia judicare permissum est; idcirco explicatis, quae ad iurisdictionem pertinent, de foro competente age udum nobis est. Duplici sectione totam rem hanc complectemur. Sn caelo LDe iurisdictione.
Iurisdictio late stibis est Potestas publica de caussis iudicandi, et judicatii exe-
qtiendi. S. 33I., et IBI. Arisdictio sine potestate iudicati eremtiendi uix prodesse Potest. S. 38 . Iurisdietio dissere a notione tamq&am gentis ci specie. S. 385. Apud Romanos notionem tibiicem habebant Dinees PManei, potestata milicati exequendi concesset Solis m latratibias, et quibo milices tantam S. M6. Quae sint de Iurisdictione eblicanda P S. 38 . Aeferuntur diuersae Hrisdictionis diuisiones. S. 388. Otiae sit mrisdictio pol ruria, aut contenti a P S. 3 ., eg o. Iurisdictio poluntaria, et contentiosci in pluritas dissertarit S. 3si. Q edam sunt partim ad potantariam, partim ad contentiosam sub diverso res cinjurisdictionem Pertinentis. S. 3sa. Otacie ait civilis, aut criminalis jurisdictio p S. 3s3 Imperitam diuiditur in meriam, et mixtiam. Mertim eae Potestas anima retendi in facinorosos homines. S. Zo ., et US. Imperitam mixtiam est factilias ita sicari exeqtiendi, modica coercitione adhibita. S. US. Iurisdictio, et imperitim hodie considerantiar lamqtiam quid Patrimoniale rei miser d. ae 3it mrisdictio alia, media, et infima Z S. D . Iurisdictio ordinaria est, vel extraordiniaris. S. O . ae sit jurisdictio pruria, quae mandata, alit delegam p S. 3s An magistrarus iurisdictionem totam mandare marit Z S. oo. Mandare potast j isdictionem, qta ordiractriam habet, euam Privato. S. o r. Mandari ea tantum Possiant, qtiae comperunt Dre mctgistratua, et Ameris. S. ο a. Delegatus a PrinciPe mrisdictionem suam alteri mantiare potest. O ne P S. doa et do . Delmatias iubdelegare Potest, si hoc ei a mandante concessiam Aerit S. OS. Qisdictio delegata cessat morte mandantis, re adhuc integret S. oG. Visdictio prorogata qtiae dicatur, et quae alae ejus conditisneg p S. o ., et io8. Irarisdictio cumbis mdicis prorogari potest, non tamen delegetis. S. io , G ilo. An Iurisdictio judicis priuile agi ea poluntate litigantium prorogationem admittat pS. ii . , et di I Iurisdictionis prorogatio consensum litigantium e reastim, pes tatarum requirit. S. . 3.
99쪽
si Antiae lib. IV. GL XXXIX. OP. IV . uet L Prorogatio per errorem facta ntillitas momenti est. S. i ., et dis. eia i , non se Quas contractvi, 3i error intervenerit S. i 6. ii. . a. Exc times ductoriae Post litem contestarum Objici possunt, ii suam errore fignor ' me iuerint S. Aetis coram j-ice incompeterire vocatus non censetiar mrisdictionem Proroget8Se, nisi litem contestatua sit S. i B. Ita dicem unoscere viderar retis, qtii calationem exigit, aut dilationem; -I excuti nes fori declinatorias allegat. S. is. Actorem, Postquam retim comm , Milice irac-Petente mcavit, Poenitere non Potest, si lis jam conitestata Derit. S. o. An poenitendi faciastas comPetat, Si lia nec sim contratara Stip S. at . , et aa. A lihelii mutatione argumentari non licet ad hanc addendi factistatem. S. II. Prorogatio jurisdictionis non sit per litis contesmtionem, judice cogente geciarum. S. a .remuere non Potest, qtii exPresse renunciuvit fori Ariuilegis, si renunciatio rata ait. aS., et .a6. Iudicis, cums iurisdictio prorogarur, consenitas cta Prorogationem non regiaritiaret nee illitis, chus rurisdictio per prorogettionem declinatur. a . , et da 8. sirisdictio Prorogari P est qtioad Persoracis, et qMσnlitatem. S as. Prorogatio qMoad locum fieri non potest, nec quoiad templis. S. Io , et dat. OMid si iudex extra ordinem a Pri me datum mutis iii intria certam temPtis Laena dirimere ' S. 3 a. Iuria dictionis Prorogatio haeredes pronuntius tenet, non tamen fisivisores; nisi orate in Prorogationem consenserint. S. 33. , ra 3 . Prorogatio Drisdictionis Piribus caret, si prorogantra extra territ tam alat, nec in territorio honet habeant. S. as. Vim inferenti sub fiseia Magistratus alterius loci in resisti potest. S. JG. Terevortiam tantas esse potest Drisdictio alterio. S. Z . Otisitis casibus magistratus extra territorium mindictionem exercere possit ' S. 33. Iudex ultra quantitatem lembo definitam judicare non potest An sententia uim habeat q&oad legitimam quantitatem p S. .as. antitas aestimatur ab eo, quod Petitur, non quod pere deberer P S. . o. An omnes simul summiae in iciendae lint, an separatim gingiuae P S. . i. Quibus cassitis fias sibi, et suis dicere judex possup S. a. Ara petr in Parem, Mei superiorem aliqtiando Drisdictionem exercere possit 3 S. si3 Iurisdictio a tabitur concessione Principis. S. . Iurisdictio maxime ex territorio Probat r. S. s. sirisdictio finitiar, transacto tempore, ad quod conoessa fuit. S Scris ictio ordinaria morte concedentia non exspirate utique delegata, Si res integra
Adice de nolo in mitis interim Fres dicere potest, donec alim mina electus ait Quid de re focatione P S. B., et dis, Albiam Praetoria corriabens qMa Poena mulaletlar Z S. is Edicta Auhlicis locis assisa reseindere non licet S. S i. od quisque mesa in alteriam statuit, eodem mam titi jubet Araraor. An regula haec praxi hodiernae eonMeniat p S. Sa.. et SA
I urisdictio vel latiore sensu sumitur, vel strictiore. Latius accepta iurisdictio definiri, vel describi potest, potestas publica de comita judicandi, et milieati ex Mendi, stricte v ro sumpta iurisdictio nihil aliud est, Romano quidem jure inspecto, quam Potestas piablica mineandi, et exequendi Hre musseraim competena, quae ideo uori
100쪽
complectitur iurisdictionem nominatim a lege, a Senatu, vel a Principe datam si j; vel st i. a. iudicandi tantum de caussis civilibus, non criminalibus; atque opponitur mero imperio tax
Cum hodierno fori usu apud plerasque gentes distingui non soleat potestas jure magistratus competens ab ea, quae nominatim data est a lege, Principe, vel Senatu, si Perpetuo dari soleat; atque imporium aliquod jurisdictioni semper cohaereat; quae de iurisdictione dicenda sunt, ei potissimum conveniunt, quatenus lato Sensu accipitur.
Imprimis dicitur potestas publica, idest data ab eo, qui rei publicae Praeest; neque enim quisquam sibi jurisdicendi facultatem asserere potest; jurisdictio haec continet potestatem iudicandi, et iudieati exequendi; nisi enim judex sententiam suam exequi possit, vix prodest saeuitas iudicandi: atque ideo recte scribit jureconsultus, illi, cui iurisdictio data est, ea quoque concessa videri, sine quibus iurisdictio explicari non Potest iii, idest mixtum imperium set , cujus ope contumaces ad obedientiam adducantur, atque exitum sortiantur decreta. Potestas haec ad caussas generatim pertinet, idest tum civiles, tum criminales, ampliore, vel remissiore iure, pro iudicantium diversitate.
Iurisdictio a notione disseri veluti genus a specie: nimirum notionis nomine tum simplex cognoscendi, et iudicandi facultas, tum iurisdictio, seu potestas iudicati exemquendi continetur si . Atque, sicuti adoptio generatim sub se continet adrogationem, et speciatim sumpta adrogationi opponitur sul; ita notio considerari potest tamquam genus cognoscendi, judicandi, et exequendi jus complectens; vel tamquam species, et quatenus opponitur jurisdictioni, exequendi iudicatii potestatem non habens, sed lai tum cognoscendi, et iudieandi sax
lvj S. I. instit de adoption. ( i. ii. 3 3i L. A Dim Pio i S. ρ. de re rudicat. ( a. i.)S. 386. Notionem simplicem penes Romanos habebant judices pedanei, iudicati exequendi
Potestate solis concessa magistratibus, a quibus judices dabantur si . An vero hoc ius usque ad ipsa Iustianiani tempora obtinuerit, an ab ipso abrogatum sit, data singulis judicibus sententiae exequendae lacultate, non consentiunt interpretes: quidam abrogatum a Iustiniano negant; alfirmant alii; atque colligunt tum ex novella ejusdem constitutione (a , tum ex inscriptione huius tituli de juriailictione Omnium jtidicitim. Sed in his ad utiliora properantibus immorari non vacat. Consulant antiquitatum Romanarum scriptores, qui his delectantur.
si D. l. i5. st . de re miliet ( a. i. ), L .uae cM. tibi, et via I qtiem cognit in integri resti a. dii Nopeu Ba. Cv. i. , et Ieqq.. S. 38 . Hisce praelibatis investigandum: i. Quo tu plex sit iurisdictio: a. In quos exerceatur: a. Quibus modis iurisdictio acquiretur: d. Quomodo probetur e S. Quibus modis finiatur: G. Quibus auxiliis firmetur. S. 388. Multiplex asserri solet ab interpretibus jurisdictionis divisio, videlicet tribuitur: i. In
voluntariam, et contentiosam: a. In civilem, et criminalem: 3. In ordinariam, atque IURISD. Iram. XII. id