장음표시 사용
51쪽
8 Iuris M. lib. IV. tit. XXXIX. iis . i. ad exhibendum tu , et similibus ( S. i 6. , atque extraordinariis cognitionibus, seu
u i Persecutionibus (3xin. i. si Reg. Const. lib. a. sic I. S. 8. et s.cod. i. a. lai D. l. In hac actione 3. S. Sciendum s. m. ad exhibenae ( io. q. - lai De quibus nominatim agitiar in lib. So. tit i S. Digestor.
Ηodiernis moribus plures caussae a solemnitatibus iudiciorum exemptae sunt; quae ideo summarie tractari , et definiri possunt, veluti controversiae saltuum publicorum, et venationis; haudati census, et publicarum impositionum, lites de alimentis in praesens, vel futurum praestandis (i,
Iure, quo iam pridem utimur, post remissam libelli exhibendi necessitatem in caussis xiguis neutiquam excedentibus summam, et valorem quinquaginta librarum, caeterisque licet majoris summae, aut valoris, quae summatim, et sine actuum solemnitate, pro ipsarum natura, et qualitate, nec non litigantium conditione definiri possunt, et debent ii, subjungitur, summatim desiniendas esse caussas omnes, in quibus Praesto sunt clarae probationes; aut in quibus de actoris petitione, vel rei exceptione constat ex
publica scriptura, testium depositione, aut jurejurando ta): sed simul praecipitur judicibus, ut sententiae suae iundamenta edant, potissimum iu eo, quod probatio- Des respicit sal sit Heg. Constit. lib. 3. tit. I. S. is. dij mg. Constit. ibid. S. IG. Zi Aeg. Constit. d. S. i6. in sin.
Quod si lis principalis summatim agitanda sit, summatim quoque tractandae erunt, prout scite monet post alios Voet, controversiae in eam incidentes, atque illius occasione natae; ne alioquin pereat privilegium litis principalis propter accessorium, quod linmo principalis conditionem sequi debet (i . Atque si lis in primo iudieio summarie tractata sit, etiam in judicio appellationis ad finem summatim perducenda est set i cum per appellationem caussae qualitas non immutetur; adeoque nec illius privilegium pereat. ii Cap. Accessori a. extra cle reg. mn in s. Decreetui met in hoe fit. d. niam. S. S. I 83. Disputant interpretes, utrum is, qui cum summario iudicio experiri potuisset ordinariam elegerit, ac solemnem agendi viam, possit deinde mutato consilio ad illud confugere, adversario etiam invito: et plerique assirmant sit; tum quia illi etiam, qui interdicto unde vi, vel uti possidetis experiri poterat, vindicatione tamen primum egit, licet ad remedia possessoria transire sui, quae et summaria sunt ( S. i s. J; tum quia ex communiori sententia potest quilibet, mutato petitionis libello, rem aliam petere, immo et aliam intentare actionem l 3 . Sed do Ius satis: prosequamur caeteras iudiei
Secunda iudicii divisio est in civile, et eriminale. Civile iudicium illud est, in quo litigantes de re sua disceptant: criminale, quo agitur ad poenam a fonte luendam. Ex quo patet criminale quoque judicium esse, licet sola Pecuniaria poena exigatur, partim
52쪽
fiseo, partim actori cessura, prout aliquando contingit (ll; quia litigantes proprie non lisi. i. i. certant de re Sua, Sed de delicto, quamquam poena pecuniaria actori pro parta tribu - ' enda imposita crimini sit a legibus. tui. i.
Si do eadem re civile, et criminale iudicium institui possit, puta de salso, et homicidio, et similibus, Romano jure lacultas actori competere videtur, utro prius agere malit, quin una actio aliam perimat sit: eo tamen iure utimur, ait Faber sa , quoties falsi quaestio, aut alia criminalis actio ineidit in civilem, de criminali prius cognosce, dum sit, utpote gravioris momenti, et quae ad publicam rem pertinet, quam de civili(δὲ: adeoque in civili supersedendum sit, saltem si tale, quod caussae civili praejudicium faciat s 3.
S. 386. Si ergo salsi caussa eriminalis praejudicet civili, do illa prius omnino cognoscendum est, atque interim in civili supersedendum: veluti si Titius agat contra Sempronium ex instrumento, quod paratam per se habeat executionem, si verum sit, salsum vero dicatur: prius de falso inquirendum, licet mutuo litigantium consensu in caussa conclusum fuisset, priusquam salsi suspicio suboriretur sit; quamquam alioquin Post conclusionem in caussa civili remorandum non est judicium propter incidentem causdam criminalem ta). ii Fab. Od. Paciae ciuit ara. lib. s. si . t 8. Q def. I. ira Prisci .sai Ar m. 1 1., eet L Negandia i s. coae de his, qtii a viam non POD. (s. i. ,
S. 18 . Nec aliud dicendum erit, subiicit Faber, licet actor nolit criminaliter agere, forte ut parcat honori alterius litigantis, nec nisi per viam nullitatis, ut aiunt, atque exceptionis salsum objicere iij; cum civile in hac specie omnino pendeat a criminali; adeoque hoc illud omnino praecedere debet ( S. praeced. : ex quo sequitur, prius quoque de critoine falsi cognoscendum, si post conclusum in caussa, et productum instrumentum, quod salsi arguitur, is, qui produxit, coninmax sit in exhibendis judiciacus litis; nisi protestetur, se ab ejus usu abstinere velle, nec ipse salsi avetor sit, sed solus usus enim periculo criminis adstrinxerit sal. ii rab. coae quanae civit are ut lib. se fit id. d. desin. I. raram. I., et .saj L. Si salios re coae ad larum Cornet de fala. ( s. au. 3, Fab. d. de . i. ratim. f., et Seqq. s. 388. Boe autem jus totum eo nititur fundamento, quod de salso civiliter agi non possit neque agendo, neque excipiendo iij; quamquam sola salsi suspicio pro veritate non habetur, nec in civilibus, licet agatur tantum de elidenda aliqua probatione, cum aequitas suadeat, ne quicquam statuatur inaudito eo, qui misi accusatur tet . Quod si
id, adversus quem falsum instrumentum productum fuit, nolit adversario obiicere erimen salsi, nec enim cogitur accusare (3 , ad procuratorem Principis, seu advocatum fisci res haec ex ossicio pertinebit, lieet actor maliti caussa cadere, quam reum in vitae, atque existimationis discrimen adducere ( , cum crimina detegi, et puniri publice
intersi L(i Fab. mae quanae civit are eis. lib. s. tit ire ae desin. i. nram. s. UMOR. TOm. XII.
53쪽
So Iurium . lib. IV. sit XXXIX.
- Si autem criminalis quaestio civili non praejudicet, potest Ilaec illam praeire: veluti si Titius petat a Sempronio centum tamquam sibi debita, atque Sempronius alleget, sibi a Maevio ereptam, et laceratam liberationis apocham, lis ci illis adversus Sempronium desinienda est, salvo ipsi iure adversus Maevium: nisi Titii mandato Maevius apocham ereperit, et laceraverit; vel debitum exegerit sile quia et in postremo casu imputari Titio possit, cur talem mandatarium elegerit, et aequum sit, ut sactum ejus Praestet. ex cujus persona lucrum percipit sa . si Fab. coae quanae ciuit rectio criminal. non Praemae lib. s. fit id. desinit. 3. vj L. Ex qtia Persona i s. c. de V . ivr.
uine etiam placuit Sabaudis patribus, de civili prius judicio disputandum, quam
criminali, si hoc a civili pendeat, puta si de termino moto agatur, qui lite pendente, suppositus sit ab adversario, vel inscio collitigante, vel coacto per vim, aut dolum; prius enim inquirendum, an a Priore finium constitutione recedi debuerit, et iuste r cessum sit; ut sciri Possit, utrum adversarius, qui novos terminos movit, luendi potius sui juris, quam alieni intervertendi animo fecerit tit; nec enim criminaliter punitur obterminum motum, qui dolo caret sal: in dubio autem dolus non praesumitur (3 . ij Fab. cod. quctra . ciuit iaci etc. lib. s. tit. 18. desin. a.
Idem dicendum, si in caussa civili in Promptu constet de iure alterius litigantis; lis civilis statim judicanda est, non expectato sine litis eriminalis, quae deinceps peragenda erit si i mora certo per incertum fieri non debet. Atque hinc rescripsit Imperator Alexander, cum apparet, morandae tantum solutionis gratia falsi crimen testiuus, vel instrumentis obiici, debitorem ad solutionem compellendum esse, salva in postremmum criminis executione tu . ii Fah. eod. de ordin. Ddies . lib. a. tit. r. 'Gn. 13. ollegat. 2.sai L. Sutis verte a. cod ad se; COrnet Q Alfi s s. et a SV isa Plane, si eodem iudicio utraque quaestio tum civilis, tum criminalis expediri possit, utramque simul expediri aequum est si et bonus judex litibus quantocius siuiendis studere debet sa). iij Fab. V. desinit I 3. num. i. , l. Penuit me eoae tit ( 3. B.
S. Isa, Quae hactenus disputavimus, pertinent ad casum, quo locus fit civili, et criminali judicio ex eodem tacto: si autem ex diverso; veluti si maritus uxorem adulterii accuset, mulier dotis restitutionem postulet, prius criminale iudicium, utpote gravioris moementi siniendum est si , si utrumque simul terminari nou possit s S. Praecessi i ij L. ust cod. de ordim judicior (3. B. Js is VPraeter hactenus enumeratas iudiciorum divisiones, aliae passim ab interpretibus aseseruntur; ita ut alia dicantur iudicia univerEalia, veluti haereditatis petitio, familiae erebscundae iudicium, quaedam generalia, puta tutelae; pleraque singularia, ut rei vindi catio , mandati, depositi, commodali, empti, et similes actioues. Realia appellantur
54쪽
Da in jus vocando. Si iudicia, quibus de iure in rem disputatur, personalia, quibus de obligatione Personae, lGL l. i. mixta partim ad rem, partim ad personas pertinenti ae 'i e S, sae . DO Ad haec quaedam iudicia praeparatoria sunt, quae viam parant alii iudicio, quae- ''d n a dam principalia, quibus principalis controversia discutitur, quaenam minus principalia , -- seu incidentia, cum nempe, iudicio iam coepto, nova oritur controversia, de qua ab initio cogitatum non est, quae tamen eodem iudicio dirimi debet; quae ideo incidens quaestio vocatur. Publica sunt judicia, quibus de publica utilitate potissimum agitur; atque ab his vix distant iudicia popularia, quibus de laesa auctoritate populi, vel securitate publica agitur ad mulctam: privatis iudiciis de re privatorum quaeritur. Demum, si de possessione rei litigetur, iudicium possessorium, si de iure in re, nullo habito ad
Messionem respectu, Petitorium iudicium nominatur. S. isSPersonae judicium constituentes aliae sunt principales, aliae accessoriae. Principales tres sunt actor, reus, judex. Accessoriae duplicis sunt speciei: aliae inserviunt litigantibus, videlicet advocati, et procuratores: aliae iudici, idest assessores, scribae apparitores, atque executores. Actor ille est, qui jus aliquod in alienum sibi compere in iudicio defendit: reus, qui negat. In judiciis, ut aiunt duplicibus, seu in quibus uterque
actor, et reus videtur, puta familiae erciscundae, communi dividundo actor intelligitur,
qui ad iudicium provocat, reus, qui provocatur si : quod si ambo provocent, fortures dirimi Lur ta). ii L. In tribus i I. V. hoc fit.(a L. Sed eum ambo i . hoc tit.
S. Is Ilisce generaliter praemissis, singulae iudiciorum partes exponendae sunt, et singularum personarum tum principalium, tum minus principalium ossicia explicanda. Atque, ut recto ordine procedatur, initium faciemus ab in jus vocatione, postremo loco acturi de executione rei judicatae: de personis autem principalibus primum agemus, seu de utore, reo, et iudice: postea de caeteris, eorumque ossicio.
C die. lib. a. siti a. l Ne m Ius monil. SUMMARIA.
Ouid sit in ius meare: et quae sint de in ius uocatione pertractandap s i ., et iso. Qui possint in jus Mocarest S. Ioo.
duos liceat in jtis vorare Z S. 2oi. . et qualentis Pupilli in jus vocandi sint p S. Ioa ., ef Io3. Quid de furiosis, et rimilthias: uniuersitatibus, collegiis, et mctjoribus matratibus p S. Io . Quid si experiendum sit aduersus iacentem haere italem, neque da Stiraeum constet J S. uos. Retis iPse, cum lis nondum coepta est, in jtis pocari debre, dein Ps procla
55쪽
Sassuri ruae lib. IV. tit. XXXIX. eap. I.
.. . i. i. Hoc morem in itis Morari S icit, si muttir de Prosequenda vRecatione a aemientia judicis interlocularia. non si et desinitiυα. S. Io . tit. i. Litis consortes, qMi ct Sententici vpellauerint, omnes citandi sunt. Quid si Publieae d. i. . eonditionis solemnitas interrula fuerit Z S. 2o8., et ara. - Quas personas in judicium sine penici jure Romano mcare non licessit. S. aio. , et ait. Uxor maritiam line venia in jus pocare potest An passallas dominum directam pS aia. , di 213.
In ius pocatio oerbis fit, vel libello dato. S. et I . Ad judices Sueriores mori retis non potest, nisi Prius Oblato libello. S. II S. Vocatio in jus nonnisi ex judicis decreto fieri delet, eac tis cavisis summariis et fieri soles Per publico Omaritores. S. I 6., et at . quid si amaritor citationem reo ipsi significare non Potuerit J S. I i S. oua forma in ius meandi sint absentes p S. II f., et IIo. Vocatio in itis ritillitis momenti est, si praescriAtus modus serparua non fuerit quid
si reias Mocatus monte in juclicium venerup S. aut . Amaritor extra territoritim judicis, cuius Flasga ex vitiar, Cirare non Potest. S. III. Vocari in ius Potest reus e quociamque laco etiam e domo. Quid /i fores claviae sint S. 223. , et aa . Mulier nivis in jus vocanda est in domicilio mariti, licet conveniarur ex Act- terno Confractri , iamiae in loco contrucisS r eriatur, nisi lis ciam patre jam coepi fuerit. S. IIS.Cracte est cimila, sera in ius uocatio Aeremptoria, et quibus ealibus laetim habeat p
Edicus Publice Propositis vocandi gunt, qui Prohibent, ne ad i sos Mocatis Remeniat; uel ad quos isto iri non Potest Quid de errantibias, et uvis P S. 228.
Vocationes solemnes inferdiu seri debent, atque illa profram. S. 22s., et a Jo. Si quis pocatus fuerit 'rorasto die, uti die feriam adsit, sequenti die non feriato uenire debet S. III. Sententia, quam in im Mocatio non praecesierit, nullius momenti est. S. 232. Quid si lata fuerit fabore rei neutiquam vocati J S. 233. Quid gi retis non vocalus, sed praesens litem rastro contenetur ' S. 23 .m rus ad unam catissam respondere ad aliam non tenetiam quid de difamatorest S. 233. Arresti nomine quid significet et ei quibus casibus ea tista fori lacum habeat pS. 236., et 23 . Tum cinae , fiam Post litem confestatam ctrrestum Praescribi Potest, si fugae, aut ablationis fusta adsit araspicio , nec debitor legitime caveat. S. 238. Non tantiam res, sed et pergona limia, et picissim detineri Possiam, si ita tu admiere litoris indemnitas. S. 23s. An detentio haec Permitti Possit, cum dies golationis nondum venit p S. aio. Litis Pendentia per arrestiam non dicitiar. S. I ii. Quibus casibias res, vel persona detineantiar tu dictionis firmandae caussa' S. M a.
ouis sit in jus pocationis e cis38 S. a 3. IS is3 . .n jus vocare, a quo Iustiniano teste principium habent omnes actiones instituendae si , nihil aliud est, quam iuris experiundi caussa vocare sal adversarium ad eum, qui jurisdictioni praestet sal: qui aut Principi, aut praetori offert libellum adversus alium, vel qui sui defendendi caussa Magistratum interpellat, in ius vocare non videtur,
quia adversarium non vocat s 3. il S. tiIc instit hoc tit .
56쪽
Do in ius vocatione haec sunt explicanda. I. Qui possint in ius vocare, aut v - - eari. I. Quibus modis in jus vocatio fiat. 3. Qito loco quis in jus vocari possit, et debeat. d. Quo tempore. S. An in ius vocatio ad vim iudicii omnino neceMaria siti G. Paucis explicabimus singularem in jus vocandi modum alicubi probatum, qui Am
In ius vocare alterum possunt de jure suo experturi, quicumque legitimam habent Personam standi in judicio; adeoque patresfamilias, aetate majores, et libera rerum suarum administratione praediti, non minores, et impuberes, tutore, vel curatore auctorante sit. Universitates, et collegia licita, constituto actore ab illis, qui universitati praesunt, in ius vocare, et in judicio stare non prohibentur sax
Eadem fere regula observatur quoad Personas in ius vocandas, quamquam et Plura singularia de his sunt. Nemini dubium est, quominus majores, liberum habentes rerum suarum regimen in ius vocari possint; ex his tamen aliquae sunt, quas ob reverentiam ipsis debitam, nonnisi impetrata a judice venia, in jus vocare licet. Furiosi, atque insantes nullatenus in ius vocare permissum est si , quippequi non intelligunt, quod ab ipsis petitur; sed eorum lutores, e L curatores vocandi rent su et quibus si careant, a Magistratu, actore petente dari curator debet, non secus ac minoribus i 3 a nisi sorte minor veniam aetatis a Principe impetraverit; quo casu in iudicio solus videtur Stare posse, adeoque et in ius vocari, nisi periculo amittendae rei immobilis per litem subjaceant ( 3.
Apud nos cautum, ut pupilli septennio majores, atque minores viginti annis ipsi in ius vocentur: sed simul eorum tutores, et curatores, si quos habeant: alioquin duo Proximiores consanguinei; atque his deficientibus duo vicini it et sufficit autem tutoremm jus vocari, si impuberes septennio minores sint, atque ad morem absentium Toc hitur actor, vel curator, qui tarte absit (a . iii Reg. Constre lib. I. GL 3. S. II., V. Fab. cod. hoc eae lib. a. eae a. desinit. 3. ta) Aeg. Conatic ibid. S. II., et II.
Quod si tutor, impubere minorem aetatem adepto, ab ossicio destiterit, atque lis durante tutelae ossicio coepta fuerit, adhuc in ius vocari potest, si ei curatorem dari non curaverit ti); pro litibus autem, quae initium habent tutela sinita, tutor in ius vocari non potest, sed minor ipse vocandus est, ut curatorem ad lites eligat, eoque Don eligente, judex, coram quo controversia Peudet, curatorem constituit (a , prout jure quoque Romano cautum est la . iij Reg. Const. d. lib. 3. fit 3. S. I .sai Beg. Conat ibid. S. IS.(Z D. S. Item inviti a. inativit de curatorib. (I. 23.
57쪽
Iurissentiae lib. IV. tit. XXXIX. cv. I.
o, Furiosos, amentes, et similes, quod attinet, vocari pro iis iubentur, si curatoremis . i. non habeant, avi Paterui, aut patres, aut proximi duo consanguinei, si pateriit ascen- d. i. a. dentes deficiant; et his deficientibus duo vicini: quod si et hi eontumaces sint, iudex - curatorem ad lites eliget (i . Prodigorum, quorum bonis interdictum sit eadem ac suis Hosorum conditio est (a, Universitatum, et collegiorum sindici, rectores , aliive , quibus rerum communium administratio credita est, in ius vocari debent (Jj. Majores Magistratus in ius vocari non sinebant Romanae leges ii : sed usu sori aliud ervatur (53. ij Reg. Constitui. d. lib. 3. tit S. S. 36. tui L. uis, qui ia. S. tili. c. de tutoribus, et curatoribus dat. ( 26. S. , Res Constit. d. S. I S, V. Iram. II. S. 8 ., et seqq. Pv. 26. Ii L. Sicut municiAlim q. s. quod cujusq. Mniuersitat (3. . , Reg. Conautiat. lib. 3. fit. 3. S. I
Si adversus iacentem haereditatem experiundum sit, neque de successore constet, inius vocari debet ille, cui successio potissimum competere potest si): sed si actor iure se ignorare, ad quem pertinere possit haereditas, vocatio fit sono tubae, aut Empani ante domum, in qua defunctus postremo habitabat: atque apparitor elata voce evuligare debet, ut, si quis haereditatem sibi competere contendat, aut eius bona desendere velit intra Certum Statutum tempus se sistat, atque huius libelli exemplum ianuae
domus astigitur tu . iij Reg. Constit. d. lib. 3. tit. 3. S. I . tu Aeg. Constittit ibid. S. I 8.
Cum lis nondum coepta est, reus ipse in ius vocari debet: sed, procuratore constituto , ei denuntiandi sunt libelli omnes, et edicta, quae judicii ordinem respiciunt, quin ulla petenda sit saeuitas si j: in caussis vero, quae aguntur in locis, udi nulli sunt procuratores, parti, aut ejus domicilio significare debent tum citationes summariae, tum decreta sal. ii Reg. Constic d. lib. 3. sit. S. S. 23.
Bine recte tradit Faber, procuratorem in ius vocari satis esso, quoties agitur de prosequenda appellatione ab interlocutoria iudicis sententia si): aliud prosecto dic n-dum, si appellatio interposita fuerit a sententia definitiva sui; quippei ut alibi demo stravimus, Procurator in prima instantia constitutus censetur quidem habere mandatum ad appellandum, non tamen ad prosequendam appellationem (3 . Quare contumax via deri non potest, qui statuta die iudicio non adfuerit, postquam a sententia definitiva appellavit, si procuratorem, non adversarium in jus vocaverit, licet procurator vocatus judicio adfuerit f j; quia citatio contumaciam praecedere debet (S ; haec autem nullius momenti est. si h. cod. hoc tit. lib. a. tit. a. desinae .(aj Fab. d. def. i. cili cit. I.
58쪽
Ad liaee, si duo litis consortes condemnati fuerint; et a sententia appellaverint, ii i ' non sussicit unum citari, sed uterque in ius vocandus est (ij; etenim consors nonnisi ili. .. post litem contestatam pro consorte agere, aut defendere potest sine mandato sa). - - il Argum. L Si rem Ga. S. i. st de evictionib. ( Ii. a.), Fctb. cod. hoc fit lib. a. ---tit. a. des. 8.
s aos. Iline etiam tradit Faber, interrupta publicae venditionis solemnitate per alicuius intercessionem , vel appellationem, si Postmodum, injusta pronunciata appellatione, vel
intercessione, subhastatio peragatur , rursus vocandum esse eum, qui Condemnatus
suit: ita ut non susticiat vocari procuratorem ti); licet enim procurator, qui liti principali adsuit, in executione judicati solus adesse possit, cum executio pars sit litis principalis sui, interest tamen condemnati, ut bonorum suorum venditioni adsit, ut emptorem quaerat, vel pluris licitaturum, vel longius ad redimetidum tempus indulturum (3 .sii Fab. Od. hoc tit. lib. I. ut a. des II.
Quaedam personae sunt, quas in iudicium vocare non licet, nisi impetrata a iudice venia, ob honorem, et reverentiam ipsis debitam. In hunc numerum reseruntur parentes, et patroni tit: qui tamen hodiernis moribus sine venia vocari possunt, si vocatio fiat per libellum iudici oblatum sa); ex quo liberi non dissimulant se tales esse, et parentem vocare, tacite veniam petere, et obtinere intelliguntur (3l; quae tamen venia necessaria esset, Si vocatio solius apparitoris voce fieret tili; poena quinquaginta aureorum coia,tituta ex iure Romano adversus eos, qui veniam petere omitterent i53, usulari arbitraria in eo posita, ut vocatus sine venia ab instantia absolvatur, vocante iuexpensas damnato G . Apud nos, cum in libello venia petitur, aut adjicitur aliqua clausula, obsequium, et reverentiam demonstrans, iudex annuere potest, nec specialis praevia facultas necessaria est x
iii L. Quique litigandi . S r. c hoc tit
Cum veniae impetrandae necessitas profluat ex naturali pietate, et reverentia parentibus debita, parentum nomine in lioc argumento veniunt Parentes utriusque Sexus Primi, et ulteriorum graduum; tum legitimi, tum naturales, nec non adoptivi, durariis adoptione; et mater, quae vulgo concepit sit, licet parens non proprio, sed alieno Domine in ius vocandus sit, puta tamquam tutor, vel administrator set . Cum autem domat Modestiuus, generaliter eas personas, quibus reverentia Praestanda est, Sine iussu Praetoris in ius vocare non Possumus fg , nec socer, nec socrus Sine Tenta V
candi videntur i l. Sed vitrico, et novercae non idem honor exhibendus videtur (S . si L. Ouique . S. tuli, et u seqq. m. hoc tit at L. Sed si io. S. titi. m. hoc titiai L. Generaliter id. c. hoc ii
59쪽
S6 Iuris uae lib. IV. tae XXXIX. cap. I. init. i. i. ' Argiam. t Ouia parentia i 6. m. solat matrimon. t a . 3. 3 , oi Argum. I. De his ii. mae de furi (6. a. , L Si cita a. coae de crimin. evilat
--- Uxor, si jus Romanum spectemus, maritum in ius vocare potest, quin ulla indigeat venia; tum quia nulla uxoris sit mentio in praetoris edicto si ; tum quia tantum non debet uxor reverentiam marito, ac silius patri. Plane, si maritus in iudicio alleget ius uxoris, propter quod eam in jus vocari opus sit pro re minime dotali: non tenetur maritus uxorem cogere, ut iudicio sistat, sed adversario, cuius potissimum interest, hoc onus incumbit set .
si De quo in t Quia litigandi . S. r. c. hoc lae
sa Fab. cod. hoc fit. lib. I. tu a. desin. l .
Vassallus directum dominum in ius vocare potest, nulla petita venia: quia nec tantum huic debet reverentiam ac filius parentibus; nec in seudorum libris petendae v Diae necessitas adstruitur: nisi tamen simul subditus sit directi domini; quem in jus Sine venia vocari non Posse, tamquam eommunem Patriae patrem, pluribus placet sal: quod tamen ad reipublicae ministros, atque administratores, puta quaestores aerarii, si sci patronos, ac procuratores, et his similes in caussis ad eorum ossicium spectantibus minime extendendum est tet . Potiori ratione sine venia in ius vocare licet prae-Ceptores, et susceptores e fonte baptismatis; quihus sane eadem ac parentibus reverentia naturali iure non debetur Zitii mei in st hoc fit. Num. I . sal met d. num. i. in in.(ai met in P. hoc fit ratam. II.
Vocatio in jus duplici modo sieri potest, aut verbis, quae ideo verbalis appellatur, per apparitorem, aut libello dato. Olim apud Romanos actor ipse poterat reum propria auctoritate in ius vocare, qui nisi confestim iret, aut vadimonium promitteret, idest nisi satis laret iudicio sisti, invitus obtorto collo poterat in ius duci, et trahi (i , prout
testantur rerum antiquarum scriptores, atque eruditi tu). Ded cum parum tutum, et humanum vix esset, rem hanc privatorum arbitrio relinquere, posterioribus temporibus merito placuit, iudicis auctoritatem Prius requirendam esse, atque citationes fieri perjanitores, seu apparitores iudicem repraesentantes , oblato per actorem conventionis libello , quem apparitor ab actore acceptum ad reum deserret, reus vero subscriberet
eo die, quo oblatus fuisset, et caveret se judicio sisti (3j. ii L. Si Mero S. S. i. c. qui satisdam cogant (2. B. 3 23 Rosin. antiquitat. Nomanae lib. s. mp. ia. Suom de Adiciis lib. I. C. id. 3 V. Novell 53. cap. Illud quoque S. S. I., et a. , A i. Osseratiar Post l. i. coaede lae contestat (3. s. ), V. et Noveli. f., M., et ita. , Si tabe
Ab hoc in ius vocandi modo, Imperatoris Iustiniani sanctionibus inducto, non longe recedunt, ait Post alios Voet, hodierni mores si , aliqua tamen adhibita distinctione
inter judicia superiora, et inseriora: nimirum ad judices superiores vocare actor adve sarium non potest; nisi prius, oblato libello, brevem negotii litigiosi narrationem continente, petierit, atque impetraverit rescriptum, quo ei conceditur lacultas adversarium vocandi, ut certo tempore, nec longiore, nec breviore, prout fert usus regionis, se stat: ad inseriores vero judices sine praevio libello actor curat in ius vocari reum per apparitorem, qui ex recepto usu videtur generali modato ad hoc instructus a judice.
60쪽
IIuie fori usui fere consentit ius Regium, quo cautum, ne vocatio ulla in ius fiat, i ζ'
nisi ex decreto iudicis, exceptis caussis summariis, et modicae summae, in quibus iis. i. sussicit sola verbis sacta potestas, nulla adjecta poenae comminatione, nisi iusta caussa ita suadeat si T: nomine quidem, et cognomine rei in ius vocandi expresso, non tamen die, hora, aut loco, praeterquam in summariis citationibus, vel quibus vocantur procuratores ad processum instruendum sa=. ii Reg. Constitiae. lib. 3. fit. S. S. t et 2.sa Reg. Constit. ae S. a. , et S.
Ad haec vocatio in ius, seu citatio, ut loquuntur pragmatici, fit per ianitores, seu apparitores suratos, nisi sorte nullae sint personae ad hoc ossicium electae; quo casu permittitur litigantibus, ut per se adversarium in ius vocent, dummodo Praevia inscriptis obtineatur facultas a iudice, si ita ipsi videbitur, et citatio fiat praesentibus duovus testibus iij; prout fieri iubentur citationes omnes, nisi ab apparitor Dus senatus,
rationalium curiae, aut consulatus fiant; ita ut, qui praesens est, testimonium Praestare teneatur sub duorum aureorum Poena ta .
Vocatio in jus, seu citatio reo ipsi, si fieri possit per apparitorem significanda est: sed si, debita adhibita diligentia, reo fortassis absenti, vel latitanti denunciari nequeat, ad ipsius aedes libellus vocationis proponitur, exemplo tradito alicui ex consanguineis, aut domesticis, ut certiorem laciant eum, qui in ius vocatur. Quod si domus clausarit, susscit libellum ianuae asso, postquam apparitor alta voce enuntiaverit, quae in eo continentur si=: quod si universitas aliqua in iudicium vocanda proponatur, duae publicae denunciationes seri iubentur, altera ante ecclesiam paroclitatem, altera ante domum, quo administratores convenire solent, hujus parieti, aut januao astixo libello: sed una publica denunciatio sussicit, si nullam habeat universitas communem
domum salti Reg. Constit d. lib. I. fit 3. S. 6. V. t Dies . S. Praetor ait. S., et seqq. damn. infeci ( 3o. a. , V. Fab. cod. hoc fit. lib. I. ut a. desii. t. a Reg. constit. ibid. S. s. S. 2 is, Ilaec de iis, qui sunt in loco, quo in ius vocandi sunt: si alio in loco morentur, sed in ditione, eadem forma servanda est, literis requisitoriis, ut ajunt, ad loci magistrarum, vel judicem cujus jurisdictioni subjiciuntur, missis (i , quin repeti possint graviores impensae, quae saetae fuerint, ut apparitor in locum se conserret, at ibi iuratus apparitor adsit la): qui vero certum in ditione domicilium non habent, vel ab ea recesserunt, tubae, aut timpani sono vocandi sunt ante domum postremae habitationis intra tempus, quod convenientius videbitur, dummodo quindecim dies non excedat (3l: quod si nunquam in ditione domicilium habuerint, ante lares tribunalis, ubi caussa pendet, vocantur, libello citationis in utroque casu domus, aut tribunalis ianuae assixo, postquam publice apparitor denunciaverit i l. 13 Reg. Constit. d. lio. S. GL 3. S. q. , V. radi coae hoc tit lib. a. est a. desinit a. tui Reg. Constit ibid. S. 26. 3 Reg. Constit. ibid. S. B. t 3 Reg. Constic ibid. S. f., ee io. , V. A Eccles. Pari. a. observiat 3I., et SI IURISD. 'm. XIT