장음표시 사용
21쪽
Quomodo solatia cogitabanti Quomodo lustralia quaeritabant
tandique manat Omnis hoc natura suam petita ectFerre opem, torcae, pecudes, m agnae, Ignis, Neptunus, arena, sanguis, Et seres alma. furtius Romam proprio expiavit Corpore ruta , barathro patenti.
Sed quis haec posset numerare capollo Doctus ad unguem fmsser en luseralia luseritan Hic labor praesente refert libello Qui ivelutperpicta placet tabella. Euge ita ibi
Perlubens luctro maria haec piacla , silentium tristes doleoque casus, Perlubens harum cu erem iidere Vera piacla. Sordibus iitae mariis notati, Spiritu sancto reno,ante nati Vratiam donante Deo , piamur
Ita lubens praeceptori, patronoque suo accinuit
Ecclesiae Ueltervordensis Pastor.
22쪽
stra insebis. luctrum tempus quinquennale. lustrare circumire. quid is contra Socinum ex Cirotis Fla
Π N τελετῆ. B vma aba. Expiatio politica: religiose.
Ominis ini/Mν non ex Latio , sed ex Graecia, quod Latinis vocibus non infrequens, petendum est. L sirum vel est a λλ ρον, & λψω , Paulus enim, Festimutilator , primam hujus vocabuli syllabam alia quando produci significat: vel a λυτρον & λύω , u de & Latinum Luo, & a λυτρου, lustrare. Utrobique unica interponitur literat Sie a rodo est rostrum, a plodo plostrum, a moneo monstrum, a transeo transtrum, a flustrum. Vid. Voss. etymol. in Lustrum : & Becman. Orig. ling. lat. in tuo. p. 618. 639Hanc originationem ipsa vocabulorum significatio indicat. Idem Paulus: Lues est diluens usque ad mhil, tractum a Graco λ ων. hinc dia
23쪽
Eum lutum, terra humore soluta, o lustratio, qua quid solvitur ac liber tur. hinc er λυτρα -ο-λυσεως, ides, solutione auri. Nonius : L es a rebussolvendis proposita. Sed& lues pro scelere. q. Georg. V. 4 q. 3Magna lues commissa. Helychius: λυτρον, τίμι μα: λυγρα, καΘαρμαῖα
Hinc Eίορρο λυτρα, Hectoris lustra vertit Ennius. Apud Pollucem, lib. 7. cap. 29. laudatur drama Atachyli φρυγες , ἡ λυτρα. Caseu uus in Athenaeum, lib. 2. cap. II. hujus fabulae titulum judicat suisse φρυγεση εύορος λυτρα , cujus argumentum ex Iliad sa. Ejusdem originis est λυγρον. Eustath. Odyss. X. λορον, οέξά-
pulvere o sudore humano, purgatione iurigentem ; scribi autem per θ ad disserentiam λυτρου, pro captivis datur. Lustra, ait Paulus, Festi abbreviator, signi cat lacunas Iutosas, qua sunt in s Iris aprorum cubilia, a qua similitudine, si qui in locis abditis Oserdidis ventri ct defidia veram dant, dicuntur in lustris vitam agere. A Ldit: Et cum ejusdem vocabuli prima ollaba producitur, signi cat nunc tempus quinquennale , nunc populi lustrationem. Varro, lib. s. de L. L. Lustrum nominatum tempus quinquennale, a luendo , hoc est, solvendo, quod quinto quoque anno vel Italia, ct ultro tributa per Censores solvebantur. Isid. Orig. lib. s. cap. 37. Lustrum ess πεν D: εἰς, id est , quinquenni
um , quod quinto anno dicitur condi , propter Olympiadas a Romanis. adhuc enim Consules, adhuc ara nondum erant. Est enim quinquennale tempus. Ideo vero sic vocatur , eo quod censu per quinquennium iu Republica peracto, urbs Roma lustrabatur. Serv. ad I. seneid. v. 287. Lustrum ictum, quod pos quinquennium unaquaque ciritas lustrabatur. Quoniam autem lustratio, hoc in , cxpiatio , ambiendo fiebat, hinc με'Mo π κως tu Irare significat circumire, & sic circumspicere, pamtefacere , vid. Non. Marc. cap. q. g. 277. Glost. veteres: περιερχέμεν
lustrat. Glossar. Isidori: Lustro, vagator. Lustrum solis, periodus soli a. annus. Manil. lib. 3. Lustra decem tribuit solis, cum men bus octo. Nos ad primariam expiandi fianificationcm flectimus.. Λυτρον,
24쪽
λυτρον, definiente Grotio, in libro de satisfactione Christi cujus hic vestigia premimus est proprie res aut factum, quo moretur quispiam
ut aliquem incommodo alioquin assecturus , eo liberarι patiatur. Socinus immerito ad solam captivitatem restrinxerat, cum & servituti , &exilio, & morti , & omni incommodo a quo liberari possumus , ea vox conveniat. Nam & origo, λυω scilicet, ad ea quoque pertinet, &communis usus non refragatur. Deinde, & in eo erravit Socinus ,
quod λυτρον proprie dictum velit accipi ab aliquo, detinente scit. captivum. Nam si vox accipiendi rigide accipiatur, ut in definitionibus fieri solet, aptari factis non potest, sed rebus solis : At factis quoque potest satis fieri, & liberatio impetrari , atque hoc praecipue adiparet in ea liberatione, quae fit per poenae translationem, Poena a tem proprie non accipirur a quopiam, ut Grotius dicto libro , cap. r. probavit. Praeterea acceptionis vox proprie sumta, si non dominii transtationem , certe utilitatem aliquam accipientis indicat: At in poena non spectatur propria utilitas punientis, sed commune bonum,& ordo rerum. Acceptor ergo hic nullus est; nisi libeat admodum improprie acceptorem dicere judicem , tanquam juris & aequi, ac boni communis curatorem. λυτρον nihilominus locum habet & in poena. Ita Zaleuci oculus λυτρον suit oculi filii: & in decimatione , qui puniuntur λυτρον sunt totius logionis. Imo ipse Iesus Christus , filius ille hominus venit dare animam suam λυτρον pro multis. Mati. IO. 28. Marc. Io. ἡ . ita ut ejus morte nos redemti simus, & a poena liberati , Deoque reconciliati, qui antea ejus hostes eramus. Eodem modo Latini voces Lustrum, de Iulirare usurparunt. Lustrare urbem in eam a poena liberare per lustrum, hoc est per poenam succedan am, quod piaculum dicitur. Sic Decii lustrarunt exercitum Romanum , & Thebas Menoeceus, de quo mater apud Papinium: LUSTRA LEMNE feris ego te, puer inclyte , Thebis
Devotumque caput vilis ceu mater alebam.
Ad quem locum vetus scholiastes : Lustrare ciritatem humana hostia Gallicus mos est. Lustrare dicit, quod Caesar lib. 6. debeli. Gau. placare Deorum immortalium numen. Non quod plane haec verba snt synonyma, sed quod in poenis satisfactoriis coincidant placamen & l strum, Gr. ἰλασμὸς & λυτρον : quae ut pagani in re falso credita , ita in re vere credita Apostoli sensu eodem usurpant. Itaque in epistola
ad Hebraeos pro eodem ponuntur λυτρωσις & Θαρισιιος , ut apparet cap. 9. v. Iz, Is, I', II, 22, 23. Imo eodem loco καθαρι ζειν &
25쪽
αγι-ζειν est reatum tollere, sive essicere remissionem, ut v. 22. exponitur. Christus per seipsum eisecit hunc καθαριαμίν. Heb. I. y. Christus καΘαρίζει conscientiam ab operibus mortuis. Heb. 9. Iq. hoc est, a reatu & poena, poenaeque timore conseientiam liberat. quod autem his in locis est , hoc ipsum simili ratione dicitur ξαντ.- ζειν, & λουειν, V. 2 2. quo respicit etiam vaticinium Zach. I s. I. E dem sensu dixit Johannes, Apoc. I. s. λουσαCι νμῶς ἀπο των ἁμαρluis ημων. Item. I. ep. I. 7. sanguis Christi καγαρίζει ημας άπο πάσησάμαρτίας, & v. 9. junguntur αφι αι & Mo γειν. Argumentatur
Apostolus a conjunctis: si in luce ambuletis , habetis mundationem, hoc est, remissionem per sanguinem Christi, quia nemini in luce imbulanti imputantur peccata. Baptistae vero praedicatio , Christum gnum nominantis, qui mundi peccata tollat, cum sacrificia expiatoria respiriat , plane non permittit nos tollere peccata taliter interpretari quam reatum tollere, hoc enim faciebant expiatoria sacrificia. Neque aliud est αθέτησιν ἀμαβίμ, Heb. 9. 26. quam προςΤο καθαρίζεχ αιημας, προ Το γοε Θαι ἡμῖν ut ex v. 22. apparet. Illa autem ἀθέ μμ αμαρτίαζ facta est διὰ τῆς Θυσίας άυ ἔ, dicto versu 26.
Huc faciunt & Ἀασκε Σαι , ἐιρηνοποιῶν , και αλλαπσειν , ἀποκύαλλά σειν, Lat: placare, pacare, conciliare, aut reconciliare ; Item propitiare,
tum actus ipse , tum id quo actus peragitur, Gr. ἱλασμος , Latinis ramen dicitur, quo sensu Christus rursus dicitur ἰλασμος pro peceatis nostris. I. Iob. 2. 2. & ἰλας ριον per sdem in sanguine ipsius. Rom. 3. 23. nam sine sanguinis essesone non fit remissio. Heb. 9. de verbis
καταλλάσσειν & ἁποκύαλλάσσειν , Vide Rom. I. IO, II. 2. Cor. I. IS. h. 2. I 6. Col. I. Eo. Sophocl. Aiace:
Sed conversus est ad prudentissimum Conficium , ut Diis concilietur iratis. Ubi eliorus id exprimit, quod Asax ante dixerat et
Miso βαρῖαν εξαλευσομ- Θεας. Sed abeo ad lavacra , ct maritima Prata , ut, postquam sordes expurgavero meas, Iram parem evitem Dec.
26쪽
ubi Diis conciliari, καταλλαa Θα λοχ, idem est quod iram ipsorum sugere. Sic ergo victimis dicebatur placarι Numen ; reus ipse, aut
homo, aut populus purgara sive , antiquo verbo, Februari ; peccatum ipsum piari atque lustrari. Quare eadem sacrificia dicebantur ἰλαςικα, αγνιτικα , καθαρτικα et Lat : placamina , februa , piami . Vox ἰλοωκεσλ. ad victimas ab Homero , aliisque saepe aptatur. μνίδεω την πολιν καθαρμοῖς est apud Plutarchum in Romulo. hoc ἀγνίbis quoque μίθει, & αισι ει, dicitur. Phryx Adrastus homicidio Philutus --εδέετο, opus habuit sacro expiatorio. Herod. ub. I. Croesiis ipsum iso'ρε, expiavit; quae κιγαρσις, expiandi ratio apud Lydos &Gr cos eadem. Apud Hermogenem est e Mηδὲ καΘ, ἀποτμ Plato a. de Rep. pro eodem ponit λυσυς & καθαρμῆς
ἀδικημάτων. Plutarchus in Romanis καΘάρσιοι laxerpretatur αποτρώ- παια , hoc in averrunca, iram divinam avertentiq. Placanssi voce
apud Virgilium aliosque in sacris nihil frequentius ; cujur vim Horatius ita expressit : Mactata veniet Iemor hostia. Livius saepe: Pacem Deos e poscere. Plinius pecori gratiam esse dicit in Deorum placamentis. Ovid.
I. Fastor. victimas ait hortum Deos conciliari: quae vox cum placandi voce idem valet.
Purrare o purificare ex Graeco ἀροθιν transsatum inde sumitur, quod reatus immunditia quaedam videtur. Purificandi vox est apud Suet nium & Plinium. Purgare moenia lustro, dixit Lucanus. Sed receptius est lustrare. Sic exercitum Suovetaurilibus lusir V est apud Livium. Ovidius II. Metam. per expurgare euosuit si nn EP Iustror ab illis Expurgante nefas nor ima Nise dicis. Servius apud Virgil : 3. . eid. Lustramurque Pra ii te ponis. γ' gamur , piamur. Seneca in Troad et Ludrale sacrum, explicat ipse, quo piantur rates. Papinius Menoecea dixit caput lustrale , quod sic
qua pepigi, ct toto quae sanguine prodigus emi. Lustrale ergo sacrum est , quod sanguine emit id est , redimit. Notan dumque inprimis, saepissime cum de sacris expiatoriis agitur, sanguinis fieri mentionem quia ex vetustissima Dei lege , Noacho data ,
27쪽
reditus, animaque litandum, quae verba Macrobius ex Trebatio explicans, eas hostias ait animales suille appellatas.
Piari proprie dicuntur ipsa peccata , hoc est lui ; sive solvendo poenam debitam , sive aliud quid, quod poenae debitae in locum succedit. Virg. - θ culpam miserorum morte piabunt. hoc est, ellicient ut luantur. Plinius et Luxum populi expiare flent bella. Ciceror tua Icelara Dii immortales in nostros milites expiaverunt. Apud
eundem saepe est, scelera supplicio expiare & apud Sallustium , caedem cade, sanguinem sanguine expiare. Imo &supplicii vox primo in sacris fuit, unde ad poenas transsata est. Sed in sacrificiis piare est luere pcr successionem rei alterius in locum poenae debitae. Plautus Men' piacularem oportet fieri propter inultitiam tuam, . Ut meum tergum stultitia tuae subdas succedaneum PHine auctor distichorum quae Catonis nomen praeserunt, ait: in i ili Cum s ipse nocens moritur cur victima pro te fini pro te, est, tuo loco, atque ibidem eos qui victimas offerunt ait alterius morte' salutem sperare. Hinc piacula proprie ipsasacri cia :Ea prima piacula' sunto. 6. AEneid. Horat. teque piacula nulla resolrent.
Ovidio piamina r Februa Romani dixere piamina Patres. 6jus vocis vim ipse mox exprimit , quo crimina nostra piantur. Et piamenta Plinio. Improprie pia la, crimina propter quae piacula debentur ; ut recte Servius ad illud Virg: Distulit in seram commissa piacula
Quanquam autem, ut diximus, piare proprie est luere, ideoque de ipla poena , aut peccato id est, reatu & debito proprie dicatur: erepit tamen sumi pro significationis propinquae vocibus placare & lu- strare. Sic Cereris numen expiandam dixit Cicero. Sic Livius r ut cades manifesta aliquo piaculo lueretur , imperatum est patri ut bitum expiaret, id est lustraret. Sic Seneca in Troad : dixit piare rates, id est classem lustrare. quoque piare dixit Tacitus, pro facinoribus ob quae orta ira prodigiis indicabatur. Locus est ubi de Iudaeis agit : erenerant prodigia, quae neque hostiis, neque ratis piare fas habet gens superstitiom obnoxia, meligionibus adversa. Ex his manifesto apparet sacratu stralia sive piamenta pertinuisse ad placandum numen, & sic impetrandam impunitalcm commissorum, quod Plinius ita exprimit: Vetuspriscis temporibus opinioe obtinuit , februa e se omnia quibus malefactorum confitentia pinrgarentur,deler turque peccata.
28쪽
A λυτρον est λυτρωος & ἀπολυτρωσις redemtio, quae quamvis improprie qualemcunque liberationem significet, etiam cui λυπιον non in te cedit : Rectius tamen ac proprie definitur : Liberario alicujus ab incomia modo, λυτρω intercedente. Sic Maro redemtionis vocem proprie usurpavit, cum dixit: Si fratrem Pollux alterna morte redemit. Liberatur
Castor a morte perpetua , λυτρω intercedente, morte fratris alterna. Significantior vox est αν λυτρου qua utitur Paulus I Tim. r. 6. Vox αντι in compositione aut contrarietatem aut commutationem signiscat. In hac autem materia contrarietas locum non habet : significatur ergo
compensatio. Neque alia forma Graece dicuntur αντι υχοι, qui pro altero morti se devovent, ut ipsum liberent. Sic αWr Τρον es tale λυτρον, iis quo liberator simile quiddam subit ei malo, quod ei imminebat qui liberatur. Estque egregia ejus vocis quasi περίφρασις, Gal. 3. II.
Christus ἐξεγορασεν redemit nos ab execrationefactus pro nobis execratio. Apud Hebraeos occurrit verbum quod inter alia etiam redimere notat. Gr. λυτρον. Exod. 21. 3 o. item ἐξίλασμα. Psal. 69. 8. Placare.
Gen. 32. 2 o. 2N Lxx. ἐξιλαγρμω. Huc facit illud Salomonis, Prov. is. 8. dI Gr. λυτρον viri sunt divitiae ejus: quod sinule estissis tentiae Iob. a. q. quicquid habet aliquis id pro vita Jua daturus est. Est enim & hic divitiarum usus , quod multorum iram , aut justam aut injustam possint placare , atque ita noxam imminentem avertere,
Munera, crede mihi, placant hominesque Deosique. Ac plane in in ista gnoma commodorum, quae secum fert utraque se tuna elegans comparatio : Dires habet quo placet iratum: ' pauper ira aliena minus es obnoxius. Sic & Gen. 3I. 39. est luere, unde &hoc coepit ad cxpiationem significandam usurpari, quae primo quidem tribuitur victimis, ut Hes. s. I 3. & 2 s. deinde Sacerdoti propter victimas quas exhibet, ut saepe Levitico: postremo etiam istam luitionem admittenti, ut Ps. r. 9. Gr. ρούιεις. Hactenus sere ex Grotio, cu)us vitula hic arasse non piser.
Voces & n&tan significationis sunt sere ejusdem. Eodem
certe sensu occurunt Lev. 3. I, - 7, II. Utraque & peccatum &sacrificium denotat. Quas circa priorem saniscationem differentias excogitavunt Abrabones , Abenezra , Grotius , Satibertus, aliique reiecit O utramus, lib. I. de sacri f. cap. I 3. ρῖ. Eam tamen culpam
praecipua quadam ratione ta N dictam existimat, quae vel reo dubia
29쪽
erat, unde victima pro noxa dubia ; vel proximo damnum in rcbat, unde ortum habuit victima pro noxa certa dicta; quae si Naairaeos L-nestatos hominesque lepra pollutos demseris,quorum, quia tum victimis Iro peccato, tum etiam victimis pro noxa dictis purgandi erant , nullaic habenda radio esti nemini imperata fuit , nisi his, qui ita contra Deum , ut & contra proximum etiam peccaverant. Tales utique erant, que sacra inscii defraudabant, quippe quod Sacerdotibus damno fuit. .eν. I s. Tales etiam qui rem alienam apud se depositam, aut inventam, aut vi ereptam, aut interversam Iurejurando abnegabant. Lev. F. 2, 3, 6. Tales denique neque enim plures erant, quibus erat hoc sacrificii genus legis jussis imperatum quorum in Hebraea, servo Hebraeo d sponsata libido forte lapsa erat. Utpote qui & sponsae verberum aucto reserant, & sponso dedecori S doloris. Lev. I9. 2o, 2I. Quae autem peccata per ι' Nun expianda erant, quatuor conditionibus definierunt Iudaei, apud Outramum lib. I. desacris cap. 12. s. a. Primo si contra Iegem vetantem ; deinde si incogitato fieret ; tertio si factis subjicer tur, non dictis tantum, aut cogitatis ; ultimo si tale etiam es set, quale quidem cositato factum peccantis exitio luendum erat. Equidem latioris significationis vidctur, quia & peccatum, & reatum ex
peccato contractum complectitur. PL. IO'. 7. vero ad solum
reatum restringitur. Quicquid sit utrumque Messiae tribuitur: tae requidem Ies. 33. IO. ΠNun autem sive περὶ ἀμαρροίας. Rom X rcoli. cum Heb. Io, V. 6. & Ps. 4o. 7. adde a Cor. s. a i -
ό ςi m nominibus designata illud interia iisse constat, . quod ad inre sacriscium pro noxa alii prorsus pecudum sexus, aliique ritus adhibendi essent ac qui ad nNun sacrum pro
peccato factum adhiberi rite potuerunt. Enimvero ad sacra pro noxa dicta arietes semper aumve masculi adhibendi erant , quorum in sacriticus pro peccato nullus omnino usus erat. Sed & sanguis victimarum pro peccato altarium cornibus, LeP. q. victimarum pro noxa arae lat ribus aspergendus erat . Lex. I. a. Adde quod sacra pro peccato dicta unia, tui imperat essent; at nulli, nisi singuli homines,
alia illa facere iussi erant, quae sacra pro noxa dici solent. Id tamen utrumque illud genus cum altero plane commune habuit, quod neutrum niti IUis iussu, neutrum voto aut voluntate rite factum censeretur. Id enim sacrorum salutarium & holocaustorum proprium suit, quod ex Maimonide & Abrabeaele probat Outramus , libro dicto , cap
30쪽
Graecis frequentissima vox est τελετή. Hanc expiationem significare docet Budaeus in comment. ling. Gr. de Platonem ait appellasse τελε- α ludos de sacrificia , dicitque esse λυσεις & καθαρμῆς των οἰδικι ματων. Addit locum ex Luciano, ubi ait Servatorem nostrum crucis supplicio essectum ἴτι καινῆν τελετην ἐισηγαγεν εν παλαις si 1. Apuleius lib. I i. Metam. sacra Isidis teletas vocat. Vere Augustinus lib. s. de Trinit. cap. Io. scripsit: Diabolum animas deceptas iuusasque praecipitasse, quum polliceretur purgationem anima, per eas quas τελετας appellant transb-gurandose in Angelum lucis per multiformem machinationem in signisse pra-digiis mendacii. Ratio notationis non eadem datur. Alii enim a τελῶ.
id est sumtum facere , derivant, quia sacra sine sumtu fieri non poterant , unde ne sacris lureditas in proverbium abiit apud Plautum Capt. act. . sc. i. idest sine ulla incommoda appendice : ut explicat Festus.
ιυτελεῖς οι ὀλίγα. Teletas vero etiamnum appellamus festorum solenniores celebritates, cum arcanis ac mysticis quibusdam ritibus traditas, ob illam quasi impensam. Est enim τὸ τελεὶν stantum facere, unde πολ λεῖς qui pec ma multum insumunt, ἐ-ε ῖς qui parum. Aliis magis arridet alia originatio, nempe a sne & scopo sacrorum , quem τελ dixerunt. Finem autem interpretantur perductionem animae ad illum statum in quo erat priusquam descenderet in corpus. Olympiodorus in Platonis Phaedo
animas reducere ad illam perfectionem , a qua , tanquam principio, omnexciderunt. Ultimum vero finem de fructum horum mysteriorum esse dicebant , quod initiati post mortem cum diis essent habitaturi , quum non initiati in coeno& luto sese essent volutaturi. Plato in Phaedoner
fuisse videntur, sed revera olim signi cari, quod quisquis non initiatus ad inferos descenderit in luto jacebit : qui vera lustratus is initiatus illuc venerit cum diis habitabit. Atque haec aliorum etiam suit sententia. Apud Pollucem, Onomast. lib. I. c. I. synonyma sunt καγήραδέ.