장음표시 사용
191쪽
F. LEANDRI A LBERTI Ipsti violentiam. Excurrit in longumnii lia ei XXXV. curvus in sar arcus,& ostiis quinis interruptus qPae singula
portum modicum est. ciunt, Sc cum meiadiocribus navigiis, tum ipsis aquis marinis aditum ac viam in aestuaria praebent. de quibus postea dicemus. Habet iraque ab Austro urbs partem ejus aggeris
cum continente, pariterque a Sestentrio,,
ne d occasu. Stagna his finibus inclusa propemodum millia LXXX. longitudine patent, nimirum ab insula Graduusque ad Lauretum olim non inhonesum oppidum juxta Padum, ubi in Transpadana Romanula Padiosium Fornaces descripsimus latitudo admodum est varia, quippe quia vix certi termini aestuariorum qua e mari diffunduntur, statui pocsunt, aquis pass: diversis euripis haec stagna complentibus usque ad continentem, adeo ut perdissicile onmnino foret alitudinem tam diversam investigare. Condita igitur aediis in his paludibus, quas tum aquae marinae cristia litoris quina de quibus supra commemoraviarnus effusae, tum multi continentis amnes huc se exonerantes creant, Urb no
bilissima Venetiae est, modicis primum in insulis fere sexaginta parvo inter se
spatio disiunctis, intercurrentibus cu- ripis ut hercule non minus per se tuto
192쪽
1 VR ID VENETAE Drsca . Ioco, quam ad imperia multarum genistium S nationum moderanda idoneo ac opportuno ita sit. Primordium ejus in diversum trahunt auctores Blondus in libris de rebus Veneto uni item in historiis Italiaque sua illustrata, veluti etiam Candidus in Commentariis Aquialejensibus scribit, cum debella tus ab Aetio duceRomani nominis Atta ita in campis Catalaunicis non procul Tolosa stet,
reparatoque dein maximo eaeercitu ru sus e Pannonia in Italiam movens consilio invadendi Romam, passim in claris
qua irruebat, omnia vastaret perdere que objectas tum gentes quos tam diri hostis immanitati eriperent, in loca profugisse tuta,multosque 11 Aquilejensi una
in insulam Gradum, Concordienses in Caprulas, Altinates ad Torcellini Sc M jorbium di iurianum Murianumque 3c Constantiacumri Amianum, Montis1LIicenses Atestinosque dc Vicentinos cum Euganeorum collium populis ad Metham aucum, Albiolam, Palestrinam , cpossam Clodiam concessis: Patavinos autem, cum allatum esset, et daqu:lejesti habere castra hostem, urbemque obsidere, pretiosa quaeque suarum opum de Ec- classiae thesauros una cum imbelli multitudine modicam in insulam Rivum altum misiile,valida juventute ad urbis de-
193쪽
F. Ni T. 77sentionem retenta domi mox A luileja excitia, cum progressus Hunnus Patavium, Monteriissilicis, Ateste, Vicentiam, Veronam quoque subvertiit et , tum qui patriae superi ites fuerant Patavinos etiam in has stagnorum insulas tu. Patavinae dioecesis erant, praecipueque Rivum altum ad uxores liberosque se contuli sie: pariterque caeteros regionis popi los vel metu barbiarorum, vel ob vibium suarum interitum migravist in paludes. Primum sic anno post C. N. CCCCLVI. ante diem VII. Cal. Apr. locum tunc inhabitari coeptum volunt, quanquam ut Volaterranus retari, CCCCXXII. Laurentius monachus prodiclarit. A teraut primordiu mi initia Venetiarunt Sabelliciis relatis diversor uni sententiis memorat, hoc modo. Cum iam Hunnici belli terror Itali u populos invasisset,
essetque omne Venetum nomen Ut periculo propius, ita ob id vehementer scilicitum ovulgo enim ferebatur Hunnos in Italiam moturos heorum feritas quae plusquam barbare in Christiani nomii:is,iros est tradebatur, enecit, ut eae priscis Venetis qui circa Aliaticum sinum amoenissima loca incolebant alii alias propinquas maris insulas fuga occuparint fueruntque viri illustres ac magnam aediti religione a quibus sura orta di-
194쪽
178 VR 1 VENET A DE cm.citur. De reliquis locis omnino non habeo quod assime. ex duabus clarissimis Venetiae urbibus Aquileja Patavioque tum primum migratum manifesto constat, ut Aquilejensium quidam Gradum
cum liberis et pretiosa supellectile confugerint, ex Patavio quoque non pauci atque iidem clari sese in Rivum altum receperint. Fuerunt olim ea loca ubi nunc urbs ipsa residet, insulae quaedani angustiores parum inter se distantes, quas placidissimi amnium meatus sinuoisso ambitu in mare decurrentium pelagi
aestu alternante discriminabat. Incoleb repostas sedes marinae tantum volucres,
quae illuc apricatu ex alto se recipiebant. ac fortassis piscator aliquis sed omnino rarius in his locis agebat.Patavini igitur qui Rivum altum tenueres est locus ipse nunc in media ferme urbe)primi omnium aedificare coepisse dicuntur. Sic prima volunt esse jacta urbis novae sundamenta quod ipsumque pie riteque sit factum ex eo potest intelligi, quod quan
to quis ea tenipestate verae pietatis studiosior fuerit, eo magis Hunnum roserinmidans, quem utique Christianum no-wlen & odio, crudelitate plusquam Hunnica persequi non ignorabat, quaerendae salutis effusio, quaesitae munitiare loco tuendae sese aliis S ducem
195쪽
p. DE A N I. 79 auctorem praebuit. I iis itaque votis nuncupatis qualia sane a viris optimis in re tanta nuncupari oportuit, fortunata in ornia fortunato lo statili coeperunt. Non deliint qui eo loco ubi nunc auream D. Marci aedem conspicimus primo aedificari coeptuna non dubitent amrmare in eo sere Omnibus convenire video
VII. Cal. April. primordia urbis coepiste. Quod si eximia quaedam opera naturae quae eodem die edita dicuntur considerare volumus , non absurdum erit dictu nihil ea luce inchoari potui ite, quod non idem mi ignificum esset, amplum,
perpetuum, humanarumque rerum fastigium superaturum. Divinae literae testantur eodem die ipsum humani generis parentem a De Optim formatum
ipsum quoque Dei filium in virginis utero conceptum, cujus mysterii amplitudinem supra humanum creditur ingenium non modo vcrbis explicare, quod feri non potest, sed mente desintellcctu concipere. Et post, crescebat indies nova civitas multitudineri aedificiis cum ignis repente ortus ex architecti domoni Omento temporis IIII. SI XX casas continuato incendio absumsit, dc una
materiis ad aedificandu temere clisjectis ipsu incendium aleretur, appareret Uehumana Ope conceptam pestem tam
196쪽
cile restingui non posse, in preces versa civitas, votaque D. Iacobo aede urbs a praesenti clade servata est. Edem ad hune diem inter Rivallinas mensas cum vesti-hio vetustatis cernimus. Sed primam nanc de qua loquor aedificationem, tenuemadmodum fui si crediderim, cujus speciem magis domorum frequentia quam apparatus ullus fecerit, mi illis in praesentem ulum sibi ex palustri materia domicilia parantibus, consilio non multo post in continentem abeundi si Huilinus Italiam non invasisset. Sic quoque quia Athitae adventus in aliquot annos dilatus, a multis in priscinas sedes inde remigratum ferunt. Post enim tanti belli famam Subilia Manduchi frater, cujris auspiciis tunc omnia gerebam tur in Germaniam movit quo postea extincto Athila qui illi cum fratre successerat diu Galliam pervagatus in Tolosanis Campis cum Aetio Romano&Theodorico Gothorum rege ruesta acie dimicavit, hinc pene victus in Pannoniam abiit, ubi quinquennio in repa ratione exercitus abiumpto Italiari prorsus invadere statuit. Nec brevis interim parumve laboriosa sui expeditio illa qua Illyricum latus, Dalmatiam, Histriamque domuit ita ut IIII.& XX an-vx primis Hunuorum motibus quibus
197쪽
F. ANDRI ALBERTI. 8i Danubium superarunt, us lue ad Aquitas eversionem interiti ille credantui. Tantisper nova urbs circa Aquilejam
convalesce re coeperat sed non usilue ad- eo. Verum quantacunque per id tempus fuit,constat,consulari potestate rempublicam illic administratam , de quo
in tempore dicetur. Vbi vero Hunnus Italiam infestissimis armis vexare coepit,
tunc undique promiscue omnis ordinis fortunae viri cum conjugibus, liberis, caeteraque luppellectile in propinquas insulas qua cuiqtie proximum fuit, sunt
dilapii, urgenteque necessitate pro se quisque nova tecta ponere, vicum vico continuis peribus jungere quot erant insulae, Ulci, metae, tot nova oppida aedia dificari putassesci multa videbantur par vo ambitu condi civitates quum nomine&re una conderetur. Et aaec illa Venetiarum celebratior conditio est, quam
recentissimus quisque probat, at sub ipsum Aquileiae excidium contigisse a Gmat sed ego priorem illam Rivallinam
veram urbis originem primariamque habendam existimo. Caeterum recenistiores aedificationes incrementa potius dicenda, quae non Hunnicis tantum, sed
Gothicis quoque Longobardicisque tu multibus modicis intervallis sunt postea consecuta quod licet diverso tempore M 3 ut plene,
198쪽
18 V MN UT AE R. ut plene ostendimus, sit huc ventum, quia tamen Hunnica tempestate id frequentius sit factum, incensa enim&ει.
versa patria adempta jam spe reditus
quum studiosius aliquanto ac frequen tius quam unquam alias constet in insulas concursum , factum est ut ea vulgo credita sit Venetiarum conditio, quae sub Aquileiae eversionem contigit,quum
verius fuerit incrementum quam conditio dicenda. Haec fere Sabellicus: idemque postea Scriptorum, inquit, em mero fuisse constat, quosdam, qui originem urbis ad annum Salutis LVI. supra CCCC rejiciant, estque in illis Forti-viensis londus, secutus desipse eorum opinionem qui post euessam Aquilejam, urbem aedificari coepisse arbitrati sunt: sed quam aperte decipiantur vel ex eo intelligi potest, quod sexto ante anno quia supra CCCC ab Christi incarnatione fuit, Aquileja, ut quidam tradiderunt, ab Hunno coepit obsidione premi. aluntque eam obsidionem in tertium annum non amplius distractam. Sed fauet an longiorem fuisse, nemo est ita rearum humanarum ignarus, qui non videat fugam sub barbari adventum Diactam, mon postquam omnia oppressa sunt, cum sane parum utilis atque omnino irrita suilla certe igitur ita conti-
199쪽
originem ad primum Gothicum tumultum neque enim res Hunnicas multum praecessit aliqua ex parte referri posse, quo Venetam Oram barbaris armis concussam proditum est: memoriae sed tanquam omnium vertissima illa nobis semper celebrabitur quae primo post vicesimum quadringentesimum Salutis an no est coepit. Hactenus Sabellicus Itaque jam ex iis quae dichae sunt rationibus, evidenter satis apparet prima hujus inclytae urbis initia in annum a C. CCCCXXI incidere, quo tempore fama jam erat sparsa trangressuros Danubium
Hunnos Italia invadendae causia proptereaque etiam gentes hujus orae tuta in his stagnis insularum loca primum coeperunt occupare. Neque vero primus ille hominum coetus ex piscatoribus aut pastoribus, aut omnino flagitiosis ac infamibus viris, id ex nobilibus optimique generis civibus conlittit quales ni. mirum auctores esse oportebat civitatis,
quae postea tam augustum N amplum
mari terraque imperium consequeretur,
qualed supelioribus se ulis habuit, de in hunc usque diem haberi Prorsus itaque dc nobis uti docti limi homines
200쪽
18 URBI VENETAE DESCR.quani plurimi faciutat, de primordio Venetiarum unmcum abollico libet semire, nimirum anno post C. N. uno supra CCCCXX initia earum prima posita: sed CCCCLVI Blondus citat secundos undatam, ut si1c auctores hi luculenti ipsa quidem de re conveniant pariter Gnim de posteriore urbis aedificatione sentiunt et si primam eam unus, alter secundam vocet. Post hoc geminum ut dici potest principium rursus sub Clefi Longobardico rege tanta urbs incrementa accepit, quum ob illius Θvam tyrannidem crudelitatemque multarum Galliae transpadanae bium cives, veluti e Mediolano Ticino, Verona, Vicentia, &oppidis aliis huc deserta patria confluxissent, ut tam multitudirie populi,quam aedificiorum auctu condita tum recei ier ex parte videretur. Id porro saevitia barbarorum quibus Italia praedae tum erat, evenit direpti enim ubique ab iis& vexati indigena tanquam in tutum huc
se recipiebant unde dictum illo seeutonatum legmatis , aliis in locis uberibus
matrum nutriri pueros quorum juventute postea Venetiae fruerentur. Exin autem perpetuis incrementis, qP vi sigillatim ostendemus urbs adeo crevit, ut nunc in admirabilem fabricam unumque corpua illae circa Rivum altum insulae LX.