장음표시 사용
181쪽
IDI Vi a T. 4 P. VI B. V. ς si ei aliquid in rempublicam molirentur: qtii ad ejus morbi cautionem initio creatus fuit, ne qua scilicet malorum civium. conspiratio facesseret negocium reipublicae. Sunt praeterea Venetiis quinque si cietates initae sub divorum quorundam Iromine direligione, innumeri homines sunt de plebei S patricii ordinis. Harum suas quaeque vestes habet suaq; insignia, quibus tamen non semper ac passim utantur, sed cum simul coacti prodetint, aut ad honestandum cujuspiam funus, aut ad lacrum quodpiam munus. Festis diebus statutis cuncti fere in suam societatem coguntin . ibi lacris primum inter sunt. deinde invisunt templa deorum immortalium,deumq; optimum supplicationibus pompaq; solent venerantur.h rum quaeq; societatum propriam aedem habent, in qua amplum atrium aedifica- tum est, quo statutis diebus conveniunt, ait exhibeant ossicium religioni quod de- bent.Etenim celebrant quandoque sacra myst eria, interdii simul coacti templum cuiuspiam divi invisunt, saepius exequias
ac funus fratris exornant , cum eorum
quispiam diem extremuna clauserit cujus etia delicta expiant sacrificio ac precibus identide repetitis. Praeter amplissima illa atria singulae destinatii conclave habent,
182쪽
CAs P. CONTARE NImagistratus est annuus, atqtie inter phisbeios non mediocris dignitatis hi simul congregati de agendis consultant, dantq; operam ne qua in parte desint bonosocietatis eorum quoq; fidei magna vis pecuniae pauperibus erogandae commicla estinam priscis ei: poribus tam ingemtis fuerunt existimationis hae secietaten ut plurimi qui rem suam testamentote gaverant in usum pauperum distribuendam , hos potissimum tutores fecerint, quorum arbitrio ea pecunia erogaretur. quo effectum est ut harum societatum aliquae copia facultatum quae in hos usus erogandae sunt, quotannis procuratoribus divi Marci concedant qui magistratus patricius amplissimus est. Ad hunc honore, praefecturam scilicet istam societatum , patriciis viris nullis est ae- cessiis, quamvis sint e numero fratrum rsed plebeii tantum homines illius dignitatis compotes esse queunt, ut hac etiam in parte populus nobilitatem aemularetur hi namque societatum praefecti quodammodo in populo referunt procur toriam dignitatem Verum ne qua rati ne hujusmodi societates atque hi praefecti reipublic ossicerent, omnes sub pΟ-
testate decemvirucontinentur, ut ne quid Immutare queant,aut in unum cogi praeta tempora fututi, nisi ex eorum arbitrio
183쪽
D Vr NE T. Rr P. LIB. V. ς' trio ac pote iate a decemver Pinrpe rata. IIu usmodi honores in nostia republica viris fiet elisiti iusque ordinis constituti sunt, utinanino expertes non essent juris pii dici ac civilium munerum, sed apiditati honoris anabitioni sive hac ratione satis acerent ricii sollicitat pertur halione . tu Cbilium. Quo gubernationis tent peramerito id est respublica nostra consequuta, quc priscarum nulla alioquin illustris in iam a primis initus usq; ad haec tempora, ille ac ducentis annis tuta perseveravit,non tantua exterorum hominum dominatu Uerum etiam a civili seditione quae fuerit alicujus momenti quod adepta est nolivi ulla aut armatis satellitibus seu naunita arce, sed aequa ac tempero ra ratione regendi adeo ut populus libenti animo pareat nobilitati neque ullan mutationen aperunt optet, quin potit' egregie sit tactus nobilibus. Quae res nostra tempestate potuit esse compertis sima. Nam cum omnes Christiani prin cipes conspirassent in perniciem atq; e stium nominis Veneti, fususque noster exercitus fuisset a Ludovico Gallorum xege juxta Casianum oppidum agri Cremonensis ingenti clade accepta, immine rentque inde Germani, hinc Iulius RG manus pontifex, ac universe reue con-- L s in n.-
184쪽
1 7 p. mT A ME, Iti aetatis ora ab imperio Veneto descivis se : ea rerum anga hi perturbatus Venetus populus , adeo nihil in nobilita tem estis Ilitus, ut lachrimantes omnesse sua aue obtulerint ad reipublitae defensione ira, reque ipsa praestiterint. Nam P tavio urbe propter incolarum animum erga nos egregie propensum nullo negocio recuperata , cum Maximilianus Imperator undiqne contractis auxiliis ingenti exercitu eam urbem obsedili et quam plurimi non tantum patricii ve-xu metiam plebeii ordinis sponte cum militibus stipendio eorum privat condum ad tuendam illam civitatem pro .fecti sunt,egregiam lue in ea expeditione
operam n Garunt: adeo ut imperator coactus fuerit redacere exercitum expugnatione urbis non tentata nec minori nego aio aliae quoque civitates recuperatae sunt, maximo populorum omnium favore ex alieno imperio ad Venetum veluti ad portum tuti simum confugientium. videns certe argumentum jus dominationis cum volentibus imperatur quod non absque ratione contigisse, si quis bene attenderit, facile comperiet. Cuique etiam civitati quae in soci tatem Veneti imperii venit, municipales leges relinae sunt naultis lue honoribu cives in sua quaque civitate Pori In-
185쪽
ttit . notantilla oppida in agris urbium
ita eoiam ratione gub rn. ntur. His
id a quod praetoribus cicitatum qui illulties lint, acti lent cum jus popillo di-:ant homines juris periti quibus cumronsultant antequam quippiam decerinant. qui honos eli non exiguuς, nec Ο- dicam inde emolumentum ad eos venit.
hujus generis magistratibus fungi patricii Veneti non pollunt, sed vel ex Veneto populo, vel, ut plerumque , ex sociis cieitatibus deliguntur. Ex quibus facile
quietis intelliget, eam adhibitam fuisse in
hac republica moderationem, qu e maxime videatur rerum naturam imitari. N. inicia animantis corpore videndi Lficium respiciendique niunus solis oculis est attributum reliqua vero muctera ignobiliora caeteris membris relicta sunt, quae usu videndi careant , sed pareant, nec aliquo pala obaudiant his quar abo alis ita est,nunciata suerint, neve alio ferantur quam quo oculi ea direxerint: si jur optime universum corpus co sisti et conservatur. Non dissimili rati ree in republica Veneta summa rerutugubernatio patritio ordini est de mandata, veluti quibusdam oculis civitatis, ignobiliora ossicia caeteris ex populo: si que tanquam bene compactum coris pus Veneti celicissime vivunt , cum oculi
186쪽
i r C As P. C ON AR IN Ioculi reipublicae non sibi tantum sed universis membris prospiciunt caete γVero cicitatis partes non tantu sui habeant rationem, verumetiam hisce oculis
veluti potioribus membris reipublica libentissime obtemperent. Uod si in quapiam republica eo insania venerint cives,quod in plerisque contingit, ut populus videndi munere fungi velit ac ocul
rum ossicium usurpet, continuo univer-fam rempublica necesse est egerit. Quod si etiam patricii cives sibi tantum prospexerint,alia vero civitatis membra c5tempserint, irritato populo ad perniciem i,obilitatis procul dubio reipublicae mala successerit. Nostri majores naturam semitati utrique incommodo providere, illamque praestitere moderationem , ut nullus nisi invidus locum habeat obtrectandi tam legitimae quam optimae institutioni. Quam deum optimum precantur diu servet incolumem si enim quippiam boni a deo immortali hominibus Provenire est credibile, hoc praecipue divinitus Venetae urbi obtigisse persuasissimum eue debet.
189쪽
Vanquam decere nuncin conveniens esse videatur,ut prius luatri ad hujus magnifiῆenti: si1itiae civi tatis descriptionem accedamus, Xinli- as ejus dotes laudesque quas meretur, re- censeremus, tamen quoniam in earuna commemoratione multos cxcellentes
scriptores potius defatigatos, quam plene id quod praestare cupiebant consecutos animadvertimus, haud visum ric bis lait in re infinita laborare partem Verocalium si quis cognoscere volet, Onumenta facundissima Sabellici, qui de hac urbe diligenter, copiose scriptit, itemque Blondiis qui volumen ejusdem argumenti edidit, Benedictus Burdonius in libris insularum, suppeditabunt. Itaque de nobili hac civitate dicere ejusmodi ordine instituemus, ut primo nominis Venetiarum originem 3 causam, dein quibus au noribus condita urbs sit, cq ro situ, itemque qualem respublica sta- .um habuerit, postremo illusties quos e didit homines referanius, doquidem qua maxima fieri possit brevitates absoluto-iue hoc instituto reliquo demum totius
190쪽
i 4 , is V EN E T AEDE sc R. Italiae, quemadmodu ab operis initiosus cepta est, descriptionem perfecerimus.
Velietias urbem hanc numero multitudinis olim sinitimae regionis Venetiae
gentes nominavere quum condiderunt, domiciliis ex ora continentis in has stagnorum modicas insulas translatis. Npio ipsa quae civitatis nore en genuit, unde Venetia sit dicta, superius in Marchia
Tarvisina commemoravimus abunde atquod urbem Venetia plurali numero proferamus, rationem non ulli reddunt, quoniam non ab unius urbis sed muli rum populis aedificata sit quanquam enim prima ejus initia fundamentaquePatavini jecere , tamen aucta dein est mi ostendemus variarum gentium accessionera proindeque Venetiae multitudinis numero haud absque ratione dicuntur, nimirum ut ab regione Venetia discrimen nominis urbs habeat. Sitae sunt in
intimo sinus Adriatici recesi Venetiae, mediis in stagnis quae aes ibus irrigua marinis, affuso ab oriente mari, quod recta
in exortum M. P. D L. hinc patet, at secundum oram usque ad promontorium Leuca mill DCC enavigatur. Uremo vel id a stagni terrenus agger tenuis litus vocant artificio providae naturae praetentus ad tutelam exilium insularum