Casparis Contareni patricii Veneti De republica Venetorum libri quinque : Item synopsis reip. Venetæ, et alii de eadem discursus politici

61쪽

DE VENET RE P. LIB. II. sditi publica aut horitates ac si luem perspiciat qui officio suo desit, accersitum coramini; erso collegio verbis priinum calliget ac, si res ita tulerit , adhibitis Advocatoribus, seu decemvirum praefectis, mandet culpam ejus dignosci, ac de consilii sententia puniri. Ipse quoque dux si velit, cum Advocatoris tum praefecti decemvirum authoritate uti potest, atq; de cujusque crimine S de mulcta infligenda ad consilium referre. Id quod more fieri soleat, infra docebimus, quum de judiciis criminum geratus. Eam enim princeps obtinet potestatem, ut in quovis civium collegio sese adjungere collegam magistratu praesidi, parque cum aliis praefectis jus habeati ut hac potissimum ratione omnibus consulere queat. Verum potes as haec adeo est legibus contracta, ut nihil solus possit, aliis

magistiatibus adjunctis non amplius

aut horitatis obtineat, quam quivis unus eorum, qui eo magistratu funguntur.

Quin etiam magistratuum jus adeo ni dicum est , ut nullus tametsi summus quicquam statuere possit, quod alicujus momenti liaberi debeat, nisi de consilii sintentia sed de his suo loco Erculeriter dicetur.In quovis priῖterea consilio princeps tanquam illorum unus unius tantum suiffagi jus habet in magno item

62쪽

13 CAs P. CONTARE NI consilio in conventu omnium civium dum comitia magistratuum fiunt,neque gentili, neque consanguineo competitori suffragari petes , verum eodem parique jure cum omnibus utitur. Ex his igitur puto quemcunque facile intellecturum, Venetorum principi omnem ademptam esse facultatem principatu abutendi ,3 pro tyranno se gerendi. Quae res diuturna , quin potius vetustissima consuetudine , vel a primis originibus urbis ad haec usque tem pora perducta adeo inolevit, ac confirmata est, ut nihil minus urbi Venetae timendum sit, tuam principem reipublicς libertati ullum unquam negocium facessere posse Verum

enimvero cum maximos labores ac ingentem sollicitudinem animi absque mercede ulla universi rejecturi essent,potestatis dispendium principi repensium est adhibitis honore, dignitate, ac specie regia Nam ornatus corporis regius est, purpurea enim veste aut aurea sei

per utitur. Capite gestat velamen linteum pro regio Diademate supra quod gestat capitium purpureu limbo aureo ornatum, cujus pars quae occiput tegit,

in cornu fornaam asshrgit sedem in suggestu habet veluti regiam. Omnes cives cum privati tum magistratum gerentes

detecto carite ac uaates sedentem principem

65쪽

D VENET RE P. I . II. 7cipem alloquuntur: l onoris id hac tempestate praecis uum signum. Nulli princeps assurgit. Cunctae .epistol aereipublicae sub nomine ipsus prodeunt obsignanturque. Orator quivis praetor, praefectus, aut quilibet alius qui ad senatum scribere voluerit literas, ad principem destinat decretorum , legum, ac senatusconsultorum promulgationes nomine principis fiunt. Nummi omnes tam aurei quam argentei cum nomine ac figura prinelpis excudirntur. Tandem ut

paucis absolvam , ubique regis speciem

intueri possis, potestatem vero nusquam.

sapientissim ea hoc quidem in republica Veneta, ut caetera Omnia, constitutum suis te, nullus sanae mentis inficiari ausit. Nam hac honoris mercede laboriosum alioquin principis munus rependere, quod solum virtutis praemium

esse vulgus praedicat, tum mi philosophi prodidere. Ex quibus Aristoteles in Ethicis inquit Quum hi qui recte dc

sancte magistratum erant, non sitae sed aliorum utilitati consulant , nulla alia ratione aequum eis praemium tributio 'se, praeterquam ut honore alios antecelolant. Praeterea magnopere facit hujusce principis dignitas , ut quicunque civis di castigationem ejus maxime vereatur,4 injuncta munera majori sedulitate D s term

66쪽

perficiat. Adjuncti sunt principi sex cono siliarii, ex senis tribubus in quas divis aest universa civitas, delecti, ex singulis scilicet singuli lii Oistimestrena magistratum gerunt , perpetuo que principi aD sident , omnia cum principe audiunt nullae literae publicae exeunt, nisi ex senistentia quatuor consiliariorum, qui e iam nomina sua literis ascribunt: non

his ramen quae prodeunt, sed illis qua scribae reipublicae prinium scripserunt, atque post exempla edita servant. in qua quidem re illud haudquaquam est praetereundum , hasce literas, quae non ex

decreto consilii , sed jussu principis cconsiliariorum datae sunt ad quempiam, ut res parvi momentiri modicae este autoritatis. Illud namque saepius est nobis

repetendum, omne V omnemque potestatem consiliis esse dantaxat attrib tam nullum vero magistratum per

amplam potestatem obtinere sed de consiliariis infra dicetur. Nunc ad principem, seu ducem malueris appellare,oratio redeat. Hac igitur specie regia principi adfixa,cum plerumque privat 'pessatis futurae non essent ad tuendam eam dignitatem atque ad eum locum honeis standum e publico aerario constituta sunt in singulos annos duci tria millia dc quingenti aureo; via nummum. ac ne

sortasse

69쪽

DE VENET RE P. LIB. II, sortali equisquam paulo avarior in rem familiateni neglesta dignitate atque utilitate publica , eam pec Mniae summam converteret injuncta sunt illi munera quaedam, quae suis impensis obeat, qui . bus dignitati ipsim . reipublicae usui contuleretur quae si ut pecuniis parcat, negligat, liς tilibus adeo ingens pecuniae mulcta est imposita, ut cum rei familiari augente princeps studere voluerit, hei edibu prodesse, magnam ejusj auram h sturus sit , si ob avaritiam

digni, ' su e . . erit : praeterquana quod i .cidas rim quandam ignominiam dc cicit cus posteris relicturus est. Complures stipatores alit, mermes tamen sericis vestibus semper utitur do mum habitat aulaeis mirifice instrua 'ctam , supellectilis argenteae copiani liabet caeteraque id genus, quae principi viro conveniunt. Singulis annis quater prandium parat, sexaginta d amplius civibus , laute atque opipare ia- structum qua in re pervetuscunt Lac daemoniorum morem atq; Cretensiuni quorum respublicae illulires fuere inoderatum tamen majores nostri in hanc nostram rempubl. transtulere Nanicum summopere faceret ad benevoleniti iam civium conciliandam conventus

a lovium frequens,convivia quaedam pub-

70쪽

go CAsp. CONTARE NIlica impensis aerarii seri statuerunt tum

Laced monii iti Cretenses. ad quς cum cives convenirent, unusquisque facile quemcunque dignoscere poterat, mnecessitudine quadam arctiori ex consuetudine illa communi invicem vinciebantur. VerUna cum omnes prCmiscue convenirent. necesse erat plerunque

in conviviis illis multus, turbationes suscitari: qu Vique ii quorum ea cumra erat, pro se qui vi e cives laute excir re vellet, pecuniae prahlicae ...gs

tione&modo adhibito vetii ii ii insitu tu mi ad Venetos ceductum est, omneque id negotium principi demandatum. Quater ergo singulis annis cives a principe adhibentur , lautis sane sed non invidiosis epulis nec unusquis. que promiscue accedit, sed hi tantum quos princeps asciverit, praeter consiliarios QAdvocatores praefectos quadragintavirum ac decemvirum praesides,

qui jure quodam eorun magistratuum

semper conviviis principum intersunt. caeteri cives omnes invitati accedunt. Hac autem ratione quatuor haec convivia distributa sunt, ut seniores dignioreiaque cives invitati, circa brumam die divo Stephano protomartyri dicato sum- an mane conveniant in aedes publicas, habu